၆. နဒီကဿပတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ
အတ္ထာယ ဝတ မေတိအာဒိကာ အာယသ္မတော နဒီကဿပတ္ထေရဿ ဂါထာ. ကာ ဥပ္ပတ္တိ? အယမ္ပိ ပုရိမဗုဒ္ဓေသု ကတာဓိကာရော တတ္ထ တတ္ထ ဘဝေ ဝိဝဋ္ဋူပနိဿယံ ကုသလံ ဥပစိနန္တော ပဒုမုတ္တရဿ ဘဂဝတော ကာလေ ကုလဂေဟေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဝိညုတံ ပတ္တော ဧကဒိဝသံ သတ္ထာရံ ပိဏ္ဍာယ စရန္တံ ဒိသွာ ပသန္နမာနသော အတ္တနာ ရောပိတဿ အမ္ဗရုက္ခဿ ပဌမုပ္ပန္နံ မနောသိလာဝဏ္ဏံ ဧကံ အမ္ဗဖလံ အဒါသိ. သော တေန ပုညကမ္မေန ဒေဝမနုဿေသု သံသရန္တော ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ မဂဓရဋ္ဌေ ဗြာဟ္မဏကုလေ ဥရုဝေလကဿပဿ ဘာတာ ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တော. ဝယပ္ပတ္တော နိဿရဏဇ္ဈာသယတာယ ဃရာဝါသံ အနိစ္ဆန္တော တာပသပဗ္ဗဇ္ဇံ ပဗ္ဗဇိတွာ တီဟိ တာပသသတေဟိ သဒ္ဓိံ နေရဉ္ဇရာယ နဒိယာ တီရေ အဿမံ မာပေတွာ ဝိဟရတိ. နဒီတီရေ ဝသနတော ဟိဿ ကဿပဂေါတ္တတာယ စ နဒီကဿပေါတိ သမညာ အဟောသိ. တဿ ဘဂဝါ သပရိသဿ ဧဟိဘိက္ခုဘာဝေန ဥပသမ္ပဒံ အဒါသိ. တံ သဗ္ဗံ ခန္ဓကေ (မဟာဝ. ၃၆-၃၉) အာဂတမေဝ. သော ဘဂဝတော အာဒိတ္တပရိယာယဒေသနာယ (မဟာဝ. ၅၄၊ သံ. နိ. ၄.၂၈) အရဟတ္တေ ပတိဋ္ဌာသိ. တေန ဝုတ္တံ အပဒါနေ (အပ. ထေရ ၂.၄၄.၈၁-၈၇) –
‘‘ပဒုမုတ္တရဗုဒ္ဓဿ၊ လောကဇေဋ္ဌဿ တာဒိနော၊
ပိဏ္ဍာယ ဝိစရန္တဿ၊ ဓာရတော ဥတ္တမံ ယသံ.
‘‘အဂ္ဂဖလံ ဂဟေတွာန၊ ဝိပ္ပသန္နေန စေတသာ၊
ဒက္ခိဏေယျဿ ဝီရဿ၊ အဒါသိံ သတ္ထုနော အဟံ.
‘‘တေန ကမ္မေန ဒွိပဒိန္ဒ၊ လောကဇေဋ္ဌ နရာသဘ၊
ပတ္တောမှိ အစလံ ဌာနံ၊ ဟိတွာ ဇယပရာဇယံ.
‘‘သတသဟဿိတော ကပ္ပေ၊ ယံ ဒါနမဒဒိံ တဒါ၊
ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ၊ အဂ္ဂဒါနဿိဒံ ဖလံ.
‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ။ပေ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.
အရဟတ္တေ ပန ပတိဋ္ဌိတော အပရဘာဂေ အတ္တနော ပဋိပတ္တိံ ပစ္စဝေက္ခိတွာ ဒိဋ္ဌိသမုဂ္ဃါတကိတ္တနမုခေန အညံ ဗျာကရောန္တော –
၃၄၀. ‘‘အတ္ထာယ ဝတ မေ ဗုဒ္ဓေါ၊ နဒိံ နေရဉ္ဇရံ အဂါ၊
ယဿာဟံ ဓမ္မံ သုတွာန၊ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိံ ဝိဝဇ္ဇယိံ.
