၁၉. သဋ္ဌိနိပါတော

[၅၂၉] ၁. သောဏကဇာတကဝဏ္ဏနာ

ကဿ သုတွာ သတံ ဒမ္မီတိ ဣဒံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော နေက္ခမ္မပါရမိံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ. တဒါ ဟိ ဘဂဝါ ဓမ္မသဘာယံ နေက္ခမ္မပါရမိံ ဝဏ္ဏယန္တာနံ ဘိက္ခူနံ မဇ္ဈေ နိသီဒိတွာ ‘‘န၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣဒါနေဝ၊ ပုဗ္ဗေပိ တထာဂတော မဟာဘိနိက္ခမနံ နိက္ခန္တောယေဝါ’’တိ ဝတွာ အတီတံ အာဟရိ.

အတီတေ ရာဇဂဟေ မဂဓရာဇာ နာမ ရဇ္ဇံ ကာရေသိ. ဗောဓိသတ္တော တဿ အဂ္ဂမဟေသိယာ ကုစ္ဆိသ္မိံ နိဗ္ဗတ္တိ၊ နာမဂ္ဂဟဏဒိဝသေ စဿ ‘‘အရိန္ဒမကုမာရော’’တိ နာမံ ကရိံသု. တဿ ဇာတဒိဝသေယေဝ ပုရောဟိတဿပိ ပုတ္တော ဇာယိ၊ ‘‘သောဏကကုမာရော’’တိဿ နာမံ ကရိံသု. တေ ဥဘောပိ ဧကတောဝ ဝဍ္ဎိတွာ ဝယပ္ပတ္တာ ဥတ္တမရူပဓရာ ရူပေန နိဗ္ဗိသေသာ ဟုတွာ တက္ကသိလံ ဂန္တွာ ဥဂ္ဂဟိတသိပ္ပါ တတော နိက္ခမိတွာ ‘‘သဗ္ဗသမယသိပ္ပဉ္စ ဒေသစာရိတ္တဉ္စ ဇာနိဿာမာ’’တိ အနုပုဗ္ဗေန စာရိကံ စရန္တာ ဗာရာဏသိံ ပတွာ ရာဇုယျာနေ ဝသိတွာ ပုနဒိဝသေ နဂရံ ပဝိသိံသု. တံ ဒိဝသဉ္စ ဧကစ္စေ မနုဿာ ‘‘ဗြာဟ္မဏဝါစနကံ ကရိဿာမာ’’တိ ပါယာသံ ပဋိယာဒေတွာ အာသနာနိ ပညာပေတွာ အာဂစ္ဆန္တေ တေ ကုမာရေ ဒိသွာ ဃရံ ပဝေသေတွာ ပညတ္တာသနေ နိသီဒါပေသုံ. တတ္ထ ဗောဓိသတ္တဿ ပညတ္တာသနေ သုဒ္ဓဝတ္ထံ အတ္ထတံ အဟောသိ၊ သောဏကဿ ရတ္တကမ္ဗလံ. သော တံ နိမိတ္တံ ဒိသွာဝ ‘‘အဇ္ဇ မေ ပိယသဟာယော အရိန္ဒမကုမာရော ဗာရာဏသိရာဇာ ဘဝိဿတိ၊ မယှံ ပန သေနာပတိဋ္ဌာနံ ဒဿတီ’’တိ အညာသိ. တေ ဥဘောပိ ကတဘတ္တကိစ္စာ ဥယျာနမေဝ အဂမံသု.

တဒါ ဗာရာဏသိရညော ကာလကတဿ သတ္တမော ဒိဝသော ဟောတိ၊ အပုတ္တကံ ရာဇကုလံ. အမစ္စာဒယော ပါတောဝ သသီသံ နှာတာ သန္နိပတိတွာ ‘‘ရဇ္ဇာရဟဿ သန္တိကံ ဂမိဿတီ’’တိ ဖုဿရထံ ယောဇေတွာ ဝိဿဇ္ဇေသုံ. သော နဂရာ နိက္ခမိတွာ အနုပုဗ္ဗေန ရာဇုယျာနံ ဂန္တွာ ဥယျာနဒွါရေ နိဝတ္တိတွာ အာရောဟဏသဇ္ဇော ဟုတွာ အဋ္ဌာသိ. ဗောဓိသတ္တော မင်္ဂလသိလာပဋ္ဋေသသီသံ ပါရုပိတွာ နိပဇ္ဇိ၊ သောဏကကုမာရော တဿ သန္တိကေ နိသီဒိ. သော တူရိယသဒ္ဒံ သုတွာ ‘‘အရိန္ဒမဿ ဖုဿရထော အာဂစ္ဆတိ၊ အဇ္ဇေသ ရာဇာ ဟုတွာ မမ သေနာပတိဋ္ဌာနံ ဒဿတိ၊ န ခေါ ပန မယှံ ဣဿရိယေနတ္ထော၊ ဧတသ္မိံ ဂတေ နိက္ခမိတွာ ပဗ္ဗဇိဿာမီ’’တိ စိန္တေတွာ ဧကမန္တေ ပဋိစ္ဆန္နေ အဋ္ဌာသိ. ပုရောဟိတော ဥယျာနံ ပဝိသိတွာ မဟာသတ္တံ နိပန္နကံ ဒိသွာ တူရိယာနိ ပဂ္ဂဏှာပေသိ. မဟာသတ္တော ပဗုဇ္ဈိတွာ ပရိဝတ္တိတွာ ထောကံ နိပဇ္ဇိတွာ ဥဋ္ဌာယ သိလာပဋ္ဋေ ပလ္လင်္ကေန နိသီဒိ. အထ နံ ပုရောဟိတော အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂဏှိတွာ အာဟ – ‘‘ရဇ္ဇံ တေ၊ ဒေဝ၊ ပါပုဏာတီ’’တိ. ‘‘ကိံ အပုတ္တကံ ရာဇကုလ’’န္တိ? ‘‘ဧဝံ၊ ဒေဝါ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ သာဓူ’’တိ. အထ နံ တေ တတ္ထေဝ အဘိသိဉ္စိတွာ ရထံ အာရောပေတွာ မဟန္တေန ပရိဝါရေန နဂရံ ပဝေသေသုံ. သော နဂရံ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ ပါသာဒံ အဘိရူဟိ. သော ယသမဟန္တတာယ သောဏကကုမာရံ န သရိ.

