၇. (အပရ)-ဂေါတမတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ

ဝိဇာနေယျ သကံ အတ္ထန္တိအာဒိကာ အာယသ္မတော အပရဿ ဂေါတမတ္ထေရဿ ဂါထာ. ကာ ဥပ္ပတ္တိ? အယမ္ပိ ပုရိမဗုဒ္ဓေသု ကတာဓိကာရော တတ္ထ တတ္ထ ဘဝေ ဝိဝဋ္ဋူပနိဿယံ ကုသလံ ဥပစိနိတွာ အမှာကံ ဘဂဝတော ဥပ္ပတ္တိတော ပုရေတရမေဝ သာဝတ္ထိယံ ဥဒိစ္စဗြာဟ္မဏကုလေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဝယပ္ပတ္တော တိဏ္ဏံ ဝေဒါနံ ပါရဂူ ဟုတွာ၊ ဝါဒမဂ္ဂံ ဥဂ္ဂဟေတွာ အတ္တနော ဝါဒဿ ဥပရိ ဥတ္တရိံ ဝဒန္တံ အလဘန္တော တေဟိ တေဟိ ဝိဂ္ဂါဟိကကထံ အနုယုတ္တော ဝိစရတိ. အထ အမှာကံ ဘဂဝါ လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇိတွာ ပဝတ္တိတဝရဓမ္မစက္ကော အနုပုဗ္ဗေန ယသာဒိကေ ဝေနေယျေ ဝိနေတွာ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အဘိယာစနာယ သာဝတ္ထိံ ဥပဂစ္ဆိ. တဒါ သတ္ထု ဇေတဝနပဋိဂ္ဂဟေ ပဋိလဒ္ဓသဒ္ဓေါ သတ္ထာရံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဓမ္မံ သုတွာ ပဗ္ဗဇ္ဇံ ယာစိ. သတ္ထာ အညတရံ ပိဏ္ဍစာရိကံ ဘိက္ခုံ အာဏာပေသိ – ‘‘ဘိက္ခု၊ ဣမံ ပဗ္ဗာဇေဟီ’’တိ. သော တေန ပဗ္ဗာဇိယမာနော ခုရဂ္ဂေယေဝ အရဟတ္တံ ပါပုဏိတွာ ကောသလဇနပဒံ ဂန္တွာ တတ္ထ စိရံ ဝသိတွာ ပုန သာဝတ္ထိံ ပစ္စာဂမိ. တံ ဗဟူ ဉာတကာ ဗြာဟ္မဏမဟာသာလာ ဥပသင်္ကမိတွာ ပယိရုပါသိတွာ နိသိန္နာ ‘‘ဣမသ္မိံ လောကေ ဗဟူ သမဏဗြာဟ္မဏာ သံသာရေ သုဒ္ဓိဝါဒါ၊ တေသု ကတမေသံ နု ခေါ ဝါဒေါ နိယျာနိကော၊ ကထံ ပဋိပဇ္ဇန္တော သံသာရတော သုဇ္ဈတီ’’တိ ပုစ္ဆိံသု. ထေရော တေသံ တမတ္ထံ ပကာသေန္တော –

၅၈၇. ‘‘ဝိဇာနေယျ သကံ အတ္ထံ၊ အဝလောကေယျာထ ပါဝစနံ၊

ယဉ္စေတ္ထ အဿ ပတိရူပံ၊ သာမညံ အဇ္ဈူပဂတဿ.

၅၈၈. ‘‘မိတ္တံ ဣဓ စ ကလျာဏံ၊ သိက္ခာ ဝိပုလံ သမာဒါနံ၊

သုဿူသာ စ ဂရူနံ၊ ဧတံ သမဏဿ ပတိရူပံ.

၅၈၉. ‘‘ဗုဒ္ဓေသု သဂါရဝတာ၊ ဓမ္မေ အပစိတိ ယထာဘူတံ၊

သံဃေ စ စိတ္တီကာရော၊ ဧတံ သမဏဿ ပတိရူပံ.

၅၉၀. ‘‘အာစာရဂေါစရေ ယုတ္တော၊ အာဇီဝေါ သောဓိတော အဂါရယှော၊

စိတ္တဿ စ သဏ္ဌပနံ၊ ဧတံ သမဏဿ ပတိရူပံ.

