၉. ဗလကထာ

ဗလကထာဝဏ္ဏနာ

၄၄. ဣဒါနိ လောကုတ္တရကထာယ အနန္တရံ ကထိတာယ လောကုတ္တရကထာဝတိယာ သုတ္တန္တပုဗ္ဗင်္ဂမာယ ဗလကထာယ အပုဗ္ဗတ္ထာနုဝဏ္ဏနာ. တတ္ထ အာဒိတော သုတ္တန္တဝသေန ပဉ္စ ဗလာနိ ဒဿေတွာ တဒညာနိပိ ဗလာနိ ဒဿေတုကာမော အပိစ အဋ္ဌသဋ္ဌိ ဗလာနီတိအာဒိမာဟ. သဗ္ဗာနိပိ တံတံပဋိပက္ခေဟိ အကမ္ပိယဋ္ဌေန ဗလာနိ နာမ ဟောန္တိ. ဟိရိဗလန္တိအာဒီသု ပါပတော ဟိရီယန္တိ ဧတာယာတိ ဟိရီ၊ လဇ္ဇာယေတံ နာမံ. ပါပတော ဩတ္တပ္ပန္တိ ဧတေနာတိ ဩတ္တပ္ပံ၊ ပါပတော ဥဗ္ဗေဂဿေတံ နာမံ. အဇ္ဈတ္တသမုဋ္ဌာနာ ဟိရီ၊ ဗဟိဒ္ဓါသမုဋ္ဌာနံ ဩတ္တပ္ပံ. အတ္တာဓိပတိ ဟိရီ၊ လောကာဓိပတိ ဩတ္တပ္ပံ. လဇ္ဇာသဘာဝသဏ္ဌိတာ ဟိရီ၊ ဘယသဘာဝသဏ္ဌိတံ ဩတ္တပ္ပံ. သပ္ပတိဿဝလက္ခဏာ ဟိရီ၊ ဝဇ္ဇဘီရုကဘယဒဿာဝိလက္ခဏံ ဩတ္တပ္ပံ. သာ ဧဝ ဟိရီ အဟိရိကေန န ကမ္ပတီတိ ဟိရိဗလံ. တဒေဝ ဩတ္တပ္ပံ အနောတ္တပ္ပေန န ကမ္ပတီတိ ဩတ္တပ္ပဗလံ. အပ္ပဋိသင်္ခါနေန န ကမ္ပတီတိ ပဋိသင်္ခါနဗလံ. ဥပပရိက္ခဏပညာယေတံ နာမံ. ဝီရိယသီသေန သတ္တ ဗောဇ္ဈင်္ဂေ ဘာဝေန္တဿ ဥပ္ပန္နဗလံ ဘာဝနာဗလံ. တထာပဝတ္တာနံ စတုန္နံ ခန္ဓာနမေတံ နာမံ. ပရိသုဒ္ဓါနိ သီလာဒီနိ အနဝဇ္ဇဗလံ. စတ္တာရိ သင်္ဂဟဝတ္ထူနိ သင်္ဂဟဗလံ. သင်္ဂဟေ ဗလန္တိပိ ပါဌော. ဒုက္ခမာနံ အဓိဝါသနံ ခန္တိဗလံ. ဓမ္မကထာယ ပရေသံ တောသနံ ပညတ္တိဗလံ. အဓိတဿ အတ္ထဿ အဓိဂမာပနံ နိဇ္ဈတ္တိဗလံ. ကုသလေသု ဗဟုဘာဝေါ ဣဿရိယဗလံ. ကုသလေသု ယထာရုစိ ပတိဋ္ဌာနံ အဓိဋ္ဌာနဗလံ. ဟိရိဗလာဒီနံ အတ္ထော မာတိကာပဒေသု ဗျဉ္ဇနဝသေန ဝိသေသတော ယုဇ္ဇမာနံ ဂဟေတွာ ဝုတ္တော. သမထဗလံ ဝိပဿနာဗလန္တိ ဗလပ္ပတ္တာ သမထဝိပဿနာ ဧဝ.

မာတိကာနိဒ္ဒေသေ အဿဒ္ဓိယေ န ကမ္ပတီတိ သဒ္ဓါဗလန္တိ မူလဗလဋ္ဌံ ဝတွာ တမေဝ အပရေဟိ နဝဟိ ပရိယာယေဟိ ဝိသေသေတွာ ဒဿေသိ. ယော ဟိ ဓမ္မော အကမ္ပိယော ဗလပ္ပတ္တော ဟောတိ၊ သော သဟဇာတေ ဥပတ္ထမ္ဘေတိ၊ အတ္တနော ပဋိပက္ခေ ကိလေသေ ပရိယာဒိယတိ၊ ပဋိဝေဓဿ အာဒိဘူတံ သီလံ ဒိဋ္ဌိဉ္စ ဝိသောဓေတိ၊ စိတ္တံ အာရမ္မဏေ ပတိဋ္ဌာပေတိ၊ စိတ္တံ ပဘဿရံ ကရောန္တော ဝေါဒါပေတိ၊ ဝသိံ ပါပေန္တော ဝိသေသံ အဓိဂမာပေတိ၊ တတော ဥတ္တရိံ ပါပေန္တော ဥတ္တရိပဋိဝေဓံ ကာရေတိ၊ ကမေန အရိယမဂ္ဂံ ပါပေတွာ သစ္စာဘိသမယံ ကာရေတိ၊ ဖလပ္ပတ္တိယာ နိရောဓေ ပတိဋ္ဌာပေတိ. တသ္မာ နဝဓာ ဗလဋ္ဌော ဝိသေသိတော. ဧသ နယော ဝီရိယဗလာဒီသု စတူသု.

ကာမစ္ဆန္ဒံ ဟိရီယတီတိ နေက္ခမ္မယုတ္တော ယောဂီ နေက္ခမ္မေန ကာမစ္ဆန္ဒတော ဟိရီယတိ. ဩတ္တပ္ပေပိ ဧသေဝ နယော. ဧတေဟိ သဗ္ဗာကုသလေဟိပိ ဟိရီယနာ ဩတ္တပ္ပနာ ဝုတ္တာယေဝ ဟောန္တိ. ဗျာပါဒန္တိအာဒီနမ္ပိ ဣမိနာဝ နယေန အတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော. ပဋိသင်္ခါတီတိ အသမ္မောဟဝသေန အာဒီနဝတော ဥပပရိက္ခတိ. ဘာဝေတီတိ ဝဍ္ဎေတိ. ဝဇ္ဇန္တိ ရာဂါဒိဝဇ္ဇံ. သင်္ဂဏှာတီတိ ဗန္ဓတိ. ခမတီတိ တဿ ယောဂိဿ ခမတိ ရုစ္စတိ. ပညာပေတီတိ တောသေတိ. နိဇ္ဈာပေတီတိ စိန္တာပေတိ. ဝသံ ဝတ္တေတီတိ စိတ္တေ ပဟု ဟုတွာ စိတ္တံ အတ္တနော ဝသံ ကတွာ ပဝတ္တေတိ. အဓိဋ္ဌာတီတိ ဝိဒဟတိ. ဘာဝနာဗလာဒီနိ သဗ္ဗာနိပိ နေက္ခမ္မာဒီနိယေဝ. မာတိကာဝဏ္ဏနာယ အညထာ ဝုတ္တော၊ အတ္ထော ပန ဗျဉ္ဇနဝသေနေဝ ပါကဋတ္တာ ဣဓ န ဝုတ္တောတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. သမထဗလံ ဝိပဿနာဗလဉ္စ ဝိတ္ထာရတော နိဒ္ဒိသိတွာ အဝသာနေ ဥဒ္ဓစ္စသဟဂတကိလေသေ စ ခန္ဓေ စ န ကမ္ပတီတိအာဒိ စ အဝိဇ္ဇာသဟဂတကိလေသေ စ ခန္ဓေ စ န ကမ္ပတီတိအာဒိ စ သမထဗလဝိပဿနာဗလာနံ လက္ခဏဒဿနတ္ထံ ဝုတ္တံ.

သေခါသေခဗလေသု သမ္မာဒိဋ္ဌိံ သိက္ခတီတိ သေခဗလန္တိ သေခပုဂ္ဂလော သမ္မာဒိဋ္ဌိံ သိက္ခတီတိ သေခေါ၊ သာ သမ္မာဒိဋ္ဌိ တဿ သေခဿ ဗလန္တိ သေခဗလန္တိ အတ္ထော. တတ္ထ သိက္ခိတတ္တာ အသေခဗလန္တိ အသေခပုဂ္ဂလော တတ္ထ သမ္မာဒိဋ္ဌိယာ သိက္ခိတတ္တာ န သိက္ခတီတိ အသေခေါ၊ သာယေဝ သမ္မာဒိဋ္ဌိ တဿ အသေခဿ ဗလန္တိ အသေခဗလံ. ဧသေဝ နယော သမ္မာသင်္ကပ္ပါဒီသု. သမ္မာဉာဏန္တိ ပစ္စဝေက္ခဏဉာဏံ. တမ္ပိ ဟိ လောကိကမ္ပိ ဟောန္တံ သေခဿ ပဝတ္တတ္တာ သေခဗလံ၊ အသေခဿ ပဝတ္တတ္တာ အသေခဗလန္တိ ဝုတ္တံ. သမ္မာဝိမုတ္တီတိ အဋ္ဌ မဂ္ဂင်္ဂါနိ ဌပေတွာ သေသာ ဖလသမ္ပယုတ္တာ ဓမ္မာ. ကေစိ ပန ‘‘ဌပေတွာ လောကုတ္တရဝိမုတ္တိံ အဝသေသာ ဝိမုတ္တိယော သမ္မာဝိမုတ္တီ’’တိ ဝဒန္တိ. တဿ သေခါသေခဗလတ္တံ ဝုတ္တနယမေဝ.

ခီဏာသဝဗလေသု သဗ္ဗာနိပိ ဉာဏဗလာနိ. ခီဏာသဝဿ ဘိက္ခုနောတိ ကရဏတ္ထေ သာမိဝစနံ၊ ခီဏာသဝေန ဘိက္ခုနာတိ အတ္ထော. အနိစ္စတောတိ ဟုတွာ အဘာဝါကာရေန အနိစ္စတော. ယထာဘူတန္တိ ယထာသဘာဝတော. ပညာယာတိ သဟဝိပဿနာယ မဂ္ဂပညာယ. အနိစ္စတော သုဒိဋ္ဌာ ဒုက္ခတော အနတ္တတော သုဒိဋ္ဌာ ဟောန္တိ တမ္မူလကတ္တာ. ယန္တိ ဘာဝနပုံသကဝစနံ၊ ယေန ကာရဏေနာတိ ဝါ အတ္ထော. အာဂမ္မာတိ ပဋိစ္စ. ပဋိဇာနာတီတိ သမ္ပဋိစ္ဆတိ ပဋိညံ ကရောတိ. အင်္ဂါရကာသူပမာတိ မဟာဘိတာပဋ္ဌေန အင်္ဂါရကာသုယာ ဥပမိတာ. ကာမာတိ ဝတ္ထုကာမာ စ ကိလေသကာမာ စ.

