၆. နာဂိတတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ
ဣတော ဗဟိဒ္ဓါ ပုထုအညဝါဒိနန္တိ အာယသ္မတော နာဂိတတ္ထေရဿ ဂါထာ. ကာ ဥပ္ပတ္တိ? အယံ ကိရ ပဒုမုတ္တရဿ ဘဂဝတော ကာလေ နာရဒေါ နာမ ဗြာဟ္မဏော ဟုတွာ ဧကဒိဝသံ မာဠကေ နိသိန္နော ဘဂဝန္တံ ဘိက္ခုသံဃေန ပုရက္ခတံ ဂစ္ဆန္တံ ဒိသွာ ပသန္နမာနသော တီဟိ ဂါထာဟိ အဘိတ္ထဝိ. သော တေန ပုညကမ္မေန ဒေဝလောကေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ အပရာပရံ ပုညာနိ ကတွာ ဒေဝမနုဿေသု သံသရန္တော ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ ကပိလဝတ္ထုနဂရေ သကျရာဇကုလေ နိဗ္ဗတ္တိ၊ နာဂိတောတိဿ နာမံ အဟောသိ. သော ဘဂဝတိ ကပိလဝတ္ထုသ္မိံ ဝိဟရန္တေ မဓုပိဏ္ဍိကသုတ္တံ (မ. နိ. ၁.၁၉၉ အာဒယော) သုတွာ ပဋိလဒ္ဓသဒ္ဓေါ ပဗ္ဗဇိတွာ ဝိပဿနံ ဝဍ္ဎေတွာ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ. တေန ဝုတ္တံ အပဒါနေ (အပ. ထေရ ၁.၁၄.၄၇-၅၄) –
‘‘ဝိသာလမာဠေ အာသီနော၊ အဒ္ဒသံ လောကနာယကံ၊
ခီဏာသဝံ ဗလပ္ပတ္တံ၊ ဘိက္ခုသံဃပုရက္ခတံ.
‘‘သတသဟဿာ တေဝိဇ္ဇာ၊ ဆဠဘိညာ မဟိဒ္ဓိကာ၊
ပရိဝါရေန္တိ သမ္ဗုဒ္ဓံ၊ ကော ဒိသွာ နပ္ပသီဒတိ.
‘‘ဉာဏေ ဥပနိဓာ ယဿ၊ န ဝိဇ္ဇတိ သဒေဝကေ၊
အနန္တဉာဏံ သမ္ဗုဒ္ဓံ၊ ကော ဒိသွာ နပ္ပသီဒတိ.
‘‘ဓမ္မကာယဉ္စ ဒီပေန္တံ၊ ကေဝလံ ရတနာကရံ၊
ဝိကပ္ပေတုံ န သက္ကောန္တိ၊ ကော ဒိသွာ နပ္ပသီဒတိ.
‘‘ဣမာဟိ တီဟိ ဂါထာဟိ၊ နာရဒေါဝှယဝစ္ဆလော၊
ပဒုမုတ္တရံ ထဝိတွာန၊ သမ္ဗုဒ္ဓံ အပရာဇိတံ.
‘‘တေန စိတ္တပ္ပသာဒေန၊ ဗုဒ္ဓသန္ထဝနေန စ၊
ကပ္ပါနံ သတသဟဿံ၊ ဒုဂ္ဂတိံ နုပပဇ္ဇဟံ.
‘‘ဣတော တိံသကပ္ပသတေ၊ သုမိတ္တော နာမ ခတ္တိယော၊
သတ္တရတနသမ္ပန္နော၊ စက္ကဝတ္တီ မဟဗ္ဗလော.
‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ။ပေ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.
အရဟတ္တံ ပန ပတွာ သတ္ထု အဝိတထဒေသနတံ ဓမ္မဿ စ နိယျာနိကတံ နိဿာယ သဉ္ဇာတပီတိသောမနဿော ပီတိဝေဂပ္ပဝိဿဋ္ဌံ ဥဒါနံ ဥဒါနေန္တော –
၈၆. ‘‘ဣတော ဗဟိဒ္ဓါ ပုထုအညဝါဒိနံ၊ မဂ္ဂေါ န နိဗ္ဗာနဂမော ယထာ အယံ၊
ဣတိဿု သံဃံ ဘဂဝါနုသာသတိ၊ သတ္ထာ သယံ ပါဏိတလေဝ ဒဿယ’’န္တိ. –
ဂါထံ အဘာသိ.
