၃၂. အာနန္တရိကသမာဓိဉာဏနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ

၈၀. အာနန္တရိကသမာဓိဉာဏနိဒ္ဒေသေ နေက္ခမ္မဝသေနာတိအာဒီသု နေက္ခမ္မအဗျာပါဒအာလောကသညာအဝိက္ခေပဓမ္မဝဝတ္ထာနဉာဏပါမောဇ္ဇာနိ သုက္ခဝိပဿကဿ ဥပစာရဇ္ဈာနသမ္ပယုတ္တာ တဿ တဿ ကိလေသဿ ဝိပက္ခဘူတာ သတ္တ ဓမ္မာ ဧကစိတ္တသမ္ပယုတ္တာ ဧဝ. စိတ္တဿ ဧကဂ္ဂတာ အဝိက္ခေပေါတိ ဧကဂ္ဂဿ ဘာဝေါ ဧကဂ္ဂတာ၊ နာနာရမ္မဏေ န ဝိက္ခိပတိ တေန စိတ္တန္တိ အဝိက္ခေပေါ၊ စိတ္တဿ ဧကဂ္ဂတာသင်္ခါတော အဝိက္ခေပေါတိ အတ္ထော. သမာဓီတိ ဧကာရမ္မဏေ သမံ အာဓီယတိ တေန စိတ္တန္တိ သမာဓိ နာမာတိ အတ္ထော. တဿ သမာဓိဿ ဝသေနာတိ ဥပစာရသမာဓိနာပိ သမာဟိတစိတ္တဿ ယထာဘူတာဝဗောဓတော ဝုတ္တပ္ပကာရဿ သမာဓိဿ ဝသေန. ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဉာဏန္တိ မဂ္ဂဉာဏံ ယထာက္ကမေန ဥပ္ပဇ္ဇတိ. ခီယန္တီတိ သမုစ္ဆေဒဝသေန ခီယန္တိ. ဣတီတိ ဝုတ္တပ္ပကာရဿ အတ္ထဿ နိဂမနံ. ပဌမံ သမထောတိ ပုဗ္ဗဘာဂေ သမာဓိ ဟောတိ. ပစ္ဆာ ဉာဏန္တိ အပရဘာဂေ မဂ္ဂက္ခဏေ ဉာဏံ ဟောတိ.

ကာမာသဝေါတိ ပဉ္စကာမဂုဏိကရာဂေါ. ဘဝါသဝေါတိ ရူပါရူပဘဝေသု ဆန္ဒရာဂေါ ဈာနနိကန္တိ သဿတဒိဋ္ဌိသဟဇာတော ရာဂေါ ဘဝဝသေန ပတ္ထနာ. ဒိဋ္ဌာသဝေါတိ ဒွါသဋ္ဌိ ဒိဋ္ဌိယော. အဝိဇ္ဇာသဝေါတိ ဒုက္ခာဒီသု အဋ္ဌသု ဌာနေသု အညာဏံ. ဘုမ္မဝစနေန ဩကာသပုစ္ဆံ ကတွာ ‘‘သောတာပတ္တိမဂ္ဂေနာ’’တိအာဒိနာ အာသဝက္ခယကရေန မဂ္ဂေန အာသဝက္ခယံ ဒဿေတွာ ‘‘ဧတ္ထာ’’တိ ဩကာသဝိဿဇ္ဇနံ ကတံ၊ မဂ္ဂက္ခဏေတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. အနဝသေသောတိ နတ္ထိ ဧတဿ အဝသေသောတိ အနဝသေသော. အပါယဂမနီယောတိ နိရယတိရစ္ဆာနယောနိပေတ္တိဝိသယာသုရကာယာ စတ္တာရော သုခသင်္ခါတာ အယာ အပေတတ္တာ အပါယာ၊ ယဿ သံဝိဇ္ဇတိ၊ တံ ပုဂ္ဂလံ အပါယေ ဂမေတီတိ အပါယဂမနီယော. အာသဝက္ခယကထာ ဒုဘတောဝုဋ္ဌာနကထာယံ ဝုတ္တာ.

