၆. သေလတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ

ပရိပုဏ္ဏကာယောတိအာဒိကာ အာယသ္မတော သေလတ္ထေရဿ ဂါထာ. ကာ ဥပ္ပတ္တိ? အယံ ကိရ ပဒုမုတ္တရဘဂဝတော ကာလေ ကုလဂေဟေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဝိညုတံ ပတ္တော ဂဏပါမောက္ခော ဟုတွာ တီဏိ ပုရိသသတာနိ သမာဒပေတွာ တေဟိ သဒ္ဓိံ သတ္ထု ဂန္ဓကုဋိံ ကာရေတွာ ကတပရိယောသိတာယ ဂန္ဓကုဋိယာ သဘိက္ခုသံဃဿ ဘဂဝတော မဟာဒါနံ ပဝတ္တေတွာ သတ္ထာရံ ဘိက္ခူ စ တိစီဝရေန အစ္ဆာဒေသိ. သော တေန ပုညကမ္မေန ဧကံ ဗုဒ္ဓန္တရံ ဒေဝလောကေ ဧဝ ဝသိတွာ တတော စုတော ဒေဝမနုဿေသု သံသရန္တော ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ အင်္ဂုတ္တရာပေသု အာပဏေ နာမ ဗြာဟ္မဏဂါမေ ဗြာဟ္မဏကုလေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ သေလောတိ လဒ္ဓနာမော အဟောသိ. သော ဝယပ္ပတ္တော တီသု ဝေဒေသု၊ ဗြာဟ္မဏသိပ္ပေသု စ နိပ္ဖတ္တိံ ဂန္တွာ တီဏိ မာဏဝကသတာနိ မန္တေ ဝါစေန္တော အာပဏေ ပဋိဝသတိ. တေန စ သမယေန သတ္ထာ သာဝတ္ထိတော နိက္ခမိတွာ အဍ္ဎတေဠသဟိ ဘိက္ခုသတေဟိ သဒ္ဓိံ အင်္ဂုတ္တရာပေသု စာရိကံ စရန္တော သေလဿ၊ အန္တေဝါသိကာနဉ္စ ဉာဏပရိပါကံ ဒိသွာ အညတရသ္မိံ ဝနသဏ္ဍေ ဝိဟရတိ. အထ ကေဏိယော နာမ ဇဋိလော သတ္ထု အာဂမနံ သုတွာ တတ္ထ ဂန္တွာ သဒ္ဓိံ ဘိက္ခုသံဃေန သတ္ထာရံ သွာတနာယ နိမန္တေတွာ သကေ အဿမေ ပဟူတံ ခါဒနီယံ ဘောဇနီယံ ပဋိယာဒေတိ. တသ္မိဉ္စ သမယေ သေလော ဗြာဟ္မဏော သဒ္ဓိံ တီဟိ မာဏဝကသတေဟိ ဇင်္ဃာဝိဟာရံ အနုဝိစရန္တော ကေဏိယဿ အဿမံ ပဝိသိတွာ ဇဋိလေ ကဋ္ဌဖာလနုဒ္ဓနသမ္ပာဒနာဒိနာ ဒါနူပကရဏံ သဇ္ဇေန္တေ ဒိသွာ၊ ‘‘ကိံ နု ခေါ တေ၊ ကေဏိယ၊ မဟာယညော ပစ္စုပဋ္ဌိတော’’တိအာဒိံ ပုစ္ဆိတွာ တေန ‘‘ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ မယာ သွာတနာယ နိမန္တိတော’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘ဗုဒ္ဓေါ’’တိ ဝစနံ သုတွာဝ ဟဋ္ဌော ဥဒဂ္ဂေါ ပီတိသောမနဿဇာတော တာဝဒေဝ မာဏဝကေဟိ သဒ္ဓိံ သတ္ထာရံ ဥပသင်္ကမိတွာ ကတပဋိသန္ထာရော ဧကမန္တံ နိသိန္နော ဘဂဝတော ကာယေ ဗာတ္တိံသမဟာပုရိသလက္ခဏာနိ ဒိသွာ ‘‘ဣမေဟိ လက္ခဏေဟိ သမန္နာဂတော ရာဇာ ဝါ ဟောတိ စက္ကဝတ္တီ၊ ဗုဒ္ဓေါ ဝါ လောကေ ဝိဝဋ္ဋစ္ဆဒေါ၊ အယံ ပန ပဗ္ဗဇိတော၊ နော စ ခေါ နံ ဇာနာမိ ‘ဗုဒ္ဓေါ ဝါ၊ နော ဝါ’၊ သုတံ ခေါ ပန မေတံ ဗြာဟ္မဏာနံ ဝုဒ္ဓါနံ မဟလ္လကာနံ အာစရိယပါစရိယာနံ ဘာသမာနာနံ ‘ယေ တေ ဘဝန္တိ အရဟန္တော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓါ၊ တေ သကေ ဝဏ္ဏေ ဘညမာနေ အတ္တာနံ ပါတုကရောန္တီ’တိ အသမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဟိ သမ္မုခေ ဌတွာ ဗုဒ္ဓဂုဏေဟိ အဘိတ္ထဝီယမာနော သာရဇ္ဇတိ မင်္ကုဘာဝံ အာပဇ္ဇတိ အဝေသာရဇ္ဇပ္ပတ္တတာယ အနနုယောဂက္ခမတ္တာ၊ ယံနူနာဟံ သမဏံ ဂေါတမံ သမ္မုခါ သာရုပ္ပါဟိ ဂါထာဟိ အဘိတ္ထဝေယျ’’န္တိ ဧဝံ ပန စိန္တေတွာ –

