၅. တိရောကုဋ္ဋပေတဝတ္ထုဝဏ္ဏနာ

တိရောကုဋ္ဋေသု တိဋ္ဌန္တီတိ ဣဒံ သတ္ထာ ရာဇဂဟေ ဝိဟရန္တော သမ္ဗဟုလေ ပေတေ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

တတြာယံ ဝိတ္ထာရကထာ – ဣတော ဒွါနဝုတိကပ္ပေ ကာသိ နာမ နဂရံ အဟောသိ. တတ္ထ ဇယသေနော နာမ ရာဇာ ရဇ္ဇံ ကာရေသိ. တဿ သိရိမာ နာမ ဒေဝီ. တဿာ ကုစ္ဆိယံ ဖုဿော နာမ ဗောဓိသတ္တော နိဗ္ဗတ္တိတွာ အနုပုဗ္ဗေန သမ္မာသမ္ဗောဓိံ အဘိသမ္ဗုဇ္ဈိ. ဇယသေနော ရာဇာ ‘‘မမ ပုတ္တော မဟာဘိနိက္ခမနံ နိက္ခမိတွာ ဗုဒ္ဓေါ ဇာတော၊ မယှမေဝ ဗုဒ္ဓေါ၊ မယှံ ဓမ္မော၊ မယှံ သံဃော’’တိ မမတ္တံ ဥပ္ပါဒေတွာ သဗ္ဗကာလံ သယမေဝ ဥပဋ္ဌဟတိ၊ န အညေသံ ဩကာသံ ဒေတိ.

ဘဂဝတော ကနိဋ္ဌဘာတရော ဝေမာတိကာ တယော ဘာတရော စိန္တေသုံ – ‘‘ဗုဒ္ဓါ နာမ သဗ္ဗလောက ဟိတတ္ထာယ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ န ဧကဿေဝ အတ္ထာယ. အမှာကဉ္စ ပိတာ အညေသံ ဩကာသံ န ဒေတိ. ကထံ နု ခေါ မယံ လဘေယျာမ ဘဂဝန္တံ ဥပဋ္ဌာတုံ ဘိက္ခုသံဃဉ္စာ’’တိ? တေသံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ဟန္ဒ မယံ ကိဉ္စိ ဥပါယံ ကရောမာ’’တိ. တေ ပစ္စန္တံ ကုပိတံ ဝိယ ကာရာပေသုံ. တတော ရာဇာ ‘‘ပစ္စန္တော ကုပိတော’’တိ သုတွာ တယောပိ ပုတ္တေ ပစ္စန္တံ ဝူပသမေတုံ ပေသေသိ. တေ ဂန္တွာ ဝူပသမေတွာ အာဂတာ. ရာဇာ တုဋ္ဌော ဝရံ အဒါသိ ‘‘ယံ ဣစ္ဆထ၊ တံ ဂဏှထာ’’တိ. တေ ‘‘မယံ ဘဂဝန္တံ ဥပဋ္ဌာတုံ ဣစ္ဆာမာ’’တိ အာဟံသု. ရာဇာ ‘‘ဧတံ ဌပေတွာ အညံ ဂဏှထာ’’တိ အာဟ. တေ ‘‘မယံ အညေန အနတ္ထိကာ’’တိ အာဟံသု. တေန ဟိ ပရိစ္ဆေဒံ ကတွာ ဂဏှထာတိ. တေ သတ္တ ဝဿာနိ ယာစိံသု. ရာဇာ န အဒါသိ. ဧဝံ ‘‘ဆ၊ ပဉ္စ၊ စတ္တာရိ၊ တီဏိ၊ ဒွေ၊ ဧကံ၊ သတ္တ မာသေ၊ ဆ၊ ပဉ္စ၊ စတ္တာရော’’တိ ဝတွာ ယာဝ တေမာသံ ယာစိံသု. တဒါ ရာဇာ ‘‘ဂဏှထာ’’တိ အဒါသိ.

တေ ဘဂဝန္တံ ဥပသင်္ကမိတွာ အာဟံသု – ‘‘ဣစ္ဆာမ မယံ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝန္တံ တေမာသံ ဥပဋ္ဌာတုံ၊ အဓိဝါသေတု နော၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝါ ဣမံ တေမာသံ ဝဿာဝါသ’’န္တိ. အဓိဝါသေသိ ဘဂဝါ တုဏှီဘာဝေန. တေ တယော အတ္တနော ဇနပဒေ နိယုတ္တကပုရိသဿ လေခံ ပေသေသုံ ‘‘ဣမံ တေမာသံ အမှေဟိ ဘဂဝါ ဥပဋ္ဌာတဗ္ဗော၊ ဝိဟာရံ အာဒိံ ကတွာ သဗ္ဗံ ဘဂဝတော ဥပဋ္ဌာနသမ္ဘာရံ သမ္ပာဒေဟီ’’တိ. သော သဗ္ဗံ သမ္ပာဒေတွာ ပဋိပေသေသိ. တေ ကာသာယဝတ္ထနိဝတ္ထာ ဟုတွာ ပုရိသသဟဿေဟိ ဝေယျာဝစ္စကရေဟိ ဘဂဝန္တံ ဘိက္ခုသံဃဉ္စ သက္ကစ္စံ ဥပဋ္ဌဟမာနာ ဇနပဒံ နေတွာ ဝိဟာရံ နိယျာတေတွာ ဝဿံ ဝသာပေသုံ.

တေသံ ဘဏ္ဍာဂါရိကော ဧကော ဂဟပတိပုတ္တော သပဇာပတိကော သဒ္ဓေါ အဟောသိ ပသန္နော. သော ဗုဒ္ဓပ္ပမုခဿ ဘိက္ခုသံဃဿ ဒါနဝတ္တံ သက္ကစ္စံ အဒါသိ. ဇနပဒေ နိယုတ္တကပုရိသော တံ ဂဟေတွာ ဇာနပဒေဟိ ဧကာဒသမတ္တေဟိ ပုရိသသဟဿေဟိ သဒ္ဓိံ သက္ကစ္စမေဝ ဒါနံ ပဝတ္တာပေသိ. တတ္ထ ကေစိ ဇာနပဒါ ပဋိဟတစိတ္တာ အဟေသုံ. တေ ဒါနဿ အန္တရာယံ ကတွာ ဒေယျဓမ္မံ အတ္တနာ ခါဒိံသု၊ ဘတ္တသာလဉ္စ အဂ္ဂိနာ ဒဟိံသု. ပဝါရိတာ ရာဇပုတ္တာ ဘဂဝတော သက္ကာရံ ကတွာ ဘဂဝန္တံ ပုရက္ခတွာ ပိတု သန္တိကမေဝ ပစ္စာဂမိံသု. တတ္ထ ဂန္တွာ ဘဂဝါ ပရိနိဗ္ဗာယိ. ရာဇပုတ္တာ စ ဇနပဒေ နိယုတ္တကပုရိသော စ ဘဏ္ဍာဂါရိကော စ အနုပုဗ္ဗေန ကာလံ ကတွာ သဒ္ဓိံ ပရိသာယ သဂ္ဂေ ဥပ္ပဇ္ဇိံသု၊ ပဋိဟတစိတ္တာ ဇနာ နိရယေ ဥပ္ပဇ္ဇိံသု. ဧဝံ တေသံ ဥဘယေသံ ဇနာနံ သဂ္ဂတော သဂ္ဂံ နိရယတော နိရယံ ဥပပဇ္ဇန္တာနံ ဒွါနဝုတိကပ္ပါ ဝီတိဝတ္တာ.

