၂. ဇောတိဒါသတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ

ယေ ခေါ တေတိ အာယသ္မတော ဇောတိဒါသတ္ထေရဿ ဂါထာ. ကာ ဥပ္ပတ္တိ? အယမ္ပိ ပုရိမဗုဒ္ဓေသု ကတာဓိကာရော တတ္ထ တတ္ထ ဘဝေ ပုညာနိ ဥပစိနန္တော သိခိဿ ဘဂဝတော ကာလေ ကုလဂေဟေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဝိညုတံ ပတ္တော ဧကဒိဝသံ သတ္ထာရံ ပိဏ္ဍာယ ဂစ္ဆန္တံ ဒိသွာ ပသန္နစိတ္တော ကာသုမာရိကဖလံ အဒါသိ. သော တေန ပုညကမ္မေန ဒေဝမနုဿေသု သံသရန္တော ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ ပါဒိယတ္ထဇနပဒေ ဝိဘဝသမ္ပန္နဿ ဗြာဟ္မဏဿ ပုတ္တော ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တိ၊ ဇောတိဒါသောတိဿ နာမံ အဟောသိ. သော ဝိညုတံ ပတွာ ဃရမာဝသန္တော ဧကဒိဝသံ မဟာကဿပတ္ထေရံ အတ္တနော ဂါမေ ပိဏ္ဍာယ စရန္တံ ဒိသွာ ပသန္နစိတ္တော ဘောဇေတွာ ထေရဿ သန္တိကေ ဓမ္မံ သုတွာ အတ္တနော ဂါမသမီပေ ပဗ္ဗတေ မဟန္တံ ဝိဟာရံ ကာရေတွာ ထေရံ တတ္ထ ဝါသေတွာ စတူဟိ ပစ္စယေဟိ ဥပဋ္ဌဟန္တော ထေရဿ ဓမ္မဒေသနာယ ပဋိလဒ္ဓသံဝေဂေါ ပဗ္ဗဇိတွာ ဝိပဿနာယ ကမ္မံ ကရောန္တော နစိရဿေဝ ဆဠဘိညော အဟောသိ. တေန ဝုတ္တံ အပဒါနေ (အပ. ထေရ ၂.၅၁.၅၁-၅၆) –

‘‘ကဏိကာရံဝ ဇောတန္တံ၊ နိသိန္နံ ပဗ္ဗတန္တရေ၊

အဒ္ဒသံ ဝိရဇံ ဗုဒ္ဓံ၊ လောကဇေဋ္ဌံ နရာသဘံ.

‘‘ပသန္နစိတ္တော သုမနော၊ သိရေ ကတွာန အဉ္ဇလိံ၊

ကာသုမာရိကမာဒါယ၊ ဗုဒ္ဓသေဋ္ဌဿဒါသဟံ.

‘‘ဧကတိံသေ ဣတော ကပ္ပေ၊ ယံ ဖလံ အဒဒိံ တဒါ၊

ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ၊ ဖလဒါနဿိဒံ ဖလံ.

‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ။ပေ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.

ဆဠဘိညော ပန ဟုတွာ တီဏိ ပိဋကာနိ ဥဂ္ဂဟေတွာ ဝိသေသတော ဝိနယပိဋကေ သုကုသလဘာဝံ ပတွာ ဒသဝဿိကော ပရိသုပဋ္ဌာကော စ ဟုတွာ ဗဟူဟိ ဘိက္ခူဟိ သဒ္ဓိံ ဘဂဝန္တံ ဝန္ဒိတုံ သာဝတ္ထိံ ဂစ္ဆန္တော အန္တရာမဂ္ဂေ အဒ္ဓါနပရိဿမဝိနောဒနတ္ထံ တိတ္ထိယာနံ အာရာမံ ပဝိသိတွာ ဧကမန္တံ နိသိန္နော ဧကံ ပဉ္စတပံ တပန္တံ ဗြာဟ္မဏံ ဒိသွာ၊ ‘‘ကိံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ အညသ္မိံ တပနီယေ အညံ တပတီ’’တိ အာဟ. တံ သုတွာ ဗြာဟ္မဏော ကုပိတော၊ ‘‘ဘော၊ မုဏ္ဍက၊ ကိံ အညံ တပနီယ’’န္တိ အာဟ. ထေရော တဿ –

‘‘ကောပေါ စ ဣဿာ ပရဟေဌနာ စ၊ မာနော စ သာရမ္ဘမဒေါ ပမာဒေါ၊

တဏှာ အဝိဇ္ဇာ ဘဝသင်္ဂတီ စ၊ တေ တပ္ပနီယာ န ဟိ ရူပခန္ဓော’’တိ. –

ဂါထာယ ဓမ္မံ ဒေသေသိ. တံ သုတွာ သော ဗြာဟ္မဏော တသ္မိံ တိတ္ထိယာရာမေ သဗ္ဗေ အညတိတ္ထိယာ စ ထေရဿ သန္တိကေ ပဗ္ဗဇိံသု. ထေရော တေဟိ သဒ္ဓိံ သာဝတ္ထိံ ဂန္တွာ ဘဂဝန္တံ ဝန္ဒိတွာ ကတိပါဟံ တတ္ထ ဝသိတွာ အတ္တနော ဇာတိဘူမိံယေဝ ဂတော ဒဿနတ္ထံ ဥပဂတေသု ဉာတကေသု နာနာလဒ္ဓိကေ ယညသုဒ္ဓိကေ ဩဝဒန္တော –

၁၄၃. ‘‘ယေ ခေါ တေ ဝေဌမိဿေန၊ နာနတ္တေန စ ကမ္မုနာ၊

မနုဿေ ဥပရုန္ဓန္တိ၊ ဖရုသူပက္ကမာ ဇနာ၊

တေပိ တတ္ထေဝ ကီရန္တိ၊ န ဟိ ကမ္မံ ပနဿတိ.

