၃. ပူတိမုခပေတဝတ္ထုဝဏ္ဏနာ

ဒိဗ္ဗံ သုဘံ ဓာရေသိ ဝဏ္ဏဓာတုန္တိ ဣဒံ သတ္ထရိ ဝေဠုဝနေ ဝိဟရန္တေ ကလန္ဒကနိဝါပေ အညတရံ ပူတိမုခပေတံ အာရဗ္ဘ ဝုတ္တံ. အတီတေ ကိရ ကဿပဿ ဘဂဝတော ကာလေ ဒွေ ကုလပုတ္တာ တဿ သာသနေ ပဗ္ဗဇိတွာ သီလာစာရသမ္ပန္နာ သလ္လေခဝုတ္တိနော အညတရသ္မိံ ဂါမကာဝါသေ သမဂ္ဂဝါသံ ဝသိံသု. အထ အညတရော ပါပဇ္ဈာသယော ပေသုညာဘိရတော ဘိက္ခု တေသံ ဝသနဋ္ဌာနံ ဥပဂဉ္ဆိ. ထေရာ တေန သဒ္ဓိံ ပဋိသန္ထာရံ ကတွာ ဝသနဋ္ဌာနံ ဒတွာ ဒုတိယဒိဝသေ တံ ဂဟေတွာ ဂါမံ ပိဏ္ဍာယ ပဝိသိံသု. မနုဿာ တေ ဒိသွာ တေသု ထေရေသု အတိဝိယ ပရမနိပစ္စကာရံ ကတွာ ယာဂုဘတ္တာဒီဟိ ပဋိမာနေသုံ. သော ဝိဟာရံ ပဝိသိတွာ စိန္တေသိ – ‘‘သုန္ဒရော ဝတာယံ ဂေါစရဂါမော၊ မနုဿာ စ သဒ္ဓါ ပသန္နာ၊ ပဏီတပဏီတံ ပိဏ္ဍပါတံ ဒေန္တိ၊ အယဉ္စ ဝိဟာရော ဆာယူဒကသမ္ပန္နော၊ သက္ကာ မေ ဣဓ သုခေန ဝသိတုံ. ဣမေသု ပန ဘိက္ခူသု ဣဓ ဝသန္တေသု မယှံ ဖာသုဝိဟာရော န ဘဝိဿတိ၊ အန္တေဝါသိကဝါသော ဝိယ ဘဝိဿတိ. ဟန္ဒာဟံ ဣမေ အညမညံ ဘိန္ဒိတွာ ယထာ န ပုန ဣဓ ဝသိဿန္တိ၊ တထာ ကရိဿာမီ’’တိ.