၃၄၁. ‘‘ယဇိံ ဥစ္စာဝစေ ယညေ၊ အဂ္ဂိဟုတ္တံ ဇုဟိံ အဟံ၊
ဧသာ သုဒ္ဓီတိ မညန္တော၊ အန္ဓဘူတော ပုထုဇ္ဇနော.
၃၄၂. ‘‘ဒိဋ္ဌိဂဟနပက္ခန္ဒော၊ ပရာမာသေန မောဟိတော၊
အသုဒ္ဓိံ မညိသံ သုဒ္ဓိံ၊ အန္ဓဘူတော အဝိဒ္ဒသု.
၃၄၃. ‘‘မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ပဟီနာ မေ၊ ဘဝါ သဗ္ဗေ ဝိဒါလိတာ၊
ဇုဟာမိ ဒက္ခိဏေယျဂ္ဂိံ၊ နမဿာမိ တထာဂတံ.
၃၄၄. ‘‘မောဟာ သဗ္ဗေ ပဟီနာ မေ၊ ဘဝတဏှာ ပဒါလိတာ၊
ဝိက္ခီဏော ဇာတိသံသာရော၊ နတ္ထိ ဒါနိ ပုနဗ္ဘဝေါ’’တိ. –
ဣမာ ပဉ္စ ဂါထာ အဘာသိ.
တတ္ထ အတ္ထာယ ဝတ မေတိ မယှံ အတ္ထာယ ဝတ ဟိတာယ ဝတ. ဗုဒ္ဓေါတိ သဗ္ဗညုဗုဒ္ဓေါ. နဒိံ နေရဉ္ဇရံ အဂါတိ နေရဉ္ဇရာသင်္ခါတံ နဒိံ အဂဉ္ဆိ၊ တဿာ နဒိယာ တီရေ စ မမ ဘာတု ဥရုဝေလကဿပဿ အဿမံ ဥပဂတောတိ အဓိပ္ပါယော.
ဣဒါနိ ယထာဝုတ္တမတ္ထံ ဝိဝရိတုံ ‘‘ယဿာဟ’’န္တိအာဒိ ဝုတ္တံ. ယဿာတိ ယဿ ဗုဒ္ဓဿ ဘဂဝတော. ဓမ္မံ သုတွာနာတိ စတုသစ္စပဋိသံယုတ္တံ ဓမ္မံ သုတွာ၊ သောတဒွါရာနုသာရေန ဥပလဘိတွာ. မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိံ ဝိဝဇ္ဇယိန္တိ ‘‘ယညာဒီဟိ သုဒ္ဓိ ဟောတီ’’တိအာဒိနယပ္ပဝတ္တံ ဝိပရီတဒဿနံ ပဇဟိံ.
မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိံ ဝိဝဇ္ဇယိန္တိ ဝုတ္တမေဝတ္ထံ ဝိတ္ထာရေတွာ ဒဿေတုံ ‘‘ယဇိ’’န္တိအာဒိမာဟ. တတ္ထ ယဇိံ ဥစ္စာဝစေ ယညေတိ ပါကဋယညေ သောမယာဂဝါဇပေယျာဒိကေ နာနာဝိဓေ ယညေ ယဇိံ. အဂ္ဂိဟုတ္တံ ဇုဟိံ အဟန္တိ တေသံ ယညာနံ ယဇနဝသေန အာဟုတိံ ပဂ္ဂဏှန္တော အဂ္ဂိံ ပရိစရိံ. ဧသာ သုဒ္ဓီတိ မညန္တောတိ ဧသာ ယညကိရိယာ အဂ္ဂိပါရိစရိယာ သုဒ္ဓိဟေတုဘာဝတော သုဒ္ဓိ ‘‘ဧဝံ မေ သံသာရသုဒ္ဓိ ဟောတီ’’တိ မညမာနော. အန္ဓဘူတော ပုထုဇ္ဇနောတိ ပညာစက္ခုဝေကလ္လေန အဝိဇ္ဇန္ဓတာယ အန္ဓဘူတော ပုထုဇ္ဇနော ဟုတွာ ဝနဂဟနပဗ္ဗတဂဟနာဒီနိ ဝိယ ဒုရတိက္ကမနဋ္ဌေန ဒိဋ္ဌိယေဝ ဂဟနံ ဒိဋ္ဌိဂဟနံ၊ တံ ပက္ခန္ဒော