အထ ဣမသ္မိံ ဘဒ္ဒကပ္ပေ ကဿပဿ ဘဂဝတော ကာလေ တေ ပဋိဟတစိတ္တာ ဇနာ ပေတေသု ဥပ္ပန္နာ. တဒါ မနုဿာ အတ္တနော အတ္တနော ဉာတကာနံ ပေတာနံ အတ္ထာယ ဒါနံ ဒတွာ ဥဒ္ဒိသန္တိ ‘‘ဣဒံ နော ဉာတီနံ ဟောတူ’’တိ၊ တေ သမ္ပတ္တိံ လဘန္တိ. အထ ဣမေပိ ပေတာ တံ ဒိသွာ ကဿပံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓံ ဥပသင်္ကမိတွာ ပုစ္ဆိံသု – ‘‘ကိံ နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ မယမ္ပိ ဧဝရူပံ သမ္ပတ္တိံ လဘေယျာမာ’’တိ? ဘဂဝါ အာဟ – ‘‘ဣဒါနိ န လဘထ၊ အနာဂတေ ပန ဂေါတမော နာမ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဘဝိဿတိ၊ တဿ ဘဂဝတော ကာလေ ဗိမ္ဗိသာရော နာမ ရာဇာ ဘဝိဿတိ၊ သော တုမှာကံ ဣတော ဒွါနဝုတိကပ္ပေ ဉာတိ အဟောသိ၊ သော ဗုဒ္ဓဿ ဒါနံ ဒတွာ တုမှာကံ ဥဒ္ဒိသိဿတိ၊ တဒါ လဘိဿထာ’’တိ. ဧဝံ ဝုတ္တေ ကိရ တေသံ ပေတာနံ တံ ဝစနံ ‘‘သွေ လဘိဿထာ’’တိ ဝုတ္တံ ဝိယ အဟောသိ.

တတော ဧကသ္မိံ ဗုဒ္ဓန္တရေ ဝီတိဝတ္တေ အမှာကံ ဘဂဝါ ဥပ္ပဇ္ဇိ. တေပိ တယော ရာဇပုတ္တာ ပုရိသသဟဿေန သဒ္ဓိံ ဒေဝလောကတော စဝိတွာ မဂဓရဋ္ဌေ ဗြာဟ္မဏကုလေ ဥပ္ပဇ္ဇိတွာ အနုပုဗ္ဗေန တာပသပဗ္ဗဇ္ဇံ ပဗ္ဗဇိတွာ ဂယာသီသေ တယော ဇဋိလာ အဟေသုံ၊ ဇနပဒေ နိယုတ္တကပုရိသော ရာဇာ ဗိမ္ဗိသာရော အဟောသိ၊ ဘဏ္ဍာဂါရိကော ဂဟပတိပုတ္တော ဝိသာခေါ နာမ သေဋ္ဌိ အဟောသိ၊ တဿ ပဇာပတိ ဓမ္မဒိန္နာ နာမ သေဋ္ဌိဓီတာ အဟောသိ၊ အဝသေသာ ပန ပရိသာ ရညော ဧဝ ပရိဝါရာ ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တိံသု.

အမှာကမ္ပိ ဘဂဝါ လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇိတွာ သတ္တသတ္တာဟံ အတိက္ကမိတွာ အနုပုဗ္ဗေန ဗာရာဏသိံ အာဂမ္မ ဓမ္မစက္ကံ ပဝတ္တေတွာ ပဉ္စဝဂ္ဂိယေ အာဒိံ ကတွာ ယာဝ သဟဿပရိဝါရေ တယော ဇဋိလေ ဝိနေတွာ ရာဇဂဟံ အဂမာသိ. တတ္ထ စ တဒဟုပသင်္ကမန္တံယေဝ ရာဇာနံ ဗိမ္ဗိသာရံ သောတာပတ္တိဖလေ ပတိဋ္ဌာပေသိ သဒ္ဓိံ ဧကာဒသနဟုတေဟိ အင်္ဂမဂဓဝါသီဟိ ဗြာဟ္မဏဂဟပတိကေဟိ. အထ ရညာ သွာတနာယ ဘတ္တေန နိမန္တိတော အဓိဝါသေတွာ ဒုတိယဒိဝသေ မာဏဝကဝဏ္ဏေန သက္ကေန ဒေဝါနမိန္ဒေန ပုရတော ဂစ္ဆန္တေန –

‘‘ဒန္တော ဒန္တေဟိ သဟ ပုရာဏဇဋိလေဟိ၊ ဝိပ္ပမုတ္တော ဝိပ္ပမုတ္တေဟိ၊

သိင်္ဂီနိက္ခသဝဏ္ဏော၊ ရာဇဂဟံ ပါဝိသိ ဘဂဝါ’’တိ. (မဟာဝ. ၅၈) –

ဧဝမာဒီဟိ ဂါထာဟိ အဘိတ္ထဝိယမာနော ရာဇဂဟံ ပဝိသိတွာ ရညော နိဝေသနေ မဟာဒါနံ သမ္ပဋိစ္ဆိ. တေ ပန ပေတာ ‘‘ဣဒါနိ ရာဇာ ဒါနံ အမှာကံ ဥဒ္ဒိသိဿတိ၊ ဣဒါနိ ဥဒ္ဒိသိဿတီ’’တိ အာသာယ သမ္ပရိဝါရေတွာ အဋ္ဌံသု.

