၅. အဇိနတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ
အပိ စေ ဟောတိ တေဝိဇ္ဇောတိအာဒိကာ အာယသ္မတော အဇိနတ္ထေရဿ ဂါထာ. ကာ ဥပ္ပတ္တိ? အယမ္ပိ ပုရိမဗုဒ္ဓေသု ကတာဓိကာရော တတ္ထ တတ္ထ ဘဝေ ပုညာနိ ဥပစိနန္တော ဗုဒ္ဓသုညေ လောကေ ကုလဂေဟေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဝိညုတံ ပတ္တော ကေနစိဒေဝ ကရဏီယေန အရညံ ဂတော တတ္ထ သုစိန္တိတံ နာမ ပစ္စေကသမ္ဗုဒ္ဓံ အာဗာဓေန ပီဠိတံ နိသိန္နံ ဒိသွာ ဥပသင်္ကမိတွာ ဝန္ဒိတွာ ဘေသဇ္ဇတ္ထာယ ပသန္နမာနသော ဃတမဏ္ဍံ အဒါသိ. သော တေန ပုညကမ္မေန ဒေဝလောကေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ အပရာပရံ ပုညာနိ ကတွာ သုဂတီသုယေဝ သံသရန္တော ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ သာဝတ္ထိယံ အညတရဿ ဒလိဒ္ဒဗြာဟ္မဏဿ ဂေဟေ ပဋိသန္ဓိံ ဂဏှိ. တံ ဝိဇာယနကာလေ အဇိနစမ္မေန သမ္ပဋိစ္ဆိံသု. တေနဿ အဇိနောတွေဝ နာမံ အကံသု. သော ဘောဂသံဝတ္တနိယဿ ကမ္မဿ အကတတ္တာ ဒလိဒ္ဒကုလေ နိဗ္ဗတ္တော ဝယပ္ပတ္တောပိ အပ္ပန္နပါနဘောဇနော ဟုတွာ ဝိစရန္တော ဇေတဝနပဋိဂ္ဂဟဏေ ဗုဒ္ဓါနုဘာဝံ ဒိသွာ ပဋိလဒ္ဓသဒ္ဓေါ ပဗ္ဗဇိတွာ ဝိပဿနာယ ကမ္မံ ကရောန္တော နစိရဿေဝ ဆဠဘိညော အဟောသိ. တေန ဝုတ္တံ အပဒါနေ (အပ. ထေရ ၂.၄၃.၇၈-၈၇) –
‘‘သုစိန္တိတံ ဘဂဝန္တံ၊ လောကဇေဋ္ဌံ နရာသဘံ၊
ဥပဝိဋ္ဌံ မဟာရညံ၊ ဝါတာဗာဓေန ပီဠိတံ.
‘‘ဒိသွာ စိတ္တံ ပသာဒေတွာ၊ ဃတမဏ္ဍမုပါနယိံ၊
ကတတ္တာ အာစိတတ္တာ စ၊ ဂင်္ဂါ ဘာဂီရထီ အယံ.
‘‘မဟာသမုဒ္ဒါ စတ္တာရော၊ ဃတံ သမ္ပဇ္ဇရေ မမ၊
အယဉ္စ ပထဝီ ဃောရာ၊ အပ္ပမာဏာ အသင်္ခိယာ.
‘‘မမ သင်္ကပ္ပမညာယ၊ ဘဝတေ မဓုသက္ကရာ၊
စာတုဒ္ဒီပါ ဣမေ ရုက္ခာ၊ ပါဒပါ ဓရဏီရုဟာ.
‘‘မမ သင်္ကပ္ပမညာယ၊ ကပ္ပရုက္ခာ ဘဝန္တိ တေ၊
ပညာသက္ခတ္တုံ ဒေဝိန္ဒော၊ ဒေဝရဇ္ဇမကာရယိံ.
‘‘ဧကပညာသက္ခတ္တုဉ္စ၊ စက္ကဝတ္တီ အဟောသဟံ၊
ပဒေသရဇ္ဇံ ဝိပုလံ၊ ဂဏနာတော အသင်္ခိယံ.
‘‘စတုန္နဝုတိတော ကပ္ပေ၊ ယံ ဒါနမဒဒိံ တဒါ၊
ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ၊ ဃတမဏ္ဍဿိဒံ ဖလံ.
‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ။ပေ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.
