၁. ဗေလဋ္ဌာနိကတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ

ဟိတွာ ဂိဟိတ္တံ အနဝေါသိတတ္တောတိအာဒိကာ အာယသ္မတော ဗေလဋ္ဌာနိကတ္ထေရဿ ဂါထာ. ကာ ဥပ္ပတ္တိ? အယမ္ပိ ပုရိမဗုဒ္ဓေသု ကတာဓိကာရော ဣတော ဧကတိံသေ ကပ္ပေ ဝေဿဘုဿ ဘဂဝတော ကာလေ ဗြာဟ္မဏကုလေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဝယပ္ပတ္တော ဗြာဟ္မဏသိပ္ပေသု နိပ္ဖတ္တိံ ဂန္တွာ ဃရာဝါသံ ပဟာယ ဣသိပဗ္ဗဇ္ဇံ ပဗ္ဗဇိတွာ ဣသီဟိ ပရိဝုတော ဝိစရန္တော ဧကဒိဝသံ ဝေဿဘုံ ဘဂဝန္တံ ဒိသွာ ပီတိသောမနဿဇာတော သတ္ထု ဉာဏသမ္ပတ္တိံ နိဿာယ ပသန္နမာနသော ဉာဏံ ဥဒ္ဒိဿ ပုပ္ဖေဟိ ပူဇံ အကာသိ. သော တေန ပုညကမ္မေန ဒေဝမနုဿေသု သံသရန္တော ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ သာဝတ္ထိယံ ဗြာဟ္မဏကုလေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဗေလဋ္ဌာနိကောတိ လဒ္ဓနာမော ဝိညုတံ ပတ္တော သတ္ထု ဓမ္မဒေသနံ သုတွာ ပဋိလဒ္ဓသဒ္ဓေါ ပဗ္ဗဇိတွာ ကမ္မဋ္ဌာနံ ဂဟေတွာ ကောသလရဋ္ဌေ အရညေ ဝိဟရန္တော အလသော ကာယဒဠှိဗဟုလော ဖရုသဝါစော အဟောသိ၊ သမဏဓမ္မေ စိတ္တံ န ဥပ္ပါဒေသိ. အထ နံ ဘဂဝါ ဉာဏပရိပါကံ ဩလောကေတွာ –

၁၀၁. ‘‘ဟိတွာ ဂိဟိတ္တံ အနဝေါသိတတ္တော၊ မုခနင်္ဂလီ ဩဒရိကော ကုသီတော၊

မဟာဝရာဟောဝ နိဝါပပုဋ္ဌော၊ ပုနပ္ပုနံ ဂဗ္ဘမုပေတိ မန္ဒော’’တိ. –

ဣမာယ ဩဘာသဂါထာယ သံဝေဇေသိ. သော သတ္ထာရံ ပုရတော နိသိန္နံ ဝိယ ဒိသွာ တဉ္စ ဂါထံ သုတွာ သံဝေဂဇာတော ဉာဏဿ ပရိပါကံ ဂတတ္တာ ဝိပဿနံ ပဋ္ဌပေတွာ နစိရဿေဝ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ. တေန ဝုတ္တံ အပဒါနေ (အပ. ထေရ ၁.၁၄.၄၁-၄၆) –

‘‘ကဏိကာရံဝ ဇောတန္တံ၊ နိသိန္နံ ပဗ္ဗတန္တရေ၊

ဩဘာသေန္တံ ဒိသာ သဗ္ဗာ၊ ဩသဓိံ ဝိယ တာရကံ.

‘‘တယော မာဏဝကာ အာသုံ၊ သကေ သိပ္ပေ သုသိက္ခိတာ၊

ခါရိဘာရံ ဂဟေတွာန၊ အနွေန္တိ မမ ပစ္ဆတော.

‘‘ပုဋကေ သတ္တ ပုပ္ဖါနိ၊ နိက္ခိတ္တာနိ တပဿိနာ၊

ဂဟေတွာ တာနိ ဉာဏမှိ၊ ဝေဿဘုဿာဘိရောပယိံ.

‘‘ဧကတိံသေ ဣတော ကပ္ပေ၊ ယံ ပုပ္ဖမဘိရောပယိံ၊

ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ၊ ဉာဏပူဇာယိဒံ ဖလံ.

‘‘ဧကူနတိံသကပ္ပမှိ၊ ဝိပုလာဘသနာမကော၊

သတ္တရတနသမ္ပန္နော၊ စက္ကဝတ္တီ မဟဗ္ဗလော.

‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ။ပေ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.

အရဟတ္တံ ပန ပတွာ သတ္ထု ဩဝါဒံ ပဋိပူဇေန္တော ဗျတိရေကမုခေန စ အညံ ဗျာကရောန္တော တမေဝ ဂါထံ ပစ္စုဒါဟာသိ.

တတ္ထ ဟိတွာ ဂိဟိတ္တန္တိ ဂဟဋ္ဌဘာဝံ ပရိစ္စဇိတွာ ပဗ္ဗဇိတွာတိ အတ္ထော. အနဝေါသိတတ္တောတိ အနုရူပံ အဝေါသိတတ္တော၊ ယဒတ္ထံ သာသနေ ပဗ္ဗဇန္တဿ အနုရူပပရိညာဒီနံ အတီရိတတ္တာ အပရိယောသိတဘာဝေါ အကတကရဏီယောတိ အတ္ထော. အထ ဝါ အနဝေါသိတတ္တောတိ အနုအဝေါသိတသဘာဝေါ၊ ဝိသုဒ္ဓီနံ မဂ္ဂါနဉ္စ အနုပဋိပါဋိယာ ဝသိတဗ္ဗဝါသဿ အကတာဝီ၊ ဒသသု အရိယဝါသေသု အဝုသိတဝါတိ အတ္ထော. မုခသင်္ခါတံ နင်္ဂလံ ဣမဿ အတ္ထီတိ မုခနင်္ဂလီ. နင်္ဂလေန ဝိယ ပထဝိံ ပရေသု ဖရုသဝါစပ္ပယောဂေန အတ္တာနံ ခနန္တောတိ အတ္ထော. ဩဒရိကောတိ ဥဒရေ ပသုတော ဥဒရပေါသနတပ္ပရော. ကုသီတောတိ အလသော၊ ဘာဝနံ အနနုယုဉ္ဇန္တော. ဧဝံဘူတဿ နိပ္ဖတ္တိံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘မဟာဝရာဟောဝ နိဝါပပုဋ္ဌော၊ ပုနပ္ပုနံ ဂဗ္ဘမုပေတိ မန္ဒော’’တိ. တဿတ္ထော ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တောယေဝ. ဧတ္ထ စ ယထာ ပဗ္ဗဇိတွာ အနဝေါသိတာဒိသဘာဝတာယ ပုနပ္ပုနံ ဂဗ္ဘမုပေတိ မန္ဒော၊ န ဧဝံ မာဒိသော ပဏ္ဍိတော. တဗ္ဗိပရီတသဘာဝတာယ ပန သမ္မာပဋိပတ္တိယာ မတ္ထကံ ပါပိတတ္တာ ပရိနိဗ္ဗာယတီတိ ဗျတိရေကမုခေန အညံ ဗျာကာသီတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗန္တိ.

ဗေလဋ္ဌာနိကတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.