သောပိ တသ္မိံ နဂရံ ပဝိဋ္ဌေ ပစ္ဆာ အာဂန္တွာ သိလာပဋ္ဋေ နိသီဒိ. အထဿ ပုရတော ဗန္ဓနာ ပဝုတ္တံ သာလရုက္ခတော ပဏ္ဍုပလာသံ ပတိ. သော တံ ဒိသွာဝ ‘‘ယထေဝေတံ၊ တထာ မမပိ သရီရံ ဇရံ ပတွာ ပတိဿတီ’’တိ အနိစ္စာဒိဝသေန ဝိပဿနံ ပဋ္ဌပေတွာ ပစ္စေကဗောဓိံ ပါပုဏိ. တံခဏညေဝဿ ဂိဟိလိင်္ဂံ အန္တရဓာယိ၊ ပဗ္ဗဇိတလိင်္ဂံ ပါတုရဟောသိ. သော ‘‘နတ္ထိ ဒါနိ ပုနဗ္ဘဝေါ’’တိ ဥဒါနံ ဥဒါနေန္တော နန္ဒမူလကပဗ္ဘာရံ အဂမာသိ. မဟာသတ္တောပိ စတ္တာလီသမတ္တာနံ သံဝစ္ဆရာနံ အစ္စယေန သရိတွာ ‘‘ကဟံ နု ခေါ မေ သဟာယော သောဏကော’’တိ သောဏကံ ပုနပ္ပုနံ သရန္တောပိ ‘‘မယာ သုတော ဝါ ဒိဋ္ဌော ဝါ’’တိ ဝတ္တာရံ အလဘိတွာ အလင်္ကတမဟာတလေ ရာဇပလ္လင်္ကေ နိသိန္နော ဂန္ဓဗ္ဗနာဋကနစ္စဂီတာဒီဟိ ပရိဝုတော သမ္ပတ္တိမနုဘဝန္တော ‘‘ယော မေ ကဿစိ သန္တိကေ သုတွာ ‘အသုကဋ္ဌာနေ နာမ သောဏကော ဝသတီ’တိ အာစိက္ခိဿတိ၊ တဿ သတံ ဒဿာမိ၊ ယော မေ သာမံ ဒိသွာ အာရောစေဿတိ၊ တဿ သဟဿ’’န္တိ ဧကံ ဥဒါနံ အဘိသင်္ခရိတွာ ဂီတဝသေန ဥဒါနေန္တော ပဌမံ ဂါထမာဟ –

‘‘ကဿ သုတွာ သတံ ဒမ္မိ၊ သဟဿံ ဒိဋ္ဌ သောဏကံ၊

ကော မေ သောဏကမက္ခာတိ၊ သဟာယံ ပံသုကီဠိတ’’န္တိ.

အထဿ မုခတော လုဉ္စန္တီ ဝိယ ဂဟေတွာ ဧကာ နာဋကီတ္ထီ တံ ဂါယိ. အထညာ အထညာတိ ‘‘အမှာကံ ရညော ပိယဂီတ’’န္တိ သဗ္ဗာ ဩရောဓာ ဂါယိံသု. အနုက္ကမေန နဂရဝါသိနောပိ ဇာနပဒါပိ တမေဝ ဂီတံ ဂါယိံသု. ရာဇာပိ ပုနပ္ပုနံ တမေဝ ဂီတံ ဂါယတိ. ပဏ္ဏာသမတ္တာနံ သံဝစ္ဆရာနံ အစ္စယေန ပနဿ ဗဟူ ပုတ္တဓီတရော အဟေသုံ၊ ဇေဋ္ဌပုတ္တော ဒီဃာဝုကုမာရော နာမ အဟောသိ. တဒါ သောဏကပစ္စေကဗုဒ္ဓေါ ‘‘အရိန္ဒမရာဇာ မံ ဒဋ္ဌုကာမော၊ အဟံ တတ္ထ ဂန္တွာ ကာမေသု အာဒီနဝံ နေက္ခမ္မေ စာနိသံသံ ကထေတွာ ပဗ္ဗဇ္ဇနာကာရံ ကရောမီ’’တိ စိန္တေတွာ ဣဒ္ဓိယာ အာကာသေနာဂန္တွာ ဥယျာနေ နိသီဒိ. တဒါ ဧကော သတ္တဝဿိကော ပဉ္စစူဠကကုမာရကော မာတရာ ပဟိတော ဂန္တွာ ဥယျာနဝနေ ဒါရူနိ ဥဒ္ဓရန္တော ပုနပ္ပုနံ တမေဝ ဂီတံ ဂါယိ. အထ နံ သော ပက္ကောသိတွာ ‘‘ကုမာရက၊ တွံ အညံ အဂါယိတွာ ဧကမေဝ ဂီတံ ဂါယသိ၊ ကိံ အညံ န ဇာနာသီ’’တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘ဇာနာမိ၊ ဘန္တေ၊ အမှာကံ ပန ရညော ဣဒမေဝ ပိယံ၊ တေန နံ ပုန္နပ္ပုနံ ဂါယာမီ’’တိ. ‘‘ဧတဿ ပန တေ ဂီတဿ ပဋိဂီတံ ဂါယန္တော ကောစိ ဒိဋ္ဌပုဗ္ဗော’’တိ. ‘‘န ဒိဋ္ဌပုဗ္ဗော၊ ဘန္တေ’’တိ. ‘‘အဟံ တံ သိက္ခာပေဿာမိ၊ သက္ခိဿသိ ရညော သန္တိကံ ဂန္တွာ ပဋိဂီတံ ဂါယိတု’’န္တိ. ‘‘အာမ၊ ဘန္တေ’’တိ. အထဿ သော ပဋိဂီတံ အာစိက္ခန္တော ‘‘မယှံ သုတွာ’’တိအာဒိမာဟ. ဥဂ္ဂဏှာပေတွာ စ ပန တံ ဥယျောဇေသိ – ‘‘ဂစ္ဆ၊ ကုမာရက၊ ဣမံ ပဋိဂီတံ ရညာ သဒ္ဓိံ ဂါယာဟိ၊ ရာဇာ တေ မဟန္တံ ဣဿရိယံ ဒဿတိ၊ ကိံ တေ ဒါရူဟိ၊ ဝေဂေန ယာဟီ’’တိ.

