၂. ဥဒါယိတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ

မနုဿဘူတန္တိအာဒိကာ အာယသ္မတော ဥဒါယိတ္ထေရဿ ဂါထာ. ကာ ဥပ္ပတ္တိ? အယမ္ပိ ပုရိမဗုဒ္ဓေသု ကတာဓိကာရော တတ္ထ တတ္ထ ဘဝေ ဝိဝဋ္ဋူပနိဿယံ ပုညံ ဥပစိနိတွာ ဒေဝမနုဿေသု သံသရန္တော ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ ကပိလဝတ္ထုသ္မိံ ဗြာဟ္မဏကုလေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဥဒါယီတိ လဒ္ဓနာမော ဝယပ္ပတ္တော သတ္ထု ဉာတိသမာဂမေ ဗုဒ္ဓါနုဘာဝံ ဒိသွာ၊ ပဋိလဒ္ဓသဒ္ဓေါ ပဗ္ဗဇိတွာ ဝိပဿနာယ ကမ္မံ ကရောန္တော နစိရဿေဝ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ. တယော ဟိ ဣမေ ဥဒါယိတ္ထေရာ အမစ္စပုတ္တော ပုဗ္ဗေ အာဂတော ကာဠုဒါယီ၊ ကောဝရိယပုတ္တော လာလုဒါယီ၊ အယံ ဗြာဟ္မဏပုတ္တော မဟာဥဒါယီတိ. သွာယံ ဧကဒိဝသံ သတ္ထာရာ သေတဝါရဏံ သဗ္ဗာလင်္ကာရပဋိမဏ္ဍိတံ မဟာဇနေန ပသံသိယမာနံ အဋ္ဌုပ္ပတ္တိံ ကတွာ နာဂေါပမသုတ္တန္တေ (အ. နိ. ၆.၄၃) ဒေသိတေ ဒေသနာပရိယောသာနေ အတ္တနော ဉာဏဗလာနုရူပံ သတ္ထု ဂုဏေ အနုဿရိတွာ၊ ဗုဒ္ဓါရမ္မဏာယ ပီတိယာ သမုဿာဟိတမာနသော ‘‘အယံ မဟာဇနော ဣမံ တိရစ္ဆာနဂတံ နာဂံ ပသံသတိ၊ န ဗုဒ္ဓမဟာနာဂံ. ဟန္ဒာဟံ ဗုဒ္ဓမဟာဂန္ဓဟတ္ထိနော ဂုဏေ ပါကဋေ ကရိဿာမီ’’တိ သတ္ထာရံ ထောမေန္တော –

၆၈၉. ‘‘မနုဿဘူတံ သမ္ဗုဒ္ဓံ၊ အတ္တဒန္တံ သမာဟိတံ၊

ဣရိယမာနံ ဗြဟ္မပထေ၊ စိတ္တဿူပသမေ ရတံ.

၆၉၀. ‘‘ယံ မနုဿာ နမဿန္တိ၊ သဗ္ဗဓမ္မာန ပါရဂုံ၊

ဒေဝါပိ တံ နမဿန္တိ၊ ဣတိ မေ အရဟတော သုတံ.

၆၉၁. ‘‘သဗ္ဗသံယောဇနာတီတံ၊ ဝနာ နိဗ္ဗနမာဂတံ၊

ကာမေဟိ နေက္ခမ္မရတံ၊ မုတ္တံ သေလာဝ ကဉ္စနံ.

၆၉၂. ‘‘သ ဝေ အစ္စရုစိ နာဂေါ၊ ဟိမဝါဝညေ သိလုစ္စယေ၊

သဗ္ဗေသံ နာဂနာမာနံ၊ သစ္စနာမော အနုတ္တရော.

၆၉၃. ‘‘နာဂံ ဝေါ ကိတ္တယိဿာမိ၊ န ဟိ အာဂုံ ကရောတိ သော၊

သောရစ္စံ အဝိဟိံသာ စ၊ ပါဒါ နာဂဿ တေ ဒုဝေ.