၅၉၁. ‘‘စာရိတ္တံ အထ ဝါရိတ္တံ၊ ဣရိယာပထိယံ ပသာဒနိယံ၊

အဓိစိတ္တေ စ အာယောဂေါ၊ ဧတံ သမဏဿ ပတိရူပံ.

၅၉၂. ‘‘အာရညကာနိ သေနာသနာနိ၊ ပန္တာနိ အပ္ပသဒ္ဒါနိ၊

ဘဇိတဗ္ဗာနိ မုနိနာ၊ ဧတံ သမဏဿ ပတိရူပံ.

၅၉၃. ‘‘သီလဉ္စ ဗာဟုသစ္စဉ္စ၊ ဓမ္မာနံ ပဝိစယော ယထာဘူတံ၊

သစ္စာနံ အဘိသမယော၊ ဧတံ သမဏဿ ပတိရူပံ.

၅၉၄. ‘‘ဘာဝေယျ စ အနိစ္စန္တိ၊ အနတ္တသညံ အသုဘသညဉ္စ၊

လောကမှိ စ အနဘိရတိံ၊ ဧတံ သမဏဿ ပတိရူပံ.

၅၉၅. ‘‘ဘာဝေယျ စ ဗောဇ္ဈင်္ဂေ၊ ဣဒ္ဓိပါဒါနိ ဣန္ဒြိယာနိ ဗလာနိ၊

အဋ္ဌင်္ဂမဂ္ဂမရိယံ၊ ဧတံ သမဏဿ ပတိရူပံ.

၅၉၆. ‘‘တဏှံ ပဇဟေယျ မုနိ၊ သမူလကေ အာသဝေ ပဒါလေယျ၊

ဝိဟရေယျ ဝိပ္ပမုတ္တော၊ ဧတံ သမဏဿ ပတိရူပ’’န္တိ. –

ဣမာ ဂါထာ အဘာသိ.

တတ္ထ ဝိဇာနေယျ သကံ အတ္ထန္တိ၊ ဝိညူဇာတိကော ပုရိသော အတ္တနော အတ္ထံ ယာထာဝတော ဝိစာရေတွာ ဇာနေယျ. ဝိစာရေန္တော စ အဝလောကေယျာထ ပါဝစနံ ဣဓ လောကေ ပုထုသမဏဗြာဟ္မဏေဟိ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေန စ ပဝုတ္တံ ပါဝစနံ၊ သမယော. တတ္ထ ယံ နိယျာနိကံ၊ တံ ဩလောကေယျ ပညာစက္ခုနာ ပဿေယျ. ဣမေ ဟိ နာနာတိတ္ထိယာ သမဏဗြာဟ္မဏာ အနိစ္စေ ‘‘နိစ္စ’’န္တိ၊ အနတ္တနိ ‘‘အတ္တာ’’တိ၊ အသုဒ္ဓိမဂ္ဂဉ္စ ‘‘သုဒ္ဓိမဂ္ဂေါ’’တိ မိစ္ဆာဘိနိဝေသိနော အညမညဉ္စ ဝိရုဒ္ဓဝါဒါ၊ တသ္မာ နေသံ ဝါဒေါ အနိယျာနိကော. သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ပန ‘‘သဗ္ဗေ သင်္ခါရာ အနိစ္စာ၊ သဗ္ဗေ ဓမ္မာ အနတ္တာ၊ သန္တံ နိဗ္ဗာန’’န္တိ သယမ္ဘူဉာဏေန ယထာဘူတံ အဗ္ဘညာယ ပဝေဒေတိ၊ တသ္မာ ‘‘တဿ ဝါဒေါ နိယျာနိကော’’တိ သတ္ထု သာသနမဟန္တတံ ဩလောကေယျာတိ အတ္ထော. ယဉ္စေတ္ထ အဿ ပတိရူပံ၊ သာမညံ အဇ္ဈူပဂတဿာတိ၊ သာမညံ သမဏဘာဝံ ပဗ္ဗဇ္ဇံ ဥပဂတဿ ကုလပုတ္တဿ ယံ ဧတ္ထ သာသနေ ပဗ္ဗဇိတဘာဝေ ဝါ ပတိရူပံ ယုတ္တရူပံ သာရုပ္ပံ အဿ သိယာ၊ တမ္ပိ အပလောကေယျ.