ရာဇာ ဒါနံ ဒတွာ ‘‘ကတ္ထ နု ခေါ ဘဂဝါ ဝိဟရေယျာ’’တိ ဘဂဝတော ဝိဟာရဋ္ဌာနမေဝ စိန္တေသိ၊ န တံ ဒါနံ ကဿစိ ဥဒ္ဒိသိ. တထာ တံ ဒါနံ အလဘန္တာ ပေတာ ဆိန္နာသာ ဟုတွာ ရတ္တိယံ ရညော နိဝေသနေ အတိဝိယ ဘိံသနကံ ဝိဿရမကံသု. ရာဇာ ဘယသန္တာသသံဝေဂံ အာပဇ္ဇိတွာ ဝိဘာတာယ ရတ္တိယာ ဘဂဝတော အာရောစေဟိ – ‘‘ဧဝရူပံ သဒ္ဒံ အဿောသိံ၊ ကိံ နု ခေါ မေ၊ ဘန္တေ၊ ဘဝိဿတီ’’တိ? ဘဂဝါ ‘‘မာ ဘာယိ၊ မဟာရာဇ၊ န တေ ကိဉ္စိ ပါပကံ ဘဝိဿတိ၊ အပိစ ခေါ သန္တိ တေ ပုရာဏဉာတကာ ပေတေသု ဥပ္ပန္နာ. တေ ဧကံ ဗုဒ္ဓန္တရံ တမေဝ ပစ္စာသီသန္တာ ‘ဗုဒ္ဓဿ ဒါနံ ဒတွာ အမှာကံ ဥဒ္ဒိသိဿတီ’တိ ဝိစရန္တာ တယာ ဟိယျော ဒါနံ ဒတွာ န ဥဒ္ဒိသိတတ္တာ ဆိန္နာသာ ဟုတွာ တထာရူပံ ဝိဿရမကံသူ’’တိ အာဟ. ‘‘ကိံ ဣဒါနိပိ၊ ဘန္တေ၊ ဒိန္နေ တေ လဘေယျု’’န္တိ? ‘‘အာမ၊ မဟာရာဇာ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ၊ ဘန္တေ၊ အဓိဝါသေတု မေ ဘဂဝါ အဇ္ဇတနာယ ဒါနံ၊ တေသံ ဥဒ္ဒိသိဿာမီ’’တိ. အဓိဝါသေသိ ဘဂဝါ တုဏှီဘာဝေန.

ရာဇာ နိဝေသနံ ဂန္တွာ မဟာဒါနံ ပဋိယာဒါပေတွာ ဘဂဝတော ကာလံ အာရောစာပေသိ. ဘဂဝါ ရာဇန္တေပုရံ ဂန္တွာ ပညတ္တေ အာသနေ နိသီဒိ သဒ္ဓိံ ဘိက္ခုသံဃေန. တေ ပေတာ ‘‘အပိ နာမ အဇ္ဇ လဘေယျာမာ’’တိ ဂန္တွာ တိရောကုဋ္ဋာဒီသု အဋ္ဌံသု. ဘဂဝါ တထာ အကာသိ၊ ယထာ တေ သဗ္ဗေဝ ရညော အာပါထံ ဂတာ အဟေသုံ. ရာဇာ ဒက္ခိဏောဒကံ ဒေန္တော ‘‘ဣဒံ မေ ဉာတီနံ ဟောတူ’’တိ ဥဒ္ဒိသိ. တာဝဒေဝ ပေတာနံ ကမလကုဝလယသဉ္ဆန္နာ ပေါက္ခရဏိယော နိဗ္ဗတ္တိံသု. တေ တတ္ထ နှတွာ စ ပိဝိတွာ စ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓဒရထကိလမထပိပါသာ သုဝဏ္ဏဝဏ္ဏာ အဟေသုံ. ရာဇာ ယာဂုခဇ္ဇဘောဇ္ဇာနိ ဒတွာ ဥဒ္ဒိသိ. တေသံ တင်္ခဏညေဝ ဒိဗ္ဗယာဂုခဇ္ဇဘောဇ္ဇာနိ နိဗ္ဗတ္တိံသု. တေ တာနိ ပရိဘုဉ္ဇိတွာ ပီဏိန္ဒြိယာ အဟေသုံ. အထ ဝတ္ထသေနာသနာနိ ဒတွာ ဥဒ္ဒိသိ. တေသံ ဒိဗ္ဗဝတ္ထပါသာဒပစ္စတ္ထရဏသေယျာဒိအလင်္ကာရဝိဓယော နိဗ္ဗတ္တိံသု. သာ စ တေသံ သမ္ပတ္တိ သဗ္ဗာပိ ယထာ ရညော ပါကဋာ ဟောတိ၊ တထာ ဘဂဝါ အဓိဋ္ဌာသိ. ရာဇာ တံ ဒိသွာ အတိဝိယ အတ္တမနော အဟောသိ. တတော ဘဂဝါ ဘုတ္တာဝီ ပဝါရိတော ရညော ဗိမ္ဗိသာရဿ အနုမောဒနတ္ထံ တိရောကုဋ္ဋပေတဝတ္ထုံ အဘာသိ –

၁၄. ‘‘တိရောကုဋ္ဋေသု တိဋ္ဌန္တိ၊ သန္ဓိသိင်္ဃာဋကေသု စ၊

ဒွါရဗာဟာသု တိဋ္ဌန္တိ၊ အာဂန္တွာန သကံ ဃရံ.

၁၅. ‘‘ပဟူတေ အန္နပါနမှိ၊ ခဇ္ဇဘောဇ္ဇေ ဥပဋ္ဌိတေ၊

န တေသံ ကောစိ သရတိ၊ သတ္တာနံ ကမ္မပစ္စယာ.

၁၆. ‘‘ဧဝံ ဒဒန္တိ ဉာတီနံ၊ ယေ ဟောန္တိ အနုကမ္ပကာ၊

သုစိံ ပဏီတံ ကာလေန၊ ကပ္ပိယံ ပါနဘောဇနံ.

၁၇. ‘‘ဣဒံ ဝေါ ဉာတီနံ ဟောတု၊ သုခိတာ ဟောန္တု ဉာတယော၊

တေ စ တတ္ထ သမာဂန္တွာ၊ ဉာတိပေတာ သမာဂတာ၊

ပဟူတေ အန္နပါနမှိ၊ သက္ကစ္စံ အနုမောဒရေ.

၁၈. ‘‘စိရံ ဇီဝန္တု နော ဉာတီ၊ ယေသံ ဟေတု လဘာမသေ၊

အမှာကဉ္စ ကတာ ပူဇာ၊ ဒါယကာ စ အနိပ္ဖလာ.

