၇. ဒုတိယကုဋိဝိဟာရိတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ

အယမာဟု ပုရာဏိယာတိ အာယသ္မတော ကုဋိဝိဟာရိတ္ထေရဿ ဂါထာ. ကာ ဥပ္ပတ္တိ? သော ကိရ ပဒုမုတ္တရဿ ဘဂဝတော ပသန္နမာနသော ပရိဠာဟကာလေ နဠဝိလီဝေဟိ ဝိရစိတံ ဗီဇနိံ အဒါသိ. တံ သတ္ထာ အနုမောဒနဂါထာယ သမ္ပဟံသေသိ. သေသံ ယဒေတ္ထ ဝတ္တဗ္ဗံ၊ တံ အဉ္ဇနဝနိယတ္ထေရဝတ္ထုမှိ ဝုတ္တသဒိသမေဝ. အယံ ပန ဝိသေသော – အယံ ကိရ ဝုတ္တနယေန ပဗ္ဗဇိတွာ အညတရာယ ပုရာဏကုဋိကာယ ဝိဟရန္တော သမဏဓမ္မံ အစိန္တေတွာ၊ ‘‘အယံ ကုဋိကာ ဇိဏ္ဏာ၊ အညံ ကုဋိကံ ကာတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ နဝကမ္မဝသေန စိတ္တံ ဥပ္ပါဒေသိ. တဿ အတ္ထကာမာ ဒေဝတာ သံဝေဂဇနနတ္ထံ ဣမံ ဥတ္တာနောဘာသံ ဂမ္ဘီရတ္ထံ ‘‘အယမာဟု’’တိ ဂါထမာဟ.

၅၇. တတ္ထ အယန္တိ အာသန္နပစ္စက္ခဝစနံ. အာဟူတိ အဟောသီတိ အတ္ထော. ဂါထာသုခတ္ထဉှိ ဒီဃံ ကတွာ ဝုတ္တံ. ပုရာဏိယာတိ ပုရာတနီ အဒ္ဓဂတာ. အညံ ပတ္ထယသေ နဝံ ကုဋိန္တိ ဣမိဿာ ကုဋိယာ ပုရာဏဘာဝေန ဇိဏ္ဏတာယ ဣတော အညံ ဣဒါနိ နိဗ္ဗတ္တနီယတာယ နဝံ ကုဋိံ ပတ္ထယသေ ပတ္ထေသိ အာသီသသိ. သဗ္ဗေန သဗ္ဗံ ပန အာသံ ကုဋိယာ ဝိရာဇယ ပုရာဏိယံ ဝိယ နဝါယမ္ပိ ကုဋိယံ အာသံ တဏှံ အပေက္ခံ ဝိရာဇေဟိ၊ သဗ္ဗသော တတ္ထ ဝိရတ္တစိတ္တော ဟောဟိ. ကသ္မာ? ယသ္မာ ဒုက္ခာ ဘိက္ခု ပုန နဝါ နာမ ကုဋိ ဘိက္ခု ပုန ဣဒါနိ နိဗ္ဗတ္တိယမာနာ ဒုက္ခာဝဟတ္တာ ဒုက္ခာ၊ တသ္မာ အညံ နဝံ ဒုက္ခံ အနုပ္ပါဒေန္တော ယထာနိဗ္ဗတ္တာယံ ပုရာဏိယံယေဝ ကုဋိယံ ဌတွာ အတ္တနာ ကတဗ္ဗံ ကရောဟီတိ. အယဉှေတ္ထ အဓိပ္ပါယော – တွံ၊ ဘိက္ခု၊ ‘‘အယံ ပုရာဏီ တိဏကုဋိကာ ဇိဏ္ဏာ’’တိ အညံ နဝံ တိဏကုဋိကံ ကာတုံ ဣစ္ဆသိ၊ န သမဏဓမ္မံ၊ ဧဝံ ဣစ္ဆန္တော ပန ဘာဝနာယ အနနုယုဉ္ဇနေန ပုနဗ္ဘဝါဘိနိဗ္ဗတ္တိယာ အနတိဝတ္တနတော အာယတိံ အတ္တဘာဝကုဋိမ္ပိ ပတ္ထေန္တော ကာတုံ ဣစ္ဆန္တောယေဝ နာမ ဟောတိ. သာ ပန နဝါ တိဏကုဋိ ဝိယ ကရဏဒုက္ခေန တတော ဘိယျောပိ ဇရာမရဏသောကပရိဒေဝါဒိဒုက္ခသံသဋ္ဌတာယ ဒုက္ခာ၊ တသ္မာ တိဏကုဋိယံ ဝိယ အတ္တဘာဝကုဋိယံ အာသံ အပေက္ခံ ဝိရာဇယ သဗ္ဗသော တတ္ထ ဝိရတ္တစိတ္တော ဟောဟိ၊ ဧဝံ တေ ဝဋ္ဋဒုက္ခံ န ဘဝိဿတီတိ. ဒေဝတာယ စ ဝစနံ သုတွာ ထေရော သံဝေဂဇာတော ဝိပဿနံ ပဋ္ဌပေတွာ ဃဋေန္တော ဝါယမန္တော နစိရဿေဝ အရဟတ္တေ ပတိဋ္ဌာသိ. တေန ဝုတ္တံ အပဒါနေ (အပ. ထေရ ၁.၁၁.၃၆-၄၆) –

