၉. ရက္ခိတတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ

သဗ္ဗော ရာဂေါ ပဟီနော မေတိ အာယသ္မတော ရက္ခိတတ္ထေရဿ ဂါထာ. ကာ ဥပ္ပတ္တိ? အယံ ကိရ ပဒုမုတ္တရဿ ဘဂဝတော ကာလေ ကုလဂေဟေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဝိညုတံ ပတ္တော ဧကဒိဝသံ သတ္ထု ဓမ္မဒေသနံ သုတွာ ပသန္နမာနသော ဒေသနာဉာဏံ အာရဗ္ဘ ထောမနံ အကာသိ. သတ္ထာ တဿ စိတ္တပ္ပသာဒံ ဩလောကေတွာ ‘‘အယံ ဣတော သတသဟဿကပ္ပမတ္ထကေ ဂေါတမဿ နာမ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ ရက္ခိတော နာမ သာဝကော ဘဝိဿတီ’’တိ ဗျာကာသိ. သော တံ သုတွာ ဘိယျောသောမတ္တာယ ပသန္နမာနသော အပရာပရံ ပုညာနိ ကတွာ ဒေဝမနုဿေသု သံသရန္တော ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ ဒေဝဒဟနိဂမေ သာကိယရာဇကုလေ နိဗ္ဗတ္တိ၊ ရက္ခိတောတိဿ နာမံ အဟောသိ. သော ယေ သာကိယကောလိယရာဇူဟိ ဘဂဝတော ပရိဝါရတ္ထာယ ဒိန္နာ ပဉ္စသတရာဇကုမာရာ ပဗ္ဗဇိတာ၊ တေသံ အညတရော. တေ ပန ရာဇကုမာရာ န သံဝေဂေန ပဗ္ဗဇိတတ္တာ ဥက္ကဏ္ဌာဘိဘူတာ ယဒါ သတ္ထာရာ ကုဏာလဒဟတီရံ နေတွာ ကုဏာလဇာတကဒေသနာယ (ဇာ. ၂.၂၁.ကုဏာလဇာတက) ဣတ္ထီနံ ဒေါသဝိဘာဝနေန ကာမေသု အာဒီနဝံ ပကာသေတွာ ကမ္မဋ္ဌာနေ နိယောဇိတာ၊ တဒါ အယမ္ပိ ကမ္မဋ္ဌာနံ အနုယုဉ္ဇန္တော ဝိပဿနံ ဝဍ္ဎေတွာ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ. တေန ဝုတ္တံ အပဒါနေ (အပ. ထေရ ၁.၁၄.၁-၉) –

‘‘ပဒုမုတ္တရော နာမ ဇိနော၊ လောကဇေဋ္ဌော နရာသဘော၊

မဟတော ဇနကာယဿ၊ ဒေသေတိ အမတံ ပဒံ.

‘‘တဿာဟံ ဝစနံ သုတွာ၊ ဝါစာသဘိမုဒီရိတံ၊

အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂဟေတွာန၊ ဧကဂ္ဂေါ အာသဟံ တဒါ.

‘‘ယထာ သမုဒ္ဒေါ ဥဒဓီနမဂ္ဂေါ၊ နေရူ နဂါနံ ပဝရော သိလုစ္စယော၊

တထေဝ ယေ စိတ္တဝသေန ဝတ္တရေ၊ န ဗုဒ္ဓဉာဏဿ ကလံ ဥပေန္တိ တေ.

‘‘ဓမ္မဝိဓိံ ဌပေတွာန၊ ဗုဒ္ဓေါ ကာရုဏိကော ဣသိ၊

ဘိက္ခုသံဃေ နိသီဒိတွာ၊ ဣမာ ဂါထာ အဘာသထ.

‘‘ယော သော ဉာဏံ ပကိတ္တေသိ၊ ဗုဒ္ဓမှိ လောကနာယကေ၊

ကပ္ပါနံ သတသဟဿံ၊ ဒုဂ္ဂတိံ န ဂမိဿတိ.

‘‘ကိလေသေ ဈာပယိတွာန၊ ဧကဂ္ဂေါ သုသမာဟိတော၊

သောဘိတော နာမ နာမေန၊ ဟေဿတိ သတ္ထု သာဝကော.

‘‘ပညာသေ ကပ္ပသဟဿေ၊ သတ္တေဝါသုံ ယသုဂ္ဂတာ၊

သတ္တရတနသမ္ပန္နာ၊ စက္ကဝတ္တီ မဟဗ္ဗလာ.

‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ။ပေ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.

အရဟတ္တံ ပန ပတွာ အတ္တနော ပဟီနကိလေသေ ပစ္စဝေက္ခန္တော ‘‘သဗ္ဗော ရာဂေါ’’တိ ဂါထံ အဘာသိ.

၇၉. တတ္ထ ‘‘သဗ္ဗော ရာဂေါ’’တိ ကာမရာဂါဒိပ္ပဘေဒေါ သဗ္ဗောပိ ရာဂေါ. ပဟီနောတိ အရိယမဂ္ဂဘာဝနာယ သမုစ္ဆေဒပ္ပဟာနဝသေန ပဟီနော. သဗ္ဗော ဒေါသောတိ အာဃာတဝတ္ထုကာဒိဘာဝေန အနေကဘေဒဘိန္နော သဗ္ဗောပိ ဗျာပါဒေါ. သမူဟတောတိ မဂ္ဂေန သမုဂ္ဃါဋိတော. သဗ္ဗော မေ ဝိဂတော မောဟောတိ ‘‘ဒုက္ခေ အညာဏ’’န္တိအာဒိနာ (ဓ. သ. ၁၀၆၇၊ ဝိဘ. ၉၀၉) ဝတ္ထုဘေဒေန အဋ္ဌဘေဒေါ၊ သံကိလေသဝတ္ထုဝိဘာဂေန အနေကဝိဘာဂေါ သဗ္ဗောပိ မောဟော မဂ္ဂေန ဝိဒ္ဓံသိတတ္တာ မယှံ ဝိဂတော. သီတိဘူတောသ္မိ နိဗ္ဗုတောတိ ဧဝံ မူလကိလေသပ္ပဟာနေန တဒေကဋ္ဌတာယ သံကိလေသာနံ သမ္မဒေဝ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓတ္တာ အနဝသေသကိလေသဒရထပရိဠာဟာဘာဝတော သီတိဘာဝံ ပတ္တော၊ တတော ဧဝ သဗ္ဗသော ကိလေသပရိနိဗ္ဗာနေန ပရိနိဗ္ဗုတော အဟံ အသ္မိ ဘဝါမီတိ အညံ ဗျာကာသိ.

ရက္ခိတတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.