၄. ဝိမလကောဏ္ဍညတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ

ဒုမဝှယာယ ဥပ္ပန္နောတိ ဝိမလကောဏ္ဍညတ္ထေရဿ ဂါထာ. ကာ ဥပ္ပတ္တိ? အယမ္ပိ ပုရိမဗုဒ္ဓေသု ကတာဓိကာရော တတ္ထ တတ္ထ ဘဝေ ဝိဝဋ္ဋူပနိဿယံ ပုညံ ဥပစိနန္တော ဣတော ဧကနဝုတေ ကပ္ပေ ဝိပဿိဿ ဘဂဝတော ကာလေ ဝိဘဝသမ္ပန္နေ ကုလေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဝိညုတံ ပတ္တော ဧကဒိဝသံ ဝိပဿိံ ဘဂဝန္တံ မဟတိယာ ပရိသာယ ပရိဝုတံ ဓမ္မံ ဒေသေန္တံ ဒိသွာ ပသန္နမာနသော စတူဟိ သုဝဏ္ဏပုပ္ဖေဟိ ပူဇေသိ. ဘဂဝါ တဿ ပသာဒသံဝဍ္ဎနတ္ထံ တထာရူပံ ဣဒ္ဓါဘိသင်္ခါရံ အဘိသင်္ခါရေသိ၊ ယထာ သုဝဏ္ဏာဘာ သကလံ တံ ပဒေသံ ဩတ္ထရတိ. တံ ဒိသွာ ဘိယျောသောမတ္တာယ ပသန္နမာနသော ဟုတွာ ဘဂဝန္တံ ဝန္ဒိတွာ တံ နိမိတ္တံ ဂဟေတွာ အတ္တနော ဂေဟံ ဂန္တွာ ဗုဒ္ဓါရမ္မဏံ ပီတိံ အဝိဇဟန္တော ကေနစိ ရောဂေန ကာလံ ကတွာ တုသိတေသု ဥပပန္နော အပရာပရံ ပုညာနိ ကတွာ ဒေဝမနုဿေသု သံသရန္တော ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ ရာဇာနံ ဗိမ္ဗိသာရံ ပဋိစ္စ အမ္ဗပါလိယာ ကုစ္ဆိမှိ ပဋိသန္ဓိံ ဂဏှိ. ရာဇာ ဟိ ဗိမ္ဗိသာရော တရုဏကာလေ အမ္ဗပါလိယာ ရူပသမ္ပတ္တိံ သုတွာ သဉ္ဇာတာဘိလာသော ကတိပယမနုဿပရိဝါရော အညာတကဝေသေန ဝေသာလိံ ဂန္တွာ ဧကရတ္တိံ တာယ သံဝါသံ ကပ္ပေသိ. တဒါ အယံ တဿာ ကုစ္ဆိမှိ ပဋိသန္ဓိံ အဂ္ဂဟေသိ. သာ စ ဂဗ္ဘဿ ပတိဋ္ဌိတဘာဝံ တဿ အာရောစေသိ. ရာဇာပိ အတ္တာနံ ဇာနာပေတွာ ဒါတဗ္ဗယုတ္တကံ ဒတွာ ပက္ကာမိ. သာ ဂဗ္ဘဿ ပရိပါကမနွာယ ပုတ္တံ ဝိဇာယိ၊ ‘‘ဝိမလော’’တိဿ နာမံ အဟောသိ၊ ပစ္ဆာ ဝိမလကောဏ္ဍညောတိ ပညာယိတ္ထ. သော ဝယပ္ပတ္တော ဘဂဝတော ဝေသာလိဂမနေ ဗုဒ္ဓါနုဘာဝံ ဒိသွာ ပသန္နမာနသော ပဗ္ဗဇိတွာ ကတပုဗ္ဗကိစ္စော ဝိပဿနံ ပဋ္ဌပေတွာ နစိရဿေဝ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ. တေန ဝုတ္တံ အပဒါနေ (အပ. ထေရ ၁.၁၂.၄၀-၄၈) –

‘‘ဝိပဿီ နာမ ဘဂဝါ၊ လောကဇေဋ္ဌော နရာသဘော၊

နိသိန္နော ဇနကာယဿ၊ ဒေသေသိ အမတံ ပဒံ.

‘‘တဿာဟံ ဓမ္မံ သုတွာန၊ ဒွိပဒိန္နဿ တာဒိနော၊

သောဏ္ဏပုပ္ဖါနိ စတ္တာရိ၊ ဗုဒ္ဓဿ အဘိရောပယိံ.

‘‘သုဝဏ္ဏစ္ဆဒနံ အာသိ၊ ယာဝတာ ပရိသာ တဒါ၊

ဗုဒ္ဓါဘာ စ သုဝဏ္ဏာဘာ၊ အာလောကော ဝိပုလော အဟု.

‘‘ဥဒဂ္ဂစိတ္တော သုမနော၊ ဝေဒဇာတော ကတဉ္ဇလီ၊

ဝိတ္တိသဉ္ဇနနော တေသံ၊ ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခါဝဟော.

