၁၀. ပုဏ္ဏတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ

သီလမေဝါတိ အာယသ္မတော ပုဏ္ဏတ္ထေရဿ ဂါထာ. ကာ ဥပ္ပတ္တိ? သောပိ ပုရိမဗုဒ္ဓေသု ကတာဓိကာရော တတ္ထ တတ္ထ ဘဝေ ဝိဝဋ္ဋူပနိဿယံ ကုသလံ ဥပစိနန္တော ဣတော ဧကနဝုတေ ကပ္ပေ ဗုဒ္ဓသုညေ လောကေ ဗြာဟ္မဏကုလေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဝယပ္ပတ္တော ဗြာဟ္မဏသိပ္ပေသု နိပ္ဖတ္တိံ ဂန္တွာ ကာမေသု အာဒီနဝံ ဒိသွာ ဃရာဝါသံ ပဟာယ တာပသပဗ္ဗဇ္ဇံ ပဗ္ဗဇိတွာ ဟိမဝန္တပ္ပဒေသေ ပဏ္ဏကုဋိံ ကတွာ ဝါသံ ကပ္ပေသိ. တဿ ဝသနဋ္ဌာနဿ အဝိဒူရေ ဧကသ္မိံ ပဗ္ဘာရေ ပစ္စေကဗုဒ္ဓေါ အာဗာဓိကော ဟုတွာ ပရိနိဗ္ဗာယိ၊ တဿ ပရိနိဗ္ဗာနသမယေ မဟာ အာလောကော အဟောသိ. တံ ဒိသွာ သော၊ ‘‘ကထံ နု ခေါ အယံ အာလောကော ဥပ္ပန္နော’’တိ ဝီမံသနဝသေန ဣတော စိတော စ အာဟိဏ္ဍန္တော ပဗ္ဘာရေ ပစ္စေကသမ္ဗုဒ္ဓံ ပရိနိဗ္ဗုတံ ဒိသွာ ဂန္ဓဒါရူနိ သံကဍ္ဎိတွာ သရီရံ ဈာပေတွာ ဂန္ဓောဒကေန ဥပသိဉ္စိ. တတ္ထေကော ဒေဝပုတ္တော အန္တလိက္ခေ ဌတွာ ဧဝမာဟ – ‘‘သာဓု၊ သာဓု၊ သပ္ပုရိသ၊ ဗဟုံ တယာ ပုညံ ပသဝန္တေန ပူရိတံ သုဂတိသံဝတ္တနိယံ ကမ္မံ တေန တွံ သုဂတီသုယေဝ ဥပ္ပဇ္ဇိဿသိ၊ ‘ပုဏ္ဏော’တိ စ တေ နာမံ ဘဝိဿတီ’’တိ. သော တေန ပုညကမ္မေန ဒေဝမနုဿေသု သံသရန္တော ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ သုနာပရန္တဇနပဒေ သုပ္ပါရကပဋ္ဋနေ ဂဟပတိကုလေ နိဗ္ဗတ္တိ၊ ပုဏ္ဏောတိဿ နာမံ အဟောသိ. သော ဝယပ္ပတ္တော ဝါဏိဇ္ဇဝသေန မဟတာ သတ္ထေန သဒ္ဓိံ သာဝတ္ထိံ ဂတော. တေန စ သမယေန ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ. အထ သော သာဝတ္ထိဝါသီဟိ ဥပါသကေဟိ သဒ္ဓိံ ဝိဟာရံ ဂတော သတ္ထု သန္တိကေ ဓမ္မံ သုတွာ ပဋိလဒ္ဓသဒ္ဓေါ ပဗ္ဗဇိတွာ ဝတ္တပဋိဝတ္တေဟိ အာစရိယုပဇ္ဈာယေ အာရာဓေန္တော ဝိဟာသိ. သော ဧကဒိဝသံ သတ္ထာရံ ဥပသင်္ကမိတွာ၊ ‘‘သာဓု မံ၊ ဘန္တေ ဘဂဝါ၊ သံခိတ္တေန ဩဝါဒေန ဩဝဒတု၊ ယမဟံ သုတွာ သုနာပရန္တဇနပဒေ ဝိဟရေယျ’’န္တိ အာဟ. တဿ ဘဂဝါ၊ ‘‘သန္တိ ခေါ၊ ပုဏ္ဏ၊ စက္ခုဝိညေယျာ ရူပါ’’တိအာဒိနာ (မ. နိ. ၃.၃၉၅၊ သံ. နိ. ၄.၈၈) ဩဝါဒံ ဒတွာ သီဟနာဒံ နဒါပေတွာ ဝိဿဇ္ဇေသိ. သော ဘဂဝန္တံ ဝန္ဒိတွာ သုနာပရန္တဇနပဒံ ဂန္တွာ သုပ္ပါရကပဋ္ဋနေ ဝိဟရန္တော သမထဝိပဿနံ ဥဿုက္ကာပေတွာ တိဿော ဝိဇ္ဇာ သစ္ဆာကာသိ. တေန ဝုတ္တံ အပဒါနေ (အပ. ထေရ ၁.၄၁.၂၉-၄၄) –