ဝိဝေကနိန္နန္တိ ဖလသမာပတ္တိဝသေန ဥပဓိဝိဝေကသင်္ခါတနိဗ္ဗာနနိန္နံ. တယော ဟိ ဝိဝေကာ – ကာယဝိဝေကော စိတ္တဝိဝေကော ဥပဓိဝိဝေကောတိ. ကာယဝိဝေကော စ ဝိဝေကဋ္ဌကာယာနံ နေက္ခမ္မာဘိရတာနံ. စိတ္တဝိဝေကော စ အဓိစိတ္တမနုယုတ္တာနံ. ဥပဓိဝိဝေကော စ နိရုပဓီနံ ပုဂ္ဂလာနံ ဝိသင်္ခါရဂတာနံ၊ နိဿရဏဝိဝေကသင်္ခါတနိဗ္ဗာနနိန္နံ ဝါ. ပဉ္စ ဟိ ဝိဝေကာ – ဝိက္ခမ္ဘနဝိဝေကော တဒင်္ဂဝိဝေကော သမုစ္ဆေဒဝိဝေကော ပဋိပ္ပဿဒ္ဓိဝိဝေကော နိဿရဏဝိဝေကောတိ. ဝိဝေကနိန္နန္တိ ဝိဝေကေ နိန္နံ. ဝိဝေကပေါဏန္တိ ဝိဝေကေ နတံ. ဝိဝေကပဗ္ဘာရန္တိ ဝိဝေကသီသဘာရံ. ဒွေပိ ပုရိမဿေဝ ဝေဝစနာနိ. ဝိဝေကဋ္ဌန္တိ ကိလေသေဟိ ဝဇ္ဇိတံ၊ ဒူရီဘူတံ ဝါ. နေက္ခမ္မာဘိရတန္တိ နိဗ္ဗာနေ အဘိရတံ၊ ပဗ္ဗဇ္ဇာယ အဘိရတံ ဝါ. ဗျန္တီဘူတန္တိ ဝိဂတန္တီဘူတံ၊ ဧကဒေသေနာပိ အနလ္လီနံ ဝိပ္ပမုတ္တံ ဝိသံသဋ္ဌံ. သဗ္ဗသောတိ သဗ္ဗထာ. အာသဝဋ္ဌာနိယေဟိ ဓမ္မေဟီတိ သံယောဂဝသေန အာသဝါနံ ကာရဏဘူတေဟိ ကိလေသဓမ္မေဟီတိ အတ္ထော. အထ ဝါ ဗျန္တီဘူတန္တိ ဝိဂတနိကန္တိဘူတံ၊ နိတ္တဏှန္တိ အတ္ထော. ကုတော? သဗ္ဗသော အာသဝဋ္ဌာနိယေဟိ ဓမ္မေဟိ သဗ္ဗေဟိ တေဘူမကဓမ္မေဟီတိ အတ္ထော. ဣဓ ဒသဟိ ခီဏာသဝဗလေဟိ ခီဏာသဝဿ လောကိယလောကုတ္တရော မဂ္ဂေါ ကထိတော. ‘‘အနိစ္စတော သဗ္ဗေ သင်္ခါရာ’’တိ ဒုက္ခပရိညာဗလံ၊ ‘‘အင်္ဂါရကာသူပမာ ကာမာ’’တိ သမုဒယပဟာနဗလံ၊ ‘‘ဝိဝေကနိန္နံ စိတ္တံ ဟောတီ’’တိ နိရောဓသစ္ဆိကိရိယာဗလံ၊ ‘‘စတ္တာရော သတိပဋ္ဌာနာ’’တိအာဒိ သတ္တဝိဓံ မဂ္ဂဘာဝနာဗလန္တိပိ ဝဒန္တိ. ဒသ ဣဒ္ဓိဗလာနိ ဣဒ္ဓိကထာယ အာဝိ ဘဝိဿန္တိ.

တထာဂတဗလနိဒ္ဒေသေ တထာဂတဗလာနီတိ အညေဟိ အသာဓာရဏာနိ တထာဂတဿေဝ ဗလာနိ. ယထာ ဝါ ပုဗ္ဗဗုဒ္ဓါနံ ဗလာနိ ပုညုဿယသမ္ပတ္တိယာ အာဂတာနိ၊ တထာ အာဂတဗလာနီတိပိ အတ္ထော. တတ္ထ ဒုဝိဓံ တထာဂတဗလံ – ကာယဗလံ ဉာဏဗလဉ္စ. တေသု ကာယဗလံ ဟတ္ထိကုလာနုသာရေန ဝေဒိတဗ္ဗံ. ဝုတ္တဉှေတံ ပေါရာဏေဟိ –

‘‘ကာဠာဝကဉ္စ ဂင်္ဂေယျံ၊ ပဏ္ဍရံ တမ္ဗပိင်္ဂလံ၊

ဂန္ဓမင်္ဂလဟေမဉ္စ၊ ဥပေါသထဆဒ္ဒန္တိမေ ဒသာ’’တိ. (ဝိဘ. အဋ္ဌ. ၇၆၀၊ မ. နိ. အဋ္ဌ. ၁.၁၄၈၊ သံ. နိ. အဋ္ဌ. ၂.၂.၂၂)၊

ဣမာနိ ဒသ ဟတ္ထိကုလာနိ. တတ္ထ ကာဠာဝကန္တိ ပကတိဟတ္ထိကုလံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ယံ ဒသန္နံ ပုရိသာနံ ကာယဗလံ၊ တံ ဧကဿ ကာဠာဝကဿ ဟတ္ထိနော ဗလံ. ယံ ဒသန္နံ ကာဠာဝကာနံ ဗလံ၊ တံ ဧကဿ ဂင်္ဂေယျဿ ဗလံ. ယံ ဒသန္နံ ဂင်္ဂေယျာနံ၊ တံ ဧကဿ ပဏ္ဍရဿ. ယံ ဒသန္နံ ပဏ္ဍရာနံ၊ တံ ဧကဿ တမ္ဗဿ. ယံ ဒသန္နံ တမ္ဗာနံ၊ တံ ဧကဿ ပိင်္ဂလဿ. ယံ ဒသန္နံ ပိင်္ဂလာနံ၊ တံ ဧကဿ ဂန္ဓဟတ္ထိနော. ယံ ဒသန္နံ ဂန္ဓဟတ္ထီနံ၊ တံ ဧကဿ မင်္ဂလဟတ္ထိနော. ယံ ဒသန္နံ မင်္ဂလဟတ္ထီနံ၊ တံ ဧကဿ ဟေမဝတဿ. ယံ ဒသန္နံ ဟေမဝတာနံ၊ တံ ဧကဿ ဥပေါသထဿ. ယံ ဒသန္နံ ဥပေါသထာနံ၊ တံ ဧကဿ ဆဒ္ဒန္တဿ. ယံ ဒသန္နံ ဆဒ္ဒန္တာနံ၊ တံ ဧကဿ တထာဂတဿ ဗလံ. နာရာယနသင်္ဃာတဗလန္တိပိ ဣဒမေဝ ဝုစ္စတိ. တဒေတံ ပကတိဟတ္ထိနော ဂဏနာယ ဟတ္ထီနံ ကောဋိသဟဿဿ၊ ပုရိသဂဏနာယ ဒသန္နံ ပုရိသကောဋိသဟဿာနံ ဗလံ ဟောတိ. ဣဒံ တာဝ တထာဂတဿ ကာယဗလံ.

