၃. တေလကာနိတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ

စိရရတ္တံ ဝတာတာပီတိအာဒိကာ အာယသ္မတော တေလကာနိတ္ထေရဿ ဂါထာ. ကာ ဥပ္ပတ္တိ? အယမ္ပိ ပုရိမဗုဒ္ဓေသု ကတာဓိကာရော တတ္ထ တတ္ထ ဘဝေ ဝိဝဋ္ဋူပနိဿယံ ကုသလံ ဥပစိနိတွာ ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ သတ္ထု အဘိဇာတိတော ပုရေတရံယေဝ သာဝတ္ထိယံ အညတရသ္မိံ ဗြာဟ္မဏကုလေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ တေလကာနီတိ လဒ္ဓနာမော ဝယပ္ပတ္တော ဟေတုသမ္ပန္နတာယ ကာမေ ဇိဂုစ္ဆန္တော ဃရာဝါသံ ပဟာယ ပရိဗ္ဗာဇကပဗ္ဗဇ္ဇံ ပဗ္ဗဇိတွာ ဝိဝဋ္ဋဇ္ဈာသယော ‘‘ကော သော ပါရင်္ဂတော လောကေ’’တိအာဒိနာ ဝိမောက္ခပရိယေသနံ စရမာနော တေ တေ သမဏဗြာဟ္မဏေ ဥပသင်္ကမိတွာ ပဉှံ ပုစ္ဆတိ၊ တေ န သမ္ပာယန္တိ. သော တေန အနာရာဓိတစိတ္တော ဝိစရတိ. အထ အမှာကံ ဘဂဝတိ လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇိတွာ ပဝတ္တိတဝရဓမ္မစက္ကေ လောကဟိတံ ကရောန္တေ ဧကဒိဝသံ သတ္ထာရံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဓမ္မံ သုတွာ ပဋိလဒ္ဓသဒ္ဓေါ ပဗ္ဗဇိတွာ ဝိပဿနာယ ကမ္မံ ကရောန္တော နစိရဿေဝ အရဟတ္တေ ပတိဋ္ဌာတိ. သော ဧကဒိဝသံ ဘိက္ခူဟိ သဒ္ဓိံ နိသိန္နော အတ္တနာ အဓိဂတဝိသေသံ ပစ္စဝေက္ခိတွာ တဒနုသာရေန အတ္တနော ပဋိပတ္တိံ အနုဿရိတွာ တံ သဗ္ဗံ ဘိက္ခူနံ အာစိက္ခန္တော –

၇၄၇. ‘‘စိရရတ္တံ ဝတာတာပီ၊ ဓမ္မံ အနုဝိစိန္တယံ၊

သမံ စိတ္တဿ နာလတ္ထံ၊ ပုစ္ဆံ သမဏဗြာဟ္မဏေ.

၇၄၈. ‘‘ကော သော ပါရင်္ဂတော လောကေ၊ ကော ပတ္တော အမတောဂဓံ၊

ကဿ ဓမ္မံ ပဋိစ္ဆာမိ၊ ပရမတ္ထဝိဇာနနံ.

၇၄၉. ‘‘အန္တောဝင်္ကဂတော အာသိ၊ မစ္ဆောဝ ဃသမာမိသံ၊

ဗဒ္ဓေါ မဟိန္ဒပါသေန၊ ဝေပစိတျသုရော ယထာ.

၇၅၀. ‘‘အဉ္ဆာမိ နံ န မုဉ္စာမိ၊ အသ္မာ သောကပရိဒ္ဒဝါ၊

ကော မေ ဗန္ဓံ မုဉ္စံ လောကေ၊ သမ္ဗောဓိံ ဝေဒယိဿတိ.

၇၅၁. ‘‘သမဏံ ဗြာဟ္မဏံ ဝါ ကံ၊ အာဒိသန္တံ ပဘင်္ဂုနံ၊

ကဿ ဓမ္မံ ပဋိစ္ဆာမိ၊ ဇရာမစ္စုပဝါဟနံ.

၇၅၂. ‘‘ဝိစိကိစ္ဆာကင်္ခါဂန္ထိတံ၊ သာရမ္ဘဗလသညုတံ၊

ကောဓပ္ပတ္တမနတ္ထဒ္ဓံ၊ အဘိဇပ္ပပ္ပဒါရဏံ.

၇၅၃. ‘‘တဏှာဓနုသမုဋ္ဌာနံ၊ ဒွေ စ ပန္နရသာယုတံ၊

ပဿ ဩရသိကံ ဗာဠှံ၊ ဘေတွာန ယဒိ တိဋ္ဌတိ.