၆၉၄. ‘‘သတိ စ သမ္ပဇညဉ္စ၊ စရဏာ နာဂဿ တေပရေ၊

သဒ္ဓါဟတ္ထော မဟာနာဂေါ၊ ဥပေက္ခာသေတဒန္တဝါ.

၆၉၅. ‘‘သတိ ဂီဝါ သိရော ပညာ၊ ဝီမံသာ ဓမ္မစိန္တနာ၊

ဓမ္မကုစ္ဆိသမာဝါသော၊ ဝိဝေကော တဿ ဝါလဓိ.

၆၉၆. ‘‘သော ဈာယီ အဿာသရတော၊ အဇ္ဈတ္တံ သုသမာဟိတော၊

ဂစ္ဆံ သမာဟိတော နာဂေါ၊ ဌိတော နာဂေါ သမာဟိတော.

၆၉၇. ‘‘သယံ သမာဟိတော နာဂေါ၊ နိသိန္နောပိ သမာဟိတော၊

သဗ္ဗတ္ထ သံဝုတော နာဂေါ၊ ဧသာ နာဂဿ သမ္ပဒါ.

၆၉၈. ‘‘ဘုဉ္ဇတိ အနဝဇ္ဇာနိ၊ သာဝဇ္ဇာနိ န ဘုဉ္ဇတိ၊

ဃာသမစ္ဆာဒနံ လဒ္ဓါ၊ သန္နိဓိံ ပရိဝဇ္ဇယံ.

၆၉၉. ‘‘သံယောဇနံ အဏုံ ထူလံ၊ သဗ္ဗံ ဆေတွာန ဗန္ဓနံ၊

ယေန ယေနေဝ ဂစ္ဆတိ၊ အနပေက္ခောဝ ဂစ္ဆတိ.

၇၀၀. ‘‘ယထာပိ ဥဒကေ ဇာတံ၊ ပုဏ္ဍရီကံ ပဝဍ္ဎတိ၊

နောပလိပ္ပတိ တောယေန၊ သုစိဂန္ဓံ မနောရမံ.

၇၀၁. ‘‘တထေဝ စ လောကေ ဇာတော၊ ဗုဒ္ဓေါ လောကေ ဝိဟရတိ၊

နောပလိပ္ပတိ လောကေန၊ တောယေန ပဒုမံ ယထာ.

၇၀၂. ‘‘မဟာဂိနိ ပဇ္ဇလိတော၊ အနာဟာရောပသမ္မတိ၊

အင်္ဂါရေသု စ သန္တေသု၊ နိဗ္ဗုတောတိ ပဝုစ္စတိ.

၇၀၃. ‘‘အတ္ထဿာယံ ဝိညာပနီ၊ ဥပမာ ဝိညူဟိ ဒေသိတာ၊

ဝိညိဿန္တိ မဟာနာဂါ၊ နာဂံ နာဂေန ဒေသိတံ.