ဉာဏဗလံ ပန ဣဓ တာဝ အညတ္ထ စ ပါဠိယံ အာဂတမေဝ ဒသဗလဉာဏံ၊ မဇ္ဈိမေ (မ. နိ. ၁.၁၅၀) အာဂတံ စတုဝေသာရဇ္ဇဉာဏံ၊ အဋ္ဌသု ပရိသာသု အကမ္ပနဉာဏံ၊ စတုယောနိပရိစ္ဆေဒကဉာဏံ၊ ပဉ္စဂတိပရိစ္ဆေဒကဉာဏံ၊ သံယုတ္တကေ (သံ. နိ. ၂.၃၃-၃၄) အာဂတာနိ တေသတ္တတိ ဉာဏာနိ၊ သတ္တသတ္တတိ ဉာဏာနီတိ ဧဝမညာနိပိ အနေကာနိ ဉာဏသဟဿာနိ. ဧတံ ဉာဏဗလံ နာမ. ဣဓာပိ ဉာဏဗလမေဝ အဓိပ္ပေတံ. ဉာဏဉှိ အကမ္ပိယဋ္ဌေန ဥပတ္ထမ္ဘနဋ္ဌေန စ ဗလန္တိ ဝုတ္တံ.

ဌာနဉ္စ ဌာနတောတိ ကာရဏဉ္စ ကာရဏတော. ကာရဏဉှိ ယသ္မာ တတ္ထ ဖလံ တိဋ္ဌတိ တဒါယတ္တဝုတ္တိတာယ ဥပ္ပဇ္ဇတိ စေဝ ပဝတ္တတိ စ၊ တသ္မာ ဌာနန္တိ ဝုစ္စတိ. တံ ဘဂဝါ ယေ ယေ ဓမ္မာ ယေသံ ယေသံ ဓမ္မာနံ ဟေတူ ပစ္စယာ ဥပ္ပါဒါယ၊ တံ တံ ဌာနန္တိ၊ ယေ ယေ ဓမ္မာ ယေသံ ယေသံ ဓမ္မာနံ န ဟေတူ န ပစ္စယာ ဥပ္ပါဒါယ၊ တံ တံ အဋ္ဌာနန္တိ ပဇာနန္တော ဌာနဉ္စ ဌာနတော အဋ္ဌာနဉ္စ အဋ္ဌာနတော ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ. ယမ္ပီတိ ယေန ဉာဏေန. ဣဒမ္ပီတိ ဣဒမ္ပိ ဌာနာဋ္ဌာနဉာဏံ၊ တထာဂတဿ တထာဂတဗလံ နာမ ဟောတီတိ အတ္ထော. ဧဝံ သေသပဒေသုပိ ယောဇနာ ဝေဒိတဗ္ဗာ.

အာသဘံ ဌာနန္တိ သေဋ္ဌဋ္ဌာနံ ဥတ္တမဋ္ဌာနံ၊ အာသဘာ ဝါ ပုဗ္ဗဗုဒ္ဓါ၊ တေသံ ဌာနန္တိ အတ္ထော. အပိစ ဂဝသတဇေဋ္ဌကော ဥသဘော၊ ဂဝသဟဿဇေဋ္ဌကော ဝသဘော၊ ဝဇသတဇေဋ္ဌကော ဝါ ဥသဘော၊ ဝဇသဟဿဇေဋ္ဌကော ဝသဘော၊ သဗ္ဗဂဝသေဋ္ဌော သဗ္ဗပရိဿယသဟော သေတော ပါသာဒိကော မဟာဘာရဝဟော အသနိသတသဒ္ဒေဟိပိ အသန္တသနီယော နိသဘော၊ သော ဣဓ ဥသဘောတိ အဓိပ္ပေတော. ဣဒမ္ပိ ဟိ တဿ ပရိယာယဝစနံ. ဥသဘဿ ဣဒန္တိ အာသဘံ. ဌာနန္တိ စတူဟိ ပါဒေဟိ ပထဝိံ ဥပ္ပီဠေတွာ အဝဋ္ဌာနံ. ဣဒံ ပန အာသဘံ ဝိယာတိ အာသဘံ ယထေဝ ဟိ နိသဘသင်္ခါတော ဥသဘော ဥသဘဗလေန သမန္နာဂတော စတူဟိ ပါဒေဟိ ပထဝိံ ဥပ္ပီဠေတွာ အစလဋ္ဌာနေန တိဋ္ဌတိ၊ ဧဝံ တထာဂတောပိ ဒသဟိ တထာဂတဗလေဟိ သမန္နာဂတော စတူဟိ ဝေသာရဇ္ဇပါဒေဟိ အဋ္ဌပရိသပထဝိံ ဥပ္ပီဠေတွာ သဒေဝကေ လောကေ ကေနစိ ပစ္စတ္ထိကေန ပစ္စာမိတ္တေန အကမ္ပိယော အစလဋ္ဌာနေန တိဋ္ဌတိ၊ ဧဝံ တိဋ္ဌမာနော စ တံ အာသဘံ ဌာနံ ပဋိဇာနာတိ ဥပဂစ္ဆတိ န ပစ္စက္ခာတိ၊ အတ္တနိ အာရောပေတိ. တေန ဝုတ္တံ – ‘‘အာသဘံ ဌာနံ ပဋိဇာနာတီ’’တိ (သံ. နိ. အဋ္ဌ. ၂.၂.၂၂၊ မ. နိ. အဋ္ဌ. ၁.၁၄၈).

ပရိသာသူတိ ခတ္တိယဗြာဟ္မဏဂဟပတိသမဏစာတုမဟာရာဇိကတာဝတိံသမာရဗြဟ္မာနံ ဝသေန အဋ္ဌသု ပရိသာသု. သီဟနာဒံ နဒတီတိ သေဋ္ဌနာဒံ အဆမ္ဘိတနာဒံ နဒတိ၊ သီဟနာဒသဒိသံ ဝါ နာဒံ နဒတိ. အယမတ္ထော သီဟနာဒသုတ္တေန (မ. နိ. ၁.၁၄၆ အာဒယော၊ ဒီ. နိ. ၁.၃၈၁ အာဒယော) ဒီပေတဗ္ဗော. ယထာ ဝါ သီဟော သဟနတော ဟနနတော စ သီဟောတိ ဝုစ္စတိ၊ ဧဝံ တထာဂတော လောကဓမ္မာနံ သဟနတော ပရပ္ပဝါဒါနံ ဟနနတော သီဟောတိ ဝုစ္စတိ. ဧဝံ ဝုတ္တဿ သီဟဿ နာဒံ သီဟနာဒံ. တတ္ထ ယထာ သီဟော သီဟဗလေန သမန္နာဂတော သဗ္ဗတ္ထ ဝိသာရဒေါ ဝိဂတလောမဟံသော သီဟနာဒံ နဒတိ၊ ဧဝံ တထာဂတသီဟောပိ တထာဂတဗလေဟိ သမန္နာဂတော အဋ္ဌသု ပရိသာသု ဝိသာရဒေါ ဝိဂတလောမဟံသော ‘‘ဣတိ ရူပ’’န္တိအာဒိနာ (သံ. နိ. ၃.၇၈) နယေန နာနာဝိဓဒေသနာဝိလာသသမ္ပန္နံ သီဟနာဒံ နဒတိ. တေန ဝုတ္တံ – ‘‘ပရိသာသု သီဟနာဒံ နဒတီ’’တိ.