၈၁၈. ‘‘ပရိပုဏ္ဏကာယော သုရုစိ၊ သုဇာတော စာရုဒဿနော၊

သုဝဏ္ဏဝဏ္ဏောသိ ဘဂဝါ၊ သုသုက္ကဒါဌောသိ ဝီရိယဝါ.

၈၁၉. ‘‘နရဿ ဟိ သုဇာတဿ၊ ယေ ဘဝန္တိ ဝိယဉ္ဇနာ၊

သဗ္ဗေ တေ တဝ ကာယသ္မိံ၊ မဟာပုရိသလက္ခဏာ.

၈၂၀. ‘‘ပသန္နနေတ္တော သုမုခေါ၊ ဗြဟာ ဥဇု ပတာပဝါ၊

မဇ္ဈေ သမဏသံဃဿ၊ အာဒိစ္စောဝ ဝိရောစသိ.

၈၂၁. ‘‘ကလျာဏဒဿနော ဘိက္ခု၊ ကဉ္စနသန္နိဘတ္တစော၊

ကိံ တေ သမဏဘာဝေန၊ ဧဝံ ဥတ္တမဝဏ္ဏိနော.

၈၂၂. ‘‘ရာဇာ အရဟသိ ဘဝိတုံ၊ စက္ကဝတ္တီ ရထေသဘော၊

စာတုရန္တော ဝိဇိတာဝီ၊ ဇမ္ဗုသဏ္ဍဿ ဣဿရော.

၈၂၃. ‘‘ခတ္တိယာ ဘောဂီ ရာဇာနော၊ အနုယန္တာ ဘဝန္တိ တေ၊

ရာဇာဘိရာဇာ မနုဇိန္ဒော၊ ရဇ္ဇံ ကာရေဟိ ဂေါတမာ’’တိ. –

ဆဟိ ဂါထာဟိ ဘဂဝန္တံ အဘိတ္ထဝိ.

