၈. ဝိပလ္လာသကထာ
ဝိပလ္လာသကထာဝဏ္ဏနာ
၂၃၆. ဣဒါနိ တဿ ကမ္မဿ ပစ္စယဘူတေ ဝိပလ္လာသေ ဒဿေန္တေန ကထိတာယ သုတ္တန္တပုဗ္ဗင်္ဂမာယ ဝိပလ္လာသကထာယ အပုဗ္ဗတ္ထာနုဝဏ္ဏနာ. သုတ္တန္တေ တာဝ သညာဝိပလ္လာသာတိ သညာယ ဝိပလ္လတ္ထဘာဝါ ဝိပရီတဘာဝါ၊ ဝိပရီတသညာတိ အတ္ထော. သေသဒွယေသုပိ ဧသေဝ နယော. စိတ္တကိစ္စဿ ဒုဗ္ဗလဋ္ဌာနေ ဒိဋ္ဌိဝိရဟိတာယ အကုသလသညာယ သကကိစ္စဿ ဗလဝကာလေ သညာဝိပလ္လာသော. ဒိဋ္ဌိဝိရဟိတဿေဝ အကုသလစိတ္တဿ သကကိစ္စဿ ဗလဝကာလေ စိတ္တဝိပလ္လာသော. ဒိဋ္ဌိသမ္ပယုတ္တေ စိတ္တေ ဒိဋ္ဌိဝိပလ္လာသော. တသ္မာ သဗ္ဗဒုဗ္ဗလော သညာဝိပလ္လာသော၊ တတော ဗလဝတရော စိတ္တဝိပလ္လာသော၊ သဗ္ဗဗလဝတရော ဒိဋ္ဌိဝိပလ္လာသော. အဇာတဗုဒ္ဓိဒါရကဿ ကဟာပဏဒဿနံ ဝိယ ဟိ သညာ အာရမ္မဏဿ ဥပဋ္ဌာနာကာရမတ္တဂ္ဂဟဏတော. ဂါမိကပုရိသဿ ကဟာပဏဒဿနံ ဝိယ စိတ္တံ လက္ခဏပဋိဝေဓဿာပိ သမ္ပာပနတော. ကမ္မာရဿ မဟာသဏ္ဍာသေန အယောဂဟဏံ ဝိယ ဒိဋ္ဌိ အဘိနိဝိဿ ပရာမသနတော. အနိစ္စေ နိစ္စန္တိ သညာဝိပလ္လာသောတိ အနိစ္စေ ဝတ္ထုသ္မိံ ‘‘နိစ္စံ ဣဒ’’န္တိ ဧဝံ ဂဟေတွာ ဥပ္ပဇ္ဇနကသညာ သညာဝိပလ္လာသော. ဣမိနာ နယေန သဗ္ဗပဒေသု အတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော. န သညာဝိပလ္လာသော န စိတ္တဝိပလ္လာသော န ဒိဋ္ဌိဝိပလ္လာသောတိ စတူသု ဝတ္ထူသု ဒွါဒသန္နံ ဝိပလ္လာသဂ္ဂါဟာနံ အဘာဝါ ယာထာဝဂ္ဂဟဏံ ဝုတ္တံ.
ဂါထာသု အနတ္တနိ စ အတ္တာတိ အနတ္တနိ အတ္တာတိ ဧဝံသညိနောတိ အတ္ထော. မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိဟတာတိ န ကေဝလံ သညိနောဝ၊ သညာယ ဝိယ ဥပ္ပဇ္ဇမာနာယ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိယာပိ ဟတာ. ခိတ္တစိတ္တာတိ သညာဒိဋ္ဌီဟိ ဝိယ ဥပ္ပဇ္ဇမာနေန ခိတ္တေန ဝိဗ္ဘန္တေန စိတ္တေန သမန္နာဂတာ. ဝိသညိနောတိ ဒေသနာမတ္တမေတံ၊ ဝိပရီတသညာစိတ္တဒိဋ္ဌိနောတိ အတ္ထော. အထ ဝါ သညာပုဗ္ဗင်္ဂမတ္တာ ဒိဋ္ဌိယာ ပဌမံ စတူဟိ ပဒေဟိ သညာဝိပလ္လာသော ဝုတ္တော၊ တတော မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိဟတာတိ ဒိဋ္ဌိဝိပလ္လာသော၊ ခိတ္တစိတ္တာတိ စိတ္တဝိပလ္လာသော. ဝိသညိနောတိ တီဟိ ဝိပလ္လာသဂ္ဂါဟေဟိ ပကတိသညာဝိရဟိတာ မောဟံ ဂတာ ‘‘မုစ္ဆိတော ဝိသဝေဂေန၊ ဝိသညီ သမပဇ္ဇထာ’’တိဧတ္ထ (ဇာ. ၂.၂၂.၃၂၈) ဝိယ. တေ ယောဂယုတ္တာ မာရဿာတိ တေ ဇနာ သတ္တာ မာရဿ ယောဂေ ယုတ္တာ နာမ ဟောန္တိ. အယောဂက္ခေမိနောတိ စတူဟိ ယောဂေဟိ ဤတီဟိ ခေမံ နိဗ္ဗာနံ အပ္ပတ္တာ. သတ္တာ ဂစ္ဆန္တိ သံသာရန္တိ တေယေဝ ပုဂ္ဂလာ သံသာရံ သံသရန္တိ. ကသ္မာ? ဇာတိမရဏဂါမိနော ဟိ တေ၊ တသ္မာ သံသရန္တီတိ အတ္ထော. ဗုဒ္ဓါတိ စတုသစ္စဗုဒ္ဓါ သဗ္ဗညုနော. ကာလတ္တယသာဓာရဏဝသေန ဗဟုဝစနံ. လောကသ္မိန္တိ ဩကာသလောကေ. ပဘင်္ကရာတိ လောကဿ ပညာလောကံ ကရာ. ဣမံ ဓမ္မံ ပကာသေန္တီတိ ဝိပလ္လာသပ္ပဟာနံ ဓမ္မံ ဇောတေန္တိ. ဒုက္ခူပသမဂါမိနန္တိ ဒုက္ခဝူပသမံ နိဗ္ဗာနံ ဂစ္ဆန္တံ. တေသံ သုတွာနာတိ တေသံ ဗုဒ္ဓါနံ ဓမ္မံ သုတွာန. သပ္ပညာတိ ဘဗ္ဗဘူတာ ပညဝန္တော. သစိတ္တံ ပစ္စလဒ္ဓူတိ ဝိပလ္လာသဝဇ္ဇိတံ သကစိတ္တံ ပဋိလဘိတွာ. ပဋိအလဒ္ဓူတိ ပဒစ္ဆေဒေါ. အထ ဝါ ပဋိလဘိံသု ပဋိအလဒ္ဓုန္တိ ပဒစ္ဆေဒေါ. အနိစ္စတော ဒက္ခုန္တိ အနိစ္စဝသေနေဝ အဒ္ဒသံသု. အနတ္တနိ အနတ္တာတိ အနတ္တာနံ အနတ္တာတိ အဒ္ဒက္ခုံ. အထ ဝါ အနတ္တနိ ဝတ္ထုသ္မိံ အတ္တာ နတ္ထီတိ အဒ္ဒက္ခုံ. သမ္မာဒိဋ္ဌိသမာဒါနာတိ ဂဟိတသမ္မာဒဿနာ. သဗ္ဗံ ဒုက္ခံ ဥပစ္စဂုန္တိ သကလံ ဝဋ္ဋဒုက္ခံ သမတိက္ကန္တာ.
ပဟီနာပဟီနပုစ္ဆာယ ဒိဋ္ဌိသမ္ပန္နဿာတိ သောတာပန္နဿ. ဒုက္ခေ သုခန္တိ သညာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. စိတ္တံ ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ မောဟကာလုဿိယဿ အပ္ပဟီနတ္တာ သညာမတ္တံ ဝါ စိတ္တမတ္တံ ဝါ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ အနာဂါမိဿပိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ကိံ ပန သောတာပန္နဿ. ဣမေ ဒွေ အရဟတောယေဝ ပဟီနာ. အသုဘေ သုဘန္တိ သညာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. စိတ္တံ ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ သကဒါဂါမိဿပိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ကိံ ပန သောတာပန္နဿ. ဣမေ ဒွေ အနာဂါမိဿ ပဟီနာတိ အဋ္ဌကထာယံ ဝုတ္တံ. တသ္မာ ဣဒံ ဒွယံ သောတာပန္နသကဒါဂါမိနော သန္ဓာယ ဝုတ္တန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. အနာဂါမိနော ကာမရာဂဿ ပဟီနတ္တာ ‘‘အသုဘေ သုဘ’’န္တိ သညာစိတ္တဝိပလ္လာသာနဉ္စ ပဟာနံ ဝုတ္တန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. ဒွီသု ဝတ္ထူသူတိအာဒီဟိ ပဒေဟိ ပဟီနာပဟီနေ နိဂမေတွာ ဒဿေတိ. တတ္ထ ‘‘အနိစ္စေ နိစ္စ’’န္တိ၊ ‘‘အနတ္တနိ အတ္တာ’’တိ ဣမေသု ဒွီသု ဝတ္ထူသု ဆ ဝိပလ္လာသာ ပဟီနာ. ‘‘ဒုက္ခေ သုခ’’န္တိ၊ ‘‘အသုဘေ သုဘ’’န္တိ ဣမေသု ဒွီသု ဝတ္ထူသု ဒွေ ဒိဋ္ဌိဝိပလ္လာသာ ပဟီနာ. ကေသုစိ ပေါတ္ထကေသု ဒွေတိ ပဌမံ လိခိတံ၊ ပစ္ဆာ ဆာတိ. စတူသု ဝတ္ထူသူတိ စတ္တာရိ ဧကတော ကတွာ ဝုတ္တံ. အဋ္ဌာတိ ဒွီသု ဆ၊ ဒွီသု ဒွေတိ အဋ္ဌ. စတ္တာရောတိ ဒုက္ခာသုဘဝတ္ထူသု ဧကေကသ္မိံ ဒွေ ဒွေ သညာစိတ္တဝိပလ္လာသာတိ စတ္တာရော. ကေသုစိ ပေါတ္ထကေသု ‘‘ဆ ဒွီသူ’’တိ ဝုတ္တဋ္ဌာနေသုပိ ဧဝမေဝ လိခိတန္တိ.
ဝိပလ္လာသကထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.