အရဟတ္တံ ပန ပတွာပိ ပုရိမကမ္မနိဿန္ဒေန အပ္ပလာဘီ အပ္ပညာတောဝ အဟောသိ. ဥဒ္ဒေသဘတ္တသလာကဘတ္တာနိပိ လာမကာနေဝ ပါပုဏန္တိ. ကမ္မဖလေနေဝ စ နံ ပုထုဇ္ဇနာ ဘိက္ခူ သာမဏေရာ စ ‘‘အပ္ပညာတော’’တိ အဝမညန္တိ. ထေရော တေ ဘိက္ခူ သံဝေဇေန္တော –
၁၂၉. ‘‘အပိ စေ ဟောတိ တေဝိဇ္ဇော၊ မစ္စုဟာယီ အနာသဝေါ၊
အပ္ပညာတောတိ နံ ဗာလာ၊ အဝဇာနန္တိ အဇာနတာ.
၁၃၀. ‘‘ယော စ ခေါ အန္နပါနဿ၊ လာဘီ ဟောတီဓ ပုဂ္ဂလော၊
ပါပဓမ္မောပိ စေ ဟောတိ၊ သော နေသံ ဟောတိ သက္ကတော’’တိ. –
ဂါထာဒွယံ အဘာသိ.
တတ္ထ အပီတိ သမ္ဘာဝနေ နိပါတော. စေတိ ပရိကပ္ပနေ. ဟောတီတိ ဘဝတိ. တိဿော ဝိဇ္ဇာ ဧတဿာတိ တေဝိဇ္ဇော. မစ္စုံ ပဇဟတီတိ မစ္စုဟာယီ. ကာမာသဝါဒီနံ အဘာဝေန အနာသဝေါ. ဣဒံ ဝုတ္တံ ဟောတိ – ဒိဗ္ဗစက္ခုဉာဏံ ပုဗ္ဗေနိဝါသဉာဏံ အာသဝက္ခယဉာဏန္တိ ဣမာသံ တိဿန္နံ ဝိဇ္ဇာနံ အဓိဂတတ္တာ တေဝိဇ္ဇော တတော ဧဝ သဗ္ဗသော ကာမာသဝါဒီနံ ပရိက္ခီဏတ္တာ အနာသဝေါ အာယတိံ ပုနဗ္ဘဝဿ အဂ္ဂဟဏတော မရဏာဘာဝေန မစ္စုဟာယီ ယဒိပိ ဟောတိ၊ ဧဝံ သန္တေပိ အပ္ပညာတောတိ နံ ဗာလာ အဝဇာနန္တိ ယဿတ္ထာယ ကုလပုတ္တာ သမ္မဒေဝ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇန္တိ၊ တံ သဒတ္ထံ အနုပါပုဏိတွာ ဌိတမ္ပိ နံ ဥတ္တမံ ပုရိသံ ‘‘ဓုတဝါဒေါ ဗဟုဿုတော ဓမ္မကထိကော’’တိ ဥပ္ပန္နလာဘဿ အဘာဝတော ‘‘န ပညာတော န ပါကဋော’’တိ ဗာလာ ဒုမ္မေဓပုဂ္ဂလာ အဝဇာနန္တိ၊ ကသ္မာ? အဇာနတာ အဇာနနကာရဏာ ဂုဏာနံ အဇာနနမေဝ တတ္ထ ကာရဏန္တိ ဒဿေတိ.
ယထာ စ ဂုဏာနံ အဇာနနတော ဗာလာ လာဘဂရုတာယ သမ္ဘာဝနီယမ္ပိ အဝဇာနန္တိ၊ ဧဝံ ဂုဏာနံ အဇာနနတော လာဘဂရုတာယ ဧဝံ အဝဇာနိတဗ္ဗမ္ပိ သမ္ဘာဝေန္တီတိ ဒဿေန္တော ဒုတိယံ ဂါထံ အာဟ. တတ္ထ ယောတိ အနိယမဝစနံ. စ-သဒ္ဒေါ ဗျတိရေကေ၊ တေန ယထာဝုတ္တပုဂ္ဂလတော ဣမဿ ပုဂ္ဂလဿ ဝုစ္စမာနံယေဝ ဝိသေသံ ဇနေတိ. ခေါတိ အဝဓာရဏေ. အန္နပါနဿာတိ နိဒဿနမတ္တံ. လာဘီတိ လာဘဝါ. ဣဓာတိ ဣမသ္မိံ လောကေ. ဇရာမရဏေဟိ တဿ တဿ သတ္တာဝါသဿ ပူရဏတော ဂလနတော စ ပုဂ္ဂလော. ပါပဓမ္မောတိ လာမကဓမ္မော. အယဉှေတ္ထ အတ္ထော – ယော ပန ပုဂ္ဂလော စီဝရာဒိပစ္စယမတ္တဿေဝ လာဘီ ဟောတိ၊ န ဈာနာဒီနံ၊ သော ပါပိစ္ဆတာယ ဒုဿီလဘာဝေန ဟီနဓမ္မောပိ သမာနော ဣဓ ဣမသ္မိံ လောကေ ဗာလာနံ လာဘဂရုတာယ သက္ကတော ဂရုကတော ဟောတီတိ.
အဇိနတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.