ကိံ ပန တန္တိ အာဟ ‘‘မိတ္တံ ဣဓ စ ကလျာဏ’’န္တိအာဒိ. ဣမသ္မိံ သာသနေ ကလျာဏမိတ္တံ သေဝိယမာနံ သမဏဿ ပတိရူပန္တိ ယောဇနာ. ဧသ နယော ဣတရေသုပိ. ကလျာဏမိတ္တဉှိ နိဿာယ အကုသလံ ပဇဟတိ၊ ကုသလံ ဘာဝေတိ၊ သုဒ္ဓမတ္တာနံ ပရိဟရတိ. သိက္ခာ ဝိပုလံ သမာဒါနန္တိ ဝိပုလံ သိက္ခာသမာဒါနံ၊ မဟတိယာ နိဗ္ဗာနာဝဟာယ အဓိသီလာဒိသိက္ခာယ အနုဋ္ဌာနန္တိ အတ္ထော. သုဿူသာ စ ဂရူနန္တိ ဂရူနံ အာစရိယုပဇ္ဈာယာဒီနံ ကလျာဏမိတ္တာနံ ဩဝါဒဿ သောတုကမျတာ ပါရိစရိယာ စ. ဧတန္တိ ကလျာဏမိတ္တသေဝနာဒိ.

ဗုဒ္ဓေသု သဂါရဝတာတိ သဗ္ဗညုဗုဒ္ဓေသု ‘‘သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ’’တိ ဂါရဝယောဂေါ ဂရုစိတ္တီကာရော. ဓမ္မေ အပစိတိ ယထာဘူတန္တိ အရိယဓမ္မေ ယာထာဝတော အပစာယနံ အာဒရေန အဘိပူဇနံ. သံဃေတိ အရိယသံဃေ. စိတ္တီကာရောတိ သက္ကာရော သမ္မာနနံ. ဧတန္တိ ရတနတ္တယဂရုကရဏံ.

အာစာရဂေါစရေ ယုတ္တောတိ ကာယိကဝါစသိကဝီတိက္ကမနသင်္ခါတံ အနာစာရံ၊ ပိဏ္ဍပါတာဒီနံ အတ္ထာယ ဥပသင်္ကမိတုံ အယုတ္တဋ္ဌာနဘူတံ ဝေသိယာဒိအဂေါစရဉ္စ ပဟာယ ကာယိကဝါစသိကအဝီတိက္ကမနသင်္ခါတေန အာစာရေန ပိဏ္ဍပါတာဒီနံ အတ္ထာယ ဥပသင်္ကမိတုံ ယုတ္တဋ္ဌာနဘူတေန ဂေါစရေန စ ယုတ္တော သမ္ပန္နော၊ သမ္ပန္နအာစာရဂေါစရောတိ အတ္ထော. အာဇီဝေါ သောဓိတောတိ ဝေဠုဒါနာဒိံ ဗုဒ္ဓပဋိကုဋ္ဌံ အနေသနံ ပဟာယ အနဝဇ္ဇုပ္ပါဒေ ပစ္စယေ သေဝန္တဿ အာဇီဝေါ သောဓိတော ဟောတိ သုဝိသုဒ္ဓေါ၊ သောဓိတတ္တာ ဧဝ အဂါရယှော ဝိညူဟိ. စိတ္တဿ စ သဏ္ဌပနန္တိ ယထာ စက္ခာဒိဒွါရေဟိ ရူပါဒိအာရမ္မဏေသု အဘိဇ္ဈာဒယော နပ္ပဝတ္တန္တိ၊ ဧဝံ ဒိဋ္ဌေ ဒိဋ္ဌမတ္တာဒိဝသေန စိတ္တဿ သမ္မာ ဌပနံ. ဧတန္တိ အာစာရဂေါစရသမ္ပတ္တိ အာဇီဝပါရိသုဒ္ဓိ ဣန္ဒြိယေသု ဂုတ္တဒွါရတာတိ ဧတံ တယံ.