၇၅၄. ‘‘အနုဒိဋ္ဌီနံ အပ္ပဟာနံ၊ သင်္ကပ္ပပရတေဇိတံ၊

တေန ဝိဒ္ဓေါ ပဝေဓာမိ၊ ပတ္တံဝ မာလုတေရိတံ.

၇၅၅. ‘‘အဇ္ဈတ္တံ မေ သမုဋ္ဌာယ၊ ခိပ္ပံ ပစ္စတိ မာမကံ၊

ဆဖဿာယတနီ ကာယော၊ ယတ္ထ သရတိ သဗ္ဗဒါ.

၇၅၆. ‘‘တံ န ပဿာမိ တေကိစ္ဆံ၊ ယော မေတံ သလ္လမုဒ္ဓရေ၊

နာနာရဇ္ဇေန သတ္ထေန၊ နာညေန ဝိစိကိစ္ဆိတံ.

၇၅၇. ‘‘ကော မေ အသတ္ထော အဝဏော၊ သလ္လမဗ္ဘန္တရပဿယံ၊

အဟိံသံ သဗ္ဗဂတ္တာနိ၊ သလ္လံ မေ ဥဒ္ဓရိဿတိ.

၇၅၈. ‘‘ဓမ္မပ္ပတိ ဟိ သော သေဋ္ဌော၊ ဝိသဒေါသပ္ပဝါဟကော၊

ဂမ္ဘီရေ ပတိတဿ မေ၊ ထလံ ပါဏိဉ္စ ဒဿယေ.

၇၅၉. ‘‘ရဟဒေဟမသ္မိ ဩဂါဠှော၊ အဟာရိယရဇမတ္တိကေ၊

မာယာဥသူယသာရမ္ဘ၊ ထိနမိဒ္ဓမပတ္ထဋေ.

၇၆၀. ‘‘ဥဒ္ဓစ္စမေဃထနိတံ၊ သံယောဇနဝလာဟကံ၊

ဝါဟာ ဝဟန္တိ ကုဒ္ဒိဋ္ဌိံ၊ သင်္ကပ္ပါ ရာဂနိဿိတာ.

၇၆၁. ‘‘သဝန္တိ သဗ္ဗဓိ သောတာ၊ လတာ ဥဗ္ဘိဇ္ဇ တိဋ္ဌတိ၊

တေ သောတေ ကော နိဝါရေယျ၊ တံ လတံ ကော ဟိ ဆေစ္ဆတိ.

၇၆၂. ‘‘ဝေလံ ကရောထ ဘဒ္ဒန္တေ၊ သောတာနံ သန္နိဝါရဏံ၊

မာ တေ မနောမယော သောတာ၊ ရုက္ခံဝ သဟသာ လုဝေ.

၇၆၃. ‘‘ဧဝံ မေ ဘယဇာတဿ၊ အပါရာ ပါရမေသတော၊

တာဏော ပညာဝုဓော သတ္ထာ၊ ဣသိသံဃနိသေဝိတော.

၇၆၄. ‘‘သောပါနံ သုဂတံ သုဒ္ဓံ၊ ဓမ္မသာရမယံ ဒဠှံ၊

ပါဒါသိ ဝုယှမာနဿ၊ မာ ဘာယီတိ စ မဗြဝိ.

၇၆၅. ‘‘သတိပဋ္ဌာနပါသာဒံ၊ အာရုယှ ပစ္စဝေက္ခိသံ၊

ယံ တံ ပုဗ္ဗေ အမညိဿံ၊ သက္ကာယာဘိရတံ ပဇံ.

၇၆၆. ‘‘ယဒါ စ မဂ္ဂမဒ္ဒက္ခိံ၊ နာဝါယ အဘိရူဟနံ၊

အနဓိဋ္ဌာယ အတ္တာနံ၊ တိတ္ထမဒ္ဒက္ခိမုတ္တမံ.

၇၆၇. ‘‘သလ္လံ အတ္တသမုဋ္ဌာနံ၊ ဘဝနေတ္တိပ္ပဘာဝိတံ၊

ဧတေသံ အပ္ပဝတ္တာယ၊ ဒေသေသိ မဂ္ဂမုတ္တမံ.

