၁၀. သာဋိမတ္တိယတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ

အဟု တုယှံ ပုရေ သဒ္ဓါတိ အာယသ္မတော သာဋိမတ္တိယတ္ထေရဿ ဂါထာ. ကာ ဥပ္ပတ္တိ? အယမ္ပိ ပုရိမဗုဒ္ဓေသု ကတာဓိကာရော တတ္ထ တတ္ထ ဘဝေ ပုညာနိ ဥပစိနန္တော သိဒ္ဓတ္ထဿ ဘဂဝတော ကာလေ ကုလဂေဟေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဝိညုတံ ပတ္တော ဧကဒိဝသံ သတ္ထာရံ ဒိသွာ ပသန္နမာနသော တာလဝဏ္ဋံ အဒါသိ. သော တေန ပုညကမ္မေန ဒေဝမနုဿေသု သံသရန္တော ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ မဂဓရဋ္ဌေ ဗြာဟ္မဏကုလေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ သာဋိမတ္တိယောတိ လဒ္ဓနာမော ဝယပ္ပတ္တော ဟေတုသမ္ပန္နတာယ အာရညကဘိက္ခူနံ သန္တိကေ ပဗ္ဗဇိတွာ ဝိပဿနာယ ကမ္မံ ကရောန္တော ဆဠဘိညော အဟောသိ. တေန ဝုတ္တံ အပဒါနေ (အပ. ထေရ ၁.၃၈.၄၃-၄၇) –

‘‘သိဒ္ဓတ္ထဿ ဘဂဝတော၊ တာလဝဏ္ဋမဒါသဟံ၊

သုမနေဟိ ပဋိစ္ဆန္နံ၊ ဓာရယာမိ မဟာရဟံ.

‘‘စတုန္နဝုတိတော ကပ္ပေ၊ တာလဝဏ္ဋမဒါသဟံ၊

ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ၊ တာလဝဏ္ဋဿိဒံ ဖလံ.

‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ။ပေ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.

ဆဠဘိညော ပန ဟုတွာ ဘိက္ခူ ဩဝဒတိ အနုသာသတိ ဗဟူ စ သတ္တေ ဓမ္မံ ကထေတွာ သရဏေသု စ သီလေသု စ ပတိဋ္ဌာပေသိ. အညတရဉ္စ ကုလံ အဿဒ္ဓံ အပ္ပသန္နံ သဒ္ဓံ ပသန္နံ အကာသိ. တေန တသ္မိံ ကုလေ မနုဿာ ထေရေ အဘိပ္ပသန္နာ အဟေသုံ. တတ္ထေကာ ဒါရိကာ အဘိရူပါ ဒဿနီယာ ထေရံ ပိဏ္ဍာယ ပဝိဋ္ဌံ သက္ကစ္စံ ဘောဇနေန ပရိဝိသတိ. အထေကဒိဝသံ မာရော ‘‘ဧဝံ ဣမဿ အယသော ဝဍ္ဎိဿတိ၊ အပ္ပတိဋ္ဌော ဘဝိဿတီ’’တိ စိန္တေတွာ ထေရဿ ရူပေန ဂန္တွာ တံ ဒါရိကံ ဟတ္ထေ အဂ္ဂဟေသိ. ဒါရိကာ ‘‘နာယံ မနုဿသမ္ဖဿော’’တိ စ အညာသိ၊ ဟတ္ထဉ္စ မုဉ္စာပေသိ. တံ ဒိသွာ ဃရဇနော ထေရေ အပ္ပသာဒံ ဇနေသိ. ပုနဒိဝသေ ထေရော တံ ကာရဏံ အနာဝဇ္ဇေန္တော တံ ဃရံ အဂမာသိ. တတ္ထ မနုဿာ အနာဒရံ အကံသု. ထေရော တံ ကာရဏံ အာဝဇ္ဇေန္တော မာရဿ ကိရိယံ ဒိသွာ ‘‘တဿ ဂီဝါယံ ကုက္ကုရကုဏပံ ပဋိမုဉ္စတူ’’တိ အဓိဋ္ဌဟိတွာ တဿ မောစနတ္ထံ ဥပဂတေန မာရေန အတီတဒိဝသေ ကတကိရိယံ ကထာပေတွာ တံ တဇ္ဇေတွာ ဝိဿဇ္ဇေသိ. တံ ဒိသွာ ဃရသာမိကော ‘‘ခမထ၊ ဘန္တေ၊ အစ္စယ’’န္တိ ခမာပေတွာ ‘‘အဇ္ဇတဂ္ဂေ အဟမေဝ၊ ဘန္တေ၊ တုမှေ ဥပဋ္ဌဟာမီ’’တိ အာဟ. ထေရော တဿ ဓမ္မံ ကထေန္တော –

၂၄၆. ‘‘အဟု တုယှံ ပုရေ သဒ္ဓါ၊ သာ တေ အဇ္ဇ န ဝိဇ္ဇတိ၊

ယံ တုယှံ တုယှမေဝေတံ၊ နတ္ထိ ဒုစ္စရိတံ မမ.

၂၄၇. ‘‘အနိစ္စာ ဟိ စလာ သဒ္ဓါ၊ ဧဝံ ဒိဋ္ဌာ ဟိ သာ မယာ၊

ရဇ္ဇန္တိပိ ဝိရဇ္ဇန္တိ၊ တတ္ထ ကိံ ဇိယျတေ မုနိ.