တတ္ထ ပရိပုဏ္ဏကာယောတိ အဘိဗျတ္တရူပါနံ ဒွတ္တိံသာယ မဟာပုရိသလက္ခဏာနံ ပရိပုဏ္ဏတာယ အဟီနင်္ဂပစ္စင်္ဂတာယ စ ပရိပုဏ္ဏသရီရော. သုရုစီတိ သုန္ဒရသရီရပ္ပဘော. သုဇာတောတိ အာရောဟပရိဏာဟသမ္ပတ္တိယာ၊ သဏ္ဌာနသမ္ပတ္တိယာ စ သုနိဗ္ဗတ္တော. စာရုဒဿနောတိ သုစိရမ္ပိ ပဿန္တာနံ အတိတ္တိဇနကံ အပ္ပဋိက္ကူလံ ရမဏီယံ စာရု ဧဝ ဒဿနံ အဿာတိ စာရုဒဿနော. ကေစိ ပနာဟု ‘‘စာရုဒဿနောတိ သုန္ဒရနေတ္တော’’တိ. သုဝဏ္ဏဝဏ္ဏောတိ သုဝဏ္ဏသဒိသဝဏ္ဏော. အသီတိ ဘဝသိ၊ ဣဒံ ပဒံ ‘‘ပရိပုဏ္ဏကာယော အသီ’’တိအာဒိနာ သဗ္ဗပဒေဟိ ယောဇေတဗ္ဗံ. သုသုက္ကဒါဌောတိ သုဋ္ဌု သုက္ကဒါဌော. ဘဂဝတော ဟိ ဒါဌာဟိ စန္ဒကိရဏာ ဝိယ ဓဝလရသ္မိယော နိစ္ဆရန္တိ. ဝီရိယဝါတိ ဝီရိယပါရမီပါရိပူရိယာ စတုရင်္ဂသမန္နာဂတဝီရိယာဓိဋ္ဌာနတော စတုဗ္ဗိဓဿ သမ္မပ္ပဓာနဿ သမ္ပတ္တိယာ စ အတိသယယုတ္တော.

နရဿ ဟိ သုဇာတဿာတိ သမတိံသာယ ပါရမီနံ၊ အရိယဿ ဝါ စက္ကဝတ္တီဝတ္တဿ ပရိပူရိတတ္တာ သုဋ္ဌု သမ္မဒေဝ ဇာတဿ နရဿ၊ မဟာပုရိသဿာတိ အတ္ထော. သဗ္ဗေ တေတိ ယေ မဟာပုရိသဘာဝံ လောကေ အဂ္ဂပုဂ္ဂလဘာဝံ ဗျဉ္ဇယန္တီတိ ဗျဉ္ဇနာတိ လဒ္ဓဝေါဟာရသုပ္ပတိဋ္ဌိတပါဒတာဒိဗာတ္တိံသမဟာပုရိသလက္ခဏသင်္ခါတာ တမ္ဗနခတုင်္ဂနခတာဒိအသီတိအနုဗျဉ္ဇနသင်္ခါတာ စ ရူပဂုဏာ၊ တေ အနဝသေသာ၊ တဝ ကာယသ္မိံ သန္တီတိ ဝစနသေသော.

မဟာပုရိသလက္ခဏာတိ ပုဗ္ဗေ ဝုတ္တဗျဉ္ဇနာနေဝ ဝစနန္တရေန နိဂမေန္တော အာဟ.

ဣဒါနိ တေသု လက္ခဏေသု အတ္တနာ အဘိရုစိတေဟိ လက္ခဏေဟိ ဘဂဝန္တံ ထောမေန္တော ‘‘ပသန္နနေတ္တော’’တိအာဒိမာဟ. ဘဂဝါ ဟိ ပဉ္စ ဝဏ္ဏပသာဒသမ္ပတ္တိယာ ပသန္နနေတ္တော. ပရိပုဏ္ဏစန္ဒမဏ္ဍလသဒိသမုခတာယ သုမုခေါ. အာရောဟပရိဏာဟသမ္ပတ္တိယာ ဗြဟာ. ဗြဟ္မုဇုဂတ္တတာယ ဥဇု. ဇုတိမန္တတာယ ပတာပဝါ.

ဣဒါနိ တမေဝ ပတာပဝန္တတံ အာဒိစ္စူပမာယ ဝိဘာဝေန္တော ‘‘မဇ္ဈေ သမဏသံဃဿာ’’တိအာဒိမာဟ. တတ္ထ အာဒိစ္စောဝ ဝိရောစသီတိ ယထာ အာဒိစ္စော ဥဂ္ဂစ္ဆန္တော သဗ္ဗံ တမဂတံ ဝိဓမေတွာ အာလောကံ ကရောန္တော ဝိရောစတိ၊ ဧဝံ တွမ္ပိ အန္တော စေဝ ဗဟိ စ သဗ္ဗံ အဝိဇ္ဇာတမံ ဝိဒ္ဓံသေတွာ ဉာဏာလောကံ ကရောန္တော ဝိရောစသိ.