အဝိက္ခေပဝသေနာတိ ပဝတ္တမာနဿ သမာဓိဿ ဥပနိဿယဘူတသမာဓိဝသေန. ပထဝီကသိဏဝသေနာတိအာဒီသု ဒသ ကသိဏာနိ တဒါရမ္မဏိကအပ္ပနာသမာဓိဝသေန ဝုတ္တာနိ၊ ဗုဒ္ဓါနုဿတိအာဒယော မရဏဿတိ ဥပသမာနုဿတိ စ ဥပစာရဇ္ဈာနဝသေန ဝုတ္တာ၊ အာနာပါနဿတိ ကာယဂတာသတိ စ အပ္ပနာသမာဓိဝသေန ဝုတ္တာ၊ ဒသ အသုဘာ ပဌမဇ္ဈာနဝသေန ဝုတ္တာ.

ဗုဒ္ဓံ အာရဗ္ဘ ဥပ္ပန္နာ အနုဿတိ ဗုဒ္ဓါနုဿတိ. ‘‘ဣတိပိ သော ဘဂဝါ အရဟ’’န္တိအာဒိဗုဒ္ဓဂုဏာရမ္မဏာယ (မ. နိ. ၁.၇၄၊ အ. နိ. ၃.၇၁၊ ၉.၂၇) သတိယာ ဧတံ အဓိဝစနံ၊ တဿာ ဗုဒ္ဓါနုဿတိယာ ဝသေန. တထာ ဓမ္မံ အာရဗ္ဘ ဥပ္ပန္နာ အနုဿတိ ဓမ္မာနုဿတိ. ‘‘သွာက္ခာတော ဘဂဝတာ ဓမ္မော’’တိအာဒိဓမ္မဂုဏာရမ္မဏာယ သတိယာ ဧတံ အဓိဝစနံ. သံဃံ အာရဗ္ဘ ဥပ္ပန္နာ အနုဿတိ သံဃာနုဿတိ. ‘‘သုပ္ပဋိပန္နော ဘဂဝတော သာဝကသံဃော’’တိအာဒိသံဃဂုဏာရမ္မဏာယ သတိယာ ဧတံ အဓိဝစနံ. သီလံ အာရဗ္ဘ ဥပ္ပန္နာ အနုဿတိ သီလာနုဿတိ. အတ္တနော အခဏ္ဍတာဒိသီလဂုဏာရမ္မဏာယ သတိယာ ဧတံ အဓိဝစနံ. စာဂံ အာရဗ္ဘ ဥပ္ပန္နာ အနုဿတိ စာဂါနုဿတိ. အတ္တနော မုတ္တစာဂတာဒိစာဂဂုဏာရမ္မဏာယ သတိယာ ဧတံ အဓိဝစနံ. ဒေဝတာ အာရဗ္ဘ ဥပ္ပန္နာ အနုဿတိ ဒေဝတာနုဿတိ. ဒေဝတာ သက္ခိဋ္ဌာနေ ဌပေတွာ အတ္တနော သဒ္ဓါဒိဂုဏာရမ္မဏာယ သတိယာ ဧတံ အဓိဝစနံ. အာနာပါနေ အာရဗ္ဘ ဥပ္ပန္နာ သတိ အာနာပါနဿတိ. အာနာပါနနိမိတ္တာရမ္မဏာယ သတိယာ ဧတံ အဓိဝစနံ. မရဏံ အာရဗ္ဘ ဥပ္ပန္နာ သတိ မရဏဿတိ. ဧကဘဝပရိယာပန္နဇီဝိတိန္ဒြိယုပစ္ဆေဒသင်္ခါတမရဏာရမ္မဏာယ သတိယာ ဧတံ အဓိဝစနံ. ကုစ္ဆိတာနံ ကေသာဒီနံ ပဋိကူလာနံ အာယတ္တာ အာကရတ္တာ ကာယောတိသင်္ခါတေ သရီရေ ဂတာ ပဝတ္တာ၊ တာဒိသံ ဝါ ကာယံ ဂတာ သတိ ကာယဂတာသတိ. ‘‘ကာယဂတသတီ’’တိ ဝတ္တဗ္ဗေ ရဿံ အကတွာ ‘‘ကာယဂတာသတီ’’တိ ဝုတ္တာ. တထေဝ ဣဓာပိ ကာယဂတာသတိဝသေနာတိ ဝုတ္တံ. ကေသာဒိကေသု ကာယကောဋ္ဌာသေသု ပဋိကူလနိမိတ္တာရမ္မဏာယ သတိယာ ဧတံ အဓိဝစနံ. ဥပသမံ အာရဗ္ဘ ဥပ္ပန္နာ အနုဿတိ ဥပသမာနုဿတိ. သဗ္ဗဒုက္ခူပသမာရမ္မဏာယ သတိယာ ဧတံ အဓိဝစနံ. ဒသ အသုဘာ ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တတ္ထာ.