၂၄၈. ‘‘ပစ္စတိ မုနိနော ဘတ္တံ၊ ထောကံ ထောကံ ကုလေ ကုလေ၊

ပိဏ္ဍိကာယ စရိဿာမိ၊ အတ္ထိ ဇင်္ဃဗလံ မမာ’’တိ. –

တိဿော ဂါထာ အဘာသိ.

တတ္ထ အဟု တုယှံ ပုရေ သဒ္ဓါ၊ သာ တေ အဇ္ဇ န ဝိဇ္ဇတီတိ၊ ဥပါသက၊ ဣတော ပုဗ္ဗေ တဝ မယိ ‘‘အယျော ဓမ္မစာရီ သမစာရီ’’တိအာဒိနာ သဒ္ဓါ အဟောသိ၊ သာ သဒ္ဓါ တေ တဝ အဇ္ဇ ဣဒါနိ န ဥပလဗ္ဘတိ. တသ္မာ ယံ တုယှံ တုယှမေဝေတန္တိ စတုပစ္စယဒါနံ၊ တုယှမေဝ ဧတံ ဟောတု၊ န တေန မယှံ အတ္ထော၊ သမ္မာ ပသန္နစိတ္တေန ဟိ ဒါနံ နာမ ဒါတဗ္ဗန္တိ အဓိပ္ပါယော. အထ ဝါ ယံ တုယှံ တုယှမေဝေတန္တိ ယံ တဝ မယိ အဇ္ဇ အဂါရဝံ ပဝတ္တံ၊ တံ တုယှမေဝ၊ တဿ ဖလံ တယာ ဧဝ ပစ္စနုဘဝိတဗ္ဗံ၊ န မယာတိ အတ္ထော. နတ္ထိ ဒုစ္စရိတံ မမာတိ မမ ပန ဒုစ္စရိတံ နာမ နတ္ထိ မဂ္ဂေနေဝ ဒုစ္စရိတဟေတူနံ ကိလေသာနံ သမုစ္ဆိန္နတ္တာ.

အနိစ္စာ ဟိ စလာ သဒ္ဓါတိ ယသ္မာ ပေါထုဇ္ဇနိကာ သဒ္ဓါ အနိစ္စာ ဧကန္တိကာ န ဟောတိ၊ တတော ဧဝ စလာ အဿပိဋ္ဌေ ဌပိတကုမ္ဘဏ္ဍံ ဝိယ၊ ထုသရာသိမှိ နိခါတခါဏုကံ ဝိယ စ အနဝဋ္ဌိတာ. ဧဝံ ဒိဋ္ဌာ ဟိ သာ မယာတိ ဧဝံ ဘူတာ စ သာ သဒ္ဓါ မယာ တယိ ဒိဋ္ဌာ ပစ္စက္ခတော ဝိဒိတာ. ရဇ္ဇန္တိပိ ဝိရဇ္ဇန္တီတိ ဧဝံ တဿာ အနဝဋ္ဌိတတ္တာ ဧဝ ဣမေ သတ္တာ ကဒါစိ ကတ္ထစိ မိတ္တသန္ထဝဝသေန ရဇ္ဇန္တိ သိနေဟမ္ပိ ကရောန္တိ၊ ကဒါစိ ဝိရဇ္ဇန္တိ ဝိရတ္တစိတ္တာ ဟောန္တိ. တတ္ထ ကိံ ဇိယျတေ မုနီတိ တသ္မိံ ပုထုဇ္ဇနာနံ ရဇ္ဇနေ ဝိရဇ္ဇနေ စ မုနိ ပဗ္ဗဇိတော ကိံ ဇိယျတိ၊ ကာ တဿ ဟာနီတိ အတ္ထော.

‘‘သစေ မမ ပစ္စယေ န ဂဏှထ၊ ကထံ တုမှေ ယာပေထာ’’တိ ဧဝံ မာ စိန္တယီတိ ဒဿေန္တော ‘‘ပစ္စတီ’’တိ ဂါထမာဟ. တဿတ္ထော မုနိနော ပဗ္ဗဇိတဿ ဘတ္တံ နာမ ကုလေ ကုလေ အနုဃရံ ဒိဝသေ ဒိဝသေ ထောကံ ထောကံ ပစ္စတေ၊ န စ တုယှံ ဧဝ ဂေဟေ. ပိဏ္ဍိကာယ စရိဿာမိ၊ အတ္ထိ ဇင်္ဃဗလံ မမာတိ အတ္ထိ မေ ဇင်္ဃဗလံ၊ နာဟံ ဩဘဂ္ဂဇင်္ဃော န ခဉ္ဇော န စ ပါဒရောဂီ၊ တသ္မာ ပိဏ္ဍိကာယ မိဿကဘိက္ခာယ စရိဿာမိ၊ ‘‘ယထာပိ ဘမရော ပုပ္ဖ’’န္တိအာဒိနာ (ဓ. ပ. ၄၉၊ နေတ္တိ. ၁၂၃) သတ္ထာရာ ဝုတ္တနယေန ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ ယာပေဿာမီတိ ဒဿေတိ.

သာဋိမတ္တိယတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.