‘‘ပဗ္ဘာရကူဋံ နိဿာယ၊ သယမ္ဘူ အပရာဇိတော၊

အာဗာဓိကော စ သော ဗုဒ္ဓေါ၊ ဝသတိ ပဗ္ဗတန္တရေ.

‘‘မမ အဿမသာမန္တာ၊ ပနာဒေါ အာသိ တာဝဒေ၊

ဗုဒ္ဓေ နိဗ္ဗာယမာနမှိ၊ အာလောကော ဥဒပဇ္ဇထ.

‘‘ယာဝတာ ဝနသဏ္ဍသ္မိံ၊ အစ္ဆကောကတရစ္ဆကာ၊

ဝါဠာ စ ကေသရီ သဗ္ဗေ၊ အဘိဂဇ္ဇိံသု တာဝဒေ.

‘‘ဥပ္ပါတံ တမဟံ ဒိသွာ၊ ပဗ္ဘာရံ အဂမာသဟံ၊

တတ္ထဒ္ဒသာသိံ သမ္ဗုဒ္ဓံ၊ နိဗ္ဗုတံ အပရာဇိတံ.

‘‘သုဖုလ္လံ သာလရာဇံဝ၊ သတရံသိံဝ ဥဂ္ဂတံ၊

ဝီတစ္စိကံဝ အင်္ဂါရံ၊ နိဗ္ဗုတံ အပရာဇိတံ.

‘‘တိဏံ ကဋ္ဌဉ္စ ပူရေတွာ၊ စိတကံ တတ္ထကာသဟံ၊

စိတကံ သုကတံ ကတွာ၊ သရီရံ ဈာပယိံ အဟံ.

‘‘သရီရံ ဈာပယိတွာန၊ ဂန္ဓတောယံ သမောကိရိံ၊

အန္တလိက္ခေ ဌိတော ယက္ခော၊ နာမမဂ္ဂဟိ တာဝဒေ.

‘‘ယံ ပူရိတံ တယာ ကိစ္စံ၊ သယမ္ဘုဿ မဟေသိနော၊

ပုဏ္ဏကော နာမ နာမေန၊ သဒါ ဟောဟိ တုဝံ မုနေ.

‘‘တမှာ ကာယာ စဝိတွာန၊ ဒေဝလောကံ အဂစ္ဆဟံ၊

တတ္ထ ဒိဗ္ဗမယော ဂန္ဓော၊ အန္တလိက္ခာ ပဝဿတိ.

‘‘တတြာပိ နာမဓေယျံ မေ၊ ပုဏ္ဏကောတိ အဟူ တဒါ၊

ဒေဝဘူတော မနုဿော ဝါ၊ သင်္ကပ္ပံ ပူရယာမဟံ.

‘‘ဣဒံ ပစ္ဆိမကံ မယှံ၊ စရိမော ဝတ္တတေ ဘဝေါ၊

ဣဓာပိ ပုဏ္ဏကော နာမ၊ နာမဓေယျံ ပကာသတိ.

‘‘တောသယိတွာန သမ္ဗုဒ္ဓံ၊ ဂေါတမံ သကျပုင်္ဂဝံ၊

သဗ္ဗာသဝေ ပရိညာယ၊ ဝိဟရာမိ အနာသဝေါ.