ဗြဟ္မစက္ကံ ပဝတ္တေတီတိ ဧတ္ထ ဗြဟ္မန္တိ သေဋ္ဌံ ဥတ္တမံ ဝိသုဒ္ဓံ. စက္ကသဒ္ဒေါ ပနာယံ –

သမ္ပတ္တိယံ လက္ခဏေ စ၊ ရထင်္ဂေ ဣရိယာပထေ၊

ဒါနေ ရတနဓမ္မူရ၊ စက္ကာဒီသု စ ဒိဿတိ၊

ဓမ္မစက္ကေ ဣဓ မတော၊ တမ္ပိ ဒွေဓာ ဝိဘာဝယေ.

‘‘စတ္တာရိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စက္ကာနိ၊ ယေဟိ သမန္နာဂတာနံ ဒေဝမနုဿာန’’န္တိအာဒီသု (အ. နိ. ၄.၃၁) ဟိ အယံ သမ္ပတ္တိယံ ဒိဿတိ. ‘‘ဟေဋ္ဌာ ပါဒတလေသု စက္ကာနိ ဇာတာနိ ဟောန္တီ’’တိ (ဒီ. နိ. ၂.၃၅) ဧတ္ထ လက္ခဏေ. ‘‘စက္ကံဝ ဝဟတော ပဒ’’န္တိ (ဓ. ပ. ၁) ဧတ္ထ ရထင်္ဂေ. ‘‘စတုစက္ကံ နဝဒွါရ’’န္တိ (သံ. နိ. ၁.၂၉) ဧတ္ထ ဣရိယာပထေ. ‘‘ဒဒံ ဘုဉ္ဇ မာ စ ပမာဒေါ၊ စက္ကံ ဝတ္တယ ကောသလာဓိပါ’’တိ (ဇာ. ၁.၇.၁၄၉) ဧတ္ထ ဒါနေ. ‘‘ဒိဗ္ဗံ စက္ကရတနံ ပါတုရဟောသီ’’တိ (ဒီ. နိ. ၂.၂၄၃) ဧတ္ထ ရတနစက္ကေ. ‘‘မယာ ပဝတ္တိတံ စက္က’’န္တိ (သု. နိ. ၅၆၂) ဧတ္ထ ဓမ္မစက္ကေ. ‘‘ဣစ္ဆာဟတဿ ပေါသဿ၊ စက္ကံ ဘမတိ မတ္ထကေ’’တိ (ဇာ. ၁.၁.၁၀၄၊ ၁.၅.၁၀၃) ဧတ္ထ ဥရစက္ကေ. ‘‘ခုရပရိယန္တေန စေပိ စက္ကေနာ’’တိ (ဒီ. နိ. ၁.၁၆၆) ဧတ္ထ ပဟရဏစက္ကေ. ‘‘အသနိဝိစက္က’’န္တိ (ဒီ. နိ. ၃.၆၁၊ သံ. နိ. ၂.၁၆၂) ဧတ္ထ အသနိမဏ္ဍလေ. ဣဓ ပနာယံ ဓမ္မစက္ကေ မတော.

တံ ပနေတံ ဓမ္မစက္ကံ ဒုဝိဓံ ဟောတိ ပဋိဝေဓဉာဏဉ္စ ဒေသနာဉာဏဉ္စ. တတ္ထ ပညာပဘာဝိတံ အတ္တနော အရိယဖလာဝဟံ ပဋိဝေဓဉာဏံ၊ ကရုဏာပဘာဝိတံ သာဝကာနံ အရိယဖလာဝဟံ ဒေသနာဉာဏံ. တတ္ထ ပဋိဝေဓဉာဏံ ဥပ္ပဇ္ဇမာနံ ဥပ္ပန္နန္တိ ဒုဝိဓံ. တဉှိ အဘိနိက္ခမနတော ယာဝ အရဟတ္တမဂ္ဂါ ဥပ္ပဇ္ဇမာနံ နာမ၊ ဖလက္ခဏေ ဥပ္ပန္နံ နာမ. တုသိတဘဝနတော ဝါ ယာဝ ဗောဓိပလ္လင်္ကေ အရဟတ္တမဂ္ဂါ ဥပ္ပဇ္ဇမာနံ နာမ၊ ဖလက္ခဏေ ဥပ္ပန္နံ နာမ. ဒီပင်္ကရဒသဗလတော ဝါ ပဋ္ဌာယ ယာဝ အရဟတ္တမဂ္ဂါ ဥပ္ပဇ္ဇမာနံ နာမ၊ ဖလက္ခဏေ ဥပ္ပန္နံ နာမ. ဒေသနာဉာဏမ္ပိ ပဝတ္တမာနံ ပဝတ္တန္တိ ဒုဝိဓံ. တဉှိ ယာဝ အညာတကောဏ္ဍညတ္ထေရဿ အရဟတ္တမဂ္ဂါ ပဝတ္တမာနံ နာမ၊ ဖလက္ခဏေ ပဝတ္တံ နာမ. တတ္ထ ပဋိဝေဓဉာဏံ လောကုတ္တရံ၊ ဒေသနာဉာဏံ လောကိယံ. ဥဘယမ္ပိ ပနေတံ အညေဟိ အသာဓာရဏံ၊ ဗုဒ္ဓါနံယေဝ ဩရသဉာဏံ. တေန ဝုတ္တံ – ‘‘ဗြဟ္မစက္ကံ ပဝတ္တေတီ’’တိ.

ကမ္မသမာဒါနာနန္တိ သမာဒိယိတွာ ကတာနံ ကုသလာကုသလကမ္မာနံ၊ ကမ္မမေဝ ဝါ ကမ္မသမာဒါနံ. ဌာနသော ဟေတုသောတိ ပစ္စယတော စေဝ ဟေတုတော စ. တတ္ထ ဂတိဥပဓိကာလပယောဂါ ဝိပါကဿ ဌာနံ. ကမ္မံ ဟေတု.