၁၄၄. ‘‘ယံ ကရောတိ နရော ကမ္မံ၊ ကလျာဏံ ယဒိ ပါပကံ၊

တဿ တဿေဝ ဒါယာဒေါ၊ ယံ ယံ ကမ္မံ ပကုဗ္ဗတီ’’တိ. – ဂါထာဒွယံ အဘာသိ၊

တတ္ထ ယေတိ အနိယမုဒ္ဒေသော. တေတိ အနိယမတော ဧဝ ပဋိနိဒ္ဒေသော. ပဒဒွယဿာပိ ‘‘ဇနာ’’တိ ဣမိနာ သမ္ဗန္ဓော. ခေါတိ နိပါတမတ္တံ. ဝေဌမိဿေနာတိ ဝရတ္တခဏ္ဍာဒိနာ သီသာဒီသု ဝေဌဒါနေန. ‘‘ဝေဓမိဿေနာ’’တိပိ ပါဠိ၊ သော ဧဝတ္ထော. နာနတ္တေန စ ကမ္မုနာတိ ဟနနဃာတနဟတ္ထပါဒါဒိစ္ဆေဒနေန ခုဒ္ဒကသေဠဒါနာဒိနာ စ နာနာဝိဓေန ပရူပဃာတကမ္မေန. မနုဿေတိ နိဒဿနမတ္တံ၊ တသ္မာ ယေ ကေစိ သတ္တေတိ အဓိပ္ပါယော. ဥပရုန္ဓန္တီတိ ဝိဗာဓေန္တိ. ဖရုသူပက္ကမာတိ ဒါရုဏပယောဂါ၊ ကုရူရကမ္မန္တာတိ အတ္ထော. ဇနာတိ သတ္တာ. တေပိ တတ္ထေဝ ကီရန္တီတိ တေ ဝုတ္တပ္ပကာရာ ပုဂ္ဂလာ ယာဟိ ကမ္မကာရဏာဟိ အညေ ဗာဓိံသု. တတ္ထေဝ တာသုယေဝ ကာရဏာသု သယမ္ပိ ကီရန္တိ ပက္ခိပီယန္တိ၊ တထာရူပံယေဝ ဒုက္ခံ အနုဘဝန္တီတိ အတ္ထော. ‘‘တထေဝ ကီရန္တီ’’တိ စ ပါဌော၊ ယထာ သယံ အညေသံ ဒုက္ခံ အကံသု၊ တထေဝ အညေဟိ ကရီယန္တိ၊ ဒုက္ခံ ပါပီယန္တီတိ အတ္ထော၊ ကသ္မာ? န ဟိ ကမ္မံ ပနဿတိ ကမ္မဉှိ ဧကန္တံ ဥပစိတံ ဝိပါကံ အဒတွာ န ဝိဂစ္ဆတိ၊ အဝသေသပစ္စယသမဝါယေ ဝိပစ္စတေဝါတိ အဓိပ္ပါယော.

ဣဒါနိ ‘‘န ဟိ ကမ္မံ ပနဿတီ’’တိ သင်္ခေပတော ဝုတ္တမတ္ထံ ဝိဘဇိတွာ သတ္တာနံ ကမ္မဿကတံ ဝိဘာဝေတုံ ‘‘ယံ ကရောတီ’’တိ ဂါထံ အဘာသိ. တဿတ္ထော ယံ ကမ္မံ ကလျာဏံ ကုသလံ၊ ယဒိ ဝါ ပါပကံ အကုသလံ သတ္တော ကရောတိ၊ ကရောန္တော စ တတ္ထ ယံ ကမ္မံ ယထာ ဖလဒါနသမတ္ထံ ဟောတိ၊ တထာ ပကုဗ္ဗတိ ဥပစိနောတိ. တဿ တဿေဝ ဒါယာဒေါတိ တဿ တဿေဝ ကမ္မဖလဿ ဂဏှနတော တေန တေန ကမ္မေန ဒါတဗ္ဗဝိပါကဿ ဘာဂီ ဟောတီတိ အတ္ထော. တေနာဟ ဘဂဝါ – ‘‘ကမ္မဿကာ၊ မာဏဝ၊ သတ္တာ ကမ္မဒါယာဒါ’’တိအာဒိ (မ. နိ. ၃.၂၈၉). ဣမာ ဂါထာ သုတွာ ထေရဿ ဉာတကာ ကမ္မဿကတာယံ ပတိဋ္ဌဟိံသူတိ.

ဇောတိဒါသတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.