၅. သုသာရဒတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ

သာဓု သုဝိဟိတာန ဒဿနန္တိ အာယသ္မတော သုသာရဒတ္ထေရဿ ဂါထာ. ကာ ဥပ္ပတ္တိ? သော ကိရ ပဒုမုတ္တရဿ ဘဂဝတော ကာလေ ဗြာဟ္မဏကုလေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဝိဇ္ဇာပဒေသု နိပ္ဖတ္တိံ ဂန္တွာ ကာမေသု အာဒီနဝံ ဒိသွာ ဃရာဝါသံ ပဟာယ တာပသပဗ္ဗဇ္ဇံ ပဗ္ဗဇိတွာ ဟိမဝန္တပ္ပဒေသေ အရညာယတနေ အဿမံ ကာရေတွာ ဝိဟာသိ. အထ နံ အနုဂ္ဂဏှန္တော ပဒုမုတ္တရော ဘဂဝါ ဘိက္ခာစာရဝေလာယံ ဥပသင်္ကမိ. သော ဒူရတောဝ ဒိသွာ ပသန္နမာနသော ပစ္စုဂ္ဂန္တွာ ပတ္တံ ဂဟေတွာ မဓုရာနိ ဖလာနိ ပက္ခိပိတွာ အဒါသိ. ဘဂဝါ တံ ပဋိဂ္ဂဟေတွာ အနုမောဒနံ ကတွာ ပက္ကာမိ. သော တေန ပုညကမ္မေန ဒေဝမနုဿေသု သံသရန္တော ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ ဓမ္မသေနာပတိနော ဉာတိဗြာဟ္မဏကုလေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ မန္ဒပညတ္တာ သုသာရဒေါတိ ဂဟိတနာမော အပရဘာဂေ ဓမ္မသေနာပတိဿ သန္တိကေ ဓမ္မံ သုတွာ ပဋိလဒ္ဓသဒ္ဓေါ ပဗ္ဗဇိတွာ ဝိပဿနံ ဝဍ္ဎေတွာ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ. တေန ဝုတ္တံ အပဒါနေ (အပ. ထေရ ၁.၁၃.၇၅-၈၃) –

‘‘အဇ္ဈာယကော မန္တဓရော၊ တိဏ္ဏံ ဝေဒါန ပါရဂူ၊

ဟိမဝန္တဿာဝိဒူရေ၊ ဝသာမိ အဿမေ အဟံ.

‘‘အဂ္ဂိဟုတ္တဉ္စ မေ အတ္ထိ၊ ပုဏ္ဍရီကဖလာနိ စ၊

ပုဋကေ နိက္ခိပိတွာန၊ ဒုမဂ္ဂေ လဂ္ဂိတံ မယာ.

‘‘ပဒုမုတ္တရော လောကဝိဒူ၊ အာဟုတီနံ ပဋိဂ္ဂဟော၊

မမုဒ္ဓရိတုကာမော သော၊ ဘိက္ခန္တော မမုပါဂမိ.

‘‘ပသန္နစိတ္တော သုမနော၊ ဖလံ ဗုဒ္ဓဿဒါသဟံ၊

ဝိတ္တိသဉ္ဇနနော မယှံ၊ ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခါဝဟော.

‘‘သုဝဏ္ဏဝဏ္ဏော သမ္ဗုဒ္ဓေါ၊ အာဟုတီနံ ပဋိဂ္ဂဟော၊

အန္တလိက္ခေ ဌိတော သတ္ထာ၊ ဣမံ ဂါထံ အဘာသထ.

‘‘ဣမိနာ ဖလဒါနေန၊ စေတနာပဏိဓီဟိ စ၊

ကပ္ပါနံ သတသဟဿံ၊ ဒုဂ္ဂတိံ နုပပဇ္ဇသိ.

‘‘တေနေဝ သုက္ကမူလေန၊ အနုဘောတွာန သမ္ပဒါ၊

ပတ္တောမှိ အစလံ ဌာနံ၊ ဟိတွာ ဇယပရာဇယံ.

‘‘ဣတော သတ္တသတေ ကပ္ပေ၊ ရာဇာ အာသိံ သုမင်္ဂလော၊

သတ္တရတနသမ္ပန္နော၊ စက္ကဝတ္တီ မဟဗ္ဗလော.

‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ။ပေ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.

အရဟတ္တံ ပန ပတွာ သပ္ပုရိသူပနိဿယာနိသံသကိတ္တနာပဒေသေန အညံ ဗျာကရောန္တော –

၇၅. ‘‘သာဓု သုဝိဟိတာန ဒဿနံ၊ ကင်္ခါ ဆိဇ္ဇတိ ဗုဒ္ဓိ ဝဍ္ဎတိ၊

ဗာလမ္ပိ ကရောန္တိ ပဏ္ဍိတံ၊ တသ္မာ သာဓု သတံ သမာဂမော’’တိ. –

ဂါထံ အဘာသိ.