ဒဿနီယရူပတာယ အင်္ဂီဂတာနံ ဒဿနသမ္ပတ္တီနံ အာဝဟနတော၊ ကလျာဏေဟိ ပဉ္စဟိ ဒဿနေဟိ သမန္နာဂတတ္တာ စ ကလျာဏဒဿနော. ဥတ္တမဝဏ္ဏိနောတိ ဥတ္တမဝဏ္ဏသမ္ပန္နဿ.

စက္ကဝတ္တီတိ စက္ကရတနံ ဝတ္တေတိ၊ စတူဟိ သမ္ပတ္တိစက္ကေဟိ ဝတ္တေတိ၊ တေဟိ စ ပရေ ဝတ္တေတိ. ပရဟိတာယ ဣရိယာပထစက္ကာနံ ဝတ္တော ဧတသ္မိံ အတ္ထီတိ စက္ကဝတ္တီ. အထ ဝါ စတူဟိ အစ္ဆရိယဓမ္မေဟိ စ သင်္ဂဟဝတ္ထူဟိ စ သမန္နာဂမေန ပရေဟိ အနဘိဘဝနီယဿ အာဏာစက္ကဿ ဝတ္တော ဧတသ္မိံ အတ္ထီတိပိ စက္ကဝတ္တီ. ရထေသဘောတိ ရထိကေသု အာဇာနီယဥသဘပုရိသော၊ မဟာရထိကောတိ အတ္ထော. စာတုရန္တောတိ စတုသမုဒ္ဒန္တာယ ပထဝိယာ ဣဿရော. ဝိဇိတာဝီတိ ဝိဇိတဝိဇယော. ဇမ္ဗုသဏ္ဍဿာတိ ဇမ္ဗုဒီပဿ၊ ပါကဋေန ဟိ ဣဿရိယာနိ ဒဿေန္တော ဧဝမာဟ. စက္ကဝတ္တီ ပန သပရိတ္တဒီပါနံ စတုန္နမ္ပိ မဟာဒီပါနံ ဣဿရောဝ.

ခတ္တိယာတိ ဇာတိခတ္တိယာ. ဘောဂီတိ ဘောဂိယာ. ရာဇာနောတိ ယေ ကေစိ ရဇ္ဇံ ကာရေန္တာ. အနုယန္တာတိ အနုဂါမိနော သေဝကာ. ရာဇာဘိရာဇာတိ ရာဇူနံ ပူဇနီယော ရာဇာ ဟုတွာ၊ စက္ကဝတ္တီတိ အဓိပ္ပါယော. မနုဇိန္ဒောတိ မနုဿာဓိပတိ၊ မနုဿာနံ ပရမိဿရောတိ အတ္ထော.

ဧဝံ သေလေန ဝုတ္တေ ဘဂဝါ ‘‘ယေ တေ ဘဝန္တိ အရဟန္တော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓါ၊ တေ သကေ ဝဏ္ဏေ ဘညမာနေ အတ္တာနံ ပါတုကရောန္တီ’’တိ ဣမံ သေလဿ မနောရထံ ပူရေန္တော –