သော ‘‘သာဓူ’’တိ တံ ပဋိဂီတံ ဥဂ္ဂဏှိတွာ ဝန္ဒိတွာ၊ ‘‘ဘန္တေ၊ ယာဝါဟံ ရာဇာနံ အာနေမိ၊ တာဝ ဣဓေဝ ဟောထာ’’တိ ဝတွာ ဝေဂေန မာတု သန္တိကံ ဂန္တွာ၊ ‘‘အမ္မ၊ ခိပ္ပံ မံ နှာပေတွာ အလင်္ကရောထ၊ အဇ္ဇ တံ ဒလိဒ္ဒဘာဝတော မောစေဿာမီ’’တိ ဝတွာ နှာတမဏ္ဍိတော ရာဇဒွါရံ ဂန္တွာ ‘‘အယျ ဒေါဝါရိက၊ ‘ဧကော ဒါရကော တုမှေဟိ သဒ္ဓိံ ပဋိဂီတံ ဂါယိဿာမီတိ အာဂန္တွာ ဒွါရေ ဌိတော’တိ ရညော အရောစေဟီ’’တိ အာဟ. သော ဝေဂေန ဂန္တွာ ရညော အာရောစေသိ. ရာဇာ ‘‘အာဂစ္ဆတူ’’တိ ပက္ကောသာပေတွာ၊ ‘‘တာတ၊ တွံ မယာ သဒ္ဓိံ ပဋိဂီတံ ဂါယိဿသီ’’တိ အာဟ. ‘‘အာမ၊ ဒေဝါ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ ဂါယဿူ’’တိ. ‘‘ဒေဝ၊ ဣမသ္မိံ ဌာနေ န ဂါယာမိ၊ နဂရေ ပန ဘေရိံ စရာပေတွာ မဟာဇနံ သန္နိပါတာပေထ၊ မဟာဇနမဇ္ဈေ ဂါယိဿာမီ’’တိ. ရာဇာ တထာ ကာရေတွာ အလင်္ကတမဏ္ဍပေ ပလ္လင်္ကမဇ္ဈေ နိသီဒိတွာ တဿာနုရူပံ အာသနံ ဒါပေတွာ ‘‘ဣဒါနိ တဝ ဂီတံ ဂါယဿူ’’တိ အာဟ. ‘‘ဒေဝ၊ တုမှေ တာဝ ဂါယထ၊ အထာဟံ ပဋိဂီတံ ဂါယိဿာမီ’’တိ. တတော ရာဇာ ပဌမံ ဂါယန္တော ဂါထမာဟ –

၁. ‘‘ကဿ သုတွာ သတံ ဒမ္မိ၊ သဟဿံ ဒိဋ္ဌ သောဏကံ၊

သော မေ သောဏကမက္ခာတိ၊ သဟာယံ ပံသုကီဠိတ’’န္တိ.

တတ္ထ သုတွာတိ ‘‘အသုကဋ္ဌာနေ နာမ တေ ပိယသဟာယော သောဏကော ဝသတီ’’တိ တဿ ဝသနဋ္ဌာနံ သုတွာ အာရောစေန္တဿ ကဿ သတံ ဒမ္မိ. ဒိဋ္ဌာတိ ‘‘အသုကဋ္ဌာနေ နာမ မယာ ဒိဋ္ဌော’’တိ ဒိသွာ အာရောစေန္တဿ ကဿ သဟဿံ ဒမ္မီတိ.

ဧဝံ ရညာ ပဌမံ ဥဒါနဂါထာယ ဂီတာယ ပဉ္စစူဠကဒါရကေန ပဋိဂီတဘာဝံ ပကာသေန္တော သတ္ထာ အဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဟုတွာ ဒီယဍ္ဎဂါထာ အဘာသိ –

၂. ‘‘အထဗြဝီ မာဏဝကော၊ ဒဟရော ပဉ္စစူဠကော၊

မယှံ သုတွာ သတံ ဒေဟိ၊ သဟဿံ ဒိဋ္ဌ သောဏကံ၊

အဟံ တေ သောဏကက္ခိဿံ၊ သဟာယံ ပံသုကီဠိတ’’န္တိ.