၁၉. ‘‘န ဟိ တတ္ထ ကသိ အတ္ထိ၊ ဂေါရက္ခေတ္ထ န ဝိဇ္ဇတိ၊

ဝဏိဇ္ဇာ တာဒိသီ နတ္ထိ၊ ဟိရညေန ကယာကယံ၊

ဣတော ဒိန္နေန ယာပေန္တိ၊ ပေတာ ကာလဂတာ တဟိံ.

၂၀. ‘‘ဥန္နမေ ဥဒကံ ဝုဋ္ဌံ၊ ယထာ နိန္နံ ပဝတ္တတိ၊

ဧဝမေဝ ဣတော ဒိန္နံ၊ ပေတာနံ ဥပကပ္ပတိ.

၂၁. ‘‘ယထာ ဝါရိဝဟာ ပူရာ၊ ပရိပူရေန္တိ သာဂရံ၊

ဧဝမေဝ ဣတော ဒိန္နံ၊ ပေတာနံ ဥပကပ္ပတိ.

၂၂. ‘‘အဒါသိ မေ အကာသိ မေ၊ ဉာတိမိတ္တာ သခါ စ မေ၊

ပေတာနံ ဒက္ခိဏံ ဒဇ္ဇာ၊ ပုဗ္ဗေ ကတမနုဿရံ.

၂၃. ‘‘န ဟိ ရုဏ္ဏံ ဝါ သောကော ဝါ၊ ယာ စညာ ပရိဒေဝနာ၊

န တံ ပေတာနမတ္ထာယ၊ ဧဝံ တိဋ္ဌန္တိ ဉာတယော.

၂၄. ‘‘အယဉ္စ ခေါ ဒက္ခိဏာ ဒိန္နာ၊ သံဃမှိ သုပ္ပတိဋ္ဌိတာ၊

ဒီဃရတ္တံ ဟိတာယဿ၊ ဌာနသော ဥပကပ္ပတိ.

၂၅. ‘‘သော ဉာတိဓမ္မော စ အယံ နိဒဿိတော၊ ပေတာန ပူဇာ စ ကတာ ဥဠာရာ၊

ဗလဉ္စ ဘိက္ခူနမနုပ္ပဒိန္နံ၊ တုမှေဟိ ပုညံ ပဟုတံ အနပ္ပက’’န္တိ.

၁၄. တတ္ထ တိရောကုဋ္ဋေသူတိ ကုဋ္ဋာနံ ပရဘာဂေသု. တိဋ္ဌန္တီတိ နိသဇ္ဇာဒိပဋိက္ခေပတော ဌာနကပ္ပနဝစနမေတံ၊ ဂေဟပါကာရကုဋ္ဋာနံ ဒွါရတော ဗဟိ ဧဝ တိဋ္ဌန္တီတိ အတ္ထော. သန္ဓိသိင်္ဃာဋကေသု စာတိ သန္ဓီသု စ သိင်္ဃာဋကေသု စ. သန္ဓီတိ စတုက္ကောဏရစ္ဆာ၊ ဃရသန္ဓိဘိတ္တိသန္ဓိအာလောကသန္ဓိယောပိ ဝုစ္စန္တိ. သိင်္ဃာဋကာတိ တိကောဏရစ္ဆာ. ဒွါရဗာဟာသု တိဋ္ဌန္တီတိ နဂရဒွါရဃရဒွါရာနံ ဗာဟာ နိဿာယ တိဋ္ဌန္တိ. အာဂန္တွာန သကံ ဃရန္တိ သကဃရံ နာမ ပုဗ္ဗဉာတိဃရမ္ပိ အတ္တနာ သာမိဘာဝေန အဇ္ဈာဝုတ္ထဃရမ္ပိ၊ တဒုဘယမ္ပိ တေ ယသ္မာ သကဃရသညာယ အာဂစ္ဆန္တိ၊ တသ္မာ ‘‘အာဂန္တွာန သကံ ဃရ’’န္တိ အာဟ.

၁၅. ဧဝံ ဘဂဝါ ပုဗ္ဗေ အနဇ္ဈာဝုတ္ထပုဗ္ဗမ္ပိ ပုဗ္ဗဉာတိဃရတ္တာ ဗိမ္ဗိသာရနိဝေသနံ သကဃရသညာယ အာဂန္တွာ တိရောကုဋ္ဋာဒီသု ဌိတေ ဣဿာမစ္ဆရိယဖလံ အနုဘဝန္တေ အတိဝိယ ဒုဒ္ဒသိကဝိရူပဘယာနကဒဿနေ ဗဟူ ပေတေ ရညော ဒဿေန္တော ‘‘တိရောကုဋ္ဋေသု တိဋ္ဌန္တီ’’တိ ဂါထံ ဝတွာ ပုန တေဟိ ကတဿ ကမ္မဿ ဒါရုဏဘာဝံ ဒဿေန္တော ‘‘ပဟူတေ အန္နပါနမှီ’’တိ ဒုတိယဂါထမာဟ.

တတ္ထ ပဟူတေတိ အနပ္ပကေ ဗဟုမှိ၊ ယာဝဒတ္ထေတိ အတ္ထော. ဗ-ကာရဿ ဟိ ပ-ကာရော လဗ္ဘတိ ‘‘ပဟု သန္တော န ဘရတီ’’တိအာဒီသု (သု. နိ. ၉၈) ဝိယ. ကေစိ ပန ‘‘ဗဟုကေ’’တိ ပဌန္တိ၊ သော ပန ပမာဒပါဌော. အန္နပါနမှီတိ အန္နေ စ ပါနေ စ. ခဇ္ဇဘောဇ္ဇေတိ ခဇ္ဇေ စ ဘောဇ္ဇေ စ. ဧတေန အသိတပီတခါယိတသာယိတဝသေန စတုဗ္ဗိဓမ္ပိ အာဟာရံ ဒဿေတိ. ဥပဋ္ဌိတေတိ ဥပဂမ္မ ဌိတေ သဇ္ဇိတေ၊ ပဋိယတ္တေတိ အတ္ထော. န တေသံ ကောစိ သရတိ သတ္တာနန္တိ တေသံ ပေတ္တိဝိသယေ ဥပ္ပန္နာနံ သတ္တာနံ ကောစိ မာတာ ဝါ ပိတာ ဝါ ပုတ္တော ဝါ နတ္တာ ဝါ န သရတိ. ကိံ ကာရဏာ? ကမ္မပစ္စယာတိ၊ အတ္တနာ ကတဿ အဒါနဒါနပဋိသေဓနာဒိဘေဒဿ ကဒရိယကမ္မဿ ကာရဏဘာဝတော. တဉှိ ကမ္မံ တေသံ ဉာတီနံ သရိတုံ န ဒေတိ.

