၅. မာတင်္ဂပုတ္တတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ

အတိသီတန္တိ အာယသ္မတော မာတင်္ဂပုတ္တတ္ထေရဿ ဂါထာ. ကာ ဥပ္ပတ္တိ? အယံ ကိရ ပဒုမုတ္တရဿ ဘဂဝတော ကာလေ ဟိမဝန္တသမီပေ မဟတော ဇာတဿရဿ ဟေဋ္ဌာ မဟတိ နာဂဘဝနေ မဟာနုဘာဝေါ နာဂရာဇာ ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တော ဧကဒိဝသံ နာဂဘဝနတော နိက္ခမိတွာ ဝိစရန္တော သတ္ထာရံ အာကာသေန ဂစ္ဆန္တံ ဒိသွာ ပသန္နမာနသော အတ္တနော သီသမဏိနာ ပူဇံ အကာသိ. သော တေန ပုညကမ္မေန ဒေဝမနုဿေသု သံသရန္တော ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ ကောသလရဋ္ဌေ မာတင်္ဂဿ နာမ ကုဋုမ္ဗိကဿ ပုတ္တော ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တော မာတင်္ဂပုတ္တောတွေဝ ပညာယိတ္ထ. သော ဝိညုတံ ပတ္တော အလသဇာတိကော ဟုတွာ ကိဉ္စိ ကမ္မံ အကရောန္တော ဉာတကေဟိ အညေဟိ စ ဂရဟိတော ‘‘သုခဇီဝိနော ဣမေ သမဏာ သကျပုတ္တိယာ’’တိ သုခဇီဝိတံ အာကင်္ခန္တော ဘိက္ခူဟိ ကတပရိစယော ဟုတွာ သတ္ထာရံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဓမ္မံ သုတွာ ပဋိလဒ္ဓသဒ္ဓေါ ပဗ္ဗဇိတွာ အညေ ဘိက္ခူ ဣဒ္ဓိမန္တေ ဒိသွာ ဣဒ္ဓိဗလံ ပတ္ထေတွာ သတ္ထု သန္တိကေ ကမ္မဋ္ဌာနံ ဂဟေတွာ ဘာဝနံ အနုယုဉ္ဇန္တော ဆဠဘိညော အဟောသိ. တေန ဝုတ္တံ အပဒါနေ (အပ. ထေရ ၂.၄၈.၈-၂၉) –

‘‘ပဒုမုတ္တရော နာမ ဇိနော၊ သဗ္ဗဓမ္မာန ပါရဂူ၊

ဝိဝေကကာမော သမ္ဗုဒ္ဓေါ၊ ဂစ္ဆတေ အနိလဉ္ဇသေ.

‘‘အဝိဒူရေ ဟိမဝန္တဿ၊ မဟာဇာတဿရော အဟု၊

တတ္ထ မေ ဘဝနံ အာသိ၊ ပုညကမ္မေန သံယုတံ.

‘‘ဘဝနာ အဘိနိက္ခမ္မ၊ အဒ္ဒသံ လောကနာယကံ၊

ဣန္ဒီဝရံဝ ဇလိတံ၊ အာဒိတ္တံဝ ဟုတာသနံ.

‘‘ဝိစိနံ နဒ္ဒသံ ပုပ္ဖံ၊ ပူဇယိဿန္တိ နာယကံ၊

သကံ စိတ္တံ ပသာဒေတွာ၊ အဝန္ဒိံ သတ္ထုနော အဟံ.

‘‘မမ သီသေ မဏိံ ဂယှ၊ ပူဇယိံ လောကနာယကံ၊

ဣမာယ မဏိပူဇာယ၊ ဝိပါကော ဟောတု ဘဒ္ဒကော.

‘‘ပဒုမုတ္တရော လောကဝိဒူ၊ အာဟုတီနံ ပဋိဂ္ဂဟော၊

အန္တလိက္ခေ ဌိတော သတ္ထာ၊ ဣမံ ဂါထံ အဘာသထ.

‘‘သော တေ ဣဇ္ဈတု သင်္ကပ္ပေါ၊ လဘဿု ဝိပုလံ သုခံ၊

ဣမာယ မဏိပူဇာယ၊ အနုဘောဟိ မဟာယသံ.

‘‘ဣဒံ ဝတွာန ဘဂဝါ၊ ဇလဇုတ္တမနာမကော၊

အဂမာသိ ဗုဒ္ဓသေဋ္ဌော၊ ယတ္ထ စိတ္တံ ပဏီဟိတံ.

‘‘သဋ္ဌိကပ္ပါနိ ဒေဝိန္ဒော၊ ဒေဝရဇ္ဇမကာရယိံ၊

အနေကသတက္ခတ္တုဉ္စ၊ စက္ကဝတ္တီ အဟောသဟံ.

‘‘ပုဗ္ဗကမ္မံ သရန္တဿ၊ ဒေဝဘူတဿ မေ သတော၊

မဏိ နိဗ္ဗတ္တတေ မယှံ၊ အာလောကကရဏော မမံ.

‘‘ဆဠသီတိသဟဿာနိ၊ နာရိယော မေ ပရိဂ္ဂဟာ၊

ဝိစိတ္တဝတ္ထာဘရဏာ၊ အာမုက္ကမဏိကုဏ္ဍလာ.

‘‘အဠာရပမှာ ဟသုလာ၊ သုသညာ တနုမဇ္ဈိမာ၊

ပရိဝါရေန္တိ မံ နိစ္စံ၊ မဏိပူဇာယိဒံ ဖလံ.

