၂၅-၂၈. ပဋိသမ္ဘိဒါဉာဏနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ

၇၆. ပဋိသမ္ဘိဒါဉာဏနိဒ္ဒေသေ ယသ္မာ ဓမ္မေ အဝုတ္တေ တဿ ကိစ္စံ န သက္ကာ ဝတ္တုံ၊ တသ္မာ ဥဒ္ဒိဋ္ဌာနံ ပဋိပါဋိံ အနာဒိယိတွာ ပဌမံ ဓမ္မာ နိဒ္ဒိဋ္ဌာ. ဓမ္မာဒီနံ အတ္ထာ ဝုတ္တာယေဝ. သဒ္ဓိန္ဒြိယံ ဓမ္မောတိအာဒီဟိ ဓမ္မသဒ္ဒပရိယာပန္နေ ဓမ္မေ ဝတွာ နာနတ္တသဒ္ဒဿ အတ္ထံ ဒဿေန္တော အညော သဒ္ဓိန္ဒြိယံ ဓမ္မောတိအာဒိမာဟ. ‘‘အညော ဓမ္မော’’တိ ဟိ ဝုတ္တေ ဓမ္မာနံ နာနတ္တံ ဒဿိတံ ဟောတိ. ပဋိဝိဒိတာတိ အဘိမုခဘာဝေန ဝိဒိတာ ပါကဋာ နာမ ဟောန္တိ. တေန ပဋိသမ္ဘိဒါပဒဿ အတ္ထော ဝုတ္တော. အဓိမောက္ခဋ္ဌော အတ္ထောတိအာဒီဟိ တေသံ သဒ္ဓါဒီနံ အဓိမုစ္စနာဒိကိစ္စံ အတ္ထော နာမာတိ ဒဿေတိ. သန္ဒဿေတုန္တိ ပရံ ဉာပေတုကာမဿ ပရံ သန္ဒဿေတုံ. ပရဿ ပန ဝစနံ သုဏန္တဿာပိ လဗ္ဘတိယေဝ. ဗျဉ္ဇနနိရုတ္တာဘိလာပါတိ နာမဗျဉ္ဇနံ နာမနိရုတ္တိ နာမာဘိလာပေါ. နာမဉှိ အတ္ထံ ဗျဉ္ဇယတီတိ ဗျဉ္ဇနံ၊ ‘‘သင်္ခတမဘိသင်္ခရောန္တီတိ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တသ္မာ သင်္ခါရာတိ ဝုစ္စန္တီ’’တိ (သံ. နိ. ၃.၇၉) ဧဝံ နိဒ္ဓါရေတွာ သဟေတုကံ ကတွာ ဝုစ္စမာနတ္တာ နိရုတ္တိ၊ အဘိလပီယတိ ဧတေန အတ္ထောတိ အဘိလာပေါတိ ဝုစ္စတိ.

နာမဉ္စ နာမေတံ စတုဗ္ဗိဓံ – သာမညနာမံ၊ ဂုဏနာမံ၊ ကိတ္တိမနာမံ၊ ဩပပါတိကနာမန္တိ. တတ္ထ ပဌမကပ္ပိကေသု မဟာဇနေန သမ္မန္နိတွာ ဌပိတတ္တာ ‘‘မဟာသမ္မတော’’တိ ရညော နာမံ သာမညနာမံ. ယံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ ‘‘မဟာဇနသမ္မတောတိ ခေါ၊ ဝါသေဋ္ဌ၊ ‘မဟာသမ္မတော မဟာသမ္မတော’တွေဝ ပဌမံ အက္ခရံ ဥပနိဗ္ဗတ္တ’’န္တိ (ဒီ. နိ. ၃.၁၃၁). ‘‘ဓမ္မကထိကော ပံသုကူလိကော ဝိနယဓရော တိပိဋကဓရော သဒ္ဓေါ သတော’’တိ ဧဝရူပံ ဂုဏတော အာဂတနာမံ ဂုဏနာမံ. ‘‘ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ’’တိအာဒီနိပိ တထာဂတဿ အနေကာနိ နာမသတာနိ ဂုဏနာမာနေဝ. တေန ဝုတ္တံ –

‘‘အသင်္ချေယျာနိ နာမာနိ၊ သဂုဏေန မဟေသိနော၊

ဂုဏေဟိ နာမမုဒ္ဓေယျံ၊ အပိ နာမသဟဿတော’’တိ.

ယံ ပန ဇာတဿ ကုမာရကဿ နာမဂ္ဂဟဏဒိဝသေ ဒက္ခိဏေယျာနံ သက္ကာရံ ကတွာ သမီပေ ဌိတာ ဉာတကာ ကပ္ပေတွာ ပကပ္ပေတွာ ‘‘အယံ အသုကော နာမာ’’တိ နာမံ ကရောန္တိ၊ ဣဒံ ကိတ္တိမနာမံ. ယာ ပန ပုရိမပညတ္တိ အပရပညတ္တိယံ ပတတိ၊ ပုရိမဝေါဟာရော ပစ္ဆိမဝေါဟာရေ ပတတိ. သေယျထိဒံ၊ ပုရိမကပ္ပေပိ စန္ဒော စန္ဒောယေဝ နာမ၊ ဧတရဟိပိ စန္ဒောယေဝ. အတီတေ သူရိယော၊ သမုဒ္ဒေါ၊ ပထဝီ၊ ပဗ္ဗတော ပဗ္ဗတောယေဝ နာမ၊ ဧတရဟိပိ ပဗ္ဗတောယေဝါတိ၊ ဣဒံ ဩပပါတိကနာမံ. ဣဒံ စတုဗ္ဗိဓမ္ပိ နာမံ ဧကံ နာမမေဝ ဟောတိ၊ တံ လောကသင်္ကေတမတ္တသိဒ္ဓံ ပရမတ္ထတော အဝိဇ္ဇမာနံ. အညေ ပန ‘‘နာမံ နာမ အတ္ထဇောတကော သဒ္ဒေါ’’တိ ဝဒန္တိ. ဗလဗောဇ္ဈင်္ဂမဂ္ဂင်္ဂါနံ ဝုတ္တနယာနုသာရေနေဝ အတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော.

ပဋိသမ္ဘိဒါဉာဏနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.