၇၀၄. ‘‘ဝီတရာဂေါ ဝီတဒေါသော၊ ဝီတမောဟော အနာသဝေါ၊

သရီရံ ဝိဇဟံ နာဂေါ၊ ပရိနိဗ္ဗိဿတျနာသဝေါ’’တိ. – ဣမာ ဂါထာ အဘာသိ၊

တတ္ထ မနုဿဘူတန္တိ မနုဿေသု ဘူတံ၊ နိဗ္ဗတ္တံ၊ မနုဿတ္တဘာဝံ ဝါ ပတ္တံ. သတ္ထာ ဟိ အာသဝက္ခယဉာဏာဓိဂမေန သဗ္ဗဂတိဝိမုတ္တောပိ စရိမတ္တဘာဝေ ဂဟိတပဋိသန္ဓိဝသေန ‘‘မနုဿော’’တွေဝ ဝေါဟရီယတီတိ. ဂုဏဝသေန ပန ဒေဝါနံ အတိဒေဝေါ၊ ဗြဟ္မာနံ အတိဗြဟ္မာ. သမ္ဗုဒ္ဓန္တိ သယမေဝ ဗုဇ္ဈိတဗ္ဗဗုဒ္ဓဝန္တံ. အတ္တဒန္တန္တိ အတ္တနာယေဝ ဒန္တံ. ဘဂဝါ ဟိ အတ္တနာယေဝ ဥပ္ပါဒိတေန အရိယမဂ္ဂေန စက္ခုတောပိ။ပေ။ မနတောပိ ဥတ္တမေန ဒမထေန ဒန္တော. သမာဟိတန္တိ အဋ္ဌဝိဓေန သမာဓိနာ မဂ္ဂဖလသမာဓိနာ စ သမာဟိတံ. ဣရိယမာနံ ဗြဟ္မပထေတိ စတုဗ္ဗိဓေပိ ဗြဟ္မဝိဟာရပထေ၊ ဗြဟ္မေ ဝါ သေဋ္ဌေ ဖလသမာပတ္တိပထေ သမာပဇ္ဇနဝသေန ပဝတ္တမာနံ. ကိဉ္စာပိ ဘဂဝါ န သဗ္ဗကာလံ ယထာဝုတ္တေ ဗြဟ္မပထေ ဣရိယတိ၊ တတ္ထ ဣရိယသာမတ္ထိယံ ပန တန္နိန္နတဉ္စ ဥပါဒါယ ‘‘ဣရိယမာန’’န္တိ ဝုတ္တံ. စိတ္တဿူပသမေ ရတန္တိ စိတ္တဿ ဥပသမဟေတုဘူတေ သဗ္ဗသင်္ခါရသမထေ၊ နိဗ္ဗာနေ၊ အဘိရတံ. ယံ မနုဿာ နမဿန္တိ၊ သဗ္ဗဓမ္မာန ပါရဂုန္တိ ယံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓံ သဗ္ဗေသံ ခန္ဓာယတနာဒိဓမ္မာနံ အဘိညာပါရဂူ၊ ပရိညာပါရဂူ၊ ပဟာနပါရဂူ၊ ဘာဝနာပါရဂူ၊ သစ္ဆိကိရိယပါရဂူ၊ သမာပတ္တိပါရဂူတိ ဆဓာ ပါရဂုံ ပရမုက္ကံသဂတသမ္ပတ္တိံ ခတ္တိယပဏ္ဍိတာဒယော မနုဿာ နမဿန္တိ. ဓမ္မာနုဓမ္မပဋိပတ္တိယာ ပူဇေန္တာ ကာယေန ဝါစာယ မနသာ စ တန္နိန္နာ တပ္ပေါဏာ တပ္ပဗ္ဘာရာ ဟောန္တိ. ဒေဝါပိ တံ နမဿန္တီတိ န ကေဝလံ မနုဿာ ဧဝ၊ အထ ခေါ အပရိမာဏာသု လောကဓာတူသု ဒေဝါပိ တံ နမဿန္တိ. ဣတိ မေ အရဟတော သုတန္တိ ဧဝံ မယာ အာရကတ္တာဒီဟိ ကာရဏေဟိ အရဟတော၊ ဘဂဝတော၊ ဓမ္မသေနာပတိအာဒီနဉ္စ ‘‘သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာန’’န္တိအာဒိကံ ဝဒန္တာနံ သန္တိကေ ဧဝံ သုတန္တိ ဒဿေတိ.

