၅. ဥက္ခေပကတဝစ္ဆတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ

ဥက္ခေပကတဝစ္ဆဿာတိ အာယသ္မတော ဥက္ခေပကတဝစ္ဆတ္ထေရဿ ဂါထာ. ကာ ဥပ္ပတ္တိ? သောပိ ကိရ ပုရိမဗုဒ္ဓေသု ကတာဓိကာရော တတ္ထ တတ္ထ ဘဝေ ဝိဝဋ္ဋူပနိဿယံ ပုညံ ဥပစိနန္တော ဣတော စတုနဝုတေ ကပ္ပေ သိဒ္ဓတ္ထဿ ဘဂဝတော ကာလေ ကုလဂေဟေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဝိညုတံ ပတ္တော သတ္ထာရံ ဥဒ္ဒိဿ မာဠံ ကရောန္တဿ ပူဂဿ ဧကတ္ထမ္ဘံ အလဘန္တဿ ထမ္ဘံ ဒတွာ သဟာယကိစ္စံ အကာသိ. သော တေန ပုညကမ္မေန ဒေဝလောကေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ အပရာပရံ ပုညာနိ ကတွာ ဒေဝမနုဿေသု သံသရန္တော ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ သာဝတ္ထိယံ အညတရဿ ဗြာဟ္မဏဿ ပုတ္တော ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တိ၊ ဝစ္ဆောတိဿ ဂေါတ္တတော အာဂတနာမံ. သော သတ္ထု သန္တိကေ ဓမ္မံ သုတွာ ပဋိလဒ္ဓသဒ္ဓေါ ပဗ္ဗဇိတွာ ကောသလရဋ္ဌေ ဂါမကာဝါသေ ဝသန္တော အာဂတာဂတာနံ ဘိက္ခူနံ သန္တိကေ ဓမ္မံ ပရိယာပုဏာတိ. ‘‘အယံ ဝိနယော ဣဒံ သုတ္တန္တံ အယံ အဘိဓမ္မော’’တိ ပန ပရိစ္ဆေဒံ န ဇာနာတိ. အထေကဒိဝသံ အာယသ္မန္တံ ဓမ္မသေနာပတိံ ပုစ္ဆိတွာ ယထာပရိစ္ဆေဒံ သဗ္ဗံ သလ္လက္ခေသိ. ဓမ္မသင်္ဂီတိယာ ပုဗ္ဗေပိ ပိဋကာဒိသမညာ ပရိယတ္တိသဒ္ဓမ္မေ ဝဝတ္ထိတာ ဧဝ၊ ယတော ဘိက္ခူနံ ဝိနယဓရာဒိဝေါဟာရော. သော တေပိဋကံ ဗုဒ္ဓဝစနံ ဥဂ္ဂဏှန္တော ပရိပုစ္ဆန္တော တတ္ထ ဝုတ္တေ ရူပါရူပဓမ္မေ သလ္လက္ခေတွာ ဝိပဿနံ ပဋ္ဌပေတွာ သမ္မသန္တော နစိရဿေဝ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ. တေန ဝုတ္တံ အပဒါနေ (အပ. ထေရ ၁.၂.၁၃-၂၆) –

‘‘သိဒ္ဓတ္ထဿ ဘဂဝတော၊ မဟာပူဂဂဏော အဟု၊

သရဏံ ဂတာ စ တေ ဗုဒ္ဓံ၊ သဒ္ဒဟန္တိ တထာဂတံ.

‘‘သဗ္ဗေ သင်္ဂမ္မ မန္တေတွာ၊ မာဠံ ကုဗ္ဗန္တိ သတ္ထုနော၊

ဧကတ္ထမ္ဘံ အလဘန္တာ၊ ဝိစိနန္တိ ဗြဟာဝနေ.

‘‘တေဟံ အရညေ ဒိသွာန၊ ဥပဂမ္မ ဂဏံ တဒါ၊

အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂဟေတွာန၊ ပဋိပုစ္ဆိံ ဂဏံ အဟံ.

‘‘တေ မေ ပုဋ္ဌာ ဝိယာကံသု၊ သီလဝန္တော ဥပါသကာ၊

မာဠံ မယံ ကတ္တုကာမာ၊ ဧကတ္ထမ္ဘော န လဗ္ဘတိ.

‘‘ဧကတ္ထမ္ဘံ မမံ ဒေထ၊ အဟံ ဒဿာမိ သတ္ထုနော၊

အာဟရိဿာမဟံ ထမ္ဘံ၊ အပ္ပေါဿုက္ကာ ဘဝန္တု တေ.

‘‘တေ မေ ထမ္ဘံ ပဝေစ္ဆိံသု၊ ပသန္နာ တုဋ္ဌမာနသာ၊

တတော ပဋိနိဝတ္တိတွာ၊ အဂမံသု သကံ ဃရံ.

‘‘အစိရံ ဂတေ ပူဂဂဏေ၊ ထမ္ဘံ အဟာသဟံ တဒါ၊

ဟဋ္ဌော ဟဋ္ဌေန စိတ္တေန၊ ပဌမံ ဥဿပေသဟံ.

‘‘တေန စိတ္တပ္ပသာဒေန၊ ဝိမာနံ ဥပပဇ္ဇဟံ၊

ဥဗ္ဗိဒ္ဓံ ဘဝနံ မယှံ၊ သတ္တဘူမံ သမုဂ္ဂတံ.