အထေကဒိဝသံ မဟာထေရေ ဒွိန္နမ္ပိ ဩဝါဒံ ဒတွာ အတ္တနော ဝသနဋ္ဌာနံ ပဝိဋ္ဌေ ပေသုဏိကော ဘိက္ခု ထောကံ ကာလံ ဝီတိနာမေတွာ မဟာထေရံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဝန္ဒိတွာ ထေရေန ‘‘ကိံ၊ အာဝုသော၊ ဝိကာလေ အာဂတောသီ’’တိ စ ဝုတ္တေ၊ ‘‘အာမ၊ ဘန္တေ ကိဉ္စိ ဝတ္တဗ္ဗံ အတ္ထီ’’တိ ဝတွာ ‘‘ကထေဟိ၊ အာဝုသော’’တိ ထေရေန အနုညာတော အာဟ – ‘‘ဧသော၊ ဘန္တေ၊ တုမှာကံ သဟာယကတ္ထေရော သမ္မုခါ မိတ္တော ဝိယ အတ္တာနံ ဒဿေတွာ ပရမ္မုခါ သပတ္တော ဝိယ ဥပဝဒတီ’’တိ. ‘‘ကိံ ကထေတီ’’တိ ပုစ္ဆိတော ‘‘သုဏာထ၊ ဘန္တေ၊ ‘ဧသော မဟာထေရော သဌော မာယာဝီ ကုဟကော မိစ္ဆာဇီဝေန ဇီဝိကံ ကပ္ပေတီ’တိ တုမှာကံ အဂုဏံ ကထေတီ’’တိ အာဟ. ‘‘မာ၊ အာဝုသော၊ ဧဝံ ဘဏိ၊ န သော ဘိက္ခု ဧဝံ မံ ဥပဝဒိဿတိ၊ ဂိဟိကာလတော ပဋ္ဌာယ မမ သဘာဝံ ဇာနာတိ ‘ပေသလော ကလျာဏသီလော’’’တိ. ‘‘သစေ၊ ဘန္တေ၊ တုမှေ အတ္တနော ဝိသုဒ္ဓစိတ္တတာယ ဧဝံ စိန္တေထ၊ တံ တုမှာကံယေဝ အနုစ္ဆဝိကံ၊ မယှံ ပန တေန သဒ္ဓိံ ဝေရံ နတ္ထိ၊ ကသ္မာ အဟံ တေန အဝုတ္တံ ‘ဝုတ္တ’န္တိ ဝဒါမိ. ဟောတု၊ ကာလန္တရေန သယမေဝ ဇာနိဿထာ’’တိ အာဟ. ထေရောပိ ပုထုဇ္ဇနဘာဝဒေါသေန ဒွေဠှကစိတ္တော ‘‘ဧဝမ္ပိ သိယာ’’တိ သာသင်္ကဟဒယော ဟုတွာ ထောကံ သိထိလဝိဿာသော အဟောသိ. သော ဗာလော ပဌမံ မဟာထေရံ ပရိဘိန္ဒိတွာ ဣတရမ္ပိ ထေနံ ဝုတ္တနယေနေဝ ပရိဘိန္ဒိ. အထ တေ ဥဘောပိ ထေရာ ဒုတိယဒိဝသေ အညမညံ အနာလပိတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ ဂါမေ ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ ပိဏ္ဍပါတမာဒါယ အတ္တနော ဝသနဋ္ဌာနေယေဝ ပရိဘုဉ္ဇိတွာ သာမီစိမတ္တမ္ပိ အကတွာ တံ ဒိဝသံ တတ္ထေဝ ဝသိတွာ ဝိဘာတာယ စ ရတ္တိယာ အညမညံ အနာရောစေတွာဝ ယထာဖာသုကဋ္ဌာနံ အဂမံသု.

ပေသုဏိကံ ပန ဘိက္ခုံ ပရိပုဏ္ဏမနောရထံ ဂါမံ ပိဏ္ဍာယ ပဝိဋ္ဌံ မနုဿာ ဒိသွာ အာဟံသု – ‘‘ဘန္တေ၊ ထေရာ ကုဟိံ ဂတာ’’တိ? သော အာဟ – ‘‘သဗ္ဗရတ္တိံ အညမညံ ကလဟံ ကတွာ မယာ ‘မာ ကလဟံ ကရောထ၊ သမဂ္ဂါ ဟောထ၊ ကလဟော နာမ အနတ္ထာဝဟော အာယတိဒုက္ခုပ္ပါဒကော အကုသလသံဝတ္တနိကော၊ ပုရိမကာပိ ကလဟေန မဟတာ ဟိတာ ပရိဘဋ္ဌာ’တိအာဒီနိ ဝုစ္စမာနာပိ မမ ဝစနံ အနာဒိယိတွာ ပက္ကန္တာ’’တိ. တတော မနုဿာ ‘‘ထေရာ တာဝ ဂစ္ဆန္တု၊ တုမှေ ပန အမှာကံ အနုကမ္ပာယ ဣဓေဝ အနုက္ကဏ္ဌိတွာ ဝသထာ’’တိ ယာစိံသု. သော ‘‘သာဓူ’’တိ ပဋိဿုဏိတွာ တတ္ထေဝ ဝသန္တော ကတိပါဟေန စိန္တေသိ – ‘‘မယာ သီလဝန္တော ကလျာဏဓမ္မာ ဘိက္ခူ အာဝါသလောဘေန ပရိဘိန္နာ၊ ဗဟုံ ဝတ မယာ ပါပကမ္မံ ပသုတ’’န္တိ ဗလဝဝိပ္ပဋိသာရာဘိဘူတော သောကဝေဂေန ဂိလာနော ဟုတွာ နစိရေနေဝ ကာလံ ကတွာ အဝီစိမှိ နိဗ္ဗတ္တိ.