သဗ္ဗသံယောဇနာတီတန္တိ သဗ္ဗာနိ ဒသပိ သံယောဇနာနိ ယထာရဟံ စတူဟိ မဂ္ဂေဟိ သဟ ဝါသနာယ အတိက္ကန္တံ. ဝနာ နိဗ္ဗနမာဂတန္တိ ကိလေသဝနတော တဗ္ဗိရဟိတံ နိဗ္ဗနံ ဥပဂတံ. ကာမေဟိ နေက္ခမ္မရတန္တိ သဗ္ဗသော ကာမေဟိ နိက္ခမိတွာ ပဗ္ဗဇ္ဇာဈာနဝိပဿနာဒိဘေဒေ နေက္ခမ္မေ အဘိရတံ. မုတ္တံ သေလာဝ ကဉ္စနန္တိ အသာရတော နိဿဋသာရသဘာဝတ္တာ သေလတော နိဿဋကဉ္စနသဒိသံ ဒေဝါပိ တံ နမဿန္တီတိ ယောဇနာ.

သ ဝေ အစ္စရုစိ နာဂေါတိ သော ဧကံသတော အာဂုံ န ကရောတိ၊ ပုနဗ္ဘဝံ န ဂစ္ဆတိ၊ နာဂေါ ဝိယ ဗလဝါတိ. ‘‘နာဂေါ’’တိ လဒ္ဓနာမော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ၊ အစ္စရုစီတိ အတ္တနော ကာယရုစိယာ ဉာဏရုစိယာ စ သဒေဝကံ လောကံ အတိက္ကမိတွာ ရုစိ၊ သောဘိ. ယထာ ကိံ? ဟိမဝါဝညေ သိလုစ္စယေ၊ ယထာ ဟိ ဟိမဝါ ပဗ္ဗတရာဇာ အတ္တနော ထိရဂရုမဟာသာရဘာဝါဒီဟိ ဂုဏေဟိ အညေ ပဗ္ဗတေ အတိရောစတိ၊ ဧဝံ အတိရောစတီတိ အတ္ထော. သဗ္ဗေသံ နာဂနာမာနန္တိ အဟိနာဂဟတ္ထိနာဂပုရိသနာဂါနံ၊ သေခါသေခပစ္စေကဗုဒ္ဓနာဂါနံ ဝါ. သစ္စနာမောတိ သစ္စေနေဝ နာဂနာမော. တံ ပန သစ္စနာမတံ ‘‘န ဟိ အာဂုံ ကရောတီ’’တိအာဒိနာ သယမေဝ ဝက္ခတိ.

ဣဒါနိ ဗုဒ္ဓနာဂံ အဝယဝတော စ ဒဿေန္တော နာမတော တာဝ ဒဿေတုံ ‘‘န ဟိ အာဂုံ ကရောတိ သော’’တိ အာဟ. ယသ္မာ အာဂုံ၊ ပါပံ၊ သဗ္ဗေန သဗ္ဗံ န ကရောတိ၊ တသ္မာ နာဂေါတိ အတ္ထော. သောရစ္စန္တိ သီလံ. အဝိဟိံသာတိ ကရုဏာ. တဒုဘယံ သဗ္ဗဿပိ ဂုဏရာသိဿ ပုဗ္ဗင်္ဂမန္တိ၊ ကတွာ ဗုဒ္ဓနာဂဿ ပုရိမပါဒဘာဝေါ တဿ ယုတ္တောတိ အာဟ ‘‘ပါဒါ နာဂဿ တေ ဒုဝေ’’တိ.

အပရပါဒဘာဝေန ဝဒန္တော ‘‘သတိ စ သမ္ပဇညဉ္စ၊ စရဏာ နာဂဿ တေပရေ’’တိ အာဟ. ‘‘တျာပရေ’’တိ ဝါ ပါဌော. တေ အပရေတွေဝ ပဒဝိဘာဂေါ. အနဝဇ္ဇဓမ္မာနံ အာဒါနေ သဒ္ဓါ ဟတ္ထော ဧတဿာတိ၊ သဒ္ဓါဟတ္ထော. သုပရိသုဒ္ဓဝေဒနာ ဉာဏပ္ပဘေဒါ ဥပေက္ခာ သေတဒန္တာ တေ ဧတဿ အတ္ထီတိ၊ ဥပေက္ခာသေတဒန္တဝါ.