၇၆၈. ‘‘ဒီဃရတ္တာနုသယိတံ၊ စိရရတ္တမဓိဋ္ဌိတံ၊

ဗုဒ္ဓေါ မေပါနုဒီ ဂန္ထံ၊ ဝိသဒေါသပ္ပဝါဟနော’’တိ. – ဣမာ ဂါထာ အဘာသိ၊

တတ္ထ စိရရတ္တံ ဝတာတိ စိရကာလံ ဝတ. အာတာပီတိ ဝီရိယဝါ ဝိမောက္ခဓမ္မပရိယေသနေ အာရဒ္ဓဝီရိယော. ဓမ္မံ အနုဝိစိန္တယန္တိ ‘‘ကီဒိသော နု ခေါ ဝိမောက္ခဓမ္မော၊ ကထံ ဝါ အဓိဂန္တဗ္ဗော’’တိ ဝိမုတ္တိဓမ္မံ အနုဝိစိနန္တော ဂဝေသန္တော. သမံ စိတ္တဿ နာလတ္ထံ၊ ပုစ္ဆံ သမဏဗြာဟ္မဏေတိ တေ တေ နာနာတိတ္ထိယေ သမဏဗြာဟ္မဏေ ဝိမုတ္တိဓမ္မံ ပုစ္ဆန္တော ပကတိယာ အနုပသန္တသဘာဝဿ စိတ္တဿ သမံ ဝူပသမဘူတံ ဝဋ္ဋဒုက္ခဝိဿရဏံ အရိယဓမ္မံ နာလတ္ထံ နာဓိဂစ္ဆန္တိ အတ္ထော.

ကော သော ပါရင်္ဂတောတိအာဒိ ပုစ္ဆိတာကာရဒဿနံ. တတ္ထ ကော သော ပါရင်္ဂတော လောကေတိ ဣမသ္မိံ လောကေ တိတ္ထကာရပဋိညေသု သမဏဗြာဟ္မဏေသု ကော နု ခေါ သော သံသာရဿ ပါရံ နိဗ္ဗာနံ ဥပဂတော. ကော ပတ္တော အမတောဂဓန္တိ နိဗ္ဗာနပတိဋ္ဌံ ဝိမောက္ခမဂ္ဂံ ကော ပတ္တော အဓိဂတောတိ အတ္ထော. ကဿ ဓမ္မံ ပဋိစ္ဆာမီတိ ကဿ သမဏဿ ဝါ ဗြာဟ္မဏဿ ဝါ ဩဝါဒဓမ္မံ ပဋိဂ္ဂဏှာမိ ပဋိပဇ္ဇာမိ. ပရမတ္ထဝိဇာနနန္တိ ပရမတ္ထဿ ဝိဇာနနံ၊ အဝိပရီတပ္ပဝတ္တိနိဝတ္တိယော ပဝေဒေန္တန္တိ အတ္ထော.

အန္တောဝင်္ကဂတော အာသီတိ ဝင်္ကံ ဝုစ္စတိ ဒိဋ္ဌိဂတံ မနောဝင်္ကဘာဝတော၊ သဗ္ဗေပိ ဝါ ကိလေသာ၊ အန္တောတိ ပန ဟဒယဝင်္ကဿ အန္တော၊ ဟဒယဗ္ဘန္တရဂတကိလေသဝင်္ကော ဝါ အဟောသီတိ အတ္ထော. မစ္ဆောဝ ဃသမာမိသန္တိ အာမိသံ ဃသန္တော ခါဒန္တော မစ္ဆော ဝိယ၊ ဂိလဗဠိသော မစ္ဆော ဝိယာတိ အဓိပ္ပါယော. ဗဒ္ဓေါ မဟိန္ဒပါသေန၊ ဝေပစိတျသုရော ယထာတိ မဟိန္ဒဿ သက္ကဿ ပါသေန ဗဒ္ဓေါ ယထာ ဝေပစိတ္တိ အသုရိန္ဒော အသေရိဝိဟာရီ မဟာဒုက္ခပ္ပတ္တော၊ ဧဝမဟံ ပုဗ္ဗေ ကိလေသပါသေန ဗဒ္ဓေါ အာသိံ၊ အသေရိဝိဟာရီ မဟာဒုက္ခပ္ပတ္တောတိ အဓိပ္ပါယော.