၁၆. ဧဝံ ဘဂဝါ အနပ္ပကေပိ အန္နပါနာဒိမှိ ဝိဇ္ဇမာနေ ဉာတီနံ ပစ္စာသီသန္တာနံ ပေတာနံ ကမ္မဖလေန ဉာတကာနံ အနုဿရဏမတ္တဿာပိ အဘာဝံ ဒဿေတွာ ဣဒါနိ ပေတ္တိဝိသယုပပန္နေ ဉာတကေ ဥဒ္ဒိဿ ရညာ ဒိန္နဒါနံ ပသံသန္တော ‘‘ဧဝံ ဒဒန္တိ ဉာတီန’’န္တိ တတိယဂါထမာဟ.

တတ္ထ ဧဝန္တိ ဥပမာဝစနံ. တဿ ဒွိဓာ သမ္ဗန္ဓော – တေသံ သတ္တာနံ ကမ္မပစ္စယာ အသရန္တေသုပိ ကေသုစိ ကေစိ ဒဒန္တိ ဉာတီနံ၊ ယေ ဧဝံ အနုကမ္ပကာ ဟောန္တီတိ စ၊ မဟာရာဇ၊ ယထာ တယာ ဒိန္နံ၊ ဧဝံ သုစိံ ပဏီတံ ကာလေန ကပ္ပိယံ ပါနဘောဇနံ ဒဒန္တိ ဉာတီနံ၊ ယေ ဟောန္တိ အနုကမ္ပကာတိ စ. တတ္ထ ဒဒန္တီတိ ဒေန္တိ ဥဒ္ဒိသန္တိ နိယျာတေန္တိ. ဉာတီနန္တိ မာတိတော စ ပိတိတော စ သမ္ဗန္ဓာနံ. ယေတိ ယေ ကေစိ ပုတ္တာဒယော. ဟောန္တီတိ ဘဝန္တိ. အနုကမ္ပကာတိ အတ္ထကာမာ ဟိတေသိနော. သုစိန္တိ သုဒ္ဓံ မနောဟရံ ဓမ္မိကဉ္စ. ပဏီတန္တိ ဥဠာရံ. ကာလေနာတိ ဒက္ခိဏေယျာနံ ပရိဘောဂယောဂ္ဂကာလေန၊ ဉာတိပေတာနံ ဝါ တိရောကုဋ္ဋာဒီသု အာဂန္တွာ ဌိတကာလေန. ကပ္ပိယန္တိ အနုစ္ဆဝိကံ ပတိရူပံ အရိယာနံ ပရိဘောဂါရဟံ. ပါနဘောဇနန္တိ ပါနဉ္စ ဘောဇနဉ္စ၊ တဒုပဒေသေန စေတ္ထ သဗ္ဗံ ဒေယျဓမ္မံ ဝဒတိ.

၁၇. ဣဒါနိ ယေန ပကာရေန တေသံ ပေတာနံ ဒိန္နံ နာမ ဟောတိ၊ တံ ဒဿေန္တော ‘‘ဣဒံ ဝေါ ဉာတီနံ ဟောတု၊ သုခိတာ ဟောန္တု ဉာတယော’’တိ စတုတ္ထဂါထာယ ပုဗ္ဗဍ္ဎံ အာဟ. တံ တတိယဂါထာယ ပုဗ္ဗဍ္ဎေန သမ္ဗန္ဓိတဗ္ဗံ –

‘‘ဧဝံ ဒဒန္တိ ဉာတီနံ၊ ယေ ဟောန္တိ အနုကမ္ပကာ၊

ဣဒံ ဝေါ ဉာတီနံ ဟောတု၊ သုခိတာ ဟောန္တု ဉာတယော’’တိ.

တေန ‘‘ဣဒံ ဝေါ ဉာတီနံ ဟောတူတိ ဧဝံ ပကာရေန ဒဒန္တိ၊ နော အညထာ’’တိ အာကာရတ္ထေန ဧဝံသဒ္ဒေန ဒါတဗ္ဗာကာရနိဒဿနံ ကတံ ဟောတိ.

တတ္ထ ဣဒန္တိ ဒေယျဓမ္မနိဒဿနံ. ဝေါတိ နိပါတမတ္တံ ‘‘ယေဟိ ဝေါ အရိယာ’’တိအာဒီသု (မ. နိ. ၁.၃၆) ဝိယ. ဉာတီနံ ဟောတူတိ ပေတ္တိဝိသယေ ဥပ္ပန္နာနံ ဉာတကာနံ ဟောတု. ‘‘နော ဉာတီန’’န္တိ စ ပဌန္တိ၊ အမှာကံ ဉာတီနန္တိ အတ္ထော. သုခိတာ ဟောန္တု ဉာတယောတိ တေ ပေတ္တိဝိသယူပပန္နာ ဉာတယော ဣဒံ ဖလံ ပစ္စနုဘဝန္တာ သုခိတာ သုခပ္ပတ္တာ ဟောန္တု.

ယသ္မာ ‘‘ဣဒံ ဝေါ ဉာတီနံ ဟောတူ’’တိ ဝုတ္တေပိ အညေန ကတကမ္မံ န အညဿ ဖလဒံ ဟောတိ၊ ကေဝလံ ပန တထာ ဥဒ္ဒိဿ ဒီယမာနံ တံ ဝတ္ထု ဉာတိပေတာနံ ကုသလကမ္မဿ ပစ္စယော ဟောတိ၊ တသ္မာ ယထာ တေသံ တသ္မိံ ဝတ္ထုသ္မိံ တသ္မိံယေဝ ခဏေ ဖလနိဗ္ဗတ္တကံ ကုသလကမ္မံ ဟောတိ၊ တံ ဒဿေန္တော ‘‘တေ စ တတ္ထော’’တိအာဒိမာဟ.

တတ္ထ တေတိ ဉာတိပေတာ. တတ္ထာတိ ယတ္ထ ဒါနံ ဒီယတိ၊ တတ္ထ. သမာဂန္တွာတိ ‘‘ဣမေ နော ဉာတယော အမှာကံ အတ္ထာယ ဒါနံ ဥဒ္ဒိသန္တီ’’တိ အနုမောဒနတ္ထံ တတ္ထ သမာဂတာ ဟုတွာ. ပဟူတေ အန္နပါနမှီတိ အတ္တနော ဥဒ္ဒိဿ ဒီယမာနေ တသ္မိံ ဝတ္ထုသ္မိံ. သက္ကစ္စံ အနုမောဒရေတိ ကမ္မဖလံ အဘိသဒ္ဒဟန္တာ စိတ္တီကာရံ အဝိဇဟန္တာ အဝိက္ခိတ္တစိတ္တာ ဟုတွာ ‘‘ဣဒံ နော ဒါနံ ဟိတာယ သုခါယ ဟောတူ’’တိ မောဒန္တိ အနုမောဒန္တိ ပီတိသောမနဿဇာတာ ဟောန္တိ.

