၆. သီတဝနိယတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ

ယော သီတဝနန္တိ အာယသ္မတော သမ္ဘူတတ္ထေရဿ ဂါထာ. ကာ ဥပ္ပတ္တိ? ဣတော ကိရ အဋ္ဌာရသာဓိကဿ ကပ္ပသတဿ မတ္ထကေ အတ္ထဒဿီ နာမ သမ္ဗုဒ္ဓေါ လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇိတွာ သဒေဝကံ လောကံ သံသာရမဟောဃတော တာရေန္တော ဧကဒိဝသံ မဟတာ ဘိက္ခုသံဃေန သဒ္ဓိံ ဂင်္ဂါတီရံ ဥပဂစ္ဆိ. တသ္မိံ ကာလေ အယံ ဂဟပတိကုလေ နိဗ္ဗတ္တော တတ္ထ ဘဂဝန္တံ ပဿိတွာ ပသန္နမာနသော ဥပသင်္ကမိတွာ ဝန္ဒိတွာ ‘‘ကိံ၊ ဘန္တေ၊ ပါရံ ဂန္တုကာမတ္ထာ’’တိ ပုစ္ဆိ. ဘဂဝါ ‘‘ဂမိဿာမာ’’တိ အဝေါစ. သော တာဝဒေဝ နာဝါသင်္ဃာဋံ ယောဇေတွာ ဥပနေသိ. သတ္ထာ တံ အနုကမ္ပန္တော သဟ ဘိက္ခုသံဃေန နာဝံ အဘိရုဟိ. သော သယမ္ပိ အဘိရုယှ သုခေနေဝ ပရတီရံ သမ္ပာပေတွာ ဘဂဝန္တံ ဘိက္ခုသံဃဉ္စ ဒုတိယဒိဝသေ မဟာဒါနံ ပဝတ္တေတွာ အနုဂန္တွာ ပသန္နစိတ္တော ဝန္ဒိတွာ နိဝတ္တိ. သော တေန ပုညကမ္မေန ဒေဝမနုဿေသု သံသရိတွာ ဣတော တေရသာဓိကကပ္ပသတဿ မတ္ထကေ ခတ္တိယကုလေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ရာဇာ အဟောသိ စက္ကဝတ္တီ ဓမ္မိကော ဓမ္မရာဇာ. သော သတ္တေ သုဂတိမဂ္ဂေ ပတိဋ္ဌာပေတွာ တတော စုတော ဧကနဝုတိကပ္ပေ ဝိပဿိဿ ဘဂဝတော သာသနေ ပဗ္ဗဇိတွာ ဓုတဓမ္မေ သမာဒါယ သုသာနေ ဝသန္တော သမဏဓမ္မံ အကာသိ. ပုန ကဿပဿ ဘဂဝတော ကာလေပိ တဿ သာသနေ တီဟိ သဟာယေဟိ သဒ္ဓိံ ပဗ္ဗဇိတွာ ဝီသတိဝဿသဟဿာနိ သမဏဓမ္မံ ကတွာ ဧကံ ဗုဒ္ဓန္တရံ ဒေဝမနုဿေသု သံသရိတွာ ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ ရာဇဂဟေ ဗြာဟ္မဏမဟာသာလဿ ပုတ္တော ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တိ. တဿ ‘‘သမ္ဘူတော’’တိ နာမံ အကံသု. သော ဝယပ္ပတ္တော ဗြာဟ္မဏသိပ္ပေသု နိပ္ဖတ္တိံ ဂတော. ဘူမိဇော ဇေယျသေနော အဘိရာဓနောတိ တီဟိ သဟာယေဟိ သဒ္ဓိံ ဘဂဝတော သန္တိကံ ဂတော ဓမ္မဒေသနံ သုတွာ ပဋိလဒ္ဓသဒ္ဓေါ ပဗ္ဗဇိ. ယေ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ –

‘‘ဘူမိဇော ဇေယျသေနော စ၊ သမ္ဘူတော အဘိရာဓနော၊

ဧတေ ဓမ္မံ အဘိညာသုံ၊ သာသနေ ဝရတာဒိနော’’တိ.