အဉ္ဆာမီတိ အာကဍ္ဎာမိ. နန္တိ ကိလေသပါသံ. န မုဉ္စာမီတိ န မောစေမိ. အသ္မာ သောကပရိဒ္ဒဝါတိ ဣမသ္မာ သောကပရိဒေဝဝဋ္ဋတော. ဣဒံ ဝုတ္တံ ဟောတိ – ယထာပါသေန ဗဒ္ဓေါ မိဂေါ သူကရော ဝါ မောစနုပါယံ အဇာနန္တော ပရိပ္ဖန္ဒမာနော တံ အာဝိဉ္ဆန္တော ဗန္ဓနံ ဒဠှံ ကရောတိ၊ ဧဝံ အဟံ ပုဗ္ဗေ ကိလေသပါသေန ပဋိမုက္ကော မောစနုပါယံ အဇာနန္တော ကာယသဉ္စေတနာဒိဝသေန ပရိပ္ဖန္ဒမာနော တံ န မောစေသိံ၊ အညဒတ္ထု တံ ဒဠှံ ကရောန္တော သောကာဒိနာ ပရံ ကိလေသံ ဧဝ ပါပုဏိန္တိ. ကော မေ ဗန္ဓံ မုဉ္စံ လောကေ၊ သမ္ဗောဓိံ ဝေဒယိဿတီတိ ဣမသ္မိံ လောကေ ဧတံ ကိလေသဗန္ဓနေန ဗန္ဓံ မုဉ္စန္တော သမ္ဗုဇ္ဈတိ ဧတေနာတိ ‘‘သမ္ဗောဓီ’’တိ လဒ္ဓနာမံ ဝိမောက္ခမဂ္ဂံ ကော မေ ဝေဒယိဿတိ အာစိက္ခိဿတီတိ အတ္ထော. ‘‘ဗန္ဓမုဉ္စ’’န္တိပိ ပဌန္တိ၊ ဗန္ဓာ၊ ဗန္ဓဿ ဝါ မောစကံ သမ္ဗောဓိန္တိ ယောဇနာ.

အာဒိသန္တန္တိ ဒေသေန္တံ. ပဘင်္ဂုနန္တိ ပဘဉ္ဇနံ ကိလေသာနံ ဝိဒ္ဓံသနံ၊ ပဘင်္ဂုနံ ဝါ ဓမ္မပ္ပဝတ္တိံ အာဒိသန္တံ ကထေန္တံ ဇရာယ မစ္စုနော စ ပဝါဟနံ ကဿ ဓမ္မံ ပဋိစ္ဆာမိ. ‘‘ပဋိပဇ္ဇာမီ’’တိ ဝါ ပါဌော၊ သော ဧဝတ္ထော. ဝိစိကိစ္ဆာကင်္ခါဂန္ထိတန္တိ ‘‘အဟောသိံ နု ခေါ အဟမတီတမဒ္ဓါန’’န္တိအာဒိနယပ္ပဝတ္တာယ (မ. နိ. ၁.၁၈၊ သံ. နိ. ၂.၂၀) ဝိစိကိစ္ဆာယ အာသပ္ပနပရိသပ္ပနာကာရဝုတ္တိယာ ကင်္ခါယ စ ဂန္ထိတံ. သာရမ္ဘဗလသညုတန္တိ ကရဏုတ္တရိယကရဏလက္ခဏေန ဗလပ္ပတ္တေန သာရမ္ဘေန ယုတ္တံ. ကောဓပ္ပတ္တမနတ္ထဒ္ဓန္တိ သဗ္ဗတ္ထ ကောဓေန ယုတ္တမနသာ ထဒ္ဓဘာဝံ ဂတံ အဘိဇပ္ပပ္ပဒါရဏံ. ဣစ္ဆိတာလာဘာဒိဝသေန ဟိ တဏှာ သတ္တာနံ စိတ္တံ ပဒါလေန္တီ ဝိယ ပဝတ္တတိ. ဒူရေ ဌိတဿာပိ ဝိဇ္ဈနုပါယတာယ တဏှာဝ ဓနု သမုပတိဋ္ဌတိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဧတသ္မာတိ တဏှာဓနုသမုဋ္ဌာနံ၊ ဒိဋ္ဌိသလ္လံ. တံ ပန ယသ္မာ ဝီသတိဝတ္ထုကာ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ၊ ဒသဝတ္ထုကာ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌီတိ တိံသပ္ပဘေဒံ၊ တသ္မာ ဝုတ္တံ ‘‘ဒွေ စ ပန္နရသာယုတ’’န္တိ၊ ဒွိက္ခတ္တုံ ပန္နရသဘေဒဝန္တန္တိ အတ္ထော. ပဿ ဩရသိကံ ဗာဠှံ၊ ဘေတွာန ယဒိ တိဋ္ဌတီတိ ယံ ဥရသမ္ဗန္ဓနီယတာယ ဩရသိကံ ဗာဠှံ ဗလဝတရံ ဘေတွာန ဟဒယံ ဝိနိဝိဇ္ဈိတွာ တသ္မိံယေဝ ဟဒယေ တိဋ္ဌတိ၊ တံ ပဿာတိ အတ္တာနမေဝ အာလပတိ.