‘‘သောဏ္ဏမယာ မဏိမယာ၊ လောဟိတင်္ကမယာ တထာ၊

ဘဏ္ဍာ မေ သုကတာ ဟောန္တိ၊ ယဒိစ္ဆသိ ပိဠန္ဓနာ.

‘‘ကူဋာဂါရာ ဂဟာ ရမ္မာ၊ သယနဉ္စ မဟာရဟံ၊

မမ သင်္ကပ္ပမညာယ၊ နိဗ္ဗတ္တန္တိ ယဒိစ္ဆကံ.

‘‘လာဘာ တေသံ သုလဒ္ဓဉ္စ၊ ယေ လဘန္တိ ဥပဿုတိံ၊

ပုညက္ခေတ္တံ မနုဿာနံ၊ ဩသဓံ သဗ္ဗပါဏိနံ.

‘‘မယှမ္ပိ သုကတံ ကမ္မံ၊ ယောဟံ အဒက္ခိ နာယကံ၊

ဝိနိပါတာ ပမုတ္တောမှိ၊ ပတ္တောမှိ အစလံ ပဒံ.

‘‘ယံ ယံ ယောနူပပဇ္ဇာမိ၊ ဒေဝတ္တံ အထ မာနုသံ၊

ဒိဝသဉ္စေဝ ရတ္တိဉ္စ၊ အာလောကော ဟောတိ မေ သဒါ.

‘‘တာယေဝ မဏိပူဇာယ၊ အနုဘောတွာန သမ္ပဒါ၊

ဉာဏာလောကော မယာ ဒိဋ္ဌော၊ ပတ္တောမှိ အစလံ ပဒံ.

‘‘သတသဟဿိတော ကပ္ပေ၊ ယံ မဏိံ အဘိပူဇယိံ၊

ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ၊ မဏိပူဇာယိဒံ ဖလံ.

‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ။ပေ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.

ဆဠဘိညော ပန ဟုတွာ ပုဂ္ဂလာဓိဋ္ဌာနဝသေန ကောသဇ္ဇံ ဂရဟန္တော အတ္တနော စ ဝီရိယာရမ္ဘံ ကိတ္တေန္တော –

၂၃၁. ‘‘အတိသီတံ အတိဥဏှံ၊ အတိသာယမိဒံ အဟု၊

ဣတိ ဝိဿဋ္ဌကမ္မန္တေ၊ ခဏာ အစ္စေန္တိ မာဏဝေ.

၂၃၂. ‘‘ယော စ သီတဉ္စ ဥဏှဉ္စ၊ တိဏာ ဘိယျော န မညတိ၊

ကရံ ပုရိသကိစ္စာနိ၊ သော သုခါ န ဝိဟာယတိ.

၂၃၃. ‘‘ဒဗ္ဗံ ကုသံ ပေါဋကိလံ၊ ဥသီရံ မုဉ္ဇပဗ္ဗဇံ၊

ဥရသာ ပနုဒိဿာမိ၊ ဝိဝေကမနုဗြူဟယ’’န္တိ. – ဂါထာတ္တယမာဟ၊

တတ္ထ အတိသီတန္တိ ဟိမပါတဝဒ္ဒလာဒိနာ အတိဝိယ သီတံ၊ ဣဒံ အဟူတိ အာနေတွာ သမ္ဗန္ဓော. အတိဥဏှန္တိ ဓမ္မပရိတာပါဒိနာ အတိဝိယ ဥဏှံ၊ ဥဘယေနပိ ဥတုဝသေန ကောသဇ္ဇဝတ္ထုမာဟ. အတိသာယန္တိ ဒိဝသဿ ပရိဏတိယာ အတိသာယံ၊ သာယဂ္ဂဟဏေနေဝ စေတ္ထ ပါတောပိ သင်္ဂယှတိ၊ တဒုဘယေန ကာလဝသေန ကောသဇ္ဇဝတ္ထုမာဟ. ဣတီတိ ဣမိနာ ပကာရေန. ဧတေန ‘‘ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနာ ကမ္မံ ကတ္တဗ္ဗံ ဟောတီ’’တိအာဒိနာ (အ. နိ. ၈.၈၀၊ ဒီ. နိ. ၃.၃၃၄) ဝုတ္တံ ကောသဇ္ဇဝတ္ထုံ သင်္ဂဏှာတိ. ဝိဿဋ္ဌကမ္မန္တေတိ ပရိစ္စတ္တယောဂကမ္မန္တေ. ခဏာတိ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒါဒယော ဗြဟ္မစရိယဝါသဿ ဩကာသာ. အစ္စေန္တီတိ အတိက္ကမန္တိ. မာဏဝေတိ သတ္တေ. တိဏာ ဘိယျော န မညတီတိ တိဏတော ဥပရိ န မညတိ၊ တိဏံ ဝိယ မညတိ၊ သီတုဏှာနိ အဘိဘဝိတွာ အတ္တနာ ကတ္တဗ္ဗံ ကရောတိ. ကရန္တိ ကရောန္တော. ပုရိသကိစ္စာနီတိ ဝီရပုရိသေန ကတ္တဗ္ဗာနိ အတ္တဟိတပရဟိတာနိ. သုခါတိ သုခတော၊ နိဗ္ဗာနသုခတောတိ အဓိပ္ပါယော. တတိယဂါထာယ အတ္ထော ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တောယေဝ.

မာတင်္ဂပုတ္တတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.