ဣတရေ ဒွေ သဟာယကတ္ထေရာ ဇနပဒစာရိကံ စရန္တာ အညတရသ္မိံ အာဝါသေ သမာဂန္တွာ အညမညံ သမ္မောဒိတွာ တေန ဘိက္ခုနာ ဝုတ္တံ ဘေဒဝစနံ အညမညဿ အာရောစေတွာ တဿ အဘူတဘာဝံ ဉတွာ သမဂ္ဂါ ဟုတွာ အနုက္ကမေန တမေဝ အာဝါသံ ပစ္စာဂမိံသု. မနုဿာ ဒွေ ထေရေ ဒိသွာ ဟဋ္ဌတုဋ္ဌာ သဉ္ဇာတသောမနဿာ ဟုတွာ စတူဟိ ပစ္စယေဟိ ဥပဋ္ဌဟိံသု. ထေရာ စ တတ္ထေဝ ဝသန္တာ သပ္ပါယအာဟာရလာဘေန သမာဟိတစိတ္တာ ဝိပဿနံ ဝဍ္ဎေတွာ နစိရေနေဝ အရဟတ္တံ ပါပုဏိံသု.

ပေသုဏိကော ဘိက္ခု ဧကံ ဗုဒ္ဓန္တရံ နိရယေ ပစ္စိတွာ ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ ရာဇဂဟဿ အဝိဒူရေ ပူတိမုခပေတော ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တိ. တဿ ကာယော သုဝဏ္ဏဝဏ္ဏော အဟောသိ၊ မုခတော ပန ပုဠဝကာ နိက္ခမိတွာ ဣတော စိတော စ မုခံ ခါဒန္တိ၊ တဿ ဒူရမ္ပိ ဩကာသံ ဖရိတွာ ဒုဂ္ဂန္ဓံ ဝါယတိ. အထာယသ္မာ နာရဒေါ ဂိဇ္ဈကူဋပဗ္ဗတာ ဩရောဟန္တော တံ ဒိသွာ –

၇. ‘‘ဒိဗ္ဗံ သုဘံ ဓာရေသိ ဝဏ္ဏဓာတုံ၊ ဝေဟာယသံ တိဋ္ဌသိ အန္တလိက္ခေ၊

မုခဉ္စ တေ ကိမယော ပူတိဂန္ဓံ၊ ခါဒန္တိ ကိံ ကမ္မမကာသိ ပုဗ္ဗေ’’တိ. –

ဣမာယ ဂါထာယ ကတကမ္မံ ပုစ္ဆိ. တတ္ထ ဒိဗ္ဗန္တိ ဒိဝိ ဘဝံ ဒေဝတ္တဘာဝပရိယာပန္နံ. ဣဓ ပန ဒိဗ္ဗံ ဝိယာတိ ဒိဗ္ဗံ. သုဘန္တိ သောဘနံ၊ သုန္ဒရဘာဝံ ဝါ. ဝဏ္ဏဓာတုန္တိ ဆဝိဝဏ္ဏံ. ဓာရေသီတိ ဝဟသိ. ဝေဟာယသံ တိဋ္ဌသိ အန္တလိက္ခေတိ ဝေဟာယသသညိတေ အန္တလိက္ခေ တိဋ္ဌသိ. ကေစိ ပန ‘‘ဝိဟာယသံ တိဋ္ဌသိ အန္တလိက္ခေ’’တိ ပါဌံ ဝတွာ ဝိဟာယသံ ဩဘာသေန္တော အန္တလိက္ခေ တိဋ္ဌသီတိ ဝစနသေသေန အတ္ထံ ဝဒန္တိ. ပူတိဂန္ဓန္တိ ကုဏပဂန္ဓံ၊ ဒုဂ္ဂန္ဓန္တိ အတ္ထော. ကိံ ကမ္မမကာသိ ပုဗ္ဗေတိ ပရမဒုဂ္ဂန္ဓံ တေ မုခံ ကိမယော ခါဒန္တိ၊ ကာယော စ သုဝဏ္ဏဝဏ္ဏော၊ ကီဒိသံ နာမ ကမ္မံ ဧဝရူပဿ အတ္တဘာဝဿ ကာရဏဘူတံ ပုဗ္ဗေ တွံ အကာသီတိ ပုစ္ဆိ.