အနုဒိဋ္ဌီနံ အပ္ပဟာနန္တိ အနုဒိဋ္ဌိဘူတာနံ သေသဒိဋ္ဌီနံ အပ္ပဟာနကာရဏံ. ယာဝ ဟိ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ သန္တာနတော န ဝိဂစ္ဆတိ၊ တာဝ သဿတဒိဋ္ဌိအာဒီနံ အပ္ပဟာနမေဝါတိ. သင်္ကပ္ပပရတေဇိတန္တိ သင်္ကပ္ပေန မိစ္ဆာဝိတက္ကေန ပရေ ပရဇနေ နိဿယလက္ခဏံ ပတိပတိတေ တေဇိတံ ဥဿာဟိတံ. တေန ဝိဒ္ဓေါ ပဝေဓာမီတိ တေန ဒိဋ္ဌိသလ္လေန ယထာ ဟဒယံ အာဟစ္စ တိဋ္ဌတိ၊ ဧဝံ ဝိဒ္ဓေါ ပဝေဓာမိ သင်္ကပ္ပါမိ သဿတုစ္ဆေဒါဒိဝသေန ဣတော စိတော စ ပရိဝဋ္ဋာမိ. ပတ္တံဝ မာလုတေရိတန္တိ မာလုတေန ဝါယုနာ ဧရိတံ ဝဏ္ဋတော မုတ္တံ ဒုမပတ္တံ ဝိယ.

အဇ္ဈတ္တံ မေ သမုဋ္ဌာယာတိ ယထာ လောကေ သလ္လံ နာမ ဗာဟိရတော ဥဋ္ဌာယ အဇ္ဈတ္တံ နိမ္မထေတွာ ဗာဓတိ၊ န ဧဝမိဒံ. ဣဒံ ပန အဇ္ဈတ္တံ မေ မမ အတ္တဘာဝေ သမုဋ္ဌာယ သော အတ္တဘာဝသညိတော ဆဖဿာယတနကာယော ယထာ ခိပ္ပံ သီဃံ ပစ္စတိ၊ ဍယှတိ. ယထာ ကိံ? အဂ္ဂိ ဝိယ သနိဿယဍာဟကော တံယေဝ မာမကံ မမ သန္တကံ အတ္တဘာဝံ ဍဟန္တော ယတ္ထ ဥပ္ပန္နော၊ တတ္ထေဝ သရတိ ပဝတ္တတိ.

တံ န ပဿာမိ တေကိစ္ဆန္တိ တာဒိသာယ တိကိစ္ဆာယ နိယုတ္တတာယ တေကိစ္ဆံ သလ္လကတ္တံ ဘိသက္ကံ တံ န ပဿာမိ. ယော မေတံ သလ္လမုဒ္ဓရေတိ ယော ဘိသက္ကော ဧတံ ဒိဋ္ဌိသလ္လံ ကိလေသသလ္လဉ္စ ဥဒ္ဓရေယျ၊ ဥဒ္ဓရန္တော စ နာနာရဇ္ဇေန ရဇ္ဇုသဒိသသင်္ခါတာယ ဧသနိသလာကာယ ပဝေသေတွာန သတ္ထေန ကန္တိတွာ နာညေန မန္တာဂဒပ္ပယောဂေန ဝိစိကိစ္ဆိတံ သလ္လံ တိကိစ္ဆိတုံ သက္ကာတိ အာဟရိတွာ ယောဇေတဗ္ဗံ. ဝိစိကိစ္ဆိတန္တိ၊ စ နိဒဿနမတ္တမေတံ. သဗ္ဗဿပိ ကိလေသသလ္လဿ ဝသေန အတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော.

အသတ္ထောတိ သတ္ထရဟိတော. အဝဏောတိ ဝဏေန ဝိနာ. အဗ္ဘန္တရပဿယန္တိ အဗ္ဘန္တရသင်္ခါတံ ဟဒယံ နိဿာယ ဌိတံ. အဟိံသန္တိ အပီဠေန္တော. ‘‘အဟိံသာ’’တိ စ ပါဌော၊ အဟိံသာယ အပီဠနေနာတိ အတ္ထော. အယဉှေတ္ထ သင်္ခေပတ္ထော – ကော နု ခေါ ကိဉ္စိ သတ္ထံ အဂ္ဂဟေတွာ ဝဏဉ္စ အကရောန္တော တတော ဧဝ သဗ္ဗဂတ္တာနိ အဗာဓေန္တော မမ ဟဒယဗ္ဘန္တရဂတံ ပီဠာဇနနတော အန္တော တုဒနတော အန္တော ရုဒ္ဓနတော စ ပရမတ္ထေနေဝ သလ္လဘူတံ ကိလေသသလ္လံ ဥဒ္ဓရိဿတီတိ.