၈၂၄. ‘‘ရာဇာဟမသ္မိ သေလ၊ (သေလာတိ ဘဂဝါ) ဓမ္မရာဇာ အနုတ္တရော၊

ဓမ္မေန စက္ကံ ဝတ္တေမိ၊ စက္ကံ အပ္ပဋိဝတ္တိယ’’န္တိ. – ဣမံ ဂါထမာဟ၊

တတြာယံ အဓိပ္ပါယော – ယံ မံ တွံ၊ သေလ၊ ယာစသိ၊ ‘‘ရာဇာ အရဟသိ ဘဝိတုံ စက္ကဝတ္တီ’’တိ၊ ဧတ္ထ အပ္ပေါဿုက္ကော ဟောဟိ၊ ရာဇာဟမသ္မိ၊ သတိ စ ရာဇတ္တေ ယထာ အညော ရာဇာ သမာနောပိ ယောဇနသတံ ဝါ အနုသာသတိ၊ ဒွေ တီဏိ စတ္တာရိ ပဉ္စ ယောဇနသတာနိ ဝါ ယောဇနသဟဿံ ဝါ စက္ကဝတ္တီ ဟုတွာပိ စတုဒီပပရိယန္တမတ္တံ ဝါ၊ နာဟမေဝံ ပရိစ္ဆိန္နဝိသယော. အဟဉှိ ဓမ္မရာဇာ အနုတ္တရော ဘဝဂ္ဂတော အဝီစိပရိယန္တံ ကတွာ တိရိယံ အပရိမေယျလောကဓာတုယော အနုသာသာမိ. ယာဝတာ ဟိ အပဒါဒိဘေဒါ သတ္တာ၊ အဟံ တေသံ အဂ္ဂေါ. န ဟိ မေ ကောစိ သီလေန ဝါ။ပေ။ ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿနေန ဝါ သဒိသော နတ္ထိ၊ ကုတော ဘိယျော. သွာဟံ ဧဝံ ဓမ္မရာဇာ အနုတ္တရော၊ အနုတ္တရေနေဝ စတုသတိပဋ္ဌာနာဒိဘေဒဗောဓိပက္ခိယသင်္ခါတေန ဓမ္မေန စက္ကံ ဝတ္တေမိ၊ ‘‘ဣဒံ ပဇဟထ၊ ဣဒံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရထာ’’တိအာဒိနာ အာဏာစက္ကံ. ‘‘ဣဒံ ခေါ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒုက္ခံ အရိယသစ္စ’’န္တိအာဒိနာ (မဟာဝ. ၁၄၊ သံ. နိ. ၅.၁၀၈၁) ပရိယတ္တိဓမ္မေန ဓမ္မစက္ကမေဝ ဝါ. စက္ကံ အပ္ပဋိဝတ္တိယန္တိ ယံ စက္ကံ အပ္ပဋိဝတ္တိယံ ဟောတိ သမဏေန ဝါ။ပေ။ ကေနစိ ဝါ လောကသ္မိန္တိ.

ဧဝံ အတ္တာနမာဝိကရောန္တံ ဘဂဝန္တံ ဒိသွာ ပီတိသောမနဿဇာတော သေလော ပုန ဒဠှီကရဏတ္ထံ –

၈၂၅. ‘‘သမ္ဗုဒ္ဓေါ ပဋိဇာနာသိ၊ (ဣတိ သေလော ဗြာဟ္မဏော) ဓမ္မရာဇာ အနုတ္တရော၊

ဓမ္မေန စက္ကံ ဝတ္တေမိ၊ ဣတိ ဘာသထ ဂေါတမ.

၈၂၆. ‘‘ကော နု သေနာပတိ ဘောတော၊ သာဝကော သတ္ထုရနွယော၊

ကော တေတမနုဝတ္တေတိ၊ ဓမ္မစက္ကံ ပဝတ္တိတ’’န္တိ. – ဂါထာဒွယမာဟ၊

တတ္ထ ကော နု သေနာပတီတိ ဓမ္မရညော ဘောတော ဓမ္မေန ပဝတ္တိတဿ စက္ကဿ အနုပဝတ္တနကော သေနာပတိ ကော နူတိ ပုစ္ဆိ.

တေန စ သမယေန ဘဂဝတော ဒက္ခိဏပဿေ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော နိသိန္နော ဟောတိ၊ သုဝဏ္ဏပုဉ္ဇော ဝိယ သိရိယာ သောဘမာနော. တံ ဒဿေန္တော ဘဂဝါ –

၈၂၇. ‘‘မယာ ပဝတ္တိတံ စက္ကံ၊ (သေလာတိ ဘဂဝါ) ဓမ္မစက္ကံ အနုတ္တရံ၊

သာရိပုတ္တော အနုဝတ္တေတိ၊ အနုဇာတော တထာဂတ’’န္တိ. – ဂါထမာဟ၊

တတ္ထ အနုဇာတော တထာဂတန္တိ၊ တထာဂတံ အနုဇာတော၊ တထာ ဂတေန ဟေတုနာ အရိယာယ ဇာတိယာ ဇာတောတိ အတ္ထော.

