၁. နာဂသမာလတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ

အလင်္ကတာတိအာဒိကာ အာယသ္မတော နာဂသမာလတ္ထေရဿ ဂါထာ. ကာ ဥပ္ပတ္တိ? အယမ္ပိ ပဒုမုတ္တရဿ ဘဂဝတော ကာလေ ကုလဂေဟေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဝိညုတံ ပတ္တော ဂိမှသမယေ သူရိယာတပသန္တတ္တာယ ဘူမိယာ ဂစ္ဆန္တံ သတ္ထာရံ ဒိသွာ ပသန္နမာနသော ဆတ္တံ အဒါသိ. သော တေန ပုညကမ္မေန ဒေဝမနုဿေသု သံသရန္တော ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ သကျရာဇကုလေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ နာဂသမာလောတိ လဒ္ဓနာမော ဝယပ္ပတ္တော ဉာတိသမာဂမေ ပဋိလဒ္ဓသဒ္ဓေါ ပဗ္ဗဇိတွာ ကိဉ္စိ ကာလံ ဘဂဝတော ဥပဋ္ဌာကော အဟောသိ. သော ဧကဒိဝသံ နဂရံ ပိဏ္ဍာယ ပဝိဋ္ဌော အလင်္ကတပဋိယတ္တံ အညတရံ နစ္စကိံ မဟာပထေ တူရိယေသု ဝဇ္ဇန္တေသု နစ္စန္တိံ ဒိသွာ၊ ‘‘အယံ စိတ္တကိရိယဝါယောဓာတုဝိပ္ဖါရဝသေန ကရဇကာယဿ တထာ တထာ ပရိဝတ္တိ၊ အဟော အနိစ္စာ သင်္ခါရာ’’တိ ခယဝယံ ပဋ္ဌပေတွာ ဝိပဿနံ ဥဿုက္ကာပေတွာ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ. တေန ဝုတ္တံ အပဒါနေ (အပ. ထေရ ၂.၄၆.၃၇-၄၈) –

‘‘အင်္ဂါရဇာတာ ပထဝီ၊ ကုက္ကုဠာနုဂတာ မဟီ၊

ပဒုမုတ္တရော ဘဂဝါ၊ အဗ္ဘောကာသမှိ စင်္ကမိ.

‘‘ပဏ္ဍရံ ဆတ္တမာဒါယ၊ အဒ္ဓါနံ ပဋိပဇ္ဇဟံ၊

တတ္ထ ဒိသွာန သမ္ဗုဒ္ဓံ၊ ဝိတ္တိ မေ ဥပပဇ္ဇထ.

‘‘မရီစိယောတ္ထဋာ ဘူမိ၊ အင်္ဂါရာဝ မဟီ အယံ၊

ဥပဟန္တိ မဟာဝါတာ၊ သရီရဿာသုခေပနာ.

‘‘သီတံ ဥဏှံ ဝိဟနန္တံ၊ ဝါတာတပနိဝါရဏံ၊

ပဋိဂ္ဂဏှ ဣမံ ဆတ္တံ၊ ဖဿယိဿာမိ နိဗ္ဗုတိံ.

‘‘အနုကမ္ပကော ကာရုဏိကော၊ ပဒုမုတ္တရော မဟာယသော၊

မမ သင်္ကပ္ပမညာယ၊ ပဋိဂ္ဂဏှိ တဒါ ဇိနော.

‘‘တိံသကပ္ပါနိ ဒေဝိန္ဒော၊ ဒေဝရဇ္ဇမကာရယိံ၊

သတာနံ ပဉ္စက္ခတ္တုဉ္စ၊ စက္ကဝတ္တီ အဟောသဟံ.

‘‘ပဒေသရဇ္ဇံ ဝိပုလံ၊ ဂဏနာတော အသင်္ခိယံ၊

အနုဘောမိ သကံ ကမ္မံ၊ ပုဗ္ဗေ သုကတမတ္တနော.

‘‘အယံ မေ ပစ္ဆိမာ ဇာတိ၊ စရိမော ဝတ္တတေ ဘဝေါ၊

အဇ္ဇာပိ သေတစ္ဆတ္တံ မေ၊ သဗ္ဗကာလံ ဓရီယတိ.

‘‘သတသဟဿိတော ကပ္ပေ၊ ယံ ဆတ္တမဒဒိံ တဒါ၊

ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ၊ ဆတ္တဒါနဿိဒံ ဖလံ.

‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ။ပေ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.

အရဟတ္တံ ပန ပတွာ –

၂၆၇. ‘‘အလင်္ကတာ သုဝသနာ၊ မာလိနီ စန္ဒနုဿဒါ၊

မဇ္ဈေ မဟာပထေ နာရီ၊ တူရိယေ နစ္စတိ နဋ္ဋကီ.

၂၆၈. ‘‘ပိဏ္ဍိကာယ ပဝိဋ္ဌောဟံ၊ ဂစ္ဆန္တော နံ ဥဒိက္ခိသံ၊

အလင်္ကတံ သုဝသနံ၊ မစ္စုပါသံဝ ဩဍ္ဍိတံ.

၂၆၉. ‘‘တတော မေ မနသီကာရော၊ ယောနိသော ဥဒပဇ္ဇထ၊

အာဒီနဝေါ ပါတုရဟု၊ နိဗ္ဗိဒါ သမတိဋ္ဌထ.