သဗ္ဗတ္ထဂါမိနိန္တိ သဗ္ဗဂတိဂါမိနိဉ္စ အဂတိဂါမိနိဉ္စ. ပဋိပဒန္တိ မဂ္ဂံ. ယထာဘူတံ ပဇာနာတီတိ ဗဟူသုပိ မနုဿေသု ဧကမေဝ ပါဏံ ဃာတေန္တေသု ဣမဿ စေတနာ နိရယဂါမိနီ ဘဝိဿတိ၊ ဣမဿ တိရစ္ဆာနယောနိဂါမိနီတိ ဣမိနာ နယေန ဧကဝတ္ထုသ္မိမ္ပိ ကုသလာကုသလစေတနာသင်္ခါတာနံ ပဋိပတ္တီနံ အဝိပရီတတော သဘာဝံ ဇာနာတိ.

အနေကဓာတုန္တိ စက္ခုဓာတုအာဒီဟိ၊ ကာမဓာတုအာဒီဟိ ဝါ ဓာတူဟိ ဗဟုဓာတုံ. နာနာဓာတုန္တိ တာသံယေဝ ဓာတူနံ ဝိလက္ခဏတ္တာ နာနပ္ပကာရဓာတုံ. လောကန္တိ ခန္ဓာယတနဓာတုလောကံ. ယထာဘူတံ ပဇာနာတီတိ တာသံ တာသံ ဓာတူနံ အဝိပရီတတော သဘာဝံ ပဋိဝိဇ္ဈတိ.

နာနာဓိမုတ္တိကတန္တိ ဟီနပဏီတာဒိအဓိမုတ္တီဟိ နာနာဓိမုတ္တိကဘာဝံ.

ပရသတ္တာနန္တိ ပဓာနသတ္တာနံ. ပရပုဂ္ဂလာနန္တိ တတော ပရေသံ ဟီနသတ္တာနံ. ဧကတ္ထမေဝ ဝါ ဧတံ ပဒဒွယံ ဝေနေယျဝသေန ဘဂဝတာ ဒွေဓာ ဝုတ္တံ. ဣဓာပိ ဘဂဝတာ ဝုတ္တနယေနေဝ ဝုတ္တံ. ဣန္ဒြိယပရောပရိယတ္တန္တိ သဒ္ဓါဒီနံ ဣန္ဒြိယာနံ ပရဘာဝဉ္စ အပရဘာဝဉ္စ၊ ဝုဒ္ဓိဉ္စ ဟာနိဉ္စာတိ အတ္ထော.

ဈာနဝိမောက္ခသမာဓိသမာပတ္တီနန္တိ ပဌမာဒီနံ စတုန္နံ ဈာနာနံ၊ ‘‘ရူပီ ရူပါနိ ပဿတီ’’တိအာဒီနံ (ပဋိ. မ. ၁.၂၀၉) အဋ္ဌန္နံ ဝိမောက္ခာနံ၊ သဝိတက္ကသဝိစာရာဒီနံ တိဏ္ဏံ သမာဓီနံ၊ ပဌမဇ္ဈာနသမာပတ္တိအာဒီနဉ္စ နဝန္နံ အနုပုဗ္ဗသမာပတ္တီနံ. သံကိလေသန္တိ ဟာနဘာဂိယဓမ္မံ. ဝေါဒါနန္တိ ဝိသေသဘာဂိယဓမ္မံ. ဝုဋ္ဌာနန္တိ ယေန ကာရဏေန ဈာနာဒီဟိ ဝုဋ္ဌဟန္တိ၊ တံ ကာရဏံ. တံ ပန ‘‘ဝေါဒါနမ္ပိ ဝုဋ္ဌာနံ၊ တမှာ တမှာ သမာဓိမှာ ဝုဋ္ဌာနမ္ပိ ဝုဋ္ဌာန’’န္တိ (ဝိဘ. ၈၂၈) ဧဝံ ဝုတ္တံ ပဂုဏဇ္ဈာနဉ္စေဝ ဘဝင်္ဂဖလသမာပတ္တိယော စ. ဟေဋ္ဌိမံ ဟေဋ္ဌိမဉှိ ပဂုဏဇ္ဈာနံ ဥပရိမဿ ဥပရိမဿ ပဒဋ္ဌာနံ ဟောတိ၊ တသ္မာ ‘‘ဝေါဒါနမ္ပိ ဝုဋ္ဌာန’’န္တိ ဝုတ္တံ. ဘဝင်္ဂေန ပန သဗ္ဗဇ္ဈာနေဟိ ဝုဋ္ဌာနံ ဟောတိ၊ နိရောဓသမာပတ္တိတော ဖလသမာပတ္တိယာ ဝုဋ္ဌာနံ ဟောတိ. တံ သန္ဓာယ ‘‘တမှာ တမှာ သမာဓိမှာ ဝုဋ္ဌာနမ္ပိ ဝုဋ္ဌာန’’န္တိ ဝုတ္တံ.

ပုဗ္ဗေနိဝါသဒိဗ္ဗစက္ခုအာသဝက္ခယဉာဏာနိ ဟေဋ္ဌာ ပကာသိတာနေဝ.