ဧဝံ ‘‘ကော နု သေနာပတိ ဘောတော’’တိ သေလေန ဝုတ္တပဉှံ ဗျာကရိတွာ ယံ သေလော အာဟ ‘‘သမ္ဗုဒ္ဓေါ ပဋိဇာနာသီ’’တိ တတ္ထ နံ နိက္ကင်္ခံ ကာတုကာမော ‘‘နာဟံ ပဋိညာမတ္တေနေဝ ပဋိဇာနာမိ၊ အပိ စာဟံ ဣမိနာ ကာရဏေန ဗုဒ္ဓေါ’’တိ ဉာပေတုံ –

၈၂၈. ‘‘အဘိညေယျံ အဘိညာတံ၊ ဘာဝေတဗ္ဗဉ္စ ဘာဝိတံ၊

ပဟာတဗ္ဗံ ပဟီနံ မေ၊ တသ္မာ ဗုဒ္ဓေါသ္မိ ဗြာဟ္မဏာ’’တိ. – ဂါထမာဟ၊

တတ္ထ အဘိညေယျန္တိ စတ္တာရိ သစ္စာနိ စတ္တာရိ အရိယသစ္စာနိ. စတုန္နဉှိ သစ္စာနံ အရိယသစ္စာနဉ္စ သာမညဂ္ဂဟဏမေတံ ယဒိဒံ အဘိညေယျန္တိ. တတ္ထ အရိယသစ္စေသု ယံ ဘာဝေတဗ္ဗံ မဂ္ဂသစ္စံ၊ ယဉ္စ ပဟာတဗ္ဗံ သမုဒယသစ္စံ၊ တဒုဘယဂ္ဂဟဏေန တေသံ ဖလဘူတာနိ နိရောဓသစ္စဒုက္ခသစ္စာနိပိ ဂဟိတာနေဝ ဟောန္တိ ဟေတုဂ္ဂဟဏေနေဝ ဖလသိဒ္ဓိတော. တေန တတ္ထ ‘‘သစ္ဆိကာတဗ္ဗံ သစ္ဆိကတံ၊ ပရိညေယျံ ပရိညာတ’’န္တိ ဣဒမ္ပိ ဝုတ္တမေဝ ဟောတိ. ‘‘အဘိညေယျံ အဘိညာတ’’န္တိ ဝါ ဣမိနာ စ သဗ္ဗဿပိ ဉေယျဿ အဘိညာတသမ္ဗုဒ္ဓဘာဝံ ဥဒ္ဒေသဝသေန ပကာသေတွာ တဒေကဒေသံ နိဒ္ဒေသဝသေန ဒဿေန္တော ‘‘ဘာဝေတဗ္ဗဉ္စ ဘာဝိတ’’န္တိအာဒိမာဟ. အထ ဝါ ‘‘ဘာဝေတဗ္ဗံ ဘာဝိတံ၊ ပဟာတဗ္ဗံ ပဟီန’’န္တိ ဣမိနာ အတ္တနော ဉာဏပဟာနသမ္ပဒါကိတ္တနမုခေန တံမူလကတ္တာ သဗ္ဗေပိ ဗုဒ္ဓဂုဏာ ကိတ္တိတာ ဟောန္တီတိ အာဟ ‘‘တသ္မာ ဗုဒ္ဓေါသ္မိ၊ ဗြာဟ္မဏာ’’တိ. အဘိညေယျအဘိညာတဂ္ဂဟဏေန ဟိ သဗ္ဗသော ဝိဇ္ဇာဝိမုတ္တီနံ ဂဟိတတ္တာ သဖလံ စတုသစ္စဘာဝံ သဒ္ဓိံ ဟေတုသမ္ပတ္တိယာ ဒဿေန္တော ဗုဇ္ဈိတဗ္ဗံ သဗ္ဗံ ဗုဇ္ဈိတွာ ဗုဒ္ဓေါ ဇာတောသ္မီတိ ဉာယေန ဟေတုနာ အတ္တနော ဗုဒ္ဓဘာဝံ ဝိဘာဝေတိ.

ဧဝံ နိပ္ပရိယာယေန အတ္တာနံ ပါတုကရိတွာ အတ္တနိ ကင်္ခါဝိတရဏတ္ထံ ဗြာဟ္မဏံ ဥဿာဟေန္တော –

၈၂၉. ‘‘ဝိနယဿု မယိ ကင်္ခံ၊ အဓိမုစ္စဿု ဗြာဟ္မဏ၊

ဒုလ္လဘံ ဒဿနံ ဟောတိ၊ သမ္ဗုဒ္ဓါနံ အဘိဏှသော.