စာရိတ္တန္တိ စရိတွာ ပရိပူရေတဗ္ဗသီလံ. ဝါရိတ္တန္တိ ဝိရတိယာ အကရဏေန ပရိပူရေတဗ္ဗသီလံ. ဣရိယာပထိယံ ပသာဒနိယန္တိ ပရေသံ ပသာဒါဝဟံ အာကပ္ပသမ္ပတ္တိနိမိတ္တံ ဣရိယာပထနိဿိတံ သမ္ပဇညံ. အဓိစိတ္တေ စ အာယောဂေါတိ သမထဝိပဿနာသု အနုယောဂေါ ဘာဝနာ.

အာရညကာနီတိ အရညေ ပရိယာပန္နာနိ. ပန္တာနီတိ ဝိဝိတ္တာနိ.

သီလန္တိ စတုပါရိသုဒ္ဓိသီလံ. ဟေဋ္ဌာ ဟိ ဘိန္ဒိတွာ ဝုတ္တံ၊ ဣဓ အဘိန္ဒိတွာ ဝဒတိ. ဗာဟုသစ္စန္တိ ဗဟုဿုတဘာဝေါ. သော ဟိ ဘာဝနာနုယောဂဿ ဗဟုကာရော၊ ဗောဇ္ဈင်္ဂကောသလ္လအနုတ္တရသီတိဘာဝအဓိစိတ္တယုတ္တတာဒီသု သမ္မာ ပဝိစယဗဟုလဿ သမထဝိပဿနာနုယောဂေါ သမ္ပဇ္ဇတိ. ဓမ္မာနံ ပဝိစယော ယထာဘူတန္တိ ရူပါရူပဓမ္မာနံ အဝိပရီတသလက္ခဏတော သာမညလက္ခဏတော စ ပရိဝီမံသာ. ဣမိနာ အဓိပညာဓမ္မဝိပဿနမာဟ. သစ္စာနံ အဘိသမယောတိ ဒုက္ခာဒီနံ အရိယသစ္စာနံ ပရိညာဘိသမယာဒိဝသေန ပဋိဝေဓော.

သွာယံ သစ္စာဘိသမယော ယထာ ဟောတိ၊ တံ ဒဿေတုံ ‘‘ဘာဝေယျာ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. တတ္ထ ဘာဝေယျ စ အနိစ္စန္တိ ‘‘သဗ္ဗေ သင်္ခါရာ အနိစ္စာ’’တိအာဒိနာ (ဓ. ပ. ၂၇၇) အဝိဘာဂတော ‘‘ယံ ကိဉ္စိ ရူပံ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္န’’န္တိအာဒိနာ (ဝိဘ. ၂၊ သံ. နိ. ၃.၄၉) ဝိဘာဂတော ဝါ သဗ္ဗသင်္ခါရေသု အနိစ္စသညံ ဘာဝေယျ ဥပ္ပါဒေယျ စေဝ ဝဍ္ဎေယျ စာတိ အတ္ထော. အနတ္တသညန္တိ၊ ‘‘သဗ္ဗေ ဓမ္မာ အနတ္တာ’’တိ ပဝတ္တံ အနတ္တသညဉ္စ ဘာဝေယျာတိ ယောဇနာ. ဧဝံ သေသေသုပိ. အသုဘသညန္တိ၊ ကရဇကာယေ သဗ္ဗသ္မိမ္ပိ ဝါ တေဘူမကသင်္ခါရေ ကိလေသာသုစိပဂ္ဃရဏတော ‘‘အသုဘာ’’တိ ပဝတ္တသညံ. ဒုက္ခသညာပရိဝါရာ ဟိ အယံ၊ ဧတေနေဝ စေတ္ထ ဒုက္ခသညာပိ ဂဟိတာတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. လောကမှိ စ အနဘိရတိန္တိ သဗ္ဗလောကေ တေဘူမကေသု သင်္ခါရေသု အနာဘိရတိသညံ. ဧတေန အာဒီနဝါနုပဿနံ နိဗ္ဗိဒါနုပဿနဉ္စ ဝဒတိ.

