၉. ဆန္နတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ
သုတွာန ဓမ္မံ မဟတော မဟာရသန္တိ အာယသ္မတော ဆန္နတ္ထေရဿ ဂါထာ. ကာ ဥပ္ပတ္တိ? အယမ္ပိ ပုရိမဗုဒ္ဓေသု ကတာဓိကာရော တတ္ထ တတ္ထ ဘဝေ ဝိဝဋ္ဋူပနိဿယံ ပုညံ ဥပစိနန္တော သိဒ္ဓတ္ထဿ ဘဂဝတော ကာလေ ကုလဂေဟေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဝိညုတံ ပတ္တော ဧကဒိဝသံ သိဒ္ဓတ္ထံ ဘဂဝန္တံ အညတရံ ရုက္ခမူလံ ဥပဂစ္ဆန္တံ ဒိသွာ ပသန္နစိတ္တော မုဒုသမ္ဖဿံ ပဏ္ဏသန္ထရံ သန္ထရိတွာ အဒါသိ. ပုပ္ဖေဟိ စ သမန္တတော ဩကိရိတွာ ပူဇံ အကာသိ. သော တေန ပုညကမ္မေန ဒေဝလောကေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ပုနပိ အပရာပရံ ပုညာနိ ကတွာ သုဂတီသုယေဝ သံသရန္တော အမှာကံ ဘဂဝတော ကာလေ သုဒ္ဓေါဒနမဟာရာဇဿ ဂေဟေ ဒါသိယာ ကုစ္ဆိမှိ နိဗ္ဗတ္တိ၊ ဆန္နောတိဿ နာမံ အဟောသိ၊ ဗောဓိသတ္တေန သဟဇာတော. သော သတ္ထု ဉာတိသမာဂမေ ပဋိလဒ္ဓသဒ္ဓေါ ပဗ္ဗဇိတွာ ဘဂဝတိ ပေမေန၊ ‘‘အမှာကံ ဗုဒ္ဓေါ၊ အမှာကံ ဓမ္မော’’တိ မမတ္တံ ဥပ္ပါဒေတွာ သိနေဟံ ဆိန္ဒိတုံ အသက္ကောန္တော သမဏဓမ္မံ အကတွာ သတ္ထရိ ပရိနိဗ္ဗုတေ သတ္ထာရာ အာဏတ္တဝိဓိနာ ကတေန ဗြဟ္မဒဏ္ဍေန သန္တဇ္ဇိတော သံဝေဂပ္ပတ္တော ဟုတွာ သိနေဟံ ဆိန္ဒိတွာ ဝိပဿန္တော နစိရေနေဝ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ. တေန ဝုတ္တံ အပဒါနေ (အပ. ထေရ ၁.၁၀.၄၅-၅၀) –
‘‘သိဒ္ဓတ္ထဿ ဘဂဝတော၊ အဒါသိံ ပဏ္ဏသန္ထရံ၊
သမန္တာ ဥပဟာရဉ္စ၊ ကုသုမံ ဩကိရိံ အဟံ.
‘‘ပါသာဒေဝံ ဂုဏံ ရမ္မံ၊ အနုဘောမိ မဟာရဟံ၊
မဟဂ္ဃါနိ စ ပုပ္ဖါနိ၊ သယနေဘိသဝန္တိ မေ.
‘‘သယနေဟံ တုဝဋ္ဋာမိ၊ ဝိစိတ္တေ ပုပ္ဖသန္ထတေ၊
ပုပ္ဖဝုဋ္ဌိ စ သယနေ၊ အဘိဝဿတိ တာဝဒေ.
‘‘စတုန္နဝုတိတော ကပ္ပေ၊ အဒါသိံ ပဏ္ဏသန္ထရံ၊
ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ၊ သန္ထရဿ ဣဒံ ဖလံ.
‘‘တိဏသန္ထရကာ နာမ၊ သတ္တေတေ စက္ကဝတ္တိနော၊
ဣတော တေ ပဉ္စမေ ကပ္ပေ၊ ဥပ္ပဇ္ဇိံသု ဇနာဓိပါ.
‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ။ပေ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.