တေန ဝုတ္တဂါထာယ ပန အယမတ္ထော – မဟာရာဇ၊ ယံ တွံ ‘‘သုတွာ အာရောစေန္တဿ သတံ ဒမ္မီ’’တိ ဝဒသိ၊ တမ္ပိ မမေဝ ဒေဟိ၊ ယံ ‘‘ဒိသွာ အာရောစေန္တဿ သဟဿံ ဒမ္မီ’’တိ ဝဒသိ၊ တမ္ပိ မယှမေဝ ဒေဟိ၊ အဟံ တေ ပိယသဟာယံ ဣဒါနေဝ ပစ္စက္ခတောဝ ‘‘အယံ သောဏကော’’တိ အာစိက္ခိဿန္တိ.

ဣတော ပရံ သုဝိညေယျာ သမ္ဗုဒ္ဓဂါထာ ပါဠိနယေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗာ –

၃. ‘‘ကတမသ္မိံ သော ဇနပဒေ၊ ရဋ္ဌေသု နိဂမေသု စ၊

ကတ္ထ သောဏကမဒ္ဒက္ခိ၊ တံ မေ အက္ခာဟိ ပုစ္ဆိတော.

၄. ‘‘တဝေဝ ဒေဝ ဝိဇိတေ၊ တဝေဝုယျာနဘူမိယံ၊

ဥဇုဝံသာ မဟာသာလာ၊ နီလောဘာသာ မနောရမာ.

၅. ‘‘တိဋ္ဌန္တိ မေဃသမာနာ၊ ရမ္မာ အညောညနိဿိတာ၊

တေသံ မူလမှိ သောဏကော၊ ဈာယတီ အနုပါဒနော၊

ဥပါဒါနေသု လောကေသု၊ ဍယှမာနေသု နိဗ္ဗုတော.

၆. ‘‘တတော စ ရာဇာ ပါယာသိ၊ သေနာယ စတုရင်္ဂိယာ၊

ကာရာပေတွာ သမံ မဂ္ဂံ၊ အဂမာ ယေန သောဏကော.

၇. ‘‘ဥယျာနဘူမိံ ဂန္တွာန၊ ဝိစရန္တော ဗြဟာဝနေ၊

အာသီနံ သောဏကံ ဒက္ခိ၊ ဍယှမာနေသု နိဗ္ဗုတ’’န္တိ.

တတ္ထ ဥဇုဝံသာတိ ဥဇုက္ခန္ဓာ. မဟာသာလာတိ မဟာရုက္ခာ. မေဃသမာနာတိ နီလမေဃသဒိသာ. ရမ္မာတိ ရမဏီယာ. အညောညနိဿိတာတိ သာခါဟိ သာခံ၊ မူလေန မူလံ သံသိဗ္ဗိတွာ ဌိတာ. တေသန္တိ တေသံ ဧဝရူပါနံ တဝ ဥယျာနဝနေ သာလာနံ ဟေဋ္ဌာ. ဈာယတီတိ လက္ခဏူပနိဇ္ဈာနအာရမ္မဏူပနိဇ္ဈာနသင်္ခါတေဟိ ဈာနေဟိ ဈာယတိ. အနုပါဒနောတိ ကာမုပါဒါနာဒိဝိရဟိတော. ဍယှမာနေသူတိ ဧကာဒသဟိ အဂ္ဂီဟိ ဍယှမာနေသု သတ္တေသု. နိဗ္ဗုတောတိ တေ အဂ္ဂီ နိဗ္ဗာပေတွာ သီတလေန ဟဒယေန ဈာယမာနော တဝ ဥယျာနေ မင်္ဂလသာလရုက္ခမူလေ သိလာပဋ္ဋေ နိသိန္နော ဧသ တေ သဟာယော ကဉ္စနပဋိမာ ဝိယ သောဘမာနော ပဋိမာနေတီတိ. တတော စာတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တတော သော အရိန္ဒမော ရာဇာ တဿ ဝစနံ သုတွာဝ ‘‘သောဏကပစ္စေကဗုဒ္ဓံ ပဿိဿာမီ’’တိ စတုရင်္ဂိနိယာ သေနာယ ပါယာသိ နိက္ခမိ. ဝိစရန္တောတိ ဥဇုကမေဝ အဂန္တွာ တသ္မိံ မဟန္တေ ဝနသဏ္ဍေ ဝိစရန္တော တဿ သန္တိကံ ဂန္တွာ တံ အာသီနံ အဒ္ဒက္ခိ.

သော တံ အဝန္ဒိတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိတွာ အတ္တနော ကိလေသာဘိရတတ္တာ တံ ‘‘ကပဏော’’တိ မညမာနော ဣမံ ဂါထမာဟ –

၈. ‘‘ကပဏော ဝတယံ ဘိက္ခု၊ မုဏ္ဍော သင်္ဃာဋိပါရုတော၊

အမာတိကော အပိတိကော၊ ရုက္ခမူလသ္မိ ဈာယတီ’’တိ.

တတ္ထ ဈာယတီတိ နိမ္မာတိကော နိပ္ပိတိကော ကာရုညပ္ပတ္တော ဈာယတိ.

၉. ‘‘ဣမံ ဝါကျံ နိသာမေတွာ၊ သောဏကော ဧတဒဗြဝိ၊

န ရာဇ ကပဏော ဟောတိ၊ ဓမ္မံ ကာယေန ဖဿယံ.