‘‘ပဒုမုတ္တရဗုဒ္ဓဿ၊ လောကဇေဋ္ဌဿ တာဒိနော၊

တိဏတ္ထရေ နိသိန္နဿ၊ ဥပသန္တဿ တာဒိနော.

‘‘နဠမာလံ ဂဟေတွာန၊ ဗန္ဓိတွာ ဗီဇနိံ အဟံ၊

ဗုဒ္ဓဿ ဥပနာမေသိံ၊ ဒွိပဒိန္ဒဿ တာဒိနော.

‘‘ပဋိဂ္ဂဟေတွာ သဗ္ဗညူ၊ ဗီဇနိံ လောကနာယကော၊

မမ သင်္ကပ္ပမညာယ၊ ဣမံ ဂါထံ အဘာသထ.

‘‘ယထာ မေ ကာယော နိဗ္ဗာတိ၊ ပရိဠာဟော န ဝိဇ္ဇတိ၊

တထေဝ တိဝိဓဂ္ဂီဟိ၊ စိတ္တံ တဝ ဝိမုစ္စတု.

‘‘သဗ္ဗေ ဒေဝါ သမာဂစ္ဆုံ၊ ယေ ကေစိ ဝနနိဿိတာ၊

သောဿာမ ဗုဒ္ဓဝစနံ၊ ဟာသယန္တဉ္စ ဒါယကံ.

‘‘နိသိန္နော ဘဂဝါ တတ္ထ၊ ဒေဝသံဃပုရက္ခတော၊

ဒါယကံ သမ္ပဟံသေန္တော၊ ဣမာ ဂါထာ အဘာသထ.

‘‘ဣမိနာ ဗီဇနိဒါနေန၊ စိတ္တဿ ပဏိဓီဟိ စ၊

သုဗ္ဗတော နာမ နာမေန၊ စက္ကဝတ္တီ ဘဝိဿတိ.

‘‘တေန ကမ္မာဝသေသေန၊ သုက္ကမူလေန စောဒိတော၊

မာလုတော နာမ နာမေန၊ စက္ကဝတ္တီ ဘဝိဿတိ.

‘‘ဣမိနာ ဗီဇနိဒါနေန၊ သမ္မာနဝိပုလေန စ၊

ကပ္ပသတသဟဿမ္ပိ၊ ဒုဂ္ဂတိံ နုပပဇ္ဇတိ.

‘‘တိံသကပ္ပသဟဿမှိ၊ သုဗ္ဗတာ အဋ္ဌတိံသ တေ၊

ဧကူနတိံသသဟဿေ၊ အဋ္ဌ မာလုတနာမကာ.

‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ။ပေ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.

အရဟတ္တေ ပန ပတိဋ္ဌိတော ‘‘အယံ မေ အရဟတ္တပ္ပတ္တိယာ အင်္ကုသဘူတာ’’တိ တမေဝ ဂါထံ ပစ္စုဒါဟာသိ. သာယေဝ စ ထေရဿ အညာဗျာကရဏဂါထာ အဟောသိ. ကုဋိဩဝါဒေန လဒ္ဓဝိသေသတ္တာ စဿ ကုဋိဝိဟာရီတွေဝ သမညာ အဟောသီတိ.

ဒုတိယကုဋိဝိဟာရိတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.