အရဟတ္တံ ပန ပတွာ ဝိမုတ္တိသုခသန္တပ္ပိတော ပီတိဝေဂဝိဿဋ္ဌံ ဥဒါနံ ဥဒါနေန္တော –
၆၉. ‘‘သုတွာန ဓမ္မံ မဟတော မဟာရသံ၊
သဗ္ဗညုတညာဏဝရေန ဒေသိတံ၊
မဂ္ဂံ ပပဇ္ဇိံ အမတဿ ပတ္တိယာ၊
သော ယောဂက္ခေမဿ ပထဿ ကောဝိဒေါ’’တိ. – ဂါထံ အဘာသိ၊
တတ္ထ သုတွာနာတိ သုဏိတွာ၊ သောတေန ဂဟေတွာ ဩဟိတသောတော သောတဒွါရာနုသာရေန ဥပဓာရေတွာ. ဓမ္မန္တိ စတုသစ္စဓမ္မံ. မဟတောတိ ဘဂဝတော. ဘဂဝါ ဟိ မဟန္တေဟိ ဥဠာရတမေဟိ သီလာဒိဂုဏေဟိ သမန္နာဂတတ္တာ၊ သဒေဝကေန လောကေန ဝိသေသတော မဟနီယတာယ စ ‘‘မဟာ’’တိ ဝုစ္စတိ၊ ယာ တဿ မဟာသမဏောတိ သမညာ ဇာတာ. နိဿက္ကဝစနဉ္စေတံ ‘‘မဟတော ဓမ္မံ သုတွာနာ’’တိ. မဟာရသန္တိ ဝိမုတ္တိရသဿ ဒါယကတ္တာ ဥဠာရရသံ. သဗ္ဗညုတညာဏဝရေန ဒေသိတန္တိ သဗ္ဗံ ဇာနာတီတိ သဗ္ဗညူ၊ တဿ ဘာဝေါ သဗ္ဗညုတာ. ဉာဏမေဝ ဝရံ၊ ဉာဏေသု ဝါ ဝရန္တိ ဉာဏဝရံ၊ သဗ္ဗညုတာ ဉာဏဝရံ ဧတဿာတိ သဗ္ဗညုတညာဏဝရော၊ ဘဂဝါ. တေန သဗ္ဗညုတညာဏသင်္ခါတအဂ္ဂဉာဏေန ဝါ ကရဏဘူတေန ဒေသိတံ ကထိတံ ဓမ္မံ သုတွာနာတိ ယောဇနာ. ယံ ပနေတ္ထ ဝတ္တဗ္ဗံ၊ တံ ပရမတ္ထဒီပနိယံ ဣတိဝုတ္တကဝဏ္ဏနာယံ ဝုတ္တနယေန ဝေဒိတဗ္ဗံ. မဂ္ဂန္တိ အဋ္ဌင်္ဂိကံ အရိယမဂ္ဂံ. ပပဇ္ဇိန္တိ ပဋိပဇ္ဇိံ. အမတဿ ပတ္တိယာတိ နိဗ္ဗာနဿ အဓိဂမာယ ဥပါယဘူတံ ပဋိပဇ္ဇိန္တိ ယောဇနာ. သောတိ သော ဘဂဝါ. ယောဂက္ခေမဿ ပထဿ ကောဝိဒေါတိ စတူဟိ ယောဂေဟိ အနုပဒ္ဒုတဿ နိဗ္ဗာနဿ ယော ပထော၊ တဿ ကောဝိဒေါ တတ္ထ သုကုသလော. အယဉှေတ္ထ အတ္ထော – ဘဂဝတော စတုသစ္စဒေသနံ သုတွာ အမတာဓိဂမူပါယမဂ္ဂံ အဟံ ပဋိပဇ္ဇိံ ပဋိပဇ္ဇနမဂ္ဂံ မယာ ကတံ၊ သော ဧဝ ပန ဘဂဝါ သဗ္ဗထာ ယောဂက္ခေမဿ ပထဿ ကောဝိဒေါ၊ ပရသန္တာနေ ဝါ ပရမနေသု ကုသလော၊ ယဿ သံဝိဓာနမာဂမ္မ အဟမ္ပိ မဂ္ဂံ ပဋိပဇ္ဇိန္တိ. အယမေဝ စ ထေရဿ အညာဗျာကရဏဂါထာ အဟောသီတိ.
ဆန္နတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.