၁၀. ‘‘ယော စ ဓမ္မံ နိရံကတွာ၊ အဓမ္မမနုဝတ္တတိ၊

သ ရာဇ ကပဏော ဟောတိ၊ ပါပေါ ပါပပရာယဏော’’တိ.

တတ္ထ ဣမန္တိ တဿ ကိလေသာဘိရတဿ ပဗ္ဗဇ္ဇံ အရောစေန္တဿ ဣမံ ပဗ္ဗဇ္ဇာဂရဟဝစနံ သုတွာ. ဧတဒဗြဝီတိ ပဗ္ဗဇ္ဇာယ ဂုဏံ ပကာသေန္တော ဧတံ အဗြဝိ. ဖဿယန္တိ ဖဿယန္တော ယေန အရိယမဂ္ဂဓမ္မော နာမကာယေန ဖဿိတော၊ သော ကပဏော နာမ န ဟောတီတိ ဒဿေန္တော ဧဝမာဟ. နိရံကတွာတိ အတ္တဘာဝတော နီဟရိတွာ. ပါပေါ ပါပပရာယဏောတိ သယံ ပါပါနံ ကရဏေန ပါပေါ၊ အညေသမ္ပိ ကရောန္တာနံ ပတိဋ္ဌာဘာဝေန ပါပပရာယဏောတိ.

ဧဝံ သော ဗောဓိသတ္တံ ဂရဟိ. သော အတ္တနော ဂရဟိတဘာဝံ အဇာနန္တော ဝိယ ဟုတွာ နာမဂေါတ္တံ ကထေတွာ တေန သဒ္ဓိံ ပဋိသန္ထာရံ ကရောန္တော ဂါထမာဟ –

၁၁. ‘‘အရိန္ဒမောတိ မေ နာမံ၊ ကာသိရာဇာတိ မံ ဝိဒူ၊

ကစ္စိ ဘောတော သုခဿေယျာ၊ ဣဓ ပတ္တဿ သောဏကာ’’တိ.

တတ္ထ ကစ္စီတိ အမှာကံ တာဝ န ကိဉ္စိ အဖာသုကံ၊ ဘောတော ပန ကစ္စိ ဣဓ ပတ္တဿ ဣမသ္မိံ ဥယျာနေ ဝသတော သုခဝိဟာရောတိ ပုစ္ဆတိ.

အထ နံ ပစ္စေကဗုဒ္ဓေါ၊ ‘‘မဟာရာဇ၊ န ကေဝလံ ဣဓ၊ အညတြာပိ ဝသန္တဿ မေ အသုခံ နာမ နတ္ထီ’’တိ ဝတွာ တဿ သမဏဘဒြဂါထာယော နာမ အာရဘိ –

၁၂. ‘‘သဒါပိ ဘဒြမဓနဿ၊ အနာဂါရဿ ဘိက္ခုနော၊

န တေသံ ကောဋ္ဌေ ဩပေန္တိ၊ န ကုမ္ဘိံ န ကဠောပိယံ၊

ပရနိဋ္ဌိတမေသာနာ၊ တေန ယာပေန္တိ သုဗ္ဗတာ.

၁၃. ‘‘ဒုတိယမ္ပိ ဘဒြမဓနဿ၊ အနာဂါရဿ ဘိက္ခုနော၊

အနဝဇ္ဇပိဏ္ဍော ဘောတ္တဗ္ဗော၊ န စ ကောစူပရောဓတိ.

၁၄. ‘‘တတိယမ္ပိ ဘဒြမဓနဿ၊ အနာဂါရဿ ဘိက္ခုနော၊

နိဗ္ဗုတော ပိဏ္ဍော ဘောတ္တဗ္ဗော၊ န စ ကောစူပရောဓတိ.

၁၅. ‘‘စတုတ္ထမ္ပိ ဘဒြမဓနဿ၊ အနာဂါရဿ ဘိက္ခုနော၊

မုတ္တဿ ရဋ္ဌေ စရတော၊ သင်္ဂေါ ယဿ န ဝိဇ္ဇတိ.

၁၆. ‘‘ပဉ္စမမ္ပိ ဘဒြမဓနဿ၊ အနာဂါရဿ ဘိက္ခုနော၊

နဂရမှိ ဍယှမာနမှိ၊ နာဿ ကိဉ္စိ အဍယှထ.

၁၇. ‘‘ဆဋ္ဌမ္ပိ ဘဒြမဓနဿ၊ အနာဂါရဿ ဘိက္ခုနော၊

ရဋ္ဌေ ဝိလုမ္ပမာနမှိ၊ နာဿ ကိဉ္စိ အဟီရထ.

၁၈. ‘‘သတ္တမမ္ပိ ဘဒြမဓနဿ၊ အနာဂါရဿ ဘိက္ခုနော၊

စောရေဟိ ရက္ခိတံ မဂ္ဂံ၊ ယေ စညေ ပရိပန္ထိကာ၊

ပတ္တစီဝရမာဒါယ၊ သောတ္ထိံ ဂစ္ဆတိ သုဗ္ဗတော.

၁၉. ‘‘အဋ္ဌမမ္ပိ ဘဒြမဓနဿ၊ အနာဂါရဿ ဘိက္ခုနော၊

ယံ ယံ ဒိသံ ပက္ကမတိ၊ အနပေက္ခောဝ ဂစ္ဆတီ’’တိ.