၁၈. စိရံ ဇီဝန္တူတိ စိရံ ဇီဝိနော ဒီဃာယုကာ ဟောန္တု. နော ဉာတီတိ အမှာကံ ဉာတကာ. ယေသံ ဟေတူတိ ယေသံ ကာရဏာ ယေ နိဿာယ. လဘာမသေတိ ဤဒိသံ သမ္ပတ္တိံ ပဋိလဘာမ. ဣဒဉှိ ဥဒ္ဒိသနေန လဒ္ဓသမ္ပတ္တိံ အနုဘဝန္တာနံ ပေတာနံ အတ္တနော ဉာတီနံ ထောမနာကာရဒဿနံ. ပေတာနဉှိ အတ္တနော အနုမောဒနေန၊ ဒါယကာနံ ဥဒ္ဒိသနေန၊ ဥက္ခိဏေယျသမ္ပတ္တိယာ စာတိ တီဟိ အင်္ဂေဟိ ဒက္ခိဏာ တင်္ခဏညေဝ ဖလနိဗ္ဗတ္တိကာ ဟောတိ. တတ္ထ ဒါယကာ ဝိသေသဟေတု. တေနာဟ ‘‘ယေသံ ဟေတု လဘာမသေ’’တိ. အမှာကဉ္စ ကတာ ပူဇာတိ ‘‘ဣဒံ ဝေါ ဉာတီနံ ဟောတူ’’တိ ဧဝံ ဥဒ္ဒိသန္တေဟိ ဒါယကေဟိ အမှာကဉ္စ ပူဇာ ကတာ၊ တေ ဒါယကာ စ အနိပ္ဖလာ ယသ္မိံ သန္တာနေ ပရိစ္စာဂမယံ ကမ္မံ နိဗ္ဗတ္တံ တဿ တတ္ထေဝ ဖလဒါနတော.

ဧတ္ထာဟ – ‘‘ကိံ ပန ပေတ္တိဝိသယူပပန္နာ ဧဝ ဉာတီ ဟေတုသမ္ပတ္တိယော လဘန္တိ၊ ဥဒါဟု အညေပီ’’တိ? န စေတ္ထ အမှေဟိ ဝတ္တဗ္ဗံ၊ အတ္ထိ ဘဂဝတာ ဧဝံ ဗျာကတတ္တာ. ဝုတ္တဉှေတံ –-

‘‘မယမဿု၊ ဘော ဂေါတမ၊ ဗြာဟ္မဏာ နာမ ဒါနာနိ ဒေမ၊ ပုညာနိ ကရောမ ‘ဣဒံ ဒါနံ ပေတာနံ ဉာတိသာလောဟိတာနံ ဥပကပ္ပတု၊ ဣဒံ ဒါနံ ပေတာ ဉာတိသာလောဟိတာ ပရိဘုဉ္ဇန္တူ’တိ. ကစ္စိ တံ၊ ဘော ဂေါတမ၊ ဒါနံ ပေတာနံ ဉာတိသာလောဟိတာနံ ဥပကပ္ပတိ၊ ကစ္စိ တေ ပေတာ ဉာတိသာလောဟိတာ တံ ဒါနံ ပရိဘုဉ္ဇန္တီတိ? ဌာနေ ခေါ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဥပကပ္ပတိ၊ နော အဋ္ဌာနေတိ.

‘‘ကတမံ ပန၊ ဘော ဂေါတမ၊ ဌာနံ၊ ကတမံ အဋ္ဌာနန္တိ? ဣဓ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဧကစ္စော ပါဏာတိပါတီ ဟောတိ။ပေ။ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကော ဟောတိ၊ သော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ နိရယံ ဥပပဇ္ဇတိ. ယော နေရယိကာနံ သတ္တာနံ အာဟာရော၊ တေန သော တတ္ထ ယာပေတိ၊ တေန သော တတ္ထ တိဋ္ဌတိ. ဣဒံ ခေါ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ အဋ္ဌာနံ၊ ယတ္ထ ဌိတဿ တံ ဒါနံ န ဥပကပ္ပတိ.

‘‘ဣဓ ပန၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဧကစ္စော ပါဏာတိပါတီ ဟောတိ။ပေ။ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကော ဟောတိ၊ သော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ တိရစ္ဆာနယောနိံ ဥပပဇ္ဇတိ. ယော တိရစ္ဆာနယောနိကာနံ သတ္တာနံ အာဟာရော၊ တေန သော တတ္ထ ယာပေတိ၊ တေန သော တတ္ထ တိဋ္ဌတိ. ဣဒမ္ပိ ခေါ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ အဋ္ဌာနံ၊ ယတ္ထ ဌိတဿ တံ ဒါနံ န ဥပကပ္ပတိ.

‘‘ဣဓ ပန၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဧကစ္စော ပါဏာတိပါတာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ။ပေ။ သမ္မာဒိဋ္ဌိကော ဟောတိ၊ သော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ မနုဿာနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတိ။ပေ။ ဒေဝါနံ သဟဗျတံ ဥပပဇ္ဇတိ. ယော ဒေဝါနံ အာဟာရော၊ တေန သော တတ္ထ ယာပေတိ၊ တေန သော တတ္ထ တိဋ္ဌတိ. ဣဒမ္ပိ ခေါ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ အဋ္ဌာနံ၊ ယတ္ထ ဌိတဿ တံ ဒါနံ န ဥပကပ္ပတိ.

‘‘ဣဓ ပန၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဧကစ္စော ပါဏာတိပါတီ ဟောတိ။ပေ။ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကော ဟောတိ၊ သော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ပေတ္တိဝိသယံ ဥပပဇ္ဇတိ. ယော ပေတ္တိဝိသယိကာနံ သတ္တာနံ အာဟာရော၊ တေန သော တတ္ထ ယာပေတိ၊ တေန သော တတ္ထ တိဋ္ဌတိ. ယံ ဝါ ပနဿ ဣတော အနုပဝေစ္ဆေန္တိ မိတ္တာမစ္စာ ဝါ ဉာတိသာလောဟိတာ ဝါ၊ တေန သော တတ္ထ ယာပေတိ၊ တေန သော တတ္ထ တိဋ္ဌတိ. ဣဒံ ခေါ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဌာနံ၊ ယတ္ထ ဌိတဿ တံ ဒါနံ ဥပကပ္ပတီ’’တိ.