ဧဝံ ဒသဟိ ဂါထာဟိ ပုဗ္ဗေ အတ္တနာ စိန္တိတာကာရံ ဒဿေတွာ ပုနပိ တံ ပကာရန္တရေန ဒဿေတုံ ‘‘ဓမ္မပ္ပတိ ဟိ သော သေဋ္ဌော’’တိအာဒိမာဟ. တတ္ထ ဓမ္မပ္ပတီတိ ဓမ္မနိမိတ္တံ ဓမ္မဟေတု. ဟီတိ နိပါတမတ္တံ. သော သေဋ္ဌောတိ သော ပုဂ္ဂလော ဥတ္တမော. ဝိသဒေါသပ္ပဝါဟကောတိ ယော မယှံ ရာဂါဒိကိလေသဿ ပဝါဟကော ဥစ္ဆိန္နကော. ဂမ္ဘီရေ ပတိတဿ မေ၊ ထလံ ပါဏိဉ္စ ဒဿယေတိ ကော နု ခေါ အတိဂမ္ဘီရေ သံသာရမဟောဃေ ပတိတဿ မယှံ ‘‘မာ ဘာယီ’’တိ အဿာသေန္တော နိဗ္ဗာနထလံ တံသမ္ပာပကံ အရိယမဂ္ဂဟတ္ထဉ္စ ဒဿေယျ.

ရဟဒေဟမသ္မိ ဩဂါဠှောတိ မဟတိ သံသာရရဟဒေ အဟမသ္မိ သသီသံ နိမုဇ္ဇနဝသေန ဩတိဏ္ဏော အနုပဝိဋ္ဌော. အဟာရိယရဇမတ္တိကေတိ အပနေတုံ အသက္ကုဏေယျော ရာဂါဒိရဇော မတ္တိကာ ကဒ္ဒမော ဧတဿာတိ အဟာရိယရဇမတ္တိကော၊ ရဟဒေါ. တသ္မိံ ရဟဒသ္မိံ. ‘‘အဟာရိယရဇမန္တိကေ’’တိ ဝါ ပါဌော၊ အန္တိကေ ဌိတရာဂါဒီသု ဒုန္နီဟရဏီယရာဂါဒိရဇေတိ အတ္ထော. သန္တဒေါသပဋိစ္ဆာဒနလက္ခဏာ မာယာ၊ ပရသမ္ပတ္တိအသဟနလက္ခဏာ ဥသူယာ၊ ကရဏုတ္တရိယကရဏလက္ခဏော သာရမ္ဘော၊ စိတ္တာလသိယလက္ခဏံ ထိနံ၊ ကာယာလသိယလက္ခဏံ မိဒ္ဓန္တိ ဣမေ ပါပဓမ္မာ ပတ္ထဋာ ယံ ရဟဒံ၊ တသ္မိံ မာယာဥသူယသာရမ္ဘထိနမိဒ္ဓမပတ္ထဋေ၊ မကာရော စေတ္ထ ပဒသန္ဓိကရော ဝုတ္တော. ယထာဝုတ္တေဟိ ဣမေဟိ ပါပဓမ္မေဟိ ပတ္ထဋေတိ အတ္ထော.

ဥဒ္ဓစ္စမေဃထနိတံ၊ သံယောဇနဝလာဟကန္တိ ဝစနဝိပလ္လာသေန ဝုတ္တံ၊ ဘန္တသဘာဝံ ဥဒ္ဓစ္စံ မေဃထနိတံ မေဃဂဇ္ဇိတံ ဧတေသန္တိ ဥဒ္ဓစ္စမေဃထနိတာ. ဒသဝိဓာ သံယောဇနာ ဧဝ ဝလာဟကာ ဧတေသန္တိ သံယောဇနဝလာဟကာ. ဝါဟာ မဟာဥဒကဝါဟသဒိသာ ရာဂနိဿိတာ မိစ္ဆာသင်္ကပ္ပါ အသုဘာဒီသု ဌိတာ ကုဒ္ဒိဋ္ဌိံ မံ ဝဟန္တိ အပါယသမုဒ္ဒမေဝ ဥဒ္ဒိဿ ကဍ္ဎန္တီတိ အတ္ထော.

သဝန္တိ သဗ္ဗဓိ သောတာတိ တဏှာသောတော၊ ဒိဋ္ဌိသောတော၊ မာနသောတော၊ အဝိဇ္ဇာသောတော၊ ကိလေသသောတောတိ ဣမေ ပဉ္စပိသောတာ စက္ခုဒွါရာဒီနံ ဝသေန သဗ္ဗေသု ရူပါဒီသု အာရမ္မဏေသု သဝနတော ‘‘ရူပတဏှာ။ပေ။ ဓမ္မတဏှာ’’တိအာဒိနာ (ဝိဘ. ၂၀၄၊ ၂၃၂) သဗ္ဗဘာဂေဟိ ဝါ သဝနတော သဗ္ဗဓိ သဝန္တိ. လတာတိ ပလိဝေဌနဋ္ဌေန သံသိဗ္ဗနဋ္ဌေန လတာ ဝိယာတိ လတာ၊ တဏှာ. ဥဗ္ဘိဇ္ဇ တိဋ္ဌတီတိ ဆဟိ ဒွါရေဟိ ဥဗ္ဘိဇ္ဇိတွာ ရူပါဒီသု အာရမ္မဏေသု တိဋ္ဌတိ. တေ သောတေတိ တဏှာဒိကေ သောတေ မမ သန္တာနေ သန္ဒန္တေ မဂ္ဂသေတုဗန္ဓနေန ကော ပုရိသဝိသေသော နိဝါရေယျ၊ တံ လတန္တိ တဏှာလတံ၊ မဂ္ဂသတ္ထေန ကော ဆေစ္ဆတိ ဆိန္ဒိဿတိ.