တတ္ထ အနာဂါရဿာတိ၊ မဟာရာဇ၊ ဃရာဝါသံ ပဟာယ အနာဂါရိယဘာဝံ ပတ္တဿ အဓနဿ အကိဉ္စနဿ ဘိက္ခုနော သဗ္ဗကာလံ ဘဒြမေဝ. န တေသန္တိ၊ မဟာရာဇ၊ တေသံ အဓနာနံ ဘိက္ခူနံ န ကောဋ္ဌာဂါရေ ဓနဓညာနိ ဩပေန္တိ၊ န ကုမ္ဘိယံ၊ န ပစ္ဆိယံ၊ တေ ပန သုဗ္ဗတာ ပရနိဋ္ဌိတံ ပရေသံ ဃရေ ပက္ကံ အာဟာရံ သင်္ဃာဋိံ ပါရုပိတွာ ကပါလမာဒါယ ဃရပဋိပါဋိယာ ဧသာနာ ပရိယေသန္တာ တေန တတော လဒ္ဓေန ပိဏ္ဍေန တံ အာဟာရံ နဝန္နံ ပါဋိကုလျာနံ ဝသေန ပစ္စဝေက္ခိတွာ ပရိဘုဉ္ဇိတွာ ဇီဝိတဝုတ္တိံ ယာပေန္တိ.

အနဝဇ္ဇပိဏ္ဍော ဘောတ္တဗ္ဗောတိ ဝေဇ္ဇကမ္မာဒိကာယ အနေသနာယ ဝါ ကုဟနာ လပနာ နေမိတ္တိကတာ နိပ္ပေသိကတာ လာဘေန လာဘံ နိဇိဂီသနတာတိ ဧဝရူပေန မိစ္ဆာဇီဝေန ဝါ ဥပ္ပါဒိတာ စတ္တာရော ပစ္စယာ၊ ဓမ္မေန ဥပ္ပါဒိတာပိ အပစ္စဝေက္ခိတွာ ပရိဘုတ္တာ သာဝဇ္ဇပိဏ္ဍော နာမ. အနေသနံ ပန ပဟာယ မိစ္ဆာဇီဝံ ဝဇ္ဇေတွာ ဓမ္မေန သမေန ဥပ္ပါဒိတာ ‘‘ပဋိသင်္ခါ ယောနိသော စီဝရံ ပဋိသေဝါမီ’’တိ ဝုတ္တနယေနေဝ ပစ္စဝေက္ခိတွာ ပရိဘုတ္တာ အနဝဇ္ဇပိဏ္ဍော နာမ. ယေန ဧဝရူပေါ အနဝဇ္ဇပိဏ္ဍော ဘောတ္တဗ္ဗော ပရိဘုဉ္ဇိတဗ္ဗော၊ ယဉ္စ ဧဝရူပံ အနဝဇ္ဇံ ပိဏ္ဍံ ဘုဉ္ဇမာနာနံ ပစ္စယေ နိဿာယ ကောစိ အပ္ပမတ္တကောပိ ကိလေသော န ဥပရောဓတိ န ပီဠေတိ၊ တဿ ဒုတိယမ္ပိ ဘဒြံ အဓနဿ အနာဂါရဿ ဘိက္ခုနော.

နိဗ္ဗုတောတိ ပုထုဇ္ဇနဘိက္ခုနော ဓမ္မေန ဥပ္ပန္နပိဏ္ဍောပိ ပစ္စဝေက္ခိတွာ ပရိဘုဉ္ဇိယမာနော နိဗ္ဗုတပိဏ္ဍော နာမ၊ ဧကန္တတော ပန ခီဏာသဝဿ ပိဏ္ဍောဝ နိဗ္ဗုတပိဏ္ဍော နာမ. ကိံကာရဏာ? သော ဟိ ထေယျပရိဘောဂေါ၊ ဣဏပရိဘောဂေါ၊ ဒါယဇ္ဇပရိဘောဂေါ၊ သာမိပရိဘောဂေါတိ ဣမေသု စတူသု ပရိဘောဂေသု သာမိပရိဘောဂဝသေန တံ ဘုဉ္ဇတိ၊ တဏှာဒါသဗျံ အတီတော သာမီ ဟုတွာ ပရိဘုဉ္ဇတိ၊ န တံ တပ္ပစ္စယာ ကောစိ အပ္ပမတ္တကောပိ ကိလေသော ဥပရောဓတိ.

မုတ္တဿ ရဋ္ဌေ စရတောတိ ဥပဋ္ဌာကကုလာဒီသု အလဂ္ဂမာနသဿ ဆိန္နဝလာဟကဿ ဝိယ ရာဟုမုခါ ပမုတ္တဿ ဝိမလစန္ဒမဏ္ဍလဿ ဝိယ စ ယဿ ဂါမနိဂမာဒီသု စရန္တဿ ရာဂသင်္ဂါဒီသု ဧကောပိ သင်္ဂေါ နတ္ထိ. ဧကစ္စော ဟိ ကုလေဟိ သံသဋ္ဌော ဝိဟရတိ သဟသောကီ သဟနန္ဒီ၊ ဧကစ္စော မာတာပိတူသုပိ အလဂ္ဂမာနသော ဝိစရတိ ကောရုနဂရဂါမဝါသီ ဒဟရော ဝိယ၊ ဧဝရူပဿ ပုထုဇ္ဇနဿပိ ဘဒြမေဝ.

