၈. ဘရတတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ
ဧဟိ၊ နန္ဒက၊ ဂစ္ဆာမာတိ အာယသ္မတော ဘရတတ္ထေရဿ ဂါထာ. ကာ ဥပ္ပတ္တိ? အယံ ကိရ အနောမဒဿိဿ ဘဂဝတော ကာလေ ကုလဂေဟေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဝိညုတံ ပတ္တော ဧကဒိဝသံ မနုညဒဿနံ မုဒုသုခသမ္ဖဿံ ဥပါဟနဒွယံ ဂဟေတွာ ဂစ္ဆန္တော သတ္ထာရံ စင်္ကမန္တံ ဒိသွာ ပသန္နမာနသော ဥပါဟနာ ဥပနာမေတွာ၊ ‘‘အဘိရုဟတု ဘဂဝါ ဥပါဟနာ၊ ယံ မမ အဿ ဒီဃရတ္တံ ဟိတာယ သုခါယာ’’တိ အာဟ. အဘိရုဟိ ဘဂဝါ တဿ အနုဂ္ဂဏှနတ္ထံ ဥပါဟနာ. သော တေန ပုညကမ္မေန ဒေဝမနုဿေသု သံသရန္တော ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ စမ္ပာနဂရေ ဂဟပတိကုလေ နိဗ္ဗတ္တိ၊ ဘရတောတိဿ နာမံ အဟောသိ. သော ဝိညုတံ ပတ္တော သောဏတ္ထေရဿ ပဗ္ဗဇိတဘာဝံ သုတွာ ‘‘သောပိ နာမ ပဗ္ဗဇီ’’တိ သဉ္ဇာတသံဝေဂေါ ပဗ္ဗဇိတွာ ကတပုဗ္ဗကိစ္စော ဝိပဿနာယ ကမ္မံ ကရောန္တော နစိရဿေဝ ဆဠဘိညော အဟောသိ. တေန ဝုတ္တံ အပဒါနေ (အပ. ထေရ ၂.၄၈.၇၁-၈၉) –
‘‘အနောမဒဿီ ဘဂဝါ၊ လောကဇေဋ္ဌော နရာသဘော၊
ဒိဝါဝိဟာရာ နိက္ခမ္မ၊ ပထမာရုဟိ စက္ခုမာ.
‘‘ပါနဓိံ သုကတံ ဂယှ၊ အဒ္ဓါနံ ပဋိပဇ္ဇဟံ၊
တတ္ထဒ္ဒသာသိံ သမ္ဗုဒ္ဓံ၊ ပတ္တိကံ စာရုဒဿနံ.
‘‘သကံ စိတ္တံ ပသာဒေတွာ၊ နီဟရိတွာန ပါနဓိံ၊
ပါဒမူလေ ဌပေတွာန၊ ဣဒံ ဝစနမဗြဝိံ.
‘‘အဘိရူဟ မဟာဝီရ၊ သုဂတိန္ဒ ဝိနာယက၊
ဣတော ဖလံ လဘိဿာမိ၊ သော မေ အတ္ထော သမိဇ္ဈတု.
‘‘အနောမဒဿီ ဘဂဝါ၊ လောကဇေဋ္ဌော နရာသဘော၊
ပါနဓိံ အဘိရူဟိတွာ၊ ဣဒံ ဝစနမဗြဝိ.
‘‘ယော ပါနဓိံ မေ အဒါသိ၊ ပသန္နော သေဟိ ပါဏိဘိ၊
တမဟံ ကိတ္တယိဿာမိ၊ သုဏာထ မမ ဘာသတော.
‘‘ဗုဒ္ဓဿ ဂိရမညာယ၊ သဗ္ဗေ ဒေဝါ သမာဂတာ၊
ဥဒဂ္ဂစိတ္တာ သုမနာ၊ ဝေဒဇာတာ ကတဉ္ဇလီ.
‘‘ပါနဓီနံ ပဒါနေန၊ သုခိတောယံ ဘဝိဿတိ၊
ပဉ္စပညာသက္ခတ္တုဉ္စ၊ ဒေဝရဇ္ဇံ ကရိဿတိ.
‘‘သဟဿက္ခတ္တုံ ရာဇာ စ၊ စက္ကဝတ္တီ ဘဝိဿတိ၊
ပဒေသရဇ္ဇံ ဝိပုလံ၊ ဂဏနာတော အသင်္ခိယံ.
‘‘အပရိမေယျေ ဣတော ကပ္ပေ၊ ဩက္ကာကကုလသမ္ဘဝေါ၊
ဂေါတမော နာမ ဂေါတ္တေန၊ သတ္ထာ လောကေ ဘဝိဿတိ.
‘‘တဿ ဓမ္မေသု ဒါယာဒေါ၊ ဩရသော ဓမ္မနိမ္မိတော၊
သဗ္ဗာသဝေ ပရိညာယ၊ နိဗ္ဗာယိဿတိနာသဝေါ.
‘‘ဒေဝလောကေ မနုဿေ ဝါ၊ နိဗ္ဗတ္တိဿတိ ပုညဝါ၊
ဒေဝယာနပဋိဘာဂံ၊ ယာနံ ပဋိလဘိဿတိ.