ဧဝံ ထေရေန သော ပေတော အတ္တနာ ကတကမ္မံ ပုဋ္ဌော တမတ္ထံ ဝိဿဇ္ဇေန္တော –

၈. ‘‘သမဏော အဟံ ပါပေါတိဒုဋ္ဌဝါစော၊ တပဿိရူပေါ မုခသာ အသညတော၊

လဒ္ဓါ စ မေ တမသာ ဝဏ္ဏဓာတု၊ မုခဉ္စ မေ ပေသုဏိယေန ပူတီ’’တိ. –

ဂါထမာဟ. တတ္ထ သမဏော အဟံ ပါပေါတိ အဟံ လာမကော သမဏော ပါပဘိက္ခု အဟောသိံ. အတိဒုဋ္ဌဝါစောတိ အတိဒုဋ္ဌဝစနော၊ ပရေ အတိက္ကမိတွာ လင်္ဃိတွာ ဝတ္တာ၊ ပရေသံ ဂုဏပရိဓံသကဝစနောတိ အတ္ထော. ‘‘အတိဒုက္ခဝါစော’’တိ ဝါ ပါဌော၊ အတိဝိယ ဖရုသဝစနော မုသာဝါဒပေသုညာဒိဝစီဒုစ္စရိတနိရတော. တပဿိရူပေါတိ သမဏပတိရူပကော. မုခသာတိ မုခေန. လဒ္ဓါတိ ပဋိလဒ္ဓါ. စ-ကာရော သမ္ပိဏ္ဍနတ္ထော. မေတိ မယာ. တပသာတိ ဗြဟ္မစရိယေန. ပေသုဏိယေနာတိ ပိသုဏဝါစာယ. ပုတီတိ ပူတိဂန္ဓံ.

ဧဝံ သော ပေတော အတ္တနာ ကတကမ္မံ အာစိက္ခိတွာ ဣဒါနိ ထေရဿ ဩဝါဒံ ဒေန္တော –

၉. ‘‘တယိဒံ တယာ နာရဒ သာမံ ဒိဋ္ဌံ၊

အနုကမ္ပကာ ယေ ကုသလာ ဝဒေယျုံ၊

မာ ပေသုဏံ မာ စ မုသာ အဘာဏိ၊

ယက္ခော တုဝံ ဟောဟိသိ ကာမကာမီ’’တိ. –

ဩသာနဂါထမာဟ. တတ္ထ တယိဒန္တိ တံ ဣဒံ မမ ရူပံ. အနုကမ္ပကာ ယေ ကုသလာ ဝဒေယျုန္တိ ယေ အနုကမ္ပနသီလာ ကာရုဏိကာ ပရဟိတပဋိပတ္တိယံ ကုသလာ နိပုဏာ ဗုဒ္ဓါဒယော ယံ ဝဒေယျုံ၊ တဒေဝ ဝဒါမီတိ အဓိပ္ပါယော. ဣဒါနိ တံ ဩဝါဒံ ဒဿေန္တော ‘‘မာ ပေသုဏံ မာ စ မုသာ အဘာဏိ၊ ယက္ခော တုဝံ ဟောဟိသိ ကာမကာမီ’’တိ အာဟ. တဿတ္ထော – ပေသုဏံ ပိသုဏဝစနံ မုသာ စ မာ အဘာဏိ မာ ကထေဟိ. ယဒိ ဟိ တွံ မုသာဝါဒံ ပိသုဏဝါစဉ္စ ပဟာယ ဝါစာယ သညတော ဘဝေယျာသိ၊ ယက္ခော ဝါ ဒေဝေါ ဝါ ဒေဝညတရော ဝါ တွံ ဘဝိဿသိ၊ ကာမံ ကာမိတဗ္ဗံ ဥဠာရံ ဒိဗ္ဗသမ္ပတ္တိံ ပဋိလဘိတွာ တတ္ထ ကာမနသီလော ယထာသုခံ ဣန္ဒြိယာနံ ပရိစရဏေန အဘိရမဏသီလောတိ.

တံ သုတွာ ထေရော တတော ရာဇဂဟံ ဂန္တွာ ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ ပစ္ဆာဘတ္တံ ပိဏ္ဍပါတပဋိက္ကန္တော သတ္ထု တမတ္ထံ အာရောစေသိ. သတ္ထာ တံ အဋ္ဌုပ္ပတ္တိံ ကတွာ ဓမ္မံ ဒေသေသိ. သာ ဒေသနာ သမ္ပတ္တပရိသာယ သာတ္ထိကာ အဟောသီတိ.

ပူတိမုခပေတဝတ္ထုဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.