‘‘အာယာစိတွာန သမ္ဗုဒ္ဓံ၊ ဝန္ဒိတွာန စ သုဗ္ဗတံ၊

ပါမောဇ္ဇံ ဇနယိတွာန၊ သကံ ဘဝနုပါဂမိံ.

‘‘ဘဝနေ ဥပဝိဋ္ဌောဟံ၊ ဗုဒ္ဓသေဋ္ဌံ အနုဿရိံ၊

တေန စိတ္တပ္ပသာဒေန၊ တုသိတံ ဥပပဇ္ဇဟံ.

‘‘ဧကနဝုတိတော ကပ္ပေ၊ ယံ ပုပ္ဖမဘိရောပယိံ၊

ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ၊ ဗုဒ္ဓပူဇာယိဒံ ဖလံ.

‘‘သောဠသာသိံသု ရာဇာနော၊ နေမိသမ္မတနာမကာ၊

တေတာလီသေ ဣတော ကပ္ပေ၊ စက္ကဝတ္တီ မဟဗ္ဗလာ.

‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ။ပေ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.

အရဟတ္တံ ပန ပတွာ အညာပဒေသေန အညံ ဗျာကရောန္တော ‘‘ဒုမဝှယာယာ’’တိ ဂါထံ အဘာသိ.

၆၄. တတ္ထ ဒုမဝှယာယာတိ ဒုမေန အမ္ဗေန အဝှါတဗ္ဗာယ၊ အမ္ဗပါလိယာတိ အတ္ထော. အာဓာရေ စေတံ ဘုမ္မဝစနံ. ဥပ္ပန္နောတိ တဿာ ကုစ္ဆိယံ ဥပ္ပန္နော ဥပ္ပဇ္ဇမာနော စ. ဇာတော ပဏ္ဍရကေတုနာတိ ဓဝလဝတ္ထဓဇတ္တာ ‘‘ပဏ္ဍရကေတူ’’တိ ပညာတေန ဗိမ္ဗိသာရရညာ ဟေတုဘူတေန ဇာတော၊ တံ ပဋိစ္စ နိဗ္ဗတ္တောတိ အတ္ထော. ဥပ္ပန္နောတိ ဝါ ပဌမာဘိနိဗ္ဗတ္တိဒဿနံ. တတော ဟိ ဇာတောတိ အဘိဇာတိဒဿနံ. ဝိဇာယနကာလတော ပဋ္ဌာယ ဟိ လောကေ ဇာတဝေါဟာရော. ဧတ္ထ စ ‘‘ဒုမဝှယာယ ဥပ္ပန္နော’’တိ ဣမိနာ အတ္တုက္ကံသနဘာဝံ အပနေတိ၊ အနေကပတိပုတ္တာနမ္ပိ ဝိသေသာဓိဂမသမ္ဘဝဉ္စ ဒီပေတိ. ‘‘ဇာတော ပဏ္ဍရကေတုနာ’’တိ ဣမိနာ ဝိညာတပိတိကဒဿနေန ပရဝမ္ဘနံ အပနေတိ. ကေတုဟာတိ မာနပ္ပဟာယီ. မာနော ဟိ ဥဏ္ဏတိလက္ခဏတ္တာ ကေတု ဝိယာတိ ကေတု. တထာ ဟိ သော ‘‘ကေတုကမျတာပစ္စုပဋ္ဌာနော’’တိ ဝုစ္စတိ. ကေတုနာယေဝါတိ ပညာယ ဧဝ. ပညာ ဟိ အနဝဇ္ဇဓမ္မေသု အစ္စုဂ္ဂတဋ္ဌေန မာရသေနပ္ပမဒ္ဒနေန ပုဗ္ဗင်္ဂမဋ္ဌေန စ အရိယာနံ ဓဇာ နာမ. တေနာဟ ‘‘ဓမ္မော ဟိ ဣသိနံ ဓဇော’’တိ (သံ. နိ. ၂.၂၄၁၊ အ. နိ. ၄.၄၈၊ ဇာ. ၂.၂၁.၄၉၄). မဟာကေတုံ ပဓံသယီတိ မဟာဝိသယတာယ မဟန္တာ၊ သေယျမာနဇာတိမာနာဒိဘေဒတော ဗဟဝေါ စ မာနပ္ပကာရာ၊ ဣတရေ စ ကိလေသဓမ္မာ သမုဿိတဋ္ဌေန ကေတု ဧတဿာတိ မဟာကေတု မာရော ပါပိမာ. တံ ဗလဝိဓမနဝိသယာတိက္ကမနဝသေန အဘိဘဝိ နိဗ္ဗိသေဝနံ အကာသီတိ. ‘‘မဟာကေတုံ ပဓံသယီ’’တိ အတ္တာနံ ပရံ ဝိယ ဒဿေန္တော အညာပဒေသေန အရဟတ္တံ ဗျာကာသိ.

ဝိမလကောဏ္ဍညတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.