၈၁. ဒီဃံ အဿာသဝသေနာတိအာဒီနိ အပ္ပနူပစာရသမာဓိဘေဒံယေဝ ဒဿေတုံ ဝုတ္တာနိ. ဒီဃံ အဿာသဝသေနာတိ ဒီဃန္တိ ဝုတ္တအဿာသဝသေန. ‘‘ဒီဃံ ဝါ အဿသန္တော ဒီဃံ အဿသာမီတိ ပဇာနာတီ’’တိ (ဒီ. နိ. ၂.၃၇၄၊ မ. နိ. ၁.၁၀၇၊ ၃.၁၄၈) ဟိ ဝုတ္တံ. ဧသ နယော သေသေသုပိ. သဗ္ဗကာယပဋိသံဝေဒီတိ သဗ္ဗဿ အဿာသပဿာသကာယဿ ပဋိသံဝေဒီ. ပဿမ္ဘယံ ကာယသင်္ခါရန္တိ ဩဠာရိကံ အဿာသပဿာသင်္ခါတံ ကာယသင်္ခါရံ ပဿမ္ဘေန္တော ဝူပသမေန္တော. ‘‘ဒီဃံ ရဿံ သဗ္ဗကာယပဋိသံဝေဒီ ပဿမ္ဘယံ ကာယသင်္ခါရ’’န္တိ ဣမိနာဝ စတုက္ကေန အပ္ပနာသမာဓိ ဝုတ္တော. ပီတိပဋိသံဝေဒီတိ ပီတိံ ပါကဋံ ကရောန္တော. စိတ္တသင်္ခါရပဋိသံဝေဒီတိ သညာဝေဒနာသင်္ခါတံ စိတ္တသင်္ခါရံ ပါကဋံ ကရောန္တော. အဘိပ္ပမောဒယံ စိတ္တန္တိ စိတ္တံ မောဒေန္တော. သမာဒဟံ စိတ္တန္တိ အာရမ္မဏေ စိတ္တံ သမံ ဌပေန္တော. ဝိမောစယံ စိတ္တန္တိ စိတ္တံ နီဝရဏာဒီဟိ ဝိမောစေန္တော. ပီတိပဋိသံဝေဒီ သုခပဋိသံဝေဒီ စိတ္တသင်္ခါရပဋိသံဝေဒီ ပဿမ္ဘယံ စိတ္တသင်္ခါရန္တိ စတုက္ကဉ္စ စိတ္တပဋိသံဝေဒီ အဘိပ္ပမောဒယံ စိတ္တံ သမာဒဟံ စိတ္တံ ဝိမောစယံ စိတ္တန္တိ စတုက္ကဉ္စ အပ္ပနာသမာဓိဝသေန ဝိပဿနာသမ္ပယုတ္တသမာဓိဝသေန စ ဝုတ္တာနိ. အနိစ္စာနုပဿီတိ အနိစ္စာနုပဿနာဝသေန. ဝိရာဂါနုပဿီတိ နိဗ္ဗိဒါနုပသနာဝသေန. နိရောဓာနုပဿီတိ ဘင်္ဂါနုပဿနာဝသေန. ပဋိနိဿဂ္ဂါနုပဿီတိ ဝုဋ္ဌာနဂါမိနီဝိပဿနာဝသေန. သာ ဟိ တဒင်္ဂဝသေန သဒ္ဓိံ ခန္ဓာဘိသင်္ခါရေဟိ ကိလေသေ ပရိစ္စဇတိ. သင်္ခတဒေါသဒဿနေန စ တဗ္ဗိပရီတေ နိဗ္ဗာနေ တန္နိန္နတာယ ပက္ခန္ဒတိ. ဣဒံ စတုက္ကံ ဝိပဿနာသမ္ပယုတ္တသမာဓိဝသေနေဝ ဝုတ္တံ. အဿာသဝသေန ပဿာသဝသေနာတိ စေတ္ထ အဿာသပဿာသပဝတ္တိမတ္တံ ဂဟေတွာ ဝုတ္တံ၊ န တဒါရမ္မဏကရဏဝသေန. ဝိတ္ထာရော ပနေတ္ထ အာနာပါနကထာယံ အာဝိဘဝိဿတိ.

အာနန္တရိကသမာဓိဉာဏနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.