ဥတ္တမင်္ဂံ ပညာ၊ တဿာ အဓိဋ္ဌာနံ သတီတိ အာဟ ‘‘သတိ ဂီဝါ သိရော ပညာ’’တိ. ဝီမံသာ ဓမ္မစိန္တနာတိ ယထာ ခါဒိတဗ္ဗာခါဒိတဗ္ဗဿ သောဏ္ဍာယ ပရာမသနံ ဃာယနဉ္စ ဟတ္ထိနာဂဿ ဝီမံသာ နာမ ဟောတိ၊ ဧဝံ ဗုဒ္ဓနာဂဿ ကုသလာဒိဓမ္မစိန္တနာ ဝီမံသာ. သမာ ဝသန္တိ ဧတ္ထာတိ၊ သမာဝါသော၊ ဘာဇနံ ကုစ္ဆိ ဧဝ သမာဝါသော၊ အဘိညာသမထာနံ အာဓာနဘာဝတော သမထဝိပဿနာသင်္ခါတော ဓမ္မော ကုစ္ဆိသမာဝါသော ဧတဿာတိ ဓမ္မကုစ္ဆိသမာဝါသော. ဝိဝေကောတိ ဥပဓိဝိဝေကော. တဿာတိ ဗုဒ္ဓနာဂဿ. ဝါလဓိ၊ ပရိယောသာနင်္ဂဘာဝတော.

ဈာယီတိ အာရမ္မဏူပနိဇ္ဈာနေန စ ဈာယနသီလော. အဿာသရတောတိ ပရမဿာသဘူတေ နိဗ္ဗာနေ ရတော. အဇ္ဈတ္တံ သုသမာဟိတောတိ ဝိသယဇ္ဈတ္တေ ဖလသမာပတ္တိယံ သုဋ္ဌု သမာဟိတော တဒိဒံ သမာဓာနံ သုဋ္ဌု သဗ္ဗကာလိကန္တိ ဒဿေတုံ ‘‘ဂစ္ဆံ သမာဟိတော နာဂေါ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. ဘဂဝါ ဟိ သဝါသနဿ ဥဒ္ဓစ္စဿ ပဟီနတ္တာ ဝိက္ခေပါဘာဝတော နိစ္စံ သမာဟိတောဝ. တသ္မာ ယံ ယံ ဣရိယာပထံ ကပ္ပေတိ၊ တံ တံ သမာဟိတောဝ ကပ္ပေသီတိ.

သဗ္ဗတ္ထာတိ၊ သဗ္ဗသ္မိံ ဂေါစရေ၊ သဗ္ဗသ္မိဉ္စ ဒွါရေ သဗ္ဗသော ပိဟိတဝုတ္တိ. တေနာဟ – ‘‘သဗ္ဗံ ကာယကမ္မံ ဉာဏပုဗ္ဗင်္ဂမံ ဉာဏာနုပရိဝတ္တ’’န္တိအာဒိ (နေတ္တိ. ၁၅). ဧသာ နာဂဿ သမ္ပဒါတိ ဧသာ ‘‘န ဟိ အာဂုံ ကရောတိ သော’’တိအာဒိနာ ‘‘သမ္ဗုဒ္ဓ’’န္တိအာဒိနာ ဧဝ ဝါ ယထာဝုတ္တာ ဝက္ခမာနာ စ ဗုဒ္ဓဂန္ဓဟတ္ထိနော သမ္ပတ္တိ ဂုဏပရိပုဏ္ဏာ.