‘‘ဧကနဝုတိတော ကပ္ပေ၊ ယံ ကမ္မမကရိံ တဒါ၊

ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ၊ တနုကိစ္စဿိဒံ ဖလံ.

‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ။ပေ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.

အရဟတ္တံ ပန ပတွာ ထေရော ဗဟူ မနုဿေ သာသနေ အဘိပ္ပသာဒေသိ. ယတော ပဉ္စသတမတ္တာ ပုရိသာ ဥပါသကတ္တံ ပဉ္စသတမတ္တာ စ ဣတ္ထိယော ဥပါသိကာဘာဝံ ပဋိဝေဒေသုံ. သော တတ္ထ ရတ္တစန္ဒနေန စန္ဒနမာဠံ နာမ ဂန္ဓကုဋိံ ကာရာပေတွာ၊ ‘‘သတ္ထာ ပဉ္စဟိ ဘိက္ခုသတေဟိ သဒ္ဓိံ မာဠံ ပဋိစ္ဆတူ’’တိ ဘဂဝန္တံ ပုပ္ဖဒူတေန နိမန္တေသိ. ဘဂဝါ စ ဣဒ္ဓါနုဘာဝေန တတ္တကေဟိ ဘိက္ခူဟိ သဒ္ဓိံ တတ္ထ ဂန္တွာ စန္ဒနမာဠံ ပဋိဂ္ဂဟေတွာ အရုဏေ အနုဋ္ဌိတေယေဝ ပစ္စာဂမာသိ. ထေရော အပရဘာဂေ ပရိနိဗ္ဗာနသမယေ အညံ ဗျာကရောန္တော –

၇၀. ‘‘သီလမေဝ ဣဓ အဂ္ဂံ၊ ပညဝါ ပန ဥတ္တမော၊

မနုဿေသု စ ဒေဝေသု၊ သီလပညာဏတော ဇယ’’န္တိ. – ဂါထံ အဘာသိ၊

တတ္ထ သီလန္တိ သီလနဋ္ဌေန သီလံ၊ ပတိဋ္ဌာနဋ္ဌေန သမာဓာနဋ္ဌေန စာတိ အတ္ထော. သီလဉှိ သဗ္ဗဂုဏာနံ ပတိဋ္ဌာ၊ တေနာဟ – ‘‘သီလေ ပတိဋ္ဌာယ နရော သပညော’’တိ (သံ. နိ. ၁.၂၃၊ ပေဋကော. ၂၂၊ ဝိသုဒ္ဓိ. ၁.၁). သမာဒဟတိ စ တံ ကာယဝါစာအဝိပ္ပကိဏ္ဏံ ကရောတီတိ အတ္ထော. တယိဒံ သီလမေဝ အဂ္ဂံ သဗ္ဗဂုဏာနံ မူလဘာဝတော ပမုခဘာဝတော စ. ယထာဟ – ‘‘တသ္မာတိဟ၊ တွံ ဘိက္ခု၊ အာဒိမေဝ ဝိသောဓေဟိ ကုသလေသု ဓမ္မေသု. ကော စာဒိ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ သီလဉ္စ သုဝိသုဒ္ဓ’’န္တိ (သံ. နိ. ၅.၃၆၉)၊ ‘‘ပါတိမောက္ခန္တိ မုခမေတံ ပမုခမေတ’’န္တိ (မဟာဝ. ၁၃၅) စ အာဒိ. ဣဓာတိ နိပါတမတ္တံ. ပညဝါတိ ဉာဏသမ္ပန္နော. သော ဥတ္တမော သေဋ္ဌော ပဝရောတိ ပုဂ္ဂလာဓိဋ္ဌာနာယ ဂါထာယ ပညာယယေဝ သေဋ္ဌဘာဝံ ဒဿေတိ. ပညုတ္တရာ ဟိ ကုသလာ ဓမ္မာ. ဣဒါနိ တံ သီလပညာနံ အဂ္ဂသေဋ္ဌဘာဝံ ကာရဏတော ဒဿေတိ ‘‘မနုဿေသု စ ဒေဝေသု၊ သီလပညာဏတော ဇယ’’န္တိ စ. သီလပညာဏဟေတု ပဋိပက္ခဇယော ကာမကိလေသဇယော ဟောတီတိ အတ္ထော.

ပုဏ္ဏတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

သတ္တမဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.