နာဿ ကိဉ္စီတိ ယော ဟိ ဗဟုပရိက္ခာရော ဟောတိ၊ သော ‘‘မာ မေ စောရာ ပရိက္ခာရေ ဟရိံသူ’’တိ အတိရေကာနိ စ စီဝရာဒီနိ အန္တောနဂရေ ဥပဋ္ဌာကကုလေ နိက္ခိပတိ၊ အထ နဂရမှိ ဍယှမာနေ ‘‘အသုကကုလေ နာမ အဂ္ဂိ ဥဋ္ဌိတော’’တိ သုတွာ သောစတိ ကိလမတိ၊ ဧဝရူပဿ ဘဒြံ နာမ နတ္ထိ. ယော ပန၊ မဟာရာဇ၊ သကုဏဝတ္တံ ပူရေတိ၊ ကာယပဋိဗဒ္ဓပရိက္ခာရောဝ ဟောတိ၊ တဿ တာဒိသဿ န ကိဉ္စိ အဍယှထ၊ တေနဿ ပဉ္စမမ္ပိ ဘဒြမေဝ.

ဝိလုမ္ပမာနမှီတိ ဝိလုပ္ပမာနမှိ၊ အယမေဝ ဝါ ပါဌော. အဟီရထာတိ ယထာ ပဗ္ဗတဂဟနာဒီဟိ နိက္ခမိတွာ ရဋ္ဌံ ဝိလုမ္ပမာနေသု စောရေသု ဗဟုပရိက္ခာရဿ အန္တောဂါမေ ဌပိတံ ဝိလုမ္ပတိ ဟရတိ၊ တထာ ယဿ အဓနဿ ကာယပဋိဗဒ္ဓပရိက္ခာရဿ န ကိဉ္စိ အဟီရထ တဿ ဆဋ္ဌမ္ပိ ဘဒြမေဝ.

ယေ စညေ ပရိပန္ထိကာတိ ယေ စ အညေပိ တေသု တေသု ဌာနေသု သုင်္ကဂဟဏတ္ထာယ ဌပိတာ ပရိပန္ထိကာ၊ တေဟိ စ ရက္ခိတံ. ပတ္တစီဝရန္တိ စောရာနံ အနုပကာရံ သုင်္ကိကာနံ အသုင်္ကာရဟံ မတ္တိကာပတ္တဉ္စေဝ ကတဒဠှီကမ္မပရိဘဏ္ဍံ ပံသုကူလစီဝရဉ္စ အပ္ပဂ္ဃါနိ ကာယဗန္ဓနပရိဿာဝနသူစိဝါသိပတ္တတ္ထဝိကာနိ စာတိ သဗ္ဗေပိ အဋ္ဌ ပရိက္ခာရေ ကာယပဋိဗဒ္ဓေ ကတွာ မဂ္ဂပ္ပဋိပန္နော ကေနစိ အဝိဟေဌိယမာနော သောတ္ထိံ ဂစ္ဆတိ. သုဗ္ဗတောတိ လောဘနီယာနိ ဟိ စီဝရာဒီနိ ဒိသွာ စောရာ ဟရန္တိ၊ သုင်္ကိကာပိ ‘‘ကိံ နု ခေါ ဧတဿ ဟတ္ထေ’’တိ ပတ္တတ္ထဝိကာဒီနိ သောဓေန္တိ၊ သုဗ္ဗတော ပန သလ္လဟုကဝုတ္တိ တေသံ ပဿန္တာနညေဝ သောတ္ထိံ ဂစ္ဆတိ၊ တေနဿ သတ္တမမ္ပိ ဘဒြမေဝ.

အနပေက္ခောဝ ဂစ္ဆတီတိ ကာယပဋိဗဒ္ဓတော အတိရေကဿ ဝိဟာရေ ပဋိသာမိတဿ ကဿစိ ပရိက္ခာရဿ အဘာဝါ ဝသနဋ္ဌာနံ နိဝတ္တိတွာပိ န ဩလောကေတိ. ယံ ယံ ဒိသံ ဂန္တုကာမော ဟောတိ၊ တံ တံ ဂစ္ဆန္တော အနပေက္ခောဝ ဂစ္ဆတိ အနုရာဓပုရာ နိက္ခမိတွာ ထူပါရာမေ ပဗ္ဗဇိတာနံ ဒွိန္နံ ကုလပုတ္တာနံ ဝုဍ္ဎတရော ဝိယ.

ဣတိ သောဏကပစ္စေကဗုဒ္ဓေါ အဋ္ဌ သမဏဘဒြကာနိ ကထေသိ. တတော ဥတ္တရိံ ပန သတမ္ပိ သဟဿမ္ပိ အပရိမာဏာနိ သမဏဘဒြကာနိ ဧသ ကထေတုံ သမတ္ထောယေဝ. ရာဇာ ပန ကာမာဘိရတတ္တာ တဿ ကထံ ပစ္ဆိန္ဒိတွာ ‘‘မယှံ သမဏဘဒြကေဟိ အတ္ထော နတ္ထီ’’တိ အတ္တနော ကာမာဓိမုတ္တတံ ပကာသေန္တော အာဟ –

၂၀. ‘‘ဗဟူနိ သမဏဘဒြာနိ၊ ယေ တွံ ဘိက္ခု ပသံသသိ၊

အဟဉ္စ ဂိဒ္ဓေါ ကာမေသု၊ ကထံ ကာဟာမိ သောဏက.

၂၁. ‘‘ပိယာ မေ မာနုသာ ကာမာ၊ အထော ဒိဗျာပိ မေ ပိယာ၊

အထ ကေန နု ဝဏ္ဏေန၊ ဥဘော လောကေ လဘာမသေ’’တိ.