ဝေလံ ကရောထာတိ တေသံ သောတာနံ ဝေလံ သေတုံ ကရောထ သန္နိဝါရဏံ. ဘဒ္ဒန္တေတိ အာလပနာကာရဒဿနံ. မာ တေ မနောမယော သောတောတိ ဥဒကသောတော ဩဠာရိကော၊ တဿ ဗာလမဟာဇနေနပိ သေတုံ ကတွာ နိဝါရဏံ သက္ကာ. အယံ ပန မနောမယော သောတော သုခုမော ဒုန္နိဝါရဏော. သော ယထာ ဥဒကသောတော ဝဍ္ဎန္တော ကူလေ ဌိတံ ရုက္ခံ ပါတေတွာဝ နာသေတိ၊ ဧဝံ တုမှေ အပါယတီရေ ဌိတေ တတ္ထ သဟသာ ပါတေတွာ အပါယသမုဒ္ဒံ ပါပေန္တော မာ လုဝေ မာ ဝိနာသေယျ မာ အနယဗျသနံ ပါပေယျာတိ အတ္ထော.

ဧဝံ အယံ ထေရော ပုရိမတ္တဘာဝေ ပရိမဒ္ဒိတသင်္ခါရတ္တာ ဉာဏပရိပါကံ ဂတတ္တာ ပဝတ္တိဒုက္ခံ ဥပဓာရေန္တော ယထာ ဝိစိကိစ္ဆာဒိကေ သံကိလေသဓမ္မေ ပရိဂ္ဂဏှိ၊ တမာကာရံ ဒဿေတွာ ဣဒါနိ ဇာတသံဝေဂေါ ကိံကုသလဂဝေသီ သတ္ထု သန္တိကံ ဂတော ယံ ဝိသေသံ အဓိမုစ္စိ၊ တံ ဒဿေန္တော ‘‘ဧဝံ မေ ဘယဇာတဿာ’’တိအာဒိမာဟ. တတ္ထ ဧဝံ မေ ဘယဇာတဿာတိ ဧဝံ ဝုတ္တပ္ပကာရေန သံသာရေ ဇာတဘယဿ အပါရာ ဩရိမတီရတော သပ္ပဋိဘယတော သံသာရဝဋ္ဋတော ‘‘ကထံ နု ခေါ မုဉ္စေယျ’’န္တိ ပါရံ နိဗ္ဗာနံ၊ ဧသတော ဂဝေသတော၊ တာဏော သဒေဝကဿ လောကဿ တာဏဘူတော ကိလေသသမုစ္ဆေဒနီ ပညာ အာဝုဓော ဧတဿာတိ ပညာဝုဓော. ဒိဋ္ဌဓမ္မိကာဒိအတ္ထေန သတ္တာနံ ယထာရဟံ အနုသာသနတော သတ္ထာ၊ ဣသိသံဃေန အဂ္ဂသာဝကာဒိအရိယပုဂ္ဂလသမူဟေန နိသေဝိတော ပယိရုပါသိတော ဣသိသံဃနိသေဝိတော၊ သောပါနန္တိ ဒေသနာဉာဏေန သုဋ္ဌု ကတတ္တာ အဘိသင်္ခတတ္တာ သုကတံ၊ ဥပက္ကိလေသဝိရဟိတတော သုဒ္ဓံ၊ သဒ္ဓါပညာဒိသာရဘူတံ ဓမ္မသာရမယံ ပဋိပက္ခေဟိ အစလနီယတော ဒဠှံ၊ ဝိပဿနာသင်္ခါတံ သောပါနံ မဟောဃေန ဝုယှမာနဿ မယှံ သတ္ထာ ပါဒါသိ၊ ဒဒန္တော စ ‘‘ဣမိနာ တေ သောတ္ထိ ဘဝိဿတီ’’တိ သမဿာသေန္တော မာ ဘာယီတိ စ အဗြဝိ၊ ကထေသိ.