အထ သမ္ဘူတော ဘဂဝတော သန္တိကေ ကာယဂတာသတိကမ္မဋ္ဌာနံ ဂဟေတွာ နိဗဒ္ဓံ သီတဝနေ ဝသတိ. တေနေဝါယသ္မာ ‘‘သီတဝနိယော’’တိ ပညာယိတ္ထ. တေန စ သမယေန ဝေဿဝဏော မဟာရာဇာ ကေနစိဒေဝ ကရဏီယေန ဇမ္ဗုဒီပေ ဒက္ခိဏဒိသာဘာဂံ ဥဒ္ဒိဿ အာကာသေန ဂစ္ဆန္တော ထေရံ အဗ္ဘောကာသေ နိသီဒိတွာ ကမ္မဋ္ဌာနံ မနသိကရောန္တံ ဒိသွာ ဝိမာနတော ဩရုယှ ထေရံ ဝန္ဒိတွာ၊ ‘‘ယဒါ ထေရော သမာဓိတော ဝုဋ္ဌဟိဿတိ၊ တဒါ မမ အာဂမနံ အာရောစေထ၊ အာရက္ခဉ္စဿ ကရောထာ’’တိ ဒွေ ယက္ခေ အာဏာပေတွာ ပက္ကာမိ. တေ ထေရဿ သမီပေ ဌတွာ မနသိကာရံ ပဋိသံဟရိတွာ နိသိန္နကာလေ အာရောစေသုံ. တံ သုတွာ ထေရော ‘‘တုမှေ မမ ဝစနေန ဝေဿဝဏမဟာရာဇဿ ကထေထ၊ ဘဂဝတာ အတ္တနော သာသနေ ဌိတာနံ သတိအာရက္ခာ နာမ ဌပိတာ အတ္ထိ၊ သာယေဝ မာဒိသေ ရက္ခတိ၊ တွံ တတ္ထ အပ္ပေါဿုက္ကော ဟောဟိ၊ ဘဂဝတော ဩဝါဒေ ဌိတာနံ ဧဒိသာယ အာရက္ခာယ ကရဏီယံ နတ္ထီ’’တိ တေ ဝိဿဇ္ဇေတွာ တာဝဒေဝ ဝိပဿနံ ဝဍ္ဎေတွာ ဝိဇ္ဇာတ္တယံ သစ္ဆာကာသိ. တတော ဝေဿဝဏော နိဝတ္တမာနော ထေရဿ သမီပံ ပတွာ မုခါကာရသလ္လက္ခဏေနေဝဿ ကတကိစ္စဘာဝံ ဉတွာ သာဝတ္ထိံ ဂန္တွာ ဘဂဝတော အာရောစေတွာ သတ္ထု သမ္မုခါ ထေရံ အဘိတ္ထဝန္တော –

‘‘သတိအာရက္ခသမ္ပန္နော၊ ဓိတိမာ ဝီရိယသမာဟိတော၊

အနုဇာတော သတ္ထု သမ္ဘူတော၊ တေဝိဇ္ဇော မစ္စုပါရဂူ’’တိ. –

ဣမာယ ဂါထာယ ထေရဿ ဂုဏေ ဝဏ္ဏေသိ. တေန ဝုတ္တံ အပဒါနေ (အပ. ထေရ ၁.၂၁.၁၅-၂၀) –

‘‘အတ္ထဒဿီ တု ဘဂဝါ၊ ဒွိပဒိန္ဒော နရာသဘော၊

ပုရက္ခတော သာဝကေဟိ၊ ဂင်္ဂါတီရမုပါဂမိ.

‘‘သမတိတ္တိ ကာကပေယျာ၊ ဂင်္ဂါ အာသိ ဒုရုတ္တရာ၊

ဥတ္တာရယိံ ဘိက္ခုသံဃံ၊ ဗုဒ္ဓဉ္စ ဒွိပဒုတ္တမံ.

‘‘အဋ္ဌာရသေ ကပ္ပသတေ၊ ယံ ကမ္မမကရိံ တဒါ၊

ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ၊ တရဏာယ ဣဒံ ဖလံ.

‘‘တေရသေတော ကပ္ပသတေ၊ ပဉ္စ သဗ္ဗောဘဝါ အဟုံ၊

သတ္တရတနသမ္ပန္နာ၊ စက္ကဝတ္တီ မဟဗ္ဗလာ.

‘‘ပစ္ဆိမေ စ ဘဝေ အသ္မိံ၊ ဇာတောဟံ ဗြာဟ္မဏေ ကုလေ၊

သဒ္ဓိံ တီဟိ သဟာယေဟိ၊ ပဗ္ဗဇိံ သတ္ထု သာသနေ.

‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ။ပေ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.