၂၇၀. ‘‘တတော စိတ္တံ ဝိမုစ္စိ မေ၊ ပဿ ဓမ္မသုဓမ္မတံ၊

တိဿော ဝိဇ္ဇာ အနုပ္ပတ္တာ၊ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ. –

စတူဟိ ဂါထာဟိ အတ္တနော ပဋိပတ္တိကိတ္တနမုခေန အညံ ဗျာကာသိ.

တတ္ထ အလင်္ကတာတိ ဟတ္ထူပဂါဒိအာဘရဏေဟိ အလင်္ကတဂတ္တာ. သုဝသနာတိ သုန္ဒရဝသနာ သောဘနဝတ္ထနိဝတ္ထာ. မာလိနီတိ မာလာဓာရိနီ ပိဠန္ဓိတပုပ္ဖမာလာ. စန္ဒနုဿဒါတိ စန္ဒနာနုလေပလိတ္တသရီရာ. မဇ္ဈေ မဟာပထေ နာရီ၊ တူရိယေ နစ္စတိ နဋ္ဋကီတိ ယထာဝုတ္တဋ္ဌာနေ ဧကာ နာရီ နဋ္ဋကီ နာဋကိတ္ထီ နဂရဝီထိယာ မဇ္ဈေ ပဉ္စင်္ဂိကေ တူရိယေ ဝဇ္ဇန္တေ နစ္စတိ၊ ယထာပဋ္ဌပိတံ နစ္စံ ကရောတိ.

ပိဏ္ဍိကာယာတိ ဘိက္ခာယ. ပဝိဋ္ဌောဟန္တိ နဂရံ ပဝိဋ္ဌော အဟံ. ဂစ္ဆန္တော နံ ဥဒိက္ခိသန္တိ နဂရဝီထိယံ ဂစ္ဆန္တော ပရိဿယပရိဟရဏတ္ထံ ဝီထိံ ဩလောကေန္တော တံ နဋ္ဋကိံ ဩလောကေသိံ. ကိံ ဝိယ? မစ္စုပါသံဝ ဩဍ္ဍိတန္တိ ယထာ မစ္စုဿ မစ္စုရာဇဿ ပါသဘူတော ရူပါဒိကော ဩဍ္ဍိတော လောကေ အနုဝိစရိတွာ ဌိတော ဧကံသေန သတ္တာနံ အနတ္ထာဝဟော၊ ဧဝံ သာပိ အပ္ပဋိသင်္ခါနေ ဌိတာနံ အန္ဓပုထုဇ္ဇနာနံ ဧကံသတော အနတ္ထာဝဟာတိ မစ္စုပါသသဒိသီ ဝုတ္တာ.

တတောတိ တသ္မာ မစ္စုပါသသဒိသတ္တာ. မေတိ မယှံ. မနသီကာရော ယောနိသော ဥဒပဇ္ဇထာတိ ‘‘အယံ အဋ္ဌိသင်္ဃာတော နှာရုသမ္ဗန္ဓော မံသေန အနုပလိတ္တော ဆဝိယာ ပဋိစ္ဆန္နော အသုစိဒုဂ္ဂန္ဓဇေဂုစ္ဆပဋိက္ကူလော အနိစ္စုစ္ဆာဒနပရိမဒ္ဒနဘေဒနဝိဒ္ဓံသနဓမ္မော ဤဒိသေ ဝိကာရေ ဒဿေတီ’’တိ ဧဝံ ယောနိသော မနသိကာရော ဥပ္ပဇ္ဇိ. အာဒီနဝေါ ပါတုရဟူတိ ဧဝံ ကာယဿ သဘာဝူပဓာရဏမုခေန တဿ စ တံနိဿိတာနဉ္စ စိတ္တစေတသိကာနံ ဥဒယဗ္ဗယံ သရသပဘင်္ဂုတဉ္စ မနသိ ကရောတော တေသု စ ယက္ခရက္ခသာဒီသု ဝိယ ဘယတော ဥပဋ္ဌဟန္တေသု တတ္ထ မေ အနေကာကာရအာဒီနဝေါ ဒေါသော ပါတုရဟောသိ. တပ္ပဋိပက္ခတော စ နိဗ္ဗာနေ အာနိသံသော. နိဗ္ဗိဒါ သမတိဋ္ဌထာတိ နိဗ္ဗိန္ဒနံ အာဒီနဝါနုပဿနာနုဘာဝသိဒ္ဓံ နိဗ္ဗိဒါဉာဏံ မမ ဟဒယေ သဏ္ဌာသိ၊ မုဟုတ္တမ္ပိ တေသံ ရူပါရူပဓမ္မာနံ ဂဟဏေ စိတ္တံ နာဟောသိ၊ အညဒတ္ထု မုဉ္စိတုကာမတာဒိဝသေန တတ္ထ ဥဒါသီနမေဝ ဇာတန္တိ အတ္ထော.

တတောတိ ဝိပဿနာဉာဏတော ပရံ. စိတ္တံ ဝိမုစ္စိ မေတိ လောကုတ္တရဘာဝနာယ ဝတ္တမာနာယ မဂ္ဂပဋိပါဋိယာ သဗ္ဗကိလေသေဟိ မမ စိတ္တံ ဝိမုတ္တံ အဟောသိ. ဧတေန ဖလုပ္ပတ္တိံ ဒဿေတိ. မဂ္ဂက္ခဏေ ဟိ ကိလေသာ ဝိမုစ္စန္တိ နာမ၊ ဖလက္ခဏေ ဝိမုတ္တာတိ. သေသံ ဝုတ္တနယမေဝ.

နာဂသမာလတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.