ဧဝံ ပန ဝိပဿနာဘာဝနံ အနုယုတ္တော တံ ဥဿုက္ကာပေန္တော ဣမေ ဓမ္မေ ဝဍ္ဎေယျာတိ ဒဿေန္တော ‘‘ဘာဝေယျ စ ဗောဇ္ဈင်္ဂေ’’တိ ဂါထမာဟ. တဿတ္ထော – ဗောဓိယာ သတိအာဒိသတ္တဝိဓဓမ္မသာမဂ္ဂိယာ၊ ဗောဓိဿ ဝါ တံသမင်္ဂိနော ပုဂ္ဂလဿ အင်္ဂါတိ ဗောဇ္ဈင်္ဂါ၊ သတိအာဒယော ဓမ္မာ. တေ သတိအာဒိကေ သတ္တဗောဇ္ဈင်္ဂေ၊ ဆန္ဒအာဒီနိ စတ္တာရိ ဣဒ္ဓိပါဒါနိ၊ သဒ္ဓါဒီနိ ပဉ္စိန္ဒြိယာနိ၊ သဒ္ဓါဒီနိယေဝ ပဉ္စ ဗလာနိ၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိအာဒီနံ ဝသေန အဋ္ဌင်္ဂအရိယမဂ္ဂဉ္စ. စ-သဒ္ဒေန သတိပဋ္ဌာနာနိ သမ္မပ္ပဓာနာနိ စ ဂဟိတာနီတိ သဗ္ဗေပိ သတ္တတိံသပ္ပဘေဒေ ဗောဓိပက္ခိယဓမ္မေ ဘာဝေယျ ဥပ္ပါဒေယျ စေဝ ဝဍ္ဎေယျ စ. တတ္ထ ယဒေတေသံ ပဌမမဂ္ဂက္ခဏေ ဥပ္ပါဒနံ၊ ဥပရိမဂ္ဂက္ခဏေ စ ဝဍ္ဎနံ၊ ဧတံ သမဏဿ ဘိက္ခုနော သာရုပ္ပန္တိ.

ဧဝံ ဗောဓိပက္ခိယသတ္တတိံသဓမ္မေ ဘာဝေန္တော ယထာ မဂ္ဂသစ္စံ ဘာဝနာဘိသမယဝသေန အဘိသမေတိ၊ ဧဝံ သမုဒယသစ္စံ ပဟာနာဘိသမယဝသေန၊ နိရောဓသစ္စံ သစ္ဆိကိရိယာဘိသမယဝသေန အဘိသမေတီတိ ဒဿေန္တော ‘‘တဏှံ ပဇဟေယျာ’’တိ ဩသာနဂါထမာဟ. တတ္ထ တဏှံ ပဇဟေယျာတိ၊ ကာမတဏှာဒိပဘေဒံ သဗ္ဗံ တဏှံ အရိယမဂ္ဂေန အနဝသေသတော သမုစ္ဆိန္ဒေယျ၊ မောနံ ဝုစ္စတိ ဉာဏံ၊ တေန သမန္နာဂတတ္တာ မုနိ. သမူလကေ အာသဝေ ပဒါလေယျာတိ ကာမရာဂါနုသယာဒိသမူလကေ ကာမာသဝါဒိကေ သဗ္ဗေပိ အာသဝေ ဘိန္ဒေယျ သမုစ္ဆိန္ဒေယျ. ဝိဟရေယျ ဝိပ္ပမုတ္တောတိ ဧဝံ သဗ္ဗသော ကိလေသာနံ ပဟီနတ္တာ သဗ္ဗဓိ ဝိမုတ္တော သဗ္ဗူပဓိပဋိနိဿဂ္ဂံ နိရောဓံ နိဗ္ဗာနံ သစ္ဆိကတွာ ဝိဟရေယျ. ဧတန္တိ ယဒေတံ ဝိဟရဏံ၊ ဧတံ သမဏဿ သမိတပါပဿ ဘိက္ခုနော ပတိရူပံ သာရုပ္ပန္တိ အတ္ထော.

ဧဝံ ထေရော သမဏသာရုပ္ပပဋိပတ္တိကိတ္တနမုခေန သာသနဿ နိယျာနိကဘာဝံ တဗ္ဗိလောမတော ဗာဟိရကသမယဿ အနိယျာနိကတဉ္စ ဝိဘာဝေသိ. တံ သုတွာ တေ ဗြာဟ္မဏမဟာသာလာ သာသနေ အဘိပ္ပသန္နာ သရဏာဒီသု ပတိဋ္ဌဟိံသု.

(အပရ)-ဂေါတမတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

ဒသကနိပါတဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.