၆. ခုဇ္ဇသောဘိတတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ

ယေ စိတ္တကထီ ဗဟုဿုတာတိ အာယသ္မတော ခုဇ္ဇသောဘိတတ္ထေရဿ ဂါထာ. ကာ ဥပ္ပတ္တိ? အယံ ကိရ ပဒုမုတ္တရဿ ဘဂဝတော ကာလေ ကုလဂေဟေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဝိညုတံ ပတ္တော ဧကဒိဝသံ ဘဂဝန္တံ မဟတာ ဘိက္ခုသံဃေန သဒ္ဓိံ ဂစ္ဆန္တံ ဒိသွာ ပသန္နမာနသော ဒသဟိ ဂါထာဟိ အဘိတ္ထဝိ. သော တေန ပုညကမ္မေန ဒေဝမနုဿေသု သံသရန္တော ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ ပါဋလိပုတ္တနဂရေ ဗြာဟ္မဏကုလေ နိဗ္ဗတ္တိ၊ ‘‘သောဘိတော’’တိဿ နာမံ အဟောသိ. ထောကံ ခုဇ္ဇဓာတုကတာယ ပန ခုဇ္ဇသောဘိတောတွေဝ ပညာယိတ္ထ. သော ဝယပ္ပတ္တော သတ္ထရိ ပရိနိဗ္ဗုတေ အာနန္ဒတ္ထေရဿ သန္တိကေ ပဗ္ဗဇိတွာ ဆဠဘိညော အဟောသိ. တေန ဝုတ္တံ အပဒါနေ (အပ. ထေရ ၂.၄၇.၄၉-၅၈) –

‘‘ကကုဓံ ဝိလသန္တံဝ၊ ဒေဝဒေဝံ နရာသဘံ၊

ရထိယံ ပဋိပဇ္ဇန္တံ၊ ကော ဒိသွာ န ပသီဒတိ.

‘‘တမန္ဓကာရံ နာသေတွာ၊ သန္တာရေတွာ ဗဟုံ ဇနံ၊

ဉာဏာလောကေန ဇောတန္တံ၊ ကော ဒိသွာ န ပသီဒတိ.

‘‘ဝသီသတသဟဿေဟိ၊ နီယန္တံ လောကနာယကံ၊

ဥဒ္ဓရန္တံ ဗဟူ သတ္တေ၊ ကော ဒိသွာ န ပသီဒတိ.

‘‘အာဟနန္တံ ဓမ္မဘေရိံ၊ မဒ္ဒန္တံ တိတ္ထိယေ ဂဏေ၊

သီဟနာဒံ ဝိနဒန္တံ၊ ကော ဒိသွာ န ပသီဒတိ.

‘‘ယာဝတာ ဗြဟ္မလောကတော၊ အာဂန္တွာန သဗြဟ္မကာ၊

ပုစ္ဆန္တိ နိပုဏေ ပဉှေ၊ ကော ဒိသွာ န ပသီဒတိ.

‘‘ယဿဉ္ဇလိံ ကရိတွာန၊ အာယာစန္တိ သဒေဝကာ၊

တေန ပုညံ အနုဘောန္တိ၊ ကော ဒိသွာ န ပသီဒတိ.

‘‘သဗ္ဗေ ဇနာ သမာဂန္တွာ၊ သမ္ပဝါရေန္တိ စက္ခုမံ၊

န ဝိကမ္ပတိ အဇ္ဈိဋ္ဌော၊ ကော ဒိသွာ န ပသီဒတိ.

‘‘နဂရံ ပဝိသတော ယဿ၊ ရဝန္တိ ဘေရိယော ဗဟူ၊

ဝိနဒန္တိ ဂဇာ မတ္တာ၊ ကော ဒိသွာ န ပသီဒတိ.

‘‘ဝီထိယာ ဂစ္ဆတော ယဿ၊ သဗ္ဗာဘာ ဇောတတေ သဒါ၊

အဗ္ဘုန္နတာ သမာ ဟောန္တိ၊ ကော ဒိသွာ န ပသီဒတိ.

‘‘ဗျာဟရန္တဿ ဗုဒ္ဓဿ၊ စက္ကဝါဠမ္ပိ သုယျတိ၊

သဗ္ဗေ သတ္တေ ဝိညာပေတိ၊ ကော ဒိသွာ န ပသီဒတိ.

‘‘သတသဟဿိတော ကပ္ပေ၊ ယံ ဗုဒ္ဓမဘိကိတ္တယိံ၊

ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ၊ ကိတ္တနာယ ဣဒံ ဖလံ.

‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ။ပေ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.