တတ္ထ ဣတော ဗဟိဒ္ဓါတိ ဣမသ္မာ ဗုဒ္ဓသာသနာ ဗာဟိရကေ သမယေ၊ တေနာဟ ‘‘ပုထုအညဝါဒိန’’န္တိ၊ နာနာတိတ္ထိယာနန္တိ အတ္ထော. မဂ္ဂေါ န နိဗ္ဗာနဂမော ယထာ အယန္တိ ယထာ အယံ အရိယော အဋ္ဌင်္ဂိကော မဂ္ဂေါ ဧကံသေန နိဗ္ဗာနံ ဂစ္ဆတီတိ နိဗ္ဗာနဂမော၊ နိဗ္ဗာနဂါမီ၊ ဧဝံ နိဗ္ဗာနဂမော မဂ္ဂေါ တိတ္ထိယသမယေ နတ္ထိ အသမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓပ္ပဝေဒိတတ္တာ အညတိတ္ထိယဝါဒဿ. တေနာဟ ဘဂဝါ –
‘‘ဣဓေဝ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမဏော၊ ဣဓ ဒုတိယော သမဏော၊ ဣဓ တတိယော သမဏော၊ ဣဓ စတုတ္ထော သမဏော၊ သုညာ ပရပ္ပဝါဒါ သမဏေဘိ အညေဟီ’’တိ (ဒီ. နိ. ၂.၂၁၄၊ မ. နိ. ၁.၁၃၉၊ အ. နိ. ၄.၂၄၁).
ဣတီတိ ဧဝံ. အဿူတိ နိပါတမတ္တံ. သံဃန္တိ ဘိက္ခုသံဃံ၊ ဥက္ကဋ္ဌနိဒ္ဒေသောယံ ယထာ ‘‘သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာန’’န္တိ. သံဃန္တိ ဝါ သမူဟံ၊ ဝေနေယျဇနန္တိ အဓိပ္ပါယော. ဘဂဝါတိ ဘာဂျဝန္တတာဒီဟိ ကာရဏေဟိ ဘဂဝါ၊ အယမေတ္ထ သင်္ခေပေါ. ဝိတ္ထာရော ပန ပရမတ္ထဒီပနိယံ ဣတိဝုတ္တကဝဏ္ဏနာယံ ဝုတ္တနယေန ဝေဒိတဗ္ဗော. သတ္ထာတိ ဒိဋ္ဌဓမ္မိကသမ္ပရာယိကပရမတ္ထေဟိ ယထာရဟံ အနုသာသတီတိ သတ္ထာ. သယန္တိ သယမေဝ. အယဉှေတ္ထ အတ္ထော – ‘‘သီလာဒိက္ခန္ဓတ္တယသင်္ဂဟော သမ္မာဒိဋ္ဌိအာဒီနံ အဋ္ဌန္နံ အင်္ဂါနံ ဝသေန အဋ္ဌင်္ဂိကော နိဗ္ဗာနဂါမီ အရိယမဂ္ဂေါ ယထာ မမ သာသနေ အတ္ထိ၊ ဧဝံ ဗာဟိရကသမယေ မဂ္ဂေါ နာမ နတ္ထီ’’တိ သီဟနာဒံ နဒန္တော အမှာကံ သတ္ထာ ဘဂဝါ သယမေဝ သယမ္ဘူဉာဏေန ဉာတံ၊ သယမေဝ ဝါ မဟာကရုဏာသဉ္စောဒိတော ဟုတွာ အတ္တနော ဒေသနာဝိလာသသမ္ပတ္တိယာ ဟတ္ထတလေ အာမလကံ ဝိယ ဒဿေန္တော ဘိက္ခုသံဃံ ဝေနေယျဇနတံ အနုသာသတိ ဩဝဒတီတိ.
နာဂိတတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.