ဘုဉ္ဇတိ အနဝဇ္ဇာနီတိ သမ္မာဇီဝဿ ဥက္ကံသပါရမိပ္ပတ္တိယာ ဘုဉ္ဇတိ အဂရဟိတဗ္ဗာနိ၊ မိစ္ဆာဇီဝဿ သဗ္ဗသော သဝါသနာနဉ္စ ပဟီနတ္တာ သာဝဇ္ဇာနိ ဂရဟိတဗ္ဗာနိ န ဘုဉ္ဇတိ အနဝဇ္ဇာနိ ဘုဉ္ဇန္တော စ သန္နိဓိံ ပရိဝဇ္ဇယံ ဘုဉ္ဇတီတိ ယောဇနာ.

သံယောဇနန္တိ ဝဋ္ဋဒုက္ခေန သဒ္ဓိံ သန္တာနံ သံယောဇနတော ဝဋ္ဋေ ဩသီဒါပနသမတ္ထံ ဒသဝိဓမ္ပိ သံယောဇနံ. အဏုံ ထူလန္တိ ခုဒ္ဒကဉ္စေဝ မဟန္တဉ္စ. သဗ္ဗံ ဆေတွာန ဗန္ဓနန္တိ မဂ္ဂဉာဏေန အနဝသေသံ ကိလေသဗန္ဓနံ ဆိန္ဒိတွာ. ယေန ယေနာတိ ယေန ယေန ဒိသာဘာဂေန.

ယထာ ဟိ ဥဒကေ ဇာတံ ပုဏ္ဍရီကံ ဥဒကေ ပဝဍ္ဎတိ နောပလိပ္ပတိ တောယေန၊ အနုပလေပသဘာဝတ္တာ၊ တထေဝ လောကေ ဇာတော ဗုဒ္ဓေါ လောကေ ဝိဟရတိ၊ နောပလိပ္ပတိ လောကေန တဏှာဒိဋ္ဌိမာနလေပါဘာဝတောတိ ယောဇနာ.

ဂိနီတိ အဂ္ဂိ. အနာဟာရောတိ အနိန္ဓနော.

အတ္ထဿာယံ ဝိညာပနီတိ သတ္ထု ဂုဏသင်္ခါတဿ ဥပမေယျတ္ထဿ ဝိညာပနီ၊ ပကာသနီ အယံ နာဂူပမာ. ဝိညူဟီတိ သတ္ထု ပဋိဝိဒ္ဓစတုသစ္စဓမ္မံ ပရိဇာနန္တေဟိ အတ္တာနံ သန္ဓာယ ဝဒတိ. ဝိညိဿန္တီတိအာဒိ ကာရဏဝစနံ၊ ယသ္မာ နာဂေန မယာ ဒေသိတံ နာဂံ တထာဂတဂန္ဓဟတ္ထိံ မဟာနာဂါ ခီဏာသဝါ အတ္တနော ဝိသယေ ဌတွာ ဝိဇာနိဿန္တိ၊ တသ္မာ အညေသံ ပုထုဇ္ဇနာနံ ဉာပနတ္ထံ အယံ ဥပမာ အမှေဟိ ဘာသိတာတိ အဓိပ္ပါယော.

သရီရံ ဝိဇဟံ နာဂေါ၊ ပရိနိဗ္ဗိဿတျနာသဝေါတိ ဗောဓိမူလေ သဥပါဒိသေသပရိနိဗ္ဗာနေန အနာသဝေါ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓနာဂေါ၊ ဣဒါနိ သရီရံ အတ္တဘာဝံ ဝိဇဟန္တော ခန္ဓပရိနိဗ္ဗာနေန ပရိနိဗ္ဗာယိဿတီတိ.

ဧဝံ စုဒ္ဒသဟိ ဥပမာဟိ မဏ္ဍေတွာ၊ သောဠသဟိ ဂါထာဟိ၊ စတုသဋ္ဌိယာ ပါဒေဟိ သတ္ထု ဂုဏေ ဝဏ္ဏေန္တော အနုပါဒိသေသာယ နိဗ္ဗာနဓာတုယာ ဒေသနံ နိဋ္ဌာပေသိ.

ဥဒါယိတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

သောဠသကနိပါတဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.