တတ္ထ အာသဝါနံ ခယာတိ အရဟတ္တမဂ္ဂေန သဗ္ဗကိလေသာနံ ခယာ. အနာသဝန္တိ အာသဝဝိရဟိတံ. စေတောဝိမုတ္တိံ ပညာဝိမုတ္တိန္တိ ဧတ္ထ စေတောဝစနေန အရဟတ္တဖလသမ္ပယုတ္တော သမာဓိ၊ ပညာဝစနေန တံသမ္ပယုတ္တာ စ ပညာ ဝုတ္တာ. တတ္ထ စ သမာဓိ ရာဂတော ဝိမုတ္တတ္တာ စေတောဝိမုတ္တိ၊ ပညာ အဝိဇ္ဇာယ ဝိမုတ္တတ္တာ ပညာဝိမုတ္တီတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ဝုတ္တဉှေတံ ဘဂဝတာ – ‘‘ယော ဟိဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမာဓိ၊ တဒဿ သမာဓိန္ဒြိယံ. ယာ ဟိဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပညာ၊ တဒဿ ပညိန္ဒြိယံ. ဣတိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ရာဂဝိရာဂါ စေတောဝိမုတ္တိ အဝိဇ္ဇာဝိရာဂါ ပညာဝိမုတ္တီ’’တိ (သံ. နိ. ၅.၅၁၆၊ ၅၂၀). အပိစေတ္ထ သမထဗလံ စေတောဝိမုတ္တိ၊ ဝိပဿနာဗလံ ပညာဝိမုတ္တီတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေတိ ဣမသ္မိံယေဝ အတ္တဘာဝေ. သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာတိ အဓိကာယ ပညာယ အတ္တနာယေဝ ပစ္စက္ခံ ကတွာ၊ အပရပ္ပစ္စယေန ဉတွာတိ အတ္ထော. ဥပသမ္ပဇ္ဇာတိ အဓိဂန္တွာ၊ နိပ္ဖါဒေတွာ ဝါ. ဣမေသံ ပန ဒသန္နံ ဒသဗလဉာဏာနံ ဝိတ္ထာရော အဘိဓမ္မေ (ဝိဘ. ၈၀၉ အာဒယော) ဝုတ္တနယေန ဝေဒိတဗ္ဗော.

တတ္ထ ပရဝါဒိကထာ ဟောတိ – ဒသဗလဉာဏံ နာမ ပါဋိယေက္ကံ ဉာဏံ နတ္ထိ၊ သဗ္ဗညုတညာဏဿေဝါယံ ပဘေဒေါတိ. န တံ တထာ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. အညမေဝ ဟိ ဒသဗလဉာဏံ၊ အညံ သဗ္ဗညုတညာဏံ. ဒသဗလဉာဏဉှိ သကသကကိစ္စမေဝ ဇာနာတိ၊ သဗ္ဗညုတညာဏံ တမ္ပိ၊ တတော အဝသေသမ္ပိ ဇာနာတိ. ဒသဗလဉာဏေသု ဟိ ပဌမံ ကာရဏာကာရဏမေဝ ဇာနာတိ၊ ဒုတိယံ ကမ္မန္တရဝိပါကန္တရမေဝ၊ တတိယံ ကမ္မပရိစ္ဆေဒမေဝ၊ စတုတ္ထံ ဓာတုနာနတ္တကာရဏမေဝ၊ ပဉ္စမံ သတ္တာနံ အဇ္ဈာသယာဓိမုတ္တိမေဝ၊ ဆဋ္ဌံ ဣန္ဒြိယာနံ တိက္ခမုဒုဘာဝမေဝ၊ သတ္တမံ ဈာနာဒီဟိ သဒ္ဓိံ တေသံ သံကိလေသာဒိမေဝ၊ အဋ္ဌမံ ပုဗ္ဗေနိဝုတ္ထခန္ဓသန္တတိမေဝ၊ နဝမံ သတ္တာနံ စုတိပဋိသန္ဓိမေဝ၊ ဒသမံ သစ္စပရိစ္ဆေဒမေဝ. သဗ္ဗညုတညာဏံ ပန ဧတေဟိ ဇာနိတဗ္ဗဉ္စ၊ တတော ဥတ္တရိဉ္စ ပဇာနာတိ. ဧတေသံ ပန ကိစ္စံ န သဗ္ဗံ ကရောတိ. တဉှိ ဈာနံ ဟုတွာ အပ္ပေတုံ န သက္ကောတိ၊ ဣဒ္ဓိ ဟုတွာ ဝိကုဗ္ဗိတုံ န သက္ကောတိ၊ မဂ္ဂေါ ဟုတွာ ကိလေသေ ခေပေတုံ န သက္ကောတိ.

အပိစ ပရဝါဒီ ဧဝံ ပုစ္ဆိတဗ္ဗော ‘‘ဒသဗလဉာဏံ နာမေတံ သဝိတက္ကသဝိစာရံ အဝိတက္ကဝိစာရမတ္တံ အဝိတက္ကာဝိစာရံ ကာမာဝစရံ ရူပါဝစရံ အရူပါဝစရံ လောကိယံ လောကုတ္တရ’’န္တိ. ဇာနန္တော ‘‘ပဋိပါဋိယာ သတ္တ ဉာဏာနိ သဝိတက္ကသဝိစာရာနီ’’တိ ဝက္ခတိ. ‘‘တတော ပရာနိ ဒွေ အဝိတက္ကအဝိစာရာနီ’’တိ ဝက္ခတိ. ‘‘အာသဝက္ခယဉာဏံ သိယာ သဝိတက္ကသဝိစာရံ၊ သိယာ အဝိတက္ကဝိစာရမတ္တံ၊ သိယာ အဝိတက္ကအဝိစာရ’’န္တိ ဝက္ခတိ. တထာ ‘‘ပဋိပါဋိယာ သတ္တ ကာမာဝစရာနိ၊ တတော ပရာနိ ဒွေ ရူပါဝစရာနိ၊ တတော အဝသာနေ ဧကံ လောကုတ္တရ’’န္တိ ဝက္ခတိ. ‘‘သဗ္ဗညုတညာဏံ ပန သဝိတက္ကသဝိစာရမေဝ ကာမာဝစရမေဝ လောကိယမေဝါ’’တိ ဝက္ခတိ.