၈၃၀. ‘‘ယေသံ ဝေ ဒုလ္လဘော လောကေ၊ ပါတုဘာဝေါ အဘိဏှသော၊

သောဟံ ဗြာဟ္မဏ ဗုဒ္ဓေါသ္မိ၊ သလ္လကတ္တော အနုတ္တရော.

၈၃၁. ‘‘ဗြဟ္မဘူတော အတိတုလော၊ မာရသေနပ္ပမဒ္ဒနော၊

သဗ္ဗာမိတ္တေ ဝသေ ကတွာ၊ မောဒါမိ အကုတောဘယော’’တိ. – ဂါထတ္တယမာဟ၊

တတ္ထ ဝိနယဿူတိ ဝိနေဟိ ဆိန္ဒ. ကင်္ခန္တိ ဝိစိကိစ္ဆံ. အဓိမုစ္စဿူတိ အဓိမောက္ခံ ကရ ‘‘သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ’’တိ သဒ္ဒဟ. ဒုလ္လဘံ ဒဿနံ ဟောတိ၊ သမ္ဗုဒ္ဓါနန္တိ ယတော ကပ္ပါနံ အသင်္ချေယျမ္ပိ ဗုဒ္ဓသုညော လောကော ဟောတိ. သလ္လကတ္တောတိ၊ ရာဂါဒိသလ္လကတ္တနော. ဗြဟ္မဘူတောတိ သေဋ္ဌဘူတော. အတိတုလောတိ တုလံ အတီတော၊ နိရုပမောတိ အတ္ထော. မာရသေနပ္ပမဒ္ဒနောတိ ‘‘ကာမာ တေ ပဌမာ သေနာ’’တိ (သု. နိ. ၄၃၈၊ မဟာနိ. ၂၈၊ စူဠနိ. နန္ဒမာဏဝပုစ္ဆာနိဒ္ဒေသ ၄၇) ဧဝံ အာဂတာယ မာရသေနာယ ပမဒ္ဒနော. သဗ္ဗာမိတ္တေတိ ခန္ဓကိလေသာဘိသင်္ခါရမစ္စုဒေဝပုတ္တမာရသင်္ခါတေ သဗ္ဗပစ္စတ္ထိကေ. ဝသေ ကတွာတိ အတ္တနော ဝသေ ကတွာ. မောဒါမိ အကုတောဘယောတိ ကုတောစိ နိဗ္ဘယော သမာဓိသုခေန၊ ဖလနိဗ္ဗာနသုခေန စ မောဒါမိ.

ဧဝံ ဝုတ္တေ သေလော ဗြာဟ္မဏော တာဝဒေဝ ဘဂဝတိ သဉ္ဇာတပသာဒေါ ပဗ္ဗဇ္ဇာပေက္ခော ဟုတွာ –

၈၃၂. ‘‘ဣဒံ ဘောန္တော နိသာမေထ၊ ယထာ ဘာသတိ စက္ခုမာ၊

သလ္လကတ္တော မဟာဝီရော၊ သီဟောဝ နဒတီ ဝနေ.

၈၃၃. ‘‘ဗြဟ္မဘူတံ အတိတုလံ၊ မာရသေနပ္ပမဒ္ဒနံ၊

ကော ဒိသွာ နပ္ပသီဒေယျ၊ အပိ ကဏှာဘိဇာတိကော.

၈၃၄. ‘‘ယော မံ ဣစ္ဆတိ အနွေတု၊ ယော ဝါ နိစ္ဆတိ ဂစ္ဆတု၊

ဣဓာဟံ ပဗ္ဗဇိဿာမိ၊ ဝရပညဿ သန္တိကေ’’တိ. –

ဂါထတ္တယမာဟ. ယထာ တံ ပရိပါကဂတာယ ဥပနိဿယသမ္ပတ္တိယာ စောဒိယမာနော.

တတ္ထ ကဏှာဘိဇာတိကောတိ၊ နီစဇာတိကော၊ တမောတမပရာယဏဘာဝေ ဌိတော.

တတော တေပိ မာဏဝကာ ဟေတုသမ္ပန္နတာယ တတ္ထေဝ ပဗ္ဗဇ္ဇာပေက္ခာ ဟုတွာ –

၈၃၅. ‘‘ဧတံ စေ ရုစ္စတိ ဘောတော၊ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓသာသနံ၊

မယမ္ပိ ပဗ္ဗဇိဿာမ၊ ဝရပညဿ သန္တိကေ’’တိ. –

ဂါထမာဟံသု၊ ယထာ တံ တေန သဒ္ဓိံ ကတာဓိကာရာ ကုလပုတ္တာ.