တတ္ထ ဝဏ္ဏေနာတိ ကာရဏေန.

အထ နံ ပစ္စေကဗုဒ္ဓေါ အာဟ –

၂၂. ‘‘ကာမေ ဂိဒ္ဓါ ကာမရတာ၊ ကာမေသု အဓိမုစ္စိတာ၊

နရာ ပါပါနိ ကတွာန၊ ဥပပဇ္ဇန္တိ ဒုဂ္ဂတိံ.

၂၃. ‘‘ယေ စ ကာမေ ပဟန္တွာန၊ နိက္ခန္တာ အကုတောဘယာ၊

ဧကောဒိဘာဝါဓိဂတာ၊ န တေ ဂစ္ဆန္တိ ဒုဂ္ဂတိံ.

၂၄. ‘‘ဥပမံ တေ ကရိဿာမိ၊ တံ သုဏောဟိ အရိန္ဒမ၊

ဥပမာယ မိဓေကစ္စေ၊ အတ္ထံ ဇာနန္တိ ပဏ္ဍိတာ.

၂၅. ‘‘ဂင်္ဂါယ ကုဏပံ ဒိသွာ၊ ဝုယှမာနံ မဟဏ္ဏဝေ၊

ဝါယသော သမစိန္တေသိ၊ အပ္ပပညော အစေတသော.

၂၆. ‘‘ယာနဉ္စ ဝတိဒံ လဒ္ဓံ၊ ဘက္ခော စာယံ အနပ္ပကော၊

တတ္ထ ရတ္တိံ တတ္ထ ဒိဝါ၊ တတ္ထေဝ နိရတော မနော.

၂၇. ‘‘ခါဒံ နာဂဿ မံသာနိ၊ ပိဝံ ဘာဂီရထောဒကံ၊

သမ္ပဿံ ဝနစေတျာနိ၊ န ပလေတ္ထ ဝိဟင်္ဂမော.

၂၈. ‘‘တဉ္စ ဩတရဏီ ဂင်္ဂါ၊ ပမတ္တံ ကုဏပေ ရတံ၊

သမုဒ္ဒံ အဇ္ဈဂါဟာသိ၊ အဂတီ ယတ္ထ ပက္ခိနံ.

၂၉. ‘‘သော စ ဘက္ခပရိက္ခီဏော၊ ဥဒပတွာ ဝိဟင်္ဂမော၊

န ပစ္ဆတော န ပုရတော၊ နုတ္တရံ နောပိ ဒက္ခိဏံ.

၃၀. ‘‘ဒီပံ သော နဇ္ဈဂါဂဉ္ဆိ၊ အဂတီ ယတ္ထ ပက္ခိနံ၊

သော စ တတ္ထေဝ ပါပတ္ထ၊ ယထာ ဒုဗ္ဗလကော တထာ.

၃၁. ‘‘တဉ္စ သာမုဒ္ဒိကာ မစ္ဆာ၊ ကုမ္ဘီလာ မကရာ သုသူ၊

ပသယှကာရာ ခါဒိံသု၊ ဖန္ဒမာနံ ဝိပက္ခကံ.

၃၂. ‘‘ဧဝမေဝ တုဝံ ရာဇ၊ ယေ စညေ ကာမဘောဂိနော၊

ဂိဒ္ဓါ စေ န ဝမိဿန္တိ၊ ကာကပညာဝ တေ ဝိဒူ.

၃၃. ‘‘ဧသာ တေ ဥပမာ ရာဇ၊ အတ္ထသန္ဒဿနီ ကတာ၊

တွဉ္စ ပညာယသေ တေန၊ ယဒိ ကာဟသိ ဝါ န ဝါ’’တိ.

တတ္ထ ပါပါနီတိ၊ မဟာရာဇ၊ တွံ ကာမဂိဒ္ဓေါ၊ နရာ စ ကာမေ နိဿာယ ကာယဒုစ္စရိတာဒီနိ ပါပါနိ ကတွာ ယတ္ထ သုပိနန္တေပိ ဒိဗ္ဗာ စ မာနုသိကာ စ ကာမာ န လဗ္ဘန္တိ၊ တံ ဒုဂ္ဂတိံ ဥပပဇ္ဇန္တီတိ အတ္ထော. ပဟန္တွာနာတိ ခေဠပိဏ္ဍံ ဝိယ ပဟာယ. အကုတောဘယာတိ ရာဂါဒီသု ကုတောစိ အနာဂတဘယာ. ဧကောဒိဘာဝါဓိဂတာတိ ဧကောဒိဘာဝံ ဧကဝိဟာရိကတံ အဓိဂတာ. န တေတိ တေ ဧဝရူပါ ပဗ္ဗဇိတာ ဒုဂ္ဂတိံ န ဂစ္ဆန္တိ.

ဥပမံ တေတိ၊ မဟာရာဇ၊ ဒိဗ္ဗမာနုသကေ ကာမေ ပတ္ထေန္တဿ ဟတ္ထိကုဏပေ ပဋိဗဒ္ဓကာကသဒိသဿ တဝ ဧကံ ဥပမံ ကရိဿာမိ၊ တံ သုဏောဟီတိ အတ္ထော. ကုဏပန္တိ ဟတ္ထိကဠေဝရံ. မဟဏ္ဏဝေတိ ဂမ္ဘီရပုထုလေ ဥဒကေ. ဧကော ကိရ မဟာဝါရဏော ဂင်္ဂါတီရေ စရန္တော ဂင်္ဂါယံ ပတိတွာ ဥတ္တရိတုံ အသက္ကေန္