၇. ဘလ္လိယတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ

ယောပါနုဒီတိ အာယသ္မတော ဘလ္လိယတ္ထေရဿ ဂါထာ. ကာ ဥပ္ပတ္တိ? အယံ ကိရ ဣတော ဧကတိံသေ ကပ္ပေ အနုပ္ပန္နေ ဗုဒ္ဓေ သုမနဿ နာမ ပစ္စေကဗုဒ္ဓဿ ပသန္နစိတ္တော ဖလာဖလံ ဒတွာ သုဂတီသု ဧဝ သံသရန္တော သိခိဿ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ ကာလေ အရုဏဝတီနဂရေ ဗြာဟ္မဏကုလေ နိဗ္ဗတ္တော ‘‘သိခိဿ ဘဂဝတော ပဌမာဘိသမ္ဗုဒ္ဓဿ ဥဇိတ၊ ဩဇိတာ နာမ ဒွေ သတ္ထဝါဟပုတ္တာ ပဌမာဟာရံ အဒံသူ’’တိ သုတွာ အတ္တနော သဟာယကေန သဒ္ဓိံ ဘဂဝန္တံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဝန္ဒိတွာ သွာတနာယ နိမန္တေတွာ မဟာဒါနံ ပဝတ္တေတွာ ပတ္ထနံ အကံသု – ‘‘ဥဘောပိ မယံ၊ ဘန္တေ၊ အနာဂတေ တုမှာဒိသဿ ဗုဒ္ဓဿ ပဌမာဟာရဒါယကာ ဘဝေယျာမာ’’တိ. တေ တတ္ထ တတ္ထ ဘဝေ ပုညကမ္မံ ကတွာ ဒေဝမနုဿေသု သံသရန္တာ ကဿပဿ ဘဂဝတော ကာလေ ဂေါပါလကသေဋ္ဌိဿ ပုတ္တာ ဘာတရော ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တာ. ဗဟူနိ ဝဿာနိ ဘိက္ခုသံဃံ ခီရဘောဇနေန ဥပဋ္ဌဟိံသု. အမှာကံ ပန ဘဂဝတော ကာလေ ပေါက္ခရဝတီနဂရေ သတ္ထဝါဟဿ ပုတ္တာ ဘာတရော ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တာ. တေသု ဇေဋ္ဌော တဖုဿော နာမ၊ ကနိဋ္ဌော ဘလ္လိယော နာမ၊ တေ ပဉ္စမတ္တာနိ သကဋသတာနိ ဘဏ္ဍဿ ပူရေတွာ ဝါဏိဇ္ဇာယ ဂစ္ဆန္တာ ဘဂဝတိ ပဌမာဘိသမ္ဗုဒ္ဓေ သတ္တသတ္တာဟံ ဝိမုတ္တိသုခဓမ္မပစ္စဝေက္ခဏာဟိ ဝီတိနာမေတွာ အဋ္ဌမေ သတ္တာဟေ ရာဇာယတနမူလေ ဝိဟရန္တေ ရာဇာယတနဿ အဝိဒူရေ မဟာမဂ္ဂေန အတိက္ကမန္တိ၊ တေသံ တသ္မိံ သမယေ သမေပိ ဘူမိဘာဂေ အကဒ္ဒမောဒကေ သကဋာနိ နပ္ပဝတ္တိံသု၊ ‘‘ကိံ နု၊ ခေါ၊ ကာရဏ’’န္တိ စ စိန္တေန္တာနံ ပေါရာဏသာလောဟိတာ ဒေဝတာ ရုက္ခဝိဋပန္တရေ အတ္တာနံ ဒဿေန္တီ အာဟ – ‘‘မာဒိသာ၊ အယံ ဘဂဝါ အစိရာဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါ သတ္တသတ္တာဟံ အနာဟာရော ဝိမုတ္တိသုခါပဋိသံဝေဒီ ဣဒါနိ ရာဇာယတနမူလေ နိသိန္နော၊ တံ အာဟာရေန ပဋိမာနေထ၊ ယဒဿ တုမှာကံ ဒီဃရတ္တံ ဟိတာယ သုခါယာ’’တိ. တံ သုတွာ တေ ဥဠာရံ ပီတိသောမနဿံ ပဋိသံဝေဒေန္တာ၊ ‘‘အာဟာရသမ္ပာဒနံ ပပဉ္စ’’န္တိ မညမာနာ မန္ထဉ္စ မဓုပိဏ္ဍိကဉ္စ ဘဂဝတော ဒတွာ ဒွေဝါစိကသရဏံ ဂန္တွာ ကေသဓာတုယော လဘိတွာ အဂမံသု. တေ ဟိ ပဌမံ ဥပါသကာ အဟေသုံ. အထ ဘဂဝတိ ဗာရာဏသိံ ဂန္တွာ ဓမ္မစက္ကံ ပဝတ္တေတွာ အနုပုဗ္ဗေန ရာဇဂဟေ ဝိဟရန္တေ တဖုဿဘလ္လိယာ ရာဇဂဟံ ဥပဂတာ ဘဂဝန္တံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဝန္ဒိတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု. တေသံ ဘဂဝါ ဓမ္မံ ဒေသေသိ. တေသု တဖုဿော သောတာပတ္တိဖလေ ပတိဋ္ဌာယ ဥပါသကောဝ အဟောသိ. ဘလ္လိယော ပန ပဗ္ဗဇိတွာ ဆဠဘိညော အဟောသိ. တေန ဝုတ္တံ အပဒါနေ (အပ. ထေရ ၂.၄၈.၆၆-၇၀) –