အထ သေလော တေသု မာဏဝကေသု တုဋ္ဌစိတ္တော တေ ဒဿေန္တော ပဗ္ဗဇ္ဇဉ္စ ယာစမာနော –

၈၃၆. ‘‘ဗြာဟ္မဏာ တိသတာ ဣမေ၊ ယာစန္တိ ပဉ္ဇလီကတာ၊

ဗြဟ္မစရိယံ စရိဿာမ၊ ဘဂဝါ တဝ သန္တိကေ’’တိ. – ဂါထမာဟ၊

တတော ဘဂဝါ ယသ္မာ သေလော ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တနယေန ပဒုမုတ္တရဿ ဘဂဝတော ကာလေ တေသံယေဝ တိဏ္ဏံ ပုရိသသတာနံ ဂဏဇေဋ္ဌော ဟုတွာ ရောပိတကုသလမူလော၊ ဣဒါနိ ပစ္ဆိမဘဝေပိ တေသံယေဝ အာစရိယော ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တော၊ ဉာဏဉ္စဿ တေသဉ္စ ပရိပက္ကံ၊ ဧဟိဘိက္ခုဘာဝဿ စ ဥပနိဿယော အတ္ထိ၊ တသ္မာ တေ သဗ္ဗေဝ ဧဟိဘိက္ခုဘာဝေန ပဗ္ဗဇ္ဇာယ ပဗ္ဗာဇေန္တော –

၈၃၇. ‘‘သွာခါတံ ဗြဟ္မစရိယံ၊ (သေလာတိ ဘဂဝါ) သန္ဒိဋ္ဌိကမကာလိကံ၊

ယတ္ထ အမောဃာ ပဗ္ဗဇ္ဇာ၊ အပ္ပမတ္တဿ သိက္ခတော’’တိ. – ဂါထမာဟ၊

တတ္ထ သန္ဒိဋ္ဌိကန္တိ ပစ္စက္ခံ. အကာလိကန္တိ မဂ္ဂါနန္တရဖလုပ္ပတ္တိတော န ကာလန္တရေ ပတ္တဗ္ဗဖလံ. ယတ္ထာတိ ယံနိမိတ္တာ. မဂ္ဂဗြဟ္မစရိယနိမိတ္တာ ဟိ ပဗ္ဗဇ္ဇာ အမောဃာ အနိပ္ဖလာ၊ ယတ္ထာတိ ဝါ ယသ္မိံ သာသနေ အပ္ပမတ္တဿ သတိဝိပ္ပဝါသရဟိတဿ တီသု သိက္ခာသု သိက္ခတော.

ဧဝဉ္စ ဝတွာ ‘‘ဧထ၊ ဘိက္ခဝေါ’’တိ ဘဂဝါ အဝေါစ. တာဝဒေဝ တေ သဗ္ဗေ ဣဒ္ဓိမယပတ္တစီဝရဓရာ ဟုတွာ သဋ္ဌိဝဿိကတ္ထေရာ ဝိယ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ပရိဝါရေသုံ. သော ဧဝံ ပဗ္ဗဇိတွာ ဝိပဿနာယ ကမ္မံ ကရောန္တော သတ္တမေ ဒိဝသေ သပရိသော အရဟတ္တံ ပါပုဏိ. တေန ဝုတ္တံ အပဒါနေ (အပ. ထေရ ၁.၄၀.၂၀၈-၃၀၃) –

‘‘နဂရေ ဟံသဝတိယာ၊ ဝီထိသာမီ အဟောသဟံ၊

မမ ဉာတီ သမာနေတွာ၊ ဣဒံ ဝစနမဗြဝိံ.

‘‘ဗုဒ္ဓေါ လောကေ သမုပ္ပန္နော၊ ပုညက္ခေတ္တော အနုတ္တရော၊

အာသိ သော သဗ္ဗလောကဿ၊ အာဟုတီနံ ပဋိဂ္ဂဟော.

‘‘ခတ္တိယာ နေဂမာ စေဝ၊ မဟာသာလာ စ ဗြာဟ္မဏာ၊