‘‘သစေ ပန၊ ဘော ဂေါတမ၊ သော ပေတော ဉာတိသာလောဟိတော တံ ဌာနံ အနုပပန္နော ဟောတိ၊ ကော တံ ဒါနံ ပရိဘုဉ္ဇတီ’’တိ? ‘‘အညေပိဿ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ပေတာ ဉာတိသာလောဟိတာ တံ ဌာနံ ဥပပန္နာ ဟောန္တိ၊ တေ တံ ဒါနံ ပရိဘုဉ္ဇန္တီ’’တိ.

‘‘သစေ ပန၊ ဘော ဂေါတမ၊ သော စေဝ ပေတော ဉာတိသာလောဟိတော တံ ဌာနံ အနုပပန္နော ဟောတိ၊ အညေပိဿ ပေတာ ဉာတိသာလောဟိတာ တံ ဌာနံ အနုပပန္နာ ဟောန္တိ၊ ကော တံ ဒါနံ ပရိဘုဉ္ဇတီ’’တိ? ‘‘အဋ္ဌာနံ ခေါ ဧတံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ အနဝကာသော၊ ယံ တံ ဌာနံ ဝိဝိတ္တံ အဿ ဣမိနာ ဒီဃေန အဒ္ဓုနာ ယဒိဒံ ပေတေဟိ ဉာတိသာလောဟိတေဟိ၊ အပိစ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဒါယကောပိ အနိပ္ဖလော’’တိ (အ. နိ. ၁၀.၁၇၇).

၁၉. ဣဒါနိ ပေတ္တိဝိသယူပပန္နာနံ တတ္ထ အညဿ ကသိဂေါရက္ခာဒိနော သမ္ပတ္တိပဋိလာဘကာရဏဿ အဘာဝံ ဣတော ဒိန္နေန ယာပနဉ္စ ဒဿေတုံ ‘‘န ဟီ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ.

တတ္ထ န ဟိ တတ္ထ ကသိ အတ္ထီတိ တသ္မိံ ပေတ္တိဝိသယေ ကသိ န ဟိ အတ္ထိ၊ ယံ နိဿာယ ပေတာ သုခေန ဇီဝေယျုံ. ဂေါရက္ခေတ္ထ န ဝိဇ္ဇတီတိ ဧတ္ထ ပေတ္တိဝိသယေ န ကေဝလံ ကသိယေဝ နတ္ထိ၊ အထ ခေါ ဂေါရက္ခာပိ န ဝိဇ္ဇတိ၊ ယံ နိဿာယ တေ သုခေန ဇီဝေယျုံ. ဝဏိဇ္ဇာ တာဒိသီ နတ္ထီတိ ဝဏိဇ္ဇာပိ တာဒိသီ နတ္ထိ၊ ယာ တေသံ သမ္ပတ္တိပဋိလာဘဟေတု ဘဝေယျ. ဟိရညေန ကယာကယန္တိ ဟိရညေန ကယဝိက္ကယမ္ပိ တတ္ထ တာဒိသံ နတ္ထိ၊ ယံ တေသံ သမ္ပတ္တိပဋိလာဘဟေတု ဘဝေယျ. ဣတေ ဒိန္နေန ယာပေန္တိ၊ ပေတာ ကာလဂတာ တဟိန္တိ ကေဝလံ ပန ဣတော ဉာတီဟိ ဝါ မိတ္တာမစ္စေဟိ ဝါ ဒိန္နေန ယာပေန္တိ၊ အတ္တဘာဝံ ပဝတ္တေန္တိ. ပေတာတိ ပေတ္တိဝိသယူပပန္နာ သတ္တာ. ကာလဂတာတိ အတ္တနော မရဏကာလေန ဂတာ. ‘‘ကာလကတာ’’တိ ဝါ ပါဌော၊ ကတကာလာ ကတမရဏာ မရဏံ သမ္ပတ္တာ. တဟိန္တိ တသ္မိံ ပေတ္တိဝိသယေ.

၂၀-၂၁. ဣဒါနိ ယထာဝုတ္တမတ္ထံ ဥပမာဟိ ပကာသေတုံ ‘‘ဥန္နမေ ဥဒကံ ဝုဋ္ဌ’’န္တိ ဂါထာဒွယမာဟ. တဿတ္ထော – ယထာ ဥန္နမေ ထလေ ဥန္နတပ္ပဒေသေ မေဃေဟိ အဘိဝုဋ္ဌံ ဥဒကံ ယထာ နိန္နံ ပဝတ္တတိ၊ ယော ဘူမိဘာဂေါ နိန္နော ဩဏတော၊ တံ ဥပဂစ္ဆတိ၊ ဧဝမေဝ ဣတော ဒိန္နံ ဒါနံ ပေတာနံ ဥပကပ္ပတိ၊ ဖလုပ္ပတ္တိယာ ဝိနိယုဇ္ဇတိ. နိန္နမိဝ ဟိ ဥဒကပ္ပဝတ္တိယာ ဌာနံ ပေတလောကော ဒါနူပကပ္ပနာယ. ယထာဟ – ‘‘ဣဒံ ခေါ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဌာနံ၊ ယတ္ထ ဌိတဿ တံ ဒါနံ ဥပကပ္ပတီ’’တိ (အ. နိ. ၁၀.၁၇၇). ယထာ စ ကန္ဒရပဒရသာခပသာခကုသောဗ္ဘမဟာသောဗ္ဘေ ဟိ ဩဂလိတေန ဥဒကေန ဝါရိဝဟာ မဟာနဇ္ဇော ပူရာ ဟုတွာ သာဂရံ ပရိပူရေန္တိ၊ ဧဝံ ဣတော ဒိန္နဒါနံ ပုဗ္ဗေ ဝုတ္တနယေန ပေတာနံ ဥပကပ္ပတီတိ.

၂၂. ယသ္မာ ပေတာ ‘‘ဣတော ကိဉ္စိ လဘာမာ’’တိ အာသာဘိဘူတာ ဉာတိဃရံ အာဂန္တွာပိ ‘‘ဣဒံ နာမ နော ဒေထာ’’တိ ယာစိတုံ န သက္ကောန္တိ၊ တသ္မာ တေသံ ဣမာနိ အနုဿရဏဝတ္ထူနိ အနုဿရန္တော ကုလပုတ္တော ဒက္ခိဏံ ဒဇ္ဇာတိ ဒဿေန္တော ‘‘အဒါသိ မေ’’တိ ဂါထမာဟ.