‘‘ဝဇ္ဇမာနာသု ဘေရီသု၊ ပရိစာရေမဟံ သဒါ၊

ပဉ္စပညာသကပ္ပမှိ၊ ရာဇာ အာသိံ ယသောဓရော.

‘‘တတ္ထာပိ ဘဝနံ မယှံ၊ သတ္တဘူမံ သမုဂ္ဂတံ၊

ကူဋာဂါရဝရူပေတံ၊ ဧကတ္ထမ္ဘံ မနောရမံ.

‘‘ဧကဝီသတိကပ္ပမှိ၊ ဥဒေနော နာမ ခတ္တိယော၊

တတြာပိ ဘဝနံ မယှံ၊ သတ္တဘူမံ သမုဂ္ဂတံ.

‘‘ယံ ယံ ယောနုပပဇ္ဇာမိ၊ ဒေဝတ္တံ အထ မာနုသံ၊

အနုဘောမိ သုခံ သဗ္ဗံ၊ ဧကတ္ထမ္ဘဿိဒံ ဖလံ.

‘‘စတုန္နဝုတိတော ကပ္ပေ၊ ယံ ထမ္ဘမဒဒံ တဒါ၊

ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ၊ ဧကတ္ထမ္ဘဿိဒံ ဖလံ.

‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ။ပေ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.

အရဟတ္တံ ပန ပတွာ ကတကိစ္စတ္တာ အကိလာသုဘာဝေ ဌိတော အတ္တနော သန္တိကံ ဥပဂတာနံ ဂဟဋ္ဌပဗ္ဗဇိတာနံ အနုကမ္ပံ ဥပါဒါယ တေပိဋကံ ဗုဒ္ဓဝစနံ ဝီမံသိတွာ ဓမ္မံ ဒေသေသိ. ဒေသေန္တော စ ဧကဒိဝသံ အတ္တာနံ ပရံ ဝိယ ကတွာ ဒဿေန္တော –

၆၅. ‘‘ဥက္ခေပကတဝစ္ဆဿ၊ သင်္ကလိတံ ဗဟူဟိ ဝဿေဟိ၊

တံ ဘာသတိ ဂဟဋ္ဌာနံ၊ သုနိသိန္နော ဥဠာရပါမောဇ္ဇော’’တိ. – ဂါထံ အဘာသိ၊

တတ္ထ ဥက္ခေပကတဝစ္ဆဿာတိ ကတဥက္ခေပဝစ္ဆဿ၊ ဘိက္ခုနော သန္တိကေ ဝိသုံ ဝိသုံ ဥဂ္ဂဟိတံ ဝိနယပဒေသံ သုတ္တပဒေသံ အဘိဓမ္မပဒေသဉ္စ ယထာပရိစ္ဆေဒံ ဝိနယသုတ္တာဘိဓမ္မာနံယေဝ ဥပရိ ခိပိတွာ သဇ္ဈာယနဝသေန တတ္ထ တတ္ထေဝ ပက္ခိပိတွာ ဌိတဝစ္ဆေနာတိ အတ္ထော ကရဏတ္ထေ ဟိ ဣဒံ သာမိဝစနံ. သင်္ကလိတံ ဗဟူဟိ ဝဿေဟီတိ ဗဟုကေဟိ သံဝစ္ဆရေဟိ သမ္ပိဏ္ဍနဝသေန ဟဒယေ ဌပိတံ. ‘‘သင်္ခလိတ’’န္တိပိ ပါဌော၊ သင်္ခလိတံ ဝိယ ကတံ ဧကာဗဒ္ဓဝသေန ဝါစုဂ္ဂတံ ကတံ. ယံ ဗုဒ္ဓဝစနန္တိ ဝစနသေသော. တန္တိ တံ ပရိယတ္တိဓမ္မံ ဘာသတိ ကထေတိ. ဂဟဋ္ဌာနန္တိ တေသံ ယေဘုယျတာယ ဝုတ္တံ. သုနိသိန္နောတိ တသ္မိံ ဓမ္မေ သမ္မာ နိစ္စလော နိသိန္နော၊ လာဘသက္ကာရာဒိံ အပစ္စာသီသန္တော ကေဝလံ ဝိမုတ္တာယတနသီသေယေဝ ဌတွာ ကထေတီတိ အတ္ထော. တေနာဟ ‘‘ဥဠာရပါမောဇ္ဇော’’တိ ဖလသမာပတ္တိသုခဝသေန ဓမ္မဒေသနာဝသေနေဝ စ ဥပ္ပန္နဥဠာရပါမောဇ္ဇောတိ. ဝုတ္တဉှေတံ –

‘‘ယထာ ယထာဝုသော ဘိက္ခု၊ ယထာသုတံ ယထာပရိယတ္တံ ဓမ္မံ ဝိတ္ထာရေန ပရေသံ ဒေသေတိ တထာ တထာ သော တသ္မိံ ဓမ္မေ လဘတိ အတ္ထဝေဒံ၊ လဘတိ ဓမ္မဝေဒံ၊ လဘတိ ဓမ္မူပသံဟိတံ ပါမောဇ္ဇ’’န္တိအာဒိ (ဒီ. နိ. ၃.၃၅၅).

ဥက္ခေပကတဝစ္ဆတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.