‘‘ပါသာဒါ သိဝိကာ ဝယှံ၊ ဟတ္ထိနော သမလင်္ကတာ၊
ရထာ ဝါဇညသံယုတ္တာ၊ သဒါ ပါတုဘဝန္တိ မေ.
‘‘အဂါရာ နိက္ခမန္တောပိ၊ ရထေန နိက္ခမိံ အဟံ၊
ကေသေသု ဆိဇ္ဇမာနေသု၊ အရဟတ္တမပါပုဏိံ.
‘‘လာဘာ မယှံ သုလဒ္ဓံ မေ၊ ဝါဏိဇ္ဇံ သုပ္ပယောဇိတံ၊
ဒတွာန ပါနဓိံ ဧကံ၊ ပတ္တောမှိ အစလံ ပဒံ.
‘‘အပရိမေယျေ ဣတော ကပ္ပေ၊ ယံ ပါနဓိမဒါသဟံ၊
ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ၊ ပါနဓိဿ ဣဒံ ဖလံ.
‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ။ပေ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.
ဆဠဘိညော ပန ဟုတွာ အတ္တနော ကနိဋ္ဌဘာတိကေန နန္ဒကတ္ထေရေန ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တနယေန အညာဗျာကရဏေ ကတေ ‘‘ဣဒါနိ နန္ဒကောပိ အရဟာ ဇာတော၊ ဟန္ဒ မယံ ဥဘောပိ သတ္ထု သန္တိကံ ဂန္တွာ ဝုသိတဗြဟ္မစရိယတံ နိဝေဒေဿာမာတိ ဥပ္ပန္နံ ပရိဝိတက္ကံ နန္ဒကတ္ထေရဿ ကထေန္တော –
၁၇၅. ‘‘ဧဟိ နန္ဒက ဂစ္ဆာမ၊ ဥပဇ္ဈာယဿ သန္တိကံ၊
သီဟနာဒံ နဒိဿာမ၊ ဗုဒ္ဓသေဋ္ဌဿ သမ္မုခါ.
၁၇၆. ‘‘ယာယ နော အနုကမ္ပာယ၊ အမှေ ပဗ္ဗာဇယီ မုနိ၊
သော နော အတ္ထော အနုပ္ပတ္တော၊ သဗ္ဗသံယောဇနက္ခယော’’တိ. – ဂါထာဒွယံ အဘာသိ၊
တတ္ထ နန္ဒကာတိ အာလပနံ. ဧဟီတိ တဿ အတ္တနော သန္တိကကရဏံ. ဂစ္ဆာမာတိ တေန အတ္တနာ စ ဧကဇ္ဈံ ကာတဗ္ဗကိရိယာဝစနံ၊ ဥပဇ္ဈာယဿာတိ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ၊ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဟိ သမန္တစက္ခုနာ ဗုဒ္ဓစက္ခုနာ စ သတ္တာနံ အာသယာနုသယစရိတာဒီနံ ယထာဘူတဝိလောကနေန သဒေဝကဿ လောကဿ ဝဇ္ဇာဝဇ္ဇံ ဥပနိဇ္ဈာယတီတိ ဝိသေသတော ဥပဇ္ဈာယောတိ ဝတ္တဗ္ဗတံ အရဟတိ. ယဒတ္ထံ ဂမနံ၊ တံ ဒဿေတုံ ‘‘သီဟနာဒံ နဒိဿာမ၊ ဗုဒ္ဓသေဋ္ဌဿ သမ္မုခါ’’တိ အာဟ. ယထာဘုစ္စဂုဏာဘိဗျာဟာရတာယ အဘီတနာဒဘာဝတော သီဟနာဒံ ဗုဒ္ဓဿ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ တတော ဧဝ သဗ္ဗသတ္တုတ္တမတာယ သေဋ္ဌဿ၊ ဗုဒ္ဓါနံ ဝါ သာဝကဗုဒ္ဓါဒီနံ သေဋ္ဌဿ သမ္မုခါ ပုရတော နဒိဿာမာတိ အတ္ထော.
ယထာ ပန သီဟနာဒံ နဒိတုကာမော၊ တံ ဒဿေန္တော ‘‘ယာယာ’’တိ ဂါထမာဟ. တတ္ထ ယာယာတိ ယဒတ္ထံ၊ ယာယ ယဒတ္ထာနုပ္ပတ္တိယာတိ အတ္ထော. နောတိ အမှာကံ. အနုကမ္ပာယာတိ အနုဂ္ဂဏှနေန အမှေ ဒွေပိ ပဗ္ဗာဇယိ ပဗ္ဗာဇေသိ. မုနီတိ ဘဂဝါ. သော နော အတ္ထော အနုပ္ပတ္တောတိ သော အတ္ထော သဗ္ဗေသံ သံယောဇနာနံ ခယဘူတံ အရဟတ္တဖလံ နော အမှေဟိ အနုပ္ပတ္တော၊ အဓိဂတောတိ အတ္ထော.
ဘရတတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.