တတ္ထ သာဓူတိ သုန္ဒရံ၊ ဘဒ္ဒကန္တိ အတ္ထော. သုဝိဟိတာန ဒဿနန္တိ သုဝိဟိတာနံ ဒဿနံ. ဂါထာသုခတ္ထံ အနုသွာရလောပေါ ကတော. သီလာဒိဂုဏေဟိ သုသံဝိဟိတတ္တဘာဝါနံ ပရာနုဒ္ဒယာယ သုဋ္ဌု ဝိဟိတဓမ္မဒေသနာနံ အရိယာနံ ဒဿနံ သာဓူတိ ယောဇနာ. ‘‘ဒဿန’’န္တိ နိဒဿနမတ္တံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ သဝနာဒီနမ္ပိ ဗဟုကာရတ္တာ. ဝုတ္တဉှေတံ ဘဂဝတာ –

‘‘ယေ တေ ဘိက္ခူ သီလသမ္ပန္နာ သမာဓိသမ္ပန္နာ ပညာသမ္ပန္နာ ဝိမုတ္တိသမ္ပန္နာ ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿနသမ္ပန္နာ ဩဝါဒကာ ဝိညာပကာ သန္ဒဿကာ သမာဒပကာ သမုတ္တေဇကာ သမ္ပဟံသကာ အလံသမက္ခာတာရော သဒ္ဓမ္မဿ၊ ဒဿနမ္ပာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တေသံ ဘိက္ခူနံ ဗဟူပကာရံ ဝဒါမိ၊ သဝနံ။ပေ။ ဥပသင်္ကမနံ။ပေ။ ပယိရုပါသနံ။ပေ။ အနုဿရဏံ။ပေ။ အနုပဗ္ဗဇ္ဇမ္ပာဟံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တေသံ ဘိက္ခူနံ ဗဟူပကာရံ ဝဒါမီ’’တိ (ဣတိဝု. ၁၀၄).

ဒဿနမူလကတ္တာ ဝါ ဣတရေသံ ဒဿနမေဝေတ္ထ ဝုတ္တံ၊ ကင်္ခါ ဆိဇ္ဇတီတိအာဒိ တတ္ထ ကာရဏဝစနံ. တာဒိသာနဉှိ ကလျာဏမိတ္တာနံ ဒဿနေ သတိ ဝိညုဇာတိကော အတ္ထကာမော ကုလပုတ္တော တေ ဥပသင်္ကမတိ ပယိရုပါသတိ ‘‘ကိံ၊ ဘန္တေ၊ ကုသလံ၊ ကိံ အကုသလ’’န္တိအာဒိနာ (မ. နိ. ၃.၂၉၆) ပဉှံ ပုစ္ဆတိ. တေ စဿ အနေကဝိဟိတေသု ကင်္ခါဋ္ဌာနီယေသု ကင်္ခံ ပဋိဝိနောဒေန္တိ၊ တေန ဝုတ္တံ ‘‘ကင်္ခါ ဆိဇ္ဇတီ’’တိ. ယသ္မာ စ တေ ဓမ္မဒေသနာယ တေသံ ကင်္ခံ ပဋိဝိနောဒေတွာ ပုဗ္ဗဘာဂေ ကမ္မပထသမ္မာဒိဋ္ဌိံ ဝိပဿနာသမ္မာဒိဋ္ဌိဉ္စ ဥပ္ပါဒေန္တိ၊ တသ္မာ တေသံ ဗုဒ္ဓိ ဝဍ္ဎတိ. ယဒါ ပန တေ ဝိပဿနံ ဝဍ္ဎေတွာ သစ္စာနိ ပဋိဝိဇ္ဈန္တိ၊ တဒါ သောဠသဝတ္ထုကာ အဋ္ဌဝတ္ထုကာ စ ဝိစိကိစ္ဆာ ဆိဇ္ဇတိ သမုစ္ဆိဇ္ဇတိ၊ နိပ္ပရိယာယေန ပညာ ဗုဒ္ဓိ ဝဍ္ဎတိ. ဗာလျသမတိက္ကမနတော တေ ပဏ္ဍိတာ ဟောန္တိ. သော တေဟိ ဗုဒ္ဓိံ ဝဍ္ဎေတိ၊ ဗာလမ္ပိ ကရောန္တိ ပဏ္ဍိတန္တိ. တသ္မာတိအာဒိ နိဂမနံ၊ ယသ္မာ သာဓူနံ ဒဿနံ ဝုတ္တနယေန ကင်္ခါ ဆိဇ္ဇတိ ဗုဒ္ဓိ ဝဍ္ဎတိ၊ တေ ဗာလံ ပဏ္ဍိတံ ကရောန္တိ၊ တသ္မာ တေန ကာရဏေန သာဓု သုန္ဒရံ သတံ သပ္ပုရိသာနံ အရိယာနံ သမာဂမော၊ တေဟိ သမောဓာနံ သမ္မာ ဝဍ္ဎနန္တိ အတ္ထော.

သုသာရဒတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.