‘‘သုမနော နာမ သမ္ဗုဒ္ဓေါ၊ တက္ကရာယံ ဝသီ တဒါ၊

ဝလ္လိကာရဖလံ ဂယှ၊ သယမ္ဘုဿ အဒါသဟံ.

‘‘ဧကတိံသေ ဣတော ကပ္ပေ၊ ယံ ဖလံ အဒဒိံ တဒါ၊

ဒုဂ္ဂတိံ နာဘိဇာနာမိ၊ ဖလဒါနဿိဒံ ဖလံ.

‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ။ပေ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန’’န္တိ.

အထေကဒိဝသံ မာရော ဘလ္လိယတ္ထေရဿ ဘိံသာပနတ္ထံ ဘယာနကံ ရူပံ ဒဿေသိ. သော အတ္တနော သဗ္ဗဘယာတိက္ကမံ ပကာသေန္တော ‘‘ယောပါနုဒီ’’တိ ဂါထမဘာသိ.

၇. တတ္ထ ယောပါနုဒီတိ ယော အပါနုဒိ ခိပိ ပဇဟိ ဝိဒ္ဓံသေသိ. မစ္စုရာဇဿာတိ မစ္စု နာမ မရဏံ ခန္ဓာနံ ဘေဒေါ၊ သော ဧဝ စ သတ္တာနံ အတ္တနော ဝသေ အနုဝတ္တာပနတော ဣဿရဋ္ဌေန ရာဇာတိ မစ္စုရာဇာ၊ တဿ. သေနန္တိ ဇရာရောဂါဒိံ၊ သာ ဟိဿ ဝသဝတ္တနေ အင်္ဂဘာဝတော သေနာ နာမ၊ တေန ဟေသ မဟတာ နာနာဝိဓေန ဝိပုလေန ‘‘မဟာသေနော’’တိ ဝုစ္စတိ. ယထာဟ – ‘‘န ဟိ နော သင်္ဂရံ တေန၊ မဟာသေနေန မစ္စုနာ’’တိ (မ. နိ. ၁.၂၇၂၊ ဇာ. ၂.၂၂.၁၂၁၊ နေတ္တိ. ၁၀၃). အထ ဝါ ဂုဏမာရဏဋ္ဌေန ‘‘မစ္စူ’’တိ ဣဓ ဒေဝပုတ္တမာရော အဓိပ္ပေတော၊ တဿ စ သဟာယဘာဝူပဂမနတော ကာမာဒယော သေနာ. တထာ စာဟ –

‘‘ကာမာ တေ ပဌမာ သေနာ၊ ဒုတိယာ အရတိ ဝုစ္စတိ၊

တတိယာ ခုပ္ပိပါသာ တေ၊ စတုတ္ထီ တဏှာ ပဝုစ္စတိ.

‘‘ပဉ္စမီ ထိနမိဒ္ဓံ တေ၊ ဆဋ္ဌာ ဘီရူ ပဝုစ္စတိ၊

သတ္တမီ ဝိစိကိစ္ဆာ တေ၊ မာနော မက္ခော စ အဋ္ဌမီ’’တိ. (သု. နိ. ၄၃၈-၄၃၉၊ မဟာနိ. ၂၈၊စူဠနိ. နန္ဒမာဏဝပုစ္ဆာနိဒ္ဒေသ ၄၇)၊

နဠသေတုံဝ သုဒုဗ္ဗလံ မဟောဃောတိ သာရဝိရဟိတတော နဠသေတုသဒိသံ အတိဝိယ အဗလဘာဝတော သုဋ္ဌု ဒုဗ္ဗလံ သံကိလေသသေနံ နဝလောကုတ္တရဓမ္မာနံ မဟာဗလဝဘာဝတော မဟောဃသဒိသေန အဂ္ဂမဂ္ဂေန ယော အပါနုဒိ ဝိဇိတာဝီ အပေတဘေရဝေါ ဒန္တော၊ သော ပရိနိဗ္ဗုတော ဌိတတ္တောတိ ယောဇနာ. တံ သုတွာ မာရော ‘‘ဇာနာတိ မံ သမဏော’’တိ တတ္ထေဝန္တရဓာယီတိ.

ဘလ္လိယတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.