တဿတ္ထော – ဣဒံ နာမ မေ ဓနံ ဝါ ဓညံ ဝါ အဒါသိ၊ ဣဒံ နာမ မေ ကိစ္စံ အတ္တနာယေဝ ယောဂံ အာပဇ္ဇန္တော အကာသိ၊ ‘‘အသုကော မေ မာတိတော ဝါ ပိတိတော ဝါ သမ္ဗန္ဓတ္တာ ဉာတိ၊ သိနေဟဝသေန တာဏသမတ္ထတာယ မိတ္တော၊ အသုကော မေ သဟပံသုကီဠကသဟာယော သခါ’’တိ စ ဧတံ သဗ္ဗမနုဿရန္တော ပေတာနံ ဒက္ခိဏံ ဒဇ္ဇာ ဒါနံ နိယျာတေယျ. ‘‘ဒက္ခိဏာ ဒဇ္ဇာ’’တိ ဝါ ပါဌော၊ ပေတာနံ ဒက္ခိဏာ ဒါတဗ္ဗာ၊ တေန ‘‘အဒါသိ မေ’’တိအာဒိနာ နယေန ပုဗ္ဗေ ကတမနုဿရံ အနုဿရတာတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ကရဏတ္ထေ ဟိ ဣဒံ ပစ္စတ္တဝစနံ.

၂၃-၂၄. ယေ ပန သတ္တာ ဉာတိမရဏေန ရုဏ္ဏသောကာဒိပရာ ဧဝ ဟုတွာ တိဋ္ဌန္တိ၊ န တေသံ အတ္ထာယ ကိဉ္စိ ဒေန္တိ၊ တေသံ တံ ရုဏ္ဏသောကာဒိ ကေဝလံ အတ္တပရိတာပနမတ္တမေဝ ဟောတိ၊ တံ န ပေတာနံ ကဉ္စိ အတ္ထံ သာဓေတီတိ ဒဿေန္တော ‘‘န ဟိ ရုဏ္ဏံ ဝါ’’တိ ဂါထံ ဝတွာ ပုန မဂဓရာဇေန ဒိန္နဒက္ခိဏာယ သာတ္ထကဘာဝံ ဒဿေတုံ ‘‘အယဉ္စ ခေါ’’တိ ဂါထမာဟ. တေသံ အတ္ထော ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တောယေဝ.

၂၅. ဣဒါနိ ယသ္မာ ဣမံ ဒက္ခိဏံ ဒေန္တေန ရညာ ဉာတီနံ ဉာတီဟိ ကတ္တဗ္ဗကိစ္စကရဏေန ဉာတိဓမ္မော နိဒဿိတော၊ ဗဟုဇနဿ ပါကဋော ကတော၊ နိဒဿနံ ပါကဋံ ကတံ ‘‘တုမှေဟိပိ ဧဝမေဝ ဉာတီသု ဉာတိဓမ္မော ပရိပူရေတဗ္ဗော’’တိ. တေ စ ပေတေ ဒိဗ္ဗသမ္ပတ္တိံ အဓိဂမေန္တေန ပေတာနံ ပူဇာ ကတာ ဥဠာရာ၊ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခံ ဘိက္ခုသံဃံ အန္နပါနာဒီဟိ သန္တပ္ပေန္တေန ဘိက္ခူနံ ဗလံ အနုပ္ပဒိန္နံ၊ အနုကမ္ပာဒိဂုဏပရိဝါရဉ္စ စာဂစေတနံ နိဗ္ဗတ္တေန္တေန အနပ္ပကံ ပုညံ ပသုတံ၊ တသ္မာ ဘဂဝါ ဣမေဟိ ယထာဘုစ္စဂုဏေဟိ ရာဇာနံ သမ္ပဟံသေန္တော ‘‘သော ဉာတိဓမ္မော’’တိ ဩသာနဂါထမာဟ.

တတ္ထ ဉာတိဓမ္မောတိ ဉာတီဟိ ဉာတီနံ ကတ္တဗ္ဗကရဏံ. ဥဠာရာတိ ဖီတာ သမိဒ္ဓါ. ဗလန္တိ ကာယဗလံ. ပသုတန္တိ ဥပစိတံ. ဧတ္ထ စ ‘‘သော ဉာတိဓမ္မော စ အယံ နိဒဿိတော’’တိ ဧတေန ဘဂဝါ ရာဇာနံ ဓမ္မိယာ ကထာယ သန္ဒဿေသိ. ဉာတိဓမ္မဒဿနဉှေတ္ထ သန္ဒဿနံ. ‘‘ပေတာန ပူဇာ စ ကတာ ဥဠာရာ’’တိ ဣမိနာ သမာဒပေသိ. ‘‘ဥဠာရာ’’တိ ပသံသနဉှေတ္ထ ပုနပ္ပုနံ ပူဇာကရဏေ သမာဒပနံ. ‘‘ဗလဉ္စ ဘိက္ခူနမနုပ္ပဒိန္န’’န္တိ ဣမိနာ သမုတ္တေဇေသိ. ဘိက္ခူနံ ဗလာနုပ္ပဒါနဉှေတ္ထ ဧဝံဝိဓာနံ ဗလာနုပ္ပဒါနေ ဥဿာဟဝဍ္ဎနေန သမုတ္တေဇနံ. ‘‘တုမှေဟိ ပုညံ ပသုတံ အနပ္ပက’’န္တိ ဣမိနာ သမ္ပဟံသေသိ. ပုညပသဝနကိတ္တနဉှေတ္ထ တဿ ယထာဘုစ္စဂုဏသံဝဏ္ဏနဘာဝေန သမ္ပဟံသနန္တိ ဧဝမေတ္ထ ယောဇနာ ဝေဒိတဗ္ဗာ.

ဒေသနာပရိယောသာနေ စ ပေတ္တိဝိသယူပပတ္တိအာဒီနဝသံဝဏ္ဏနေန သံဝိဂ္ဂဟဒယာနံ ယောနိသော ပဒဟတံ စတုရာသီတိယာ ပါဏသဟဿာနံ ဓမ္မာဘိသမယော အဟောသိ. ဒုတိယဒိဝသေပိ ဒေဝမနုဿာနံ ဣဒမေဝ တိရောကုဋ္ဋဒေသနံ ဒေသေသိ. ဧဝံ ယာဝ သတ္တ ဒိဝသာ တာဒိသောဝ ဓမ္မာဘိသမယော အဟောသီတိ.

တိရောကုဋ္ဋပေတဝတ္ထုဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.