၉. မဂ္ဂကထာ
မဂ္ဂကထာဝဏ္ဏနာ
၂၃၇. ဣဒါနိ တေသံ တိဏ္ဏံ ဝိပလ္လာသာနံ ပဟာနကရံ အရိယမဂ္ဂံ ဒဿေန္တေန ကထိတာယ မဂ္ဂကထာယ အပုဗ္ဗတ္ထာနုဝဏ္ဏနာ. တတ္ထ မဂ္ဂေါတိ ကေနဋ္ဌေန မဂ္ဂေါတိ ယော ဗုဒ္ဓသာသနေ မဂ္ဂေါတိ ဝုစ္စတိ၊ သော ကေနဋ္ဌေန မဂ္ဂေါ နာမ ဟောတီတိ အတ္ထော. မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိယာ ပဟာနာယာတိအာဒီသု ဒသသု ပရိယာယေသု ပဌမော ပဌမော တဿ တဿ မဂ္ဂင်္ဂဿ ဥဇုဝိပစ္စနီကဝသေန ဝုတ္တော. မဂ္ဂေါ စေဝ ဟေတု စာတိ တဿ တဿ ကိစ္စဿ ကရဏာယ ပဋိပဒဋ္ဌေန မဂ္ဂေါ၊ သမ္ပာပကဋ္ဌေန ဟေတု. တေန မဂ္ဂဿ ပဋိပဒဋ္ဌော သမ္ပာပကဋ္ဌော စ ဝုတ္တော ဟောတိ. ‘‘အယံ မဂ္ဂေါ အယံ ပဋိပဒါ’’တိအာဒီသု (သံ. နိ. ၅.၅၊ ၄၈) ဟိ ပဋိပဒါ မဂ္ဂေါ၊ ‘‘မဂ္ဂဿ နိယျာနဋ္ဌော ဟေတုဋ္ဌော’’တိအာဒီသု (ပဋိ. မ. ၂.၈) သမ္ပာပကော ဟေတု. ဧဝံ ဒွီဟိ ဒွီဟိ ပဒေဟိ ‘‘မဂ္ဂေါတိ ကေနဋ္ဌေန မဂ္ဂေါ’’တိ ပုစ္ဆာယ ဝိဿဇ္ဇနံ ကတံ ဟောတိ. သဟဇာတာနံ ဓမ္မာနံ ဥပတ္ထမ္ဘနာယာတိ အတ္တနာ သဟဇာတာနံ အရူပဓမ္မာနံ သဟဇာတအညမညနိဿယာဒိဘာဝေန ဥပတ္ထမ္ဘနဘာဝါယ. ကိလေသာနံ ပရိယာဒါနာယာတိ တံတံမဂ္ဂဝဇ္ဈာနံ ဝုတ္တာဝသေသကိလေသာနံ ခေပနာယ. ပဋိဝေဓာဒိဝိသောဓနာယာတိ ဧတ္ထ ယသ္မာ ‘‘ကော စာဒိ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ၊ သီလဉ္စ သုဝိသုဒ္ဓံ ဒိဋ္ဌိ စ ဥဇုကာ’’တိ (သံ. နိ. ၅.၃၆၉၊ ၃၈၁) ဝစနတော သီလဉ္စ ဒိဋ္ဌိ စ သစ္စပဋိဝေဓဿ အာဒိ. သော စ အာဒိမဂ္ဂက္ခဏေ ဝိသုဇ္ဈတိ. တသ္မာ ‘‘ပဋိဝေဓာဒိဝိသောဓနာယာ’’တိ ဝုတ္တံ. စိတ္တဿ အဓိဋ္ဌာနာယာတိ သမ္ပယုတ္တစိတ္တဿ သကကိစ္စေ ပတိဋ္ဌာနာယ. စိတ္တဿ ဝေါဒါနာယာတိ စိတ္တဿ ပရိသုဒ္ဓဘာဝါယ. ဝိသေသာဓိဂမာယာတိ လောကိယတော ဝိသေသပဋိလာဘာယ. ဥတ္တရိ ပဋိဝေဓာယာတိ လောကိယတော ဥတ္တရိ ပဋိဝိဇ္ဈနတ္ထာယ. သစ္စာဘိသမယာယာတိ စတုန္နံ သစ္စာနံ ဧကာဘိသမယာယ ကိစ္စနိပ္ဖတ္တိဝသေန ဧကပဋိဝေဓာယ. နိရောဓေ ပတိဋ္ဌာပနာယာတိ စိတ္တဿ ဝါ ပုဂ္ဂလဿ ဝါ နိဗ္ဗာနေ ပတိဋ္ဌာပနတ္ထာယ. သကဒါဂါမိမဂ္ဂက္ခဏာဒီသု အဋ္ဌ မဂ္ဂင်္ဂါနိ ဧကတော ကတွာ တံတံမဂ္ဂဝဇ္ဈကိလေသပ္ပဟာနံ ဝုတ္တံ. ဧဝံ ဝစနေ ကာရဏံ ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တမေဝ. ယသ္မာ ဥပရူပရိမဂ္ဂေနာပိ သုဋ္ဌု အာဒိဝိသောဓနာ သုဋ္ဌု စိတ္တဝေါဒါနဉ္စ ဟောတိ၊ တသ္မာ တာနိပိ ပဒါနိ ဝုတ္တာနိ.
ဒဿနမဂ္ဂေါတိအာဒီဟိ ယာဝ ပရိယောသာနာ တဿ ဓမ္မဿ လက္ခဏဝသေန မဂ္ဂဋ္ဌော ဝုတ္တော. တာနိ သဗ္ဗာနိပိ ပဒါနိ အဘိညေယျနိဒ္ဒေသေ ဝုတ္တတ္ထာနေဝ. ဧဝမေတ္ထ ယထာသမ္ဘဝံ လောကိယလောကုတ္တရော မဂ္ဂေါ နိဒ္ဒိဋ္ဌော. ဟေတုဋ္ဌေန မဂ္ဂေါတိ စ အဋ္ဌင်္ဂိကော မဂ္ဂေါ နိဒ္ဒိဋ္ဌော. နိပ္ပရိယာယမဂ္ဂတ္တာ စဿ ပုန ‘‘မဂ္ဂေါ’’တိ န ဝုတ္တံ. အာဓိပတေယျဋ္ဌေန ဣန္ဒြိယာတိ အာဒီနိ စ ဣန္ဒြိယာဒီနံ အတ္ထဝသေန ဝုတ္တာနိ၊ န မဂ္ဂဋ္ဌဝသေန. သစ္စာနီတိ စေတ္ထ သစ္စဉာဏာနိ. သဗ္ဗေပိ တေ ဓမ္မာ နိဗ္ဗာနဿ ပဋိပဒဋ္ဌေန မဂ္ဂေါ. အန္တေ ဝုတ္တံ နိဗ္ဗာနံ ပန သံသာရဒုက္ခာဘိဘူတေဟိ ဒုက္ခနိဿရဏတ္ထိကေဟိ သပ္ပုရိသေဟိ မဂ္ဂီယတိ ဂဝေသီယတီတိ မဂ္ဂေါတိ ဝုတ္တန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗန္တိ.
မဂ္ဂကထာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.