၁. သိရိဝဍ္ဎတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ

ဝိဝရမနုပတန္တိ ဝိဇ္ဇုတာတိ အာယသ္မတော သိရိဝဍ္ဎတ္ထေရဿ ဂါထာ. ကာ ဥပ္ပတ္တိ? သောပိ ပုရိမဗုဒ္ဓေသု ကတာဓိကာရော တတ္ထ တတ္ထ ဝိဝဋ္ဋူပနိဿယံ ကုသလံ ဥပစိနန္တော ဣတော ဧကနဝုတေ ကပ္ပေ ဝိပဿိဿ ဘဂဝတော ကာလေ ကုလဂေဟေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဝိညုတံ ပတ္တော ဝိပဿိံ ဘဂဝန္တံ ပဿိတွာ ကိင်္ကဏိပုပ္ဖေဟိ ပူဇံ ကတွာ တေန ပုညကမ္မေန ဒေဝလောကေ နိဗ္ဗတ္တော အပရာပရံ ပုညာနိ ကတွာ သုဂတီသုယေဝ သံသရန္တော ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ ရာဇဂဟေ ဝိဘဝသမ္ပန္နဿ ဗြာဟ္မဏဿ ဂေဟေ နိဗ္ဗတ္တိ၊ သိရိဝဍ္ဎောတိဿ နာမံ အဟောသိ. သော ဝယပ္ပတ္တော ဗိမ္ဗိသာရသမာဂမေ သတ္ထရိ သဒ္ဓမ္မေ စ ဥပ္ပန္နပ္ပသာဒေါ ဟေတုသမ္ပန္နတာယ ပဗ္ဗဇိ. ပဗ္ဗဇိတွာ စ ကတပုဗ္ဗကိစ္စော ဝေဘာရပဏ္ဍဝပဗ္ဗတာနံ အဝိဒူရေ အညတရသ္မိံ အရညာယတနေ ပဗ္ဗတဂုဟာယံ ကမ္မဋ္ဌာနမနုယုတ္တော ဝိဟရတိ. တသ္မိဉ္စ သမယေ မဟာ အကာလမေဃော ဥဋ္ဌဟိ. ဝိဇ္ဇုလ္လတာ ပဗ္ဗတဝိဝရံ ပဝိသန္တိယော ဝိယ ဝိစရန္တိ. ထေရဿ ဃမ္မပရိဠာဟာဘိဘူတဿ သာရဂဗ္ဘေဟိ မေဃဝါတေဟိ ဃမ္မပရိဠာဟော ဝူပသမိ. ဥတုသပ္ပါယလာဘေန စိတ္တံ ဧကဂ္ဂံ အဟောသိ. သမာဟိတစိတ္တော ဝိပဿနံ ဥဿုက္ကာပေတွာ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ. တေန ဝုတ္တံ အပဒါနေ (အပ. ထေရ ၁.၂၁.၁၀-၁၄) –

‘‘ကဉ္စနဂ္ဃိယသင်္ကာသော၊ သဗ္ဗညူ လောကနာယကော၊

ဩဒကံ ဒဟမောဂ္ဂယှ၊ သိနာယိ အဂ္ဂပုဂ္ဂလော.

‘‘ပဂ္ဂယှ ကိင်္ကဏိံ ပုပ္ဖံ၊ ဝိပဿိဿာဘိရောပယိံ၊

ဥဒဂ္ဂစိတ္တော သုမနော၊ ဒွိပဒိန္ဒဿ တာဒိနော.

‘‘ဧကနဝုတိတော ကပ္ပေ၊ ယံ ပုပ္ဖမဘိရောပယိံ၊

ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ၊ ဗုဒ္ဓပူဇာယိဒံ ဖလံ.

‘‘သတ္တဝီသတိကပ္ပမှိ၊ ရာဇာ ဘီမရထော အဟု၊

သတ္တရတနသမ္ပန္နော၊ စက္ကဝတ္တီ မဟဗ္ဗလော.

‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ။ပေ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.

အရဟတ္တံ ပန ပတွာ အညာပဒေသေန အတ္တသန္နိဿယံ ဥဒါနံ ဥဒါနေန္တော ‘‘ဝိဝရမနုပတန္တိ ဝိဇ္ဇုတာ’’တိ ဂါထံ အဘာသိ.

၄၁. တတ္ထ ဝိဝရန္တိ အန္တရာ ဝေမဇ္ဈံ. အနုပတန္တီတိ အနုလက္ခဏေ ပတန္တိ ပဝတ္တန္တိ၊ ဝိဇ္ဇောတန္တီတိ အတ္ထော. ဝိဇ္ဇောတနမေဝ ဟိ ဝိဇ္ဇုလ္လတာနံ ပဝတ္တိ နာမ. အနု-သဒ္ဒယောဂေန စေတ္ထ ဥပယောဂဝစနံ၊ ယထာ ‘‘ရုက္ခမနုဝိဇ္ဇောတန္တီ’’တိ. ဝိဇ္ဇုတာတိ သတေရတာ. ဝေဘာရဿ စ ပဏ္ဍဝဿ စာတိ ဝေဘာရပဗ္ဗတဿ စ ပဏ္ဍဝပဗ္ဗတဿ စ ဝိဝရမနုပတန္တီတိ ယောဇနာ. နဂဝိဝရဂတောတိ နဂဝိဝရံ ပဗ္ဗတဂုဟံ ဥပဂတော. ဈာယတီတိ အာရမ္မဏူပနိဇ္ဈာနေန လက္ခဏူပနိဇ္ဈာနေန စ ဈာယတိ၊ သမထဝိပဿနံ ဥဿုက္ကာပေန္တော ဘာဝေတိ. ပုတ္တော အပ္ပဋိမဿ တာဒိနောတိ သီလက္ခန္ဓာဒိဓမ္မကာယသမ္ပတ္တိယာ ရူပကာယသမ္ပတ္တိယာ စ အနုပမဿ ဥပမာရဟိတဿ ဣဋ္ဌာနိဋ္ဌာဒီသု တာဒိလက္ခဏသမ္ပတ္တိယာ တာဒိနော ဗုဒ္ဓဿ ဘဂဝတော ဩရသပုတ္တော. ပုတ္တဝစနေနေဝ စေတ္ထ ထေရေန သတ္ထု အနုဇာတဘာဝဒီပနေန အညာ ဗျာကတာတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ.

သိရိဝဍ္ဎတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.