အထာယသ္မာ သမ္ဘူတော ဘဂဝန္တံ ဒဿနာယ ဂစ္ဆန္တေ ဘိက္ခူ ဒိသွာ ‘‘အာဝုသော၊ မမ ဝစနေန ဘဂဝတော ပါဒေ သိရသာ ဝန္ဒထ၊ ဧဝဉ္စ ဝဒေထာ’’တိ ဝတွာ ဓမ္မာဓိကရဏံ အတ္တနော သတ္ထု အဝိဟေဌိတဘာဝံ ပကာသေန္တော ‘‘ယော သီတဝန’’န္တိ ဂါထမာဟ. တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝန္တံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဝန္ဒိတွာ သမ္ဘူတတ္ထေရဿ သာသနံ သမ္ပဝေဒေန္တာ၊ ‘‘အာယသ္မာ၊ ဘန္တေ၊ သမ္ဘူတော ဘဂဝတော ပါဒေ သိရသာ ဝန္ဒတိ၊ ဧဝဉ္စ ဝဒတီ’’တိ ဝတွာ တံ ဂါထံ အာရောစေသုံ၊ တံ သုတွာ ဘဂဝါ ‘‘ပဏ္ဍိတော၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမ္ဘူတော ဘိက္ခု ပစ္စပါဒိ ဓမ္မဿာနုဓမ္မံ၊ န စ မံ ဓမ္မာဓိကရဏံ ဝိဟေဌေတိ. ဝေဿဝဏေန တဿတ္ထော မယှံ အာရောစိတာ’’တိ အာဟ.

၆. ယံ ပန တေ ဘိက္ခူ သမ္ဘူတတ္ထေရေန ဝုတ္တံ ‘‘ယော သီတဝန’’န္တိ ဂါထံ သတ္ထု နိဝေဒေသုံ. တတ္ထ သီတဝနန္တိ ဧဝံနာမကံ ရာဇဂဟသမီပေ မဟန္တံ ဘေရဝသုသာနဝနံ. ဥပဂါတိ နိဝါသနဝသေန ဥပဂစ္ဆိ. ဧတေန ဘဂဝတာ အနုညာတံ ပဗ္ဗဇိတာနုရူပံ နိဝါသနဋ္ဌာနံ ဒဿေတိ. ဘိက္ခူတိ သံသာရဘယဿ ဣက္ခနတော ဘိန္နကိလေသတာယ စ ဘိက္ခု. ဧကောတိ အဒုတိယော၊ ဧတေန ကာယဝိဝေကံ ဒဿေတိ. သန္တုသိတောတိ သန္တုဋ္ဌော. ဧတေန စတုပစ္စယသန္တောသလက္ခဏံ အရိယဝံသံ ဒဿေတိ. သမာဟိတတ္တောတိ ဥပစာရပ္ပနာဘေဒေန သမာဓိနာ သမာဟိတစိတ္တော၊ ဧတေန စိတ္တဝိဝေကဘာဝနာမုခေန ဘာဝနာရာမံ အရိယဝံသံ ဒဿေတိ. ဝိဇိတာဝီတိ သာသနေ သမ္မာပဋိပဇ္ဇန္တေန ဝိဇေတဗ္ဗံ ကိလေသဂဏံ ဝိဇိတွာ ဌိတော၊ ဧတေန ဥပဓိဝိဝေကံ ဒဿေတိ. ဘယဟေတူနံ ကိလေသာနံ အပဂတတ္တာ အပေတလောမဟံသော၊ ဧတေန သမ္မာပဋိပတ္တိယာ ဖလံ ဒဿေတိ. ရက္ခန္တိ ရက္ခန္တော. ကာယဂတာသတိန္တိ ကာယာရမ္မဏံ သတိံ၊ ကာယဂတာသတိကမ္မဋ္ဌာနံ ပရိဗြူဟနဝသေန အဝိဿဇ္ဇေန္တော. ဓိတိမာတိ ဓီရော၊ သမာဟိတတ္တံ ဝိဇိတာဝိဘာဝတံ ဝါ ဥပါဒါယ ပဋိပတ္တိဒဿနမေတံ. အယဉှေတ္ထ သင်္ခေပတ္ထော – သော ဘိက္ခု ဝိဝေကသုခါနုပေက္ခာယ ဧကော သီတဝနံ ဥပါဂမိ၊ ဥပါဂတော စ လောလဘာဝါဘာဝတော သန္တုဋ္ဌော ဓိတိမာ ကာယဂတာသတိကမ္မဋ္ဌာနံ ဘာဝေန္တော တထာဓိဂတံ ဈာနံ ပါဒကံ ကတွာ အာရဒ္ဓဝိပဿနံ ဥဿုက္ကာပေတွာ အဓိဂတေန အဂ္ဂမဂ္ဂေန သမာဟိတော ဝိဇိတာဝီ စ ဟုတွာ ကတကိစ္စတာယ ဘယဟေတူနံ သဗ္ဗသော အပဂတတ္တာ အပေတလောမဟံသော ဇာတောတိ.

သီတဝနိယတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.