အနုပဝိဋ္ဌောတိ ဒိဋ္ဌိဂဟနပက္ခန္ဒော. ပရာမာသေနာတိ ဓမ္မသဘာဝံ အတိက္ကမိတွာ ‘‘ဣဒမေဝ သစ္စ’’န္တိ ပရာမသနတော ပရာမာသသင်္ခါတေန မိစ္ဆာဘိနိဝေသေန. မောဟိတောတိ မူဠှဘာဝံ ပါပိတော. အသုဒ္ဓိံ မညိသံ သုဒ္ဓိန္တိ အသုဒ္ဓိံ မဂ္ဂံ ‘‘သုဒ္ဓိံ မဂ္ဂ’’န္တိ မညိသံ မညိံ. တတ္ထ ကာရဏမာဟ ‘‘အန္ဓဘူတော အဝိဒ္ဒသူ’’တိ. ယသ္မာ အဝိဇ္ဇာယ အန္ဓဘူတော၊ တတော ဧဝ ဓမ္မာဓမ္မံ ယုတ္တာယုတ္တဉ္စ အဝိဒွါ၊ တသ္မာ တထာ မညိန္တိ အတ္ထော.
မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ပဟီနာ မေတိ ဧဝံဘူတဿ ပန သတ္ထု သမ္မုခါ စတုသစ္စဂဗ္ဘံ ဓမ္မကထံ သုတွာ ယောနိသော ပဋိပဇ္ဇန္တဿ အရိယမဂ္ဂသမ္မာဒိဋ္ဌိယာ သဗ္ဗာပိ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ သမုစ္ဆေဒပ္ပဟာနဝသေန မယှံ ပဟီနာ. ဘဝါတိ ကာမဘဝါဒယော သဗ္ဗေပိ ဘဝါ အရိယမဂ္ဂသတ္ထေန ဝိဒါလိတာ ဝိဒ္ဓံသိတာ. ဇုဟာမိ ဒက္ခိဏေယျဂ္ဂိန္တိ အာဟဝနီယာဒိကေ အဂ္ဂီ ဆဍ္ဍေတွာ သဒေဝကဿ လောကဿ အဂ္ဂဒက္ခိဏေယျတာယ သဗ္ဗဿ စ ပါပဿ ဒဟနတော ဒက္ခိဏေယျဂ္ဂိံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓံ ဇုဟာမိ ပရိစရာမိ. တယိဒံ မယှံ ဒက္ခိဏေယျဂ္ဂိပရိစရဏံ ဒဓိနဝနီတမထိတသပ္ပိအာဒိနိရပေက္ခံ သတ္ထု နမဿနမေဝါတိ အာဟ ‘‘နမဿာမိ တထာဂတ’’န္တိ. အထ ဝါ ဇုဟာမိ ဒက္ခိဏေယျဂ္ဂိန္တိ ဒါယကာနံ ဒက္ခိဏာယ မဟပ္ဖလဘာဝကရဏေန ပါပဿ စ ဒဟနေန ဒက္ခိဏေယျဂ္ဂိဘူတံ အတ္တာနံ ဇုဟာမိ ပရိစရာမိ တထာ ကတွာ ပရိစရာမိ၊ တထာ ကတွာ ပရိဟရာမိ. ပုဗ္ဗေ အဂ္ဂိဒေဝံ နမဿာမိ၊ ဣဒါနိ ပန နမဿာမိ တထာဂတန္တိ.
မောဟာ သဗ္ဗေ ပဟီနာ မေတိ ဒုက္ခေ အညာဏာဒိဘေဒါ သဗ္ဗေ မောဟာ မယှံ ပဟီနာ သမုစ္ဆိန္နာ၊ တတော ဧဝ ‘‘ဘဝတဏှာ ပဒါလိတာ. ဝိက္ခီဏော ဇာတိသံသာရော၊ နတ္ထိ ဒါနိ ပုနဗ္ဘဝေါ’’တိ တီသု ပဒေသု မေ-သဒ္ဒေါ အာနေတွာ ယောဇေတဗ္ဗော.
နဒီကဿပတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.