သတိပဋ္ဌာနပါသာဒန္တိ တေန ဝိပဿနာသောပါနေန ကာယာနုပဿနာဒိနာ လဒ္ဓဗ္ဗစတုဗ္ဗိဓသာမညဖလဝိသေသေန စတုဘူမိသမ္ပန္နံ သတိပဋ္ဌာနပါသာဒံ အာရုဟိတွာ ပစ္စဝေက္ခိသံ စတုသစ္စဓမ္မံ မဂ္ဂဉာဏေန ပတိအဝေက္ခိံ ပဋိဝိဇ္ဈိံ. ယံ တံ ပုဗ္ဗေ အမညိဿံ၊ သက္ကာယာဘိရတံ ပဇန္တိ ဧဝံ ပဋိဝိဒ္ဓသစ္စော ယံ သက္ကာယေ ‘‘အဟံ မမာ’’တိ အဘိရတံ ပဇံ တိတ္ထိယဇနံ တေန ပရိကပ္ပိတအတ္တာနဉ္စ ပုဗ္ဗေ သာရတော အမညိဿံ. ယဒါ စ မဂ္ဂမဒ္ဒက္ခိံ၊ နာဝါယ အဘိရူဟနန္တိ အရိယမဂ္ဂနာဝါယ အဘိရုဟနူပါယဘူတံ ယဒါ ဝိပဿနာမဂ္ဂံ ယာထာဝတော အဒ္ဒက္ခိံ. တတော ပဋ္ဌာယ တံ တိတ္ထိယဇနံ အတ္တာနဉ္စ အနဓိဋ္ဌာယ စိတ္တေ အဋ္ဌပေတွာ အဂ္ဂဟေတွာ တိတ္ထံ နိဗ္ဗာနသင်္ခါတဿ အမတမဟာပါရဿ တိတ္ထဘူတံ အရိယမဂ္ဂဒဿနံ သဗ္ဗေဟိ မဂ္ဂေဟိ သဗ္ဗေဟိ ကုသလဓမ္မေဟိ ဥက္ကဋ္ဌံ အဒ္ဒက္ခိံ၊ ယာထာဝတော အပဿိန္တိ အတ္ထော.

ဧဝံ အတ္တနော အနုတ္တရံ မဂ္ဂါဓိဂမံ ပကာသေတွာ ဣဒါနိ တဿ ဒေသကံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓံ ထောမေန္တော ‘‘သလ္လံ အတ္တသမုဋ္ဌာန’’န္တိအာဒိမာဟ. တတ္ထ သလ္လန္တိ ဒိဋ္ဌိမာနာဒိကိလေသသလ္လံ. အတ္တသမုဋ္ဌာနန္တိ ‘‘အဟ’’န္တိ မာနဋ္ဌာနတာယ ‘‘အတ္တာ’’တိ စ လဒ္ဓနာမေ အတ္တဘာဝေ သမ္ဘူတံ. ဘဝနေတ္တိပ္ပဘာဝိတန္တိ ဘဝတဏှာသမုဋ္ဌိတံ ဘဝတဏှာသန္နိဿယံ. သာ ဟိ ဒိဋ္ဌိမာနာဒီနံ သမ္ဘဝေါ. ဧတေသံ အပ္ပဝတ္တာယာတိ ယထာဝုတ္တာနံ ပါပဓမ္မာနံ အပ္ပဝတ္တိယာ အနုပ္ပါဒါယ. ဒေသေသိ မဂ္ဂမုတ္တမန္တိ ဥတ္တမံ သေဋ္ဌံ အရိယံ အဋ္ဌင်္ဂိကံ မဂ္ဂံ၊ တဒုပါယဉ္စ ဝိပဿနာမဂ္ဂံ ကထေသိ.

ဒီဃရတ္တာနုသယိတန္တိ အနမတဂ္ဂေ သံသာရေ စိရကာလံ သန္တာနေ အနု အနု သယိတံ ကာရဏလာဘေန ဥပ္ပဇ္ဇနာရဟဘာဝေန ထာမဂတံ၊ တတော စ စိရရတ္တံ အဓိဋ္ဌိတံ သန္တာနံ အဇ္ဈာရုယှ ဌိတံ. ဂန္ထန္တိ အဘိဇ္ဈာကာယဂန္ထာဒိံ မမ သန္တာနေ ဂန္ထဘူတံ ကိလေသဝိသဒေါသံ ပဝါဟနော ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ အတ္တနော ဒေသနာနုဘာဝေန အပါနုဒီ ပရိဇဟာပေသိ၊ ဂန္ထေသု ဟိ အနဝသေသတော ပဟီနေသု အပ္ပဟီနော နာမ ကိလေသော နတ္ထီတိ.

တေလကာနိတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.