ဆဠဘိညော ပန ဟုတွာ ပဌမမဟာသင်္ဂီတိကာလေ ရာဇဂဟေ သတ္တပဏ္ဏိဂုဟာယံ သန္နိပတိတေန သံဃေန ‘‘အာယသ္မန္တံ အာနန္ဒံ အာမန္တေဟီ’’တိ အာဏတ္တော ပထဝိယံ နိမုဇ္ဇိတွာ ထေရဿ ပုရတော ဥဋ္ဌဟိတွာ သံဃဿ သာသနံ အာရောစေတွာ သယံ ပုရေတရံ အာကာသေန ဂန္တွာ သတ္တပဏ္ဏိဂုဟာဒွါရံ သမ္ပာပုဏိ. တေန စ သမယေန မာရဿ မာရကာယိကာနဉ္စ ပဋိသေဓနတ္ထံ ဒေဝသံဃေန ပေသိတာ အညတရာ ဒေဝတာ သတ္တပဏ္ဏိဂုဟာဒွါရေ ဌိတာ ဟောတိ၊ တဿာ ခုဇ္ဇသောဘိတော ထေရော အတ္တနော အာဂမနံ ကထေန္တော –

၂၃၄. ‘‘ယေ စိတ္တကထီ ဗဟုဿုတာ၊ သမဏာ ပါဋလိပုတ္တဝါသိနော၊

တေသညတရောယမာယုဝါ၊ ဒွါရေ တိဋ္ဌတိ ခုဇ္ဇသောဘိတော’’တိ. – ပဌမံ ဂါထမာဟ၊

တတ္ထ စိတ္တကထီတိ ဝိစိတ္တဓမ္မကထိကာ၊ သင်္ခိပနံ၊ ဝိတ္ထာရဏံ ဂမ္ဘီရကရဏံ ဥတ္တာနီကရဏံ ကင်္ခါဝိနောဒနံ ဓမ္မပတိဋ္ဌာပနန္တိ ဧဝမာဒီဟိ နာနာနယေဟိ ပရေသံ အဇ္ဈာသယာနုရူပံ ဓမ္မဿ ကထနသီလာတိ အတ္ထော. ဗဟုဿုတာတိ ပရိယတ္တိပဋိဝေဓဗာဟုသစ္စပါရိပူရိယာ ဗဟုဿုတာ. သဗ္ဗသော သမိတပါပတာယ သမဏာ. ပါဋလိပုတ္တဝါသိနော၊ တေသညတရောတိ ပါဋလိပုတ္တနဂရဝါသိတာယ ပါဋလိပုတ္တဝါသိနော၊ တေသံ အညတရော၊ အယံ အာယုဝါ ဒီဃာယု အာယသ္မာ. ဒွါရေ တိဋ္ဌတီတိ သတ္တပဏ္ဏိဂုဟာယ ဒွါရေ တိဋ္ဌတိ၊ သံဃဿ အနုမတိယာ ပဝိသိတုန္တိ အတ္ထော. တံ သုတွာ သာ ဒေဝတာ ထေရဿ အာဂမနံ သံဃဿ နိဝေဒေန္တီ –

၂၃၅. ‘‘ယေ စိတ္တကထီ။ပေ။ ဒွါရေ တိဋ္ဌတိ မာလုတေရိတော’’တိ. – ဒုတိယံ ဂါထမာဟ၊

တတ္ထ မာလုတေရိတောတိ ဣဒ္ဓိစိတ္တဇနိတေန ဝါယုနာ ဧရိတော၊ ဣဒ္ဓိဗလေန အာဂတောတိ အတ္ထော.

ဧဝံ တာယ ဒေဝတာယ နိဝေဒိတေန သံဃေန ကတောကာသော ထေရော သံဃဿ သန္တိကံ ဂစ္ဆန္တော –

၂၃၆. ‘‘သုယုဒ္ဓေန သုယိဋ္ဌေန၊ သင်္ဂါမဝိဇယေန စ၊

ဗြဟ္မစရိယာနုစိဏ္ဏေန၊ ဧဝါယံ သုခမေဓတီ’’တိ. –

ဣမာယ တတိယဂါထာယ အညံ ဗျာကာသိ.

တတ္ထ သုယုဒ္ဓေနာတိ ပုဗ္ဗဘာဂေ တဒင်္ဂဝိက္ခမ္ဘနပ္ပဟာနဝသေန ကိလေသေဟိ သုဋ္ဌု ယုဇ္ဈနေန. သုယိဋ္ဌေနာတိ အန္တရန္တရာ ကလျာဏမိတ္တေဟိ ဒိန္နသပ္ပါယဓမ္မဒါနေန. သင်္ဂါမဝိဇယေန စာတိ သမုစ္ဆေဒပ္ပဟာနဝသေန သဗ္ဗသော ကိလေသာဘိသင်္ခါရနိမ္မထနေန လဒ္ဓသင်္ဂါမဝိဇယေန စ. ဗြဟ္မစရိယာနုစိဏ္ဏေနာတိ အနုစိဏ္ဏေန အဂ္ဂမဂ္ဂဗြဟ္မစရိယေန. ဧဝါယံ သုခမေဓတီတိ ဧဝံ ဝုတ္တပ္ပကာရေန အယံ ခုဇ္ဇသောဘိတော နိဗ္ဗာနသုခံ ဖလသမာပတ္တိသုခဉ္စ ဧဓတိ၊ အနုဘဝတီတိ အတ္ထော.

ခုဇ္ဇသောဘိတတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.