ဧဝမေတ္ထ အပုဗ္ဗတ္ထာနုဝဏ္ဏနံ ဉတွာ ဣဒါနိ ယသ္မာ တထာဂတော ပဌမံယေဝ ဌာနာဋ္ဌာနဉာဏေန ဝေနေယျသတ္တာနံ အာသဝက္ခယာဓိဂမဿ စေဝ အနဓိဂမဿ စ ဌာနာဋ္ဌာနဘူတံ ကိလေသာဝရဏာဘာဝံ ပဿတိ လောကိယသမ္မာဒိဋ္ဌိဋ္ဌာနဒဿနတော နိယတမိစ္ဆာဒိဋ္ဌိဋ္ဌာနာဘာဝဒဿနတော စ. အထ နေသံ ကမ္မဝိပါကဉာဏေန ဝိပါကာဝရဏာဘာဝံ ပဿတိ တိဟေတုကပဋိသန္ဓိဒဿနတော. သဗ္ဗတ္ထဂါမိနိပဋိပဒါဉာဏေန ကမ္မာဝရဏာဘာဝံ ပဿတိ အာနန္တရိကကမ္မာဘာဝဒဿနတော. ဧဝံ အနာဝရဏာနံ အနေကဓာတုနာနာဓာတုဉာဏေန အနုကူလဓမ္မဒေသနတ္ထံ စရိယာဝိသေသံ ပဿတိ ဓာတုဝေမတ္တဒဿနတော. အထ နေသံ နာနာဓိမုတ္တိကတာဉာဏေန အဓိမုတ္တိံ ပဿတိ ပယောဂံ အနာဒိယိတွာပိ အဓိမုတ္တိဝသေန ဓမ္မဒေသနတ္ထံ. အထေဝံ ဒိဋ္ဌအဓိမုတ္တီနံ ယထာသတ္တိ ယထာဗလံ ဓမ္မံ ဒေသေတုံ ဣန္ဒြိယပရောပရိယတ္တဉာဏေန ဣန္ဒြိယပရောပရိယတ္တံ ပဿတိ သဒ္ဓါဒီနံ တိက္ခမုဒုဘာဝဒဿနတော. ဧဝံ ပရိညာတိန္ဒြိယပရောပရိယတ္တာပိ ပနေတေ သစေ ဒူရေ ဟောန္တိ၊ အထ ဈာနာဒိဉာဏေန ဈာနာဒီသု ဝသီဘူတတ္တာ ဣဒ္ဓိဝိသေသေန ခိပ္ပံ ဥပဂစ္ဆတိ. ဥပဂန္တွာ စ နေသံ ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိဉာဏေန ပုဗ္ဗဇာတိဝိဘာဝနံ ဒိဗ္ဗစက္ခာနုဘာဝတော ပတ္တဗ္ဗေန စေတောပရိယဉာဏေန သမ္ပတိ စိတ္တဝိသေသံ ပဿန္တော အာသဝက္ခယဉာဏာနုဘာဝေန အာသဝက္ခယဂါမိနိယာ ပဋိပဒါယ ဝိဂတသမ္မောဟတ္တာ အာသဝက္ခယာယ ဓမ္မံ ဒေသေတိ. တသ္မာ ဣမိနာနုက္ကမေန ဣမာနိ ဒသ ဗလာနိ ဝုတ္တာနီတိ ဝေဒိတဗ္ဗာနီတိ.

၄၅. ဣဒါနိ သဗ္ဗဗလာနိ လက္ခဏတော နိဒ္ဒိသိတုကာမော ကေနဋ္ဌေန သဒ္ဓါဗလန္တိအာဒိနာ နယေန ပုစ္ဆံ ကတွာ အဿဒ္ဓိယေ အကမ္ပိယဋ္ဌေနာတိအာဒိနာ နယေန ဝိဿဇ္ဇနံ အကာသိ. တတ္ထ ဟိရီယတီတိအာဒိ ပုဂ္ဂလာဓိဋ္ဌာနာ ဒေသနာ. ဘာဝနာဗလာဒီသု အဓိဋ္ဌာနဗလပရိယန္တေသု ‘‘တတ္ထာ’’တိ စ၊ ‘‘တေနာ’’တိ စ၊ ‘‘တ’’န္တိ စ နေက္ခမ္မာဒိကမေဝ သန္ဓာယ ဝုတ္တန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. တေန စိတ္တံ ဧကဂ္ဂန္တိ တေန သမာဓိနာ စိတ္တံ ဧကဂ္ဂံ ဟောတီတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. တတ္ထ ဇာတေတိ တတ္ထ သမထေ သမ္ပယောဂဝသေန ဇာတေ၊ တသ္မိံ ဝါ ဝိပဿနာရမ္မဏံ ဟုတွာ ဇာတေ. တတ္ထ သိက္ခတီတိ တတ္ထ သေခဗလေ သေခေါ သိက္ခတီတိ သေခဗလန္တိ အတ္ထော. တတ္ထ သိက္ခိတတ္တာတိ တတ္ထ အသေခဗလေ အသေခဿ သိက္ခိတတ္တာ အသေခဗလံ. တေန အာသဝါ ခီဏာတိ တေန လောကိယလောကုတ္တရေန ဉာဏေန အာသဝါ ခီဏာတိ တံ ဉာဏံ ခီဏာသဝဗလံ. လောကိယေနာပိ ဟိ ဉာဏေန အာသဝါ ခီဏာ နာမ ဝိပဿနာယ အဘာဝေ လောကုတ္တရမဂ္ဂါဘာဝတော. ဧဝံ ခီဏာသဝဿ ဗလန္တိ ခီဏာသဝဗလံ. တဿ ဣဇ္ဈတီတိ ဣဒ္ဓိဗလန္တိ တဿ ဣဒ္ဓိမတော ဣဇ္ဈတီတိ ဣဒ္ဓိယေဝ ဗလံ ဣဒ္ဓိဗလံ. အပ္ပမေယျဋ္ဌေနာတိ ယသ္မာ သာဝကာ ဌာနာဋ္ဌာနာဒီနိ ဧကဒေသေန ဇာနန္တိ၊ သဗ္ဗာကာရေန ပဇာနနံယေဝ သန္ဓာယ ‘‘ယထာဘူတံ ပဇာနာတီ’’တိ ဝုတ္တံ. ကိဉ္စာပိ တီသု ဝိဇ္ဇာသု ‘‘ယထာဘူတံ ပဇာနာတီ’’တိ န ဝုတ္တံ၊ အညတ္ထ ပန ဝုတ္တတ္တာ တာသုပိ ဝုတ္တမေဝ ဟောတိ. အညတ္ထာတိ သေသေသု သတ္တသု ဉာဏဗလေသု စ အဘိဓမ္မေ (ဝိဘ. ၇၆၀) စ ဒသသုပိ ဗလေသု. ဣန္ဒြိယပရောပရိယတ္တဉာဏံ ပန သဗ္ဗထာပိ သာဝကေဟိ အသာဓာရဏမေဝ. တသ္မာ ဒသပိ ဗလာနိ သာဝကေဟိ အသာဓာရဏာနီတိ. အဓိမတ္တဋ္ဌေန အတုလိယဋ္ဌေန အပ္ပမေယျာနိ၊ တသ္မာယေဝ စ ‘‘အပ္ပမေယျဋ္ဌေန တထာဂတဗလ’’န္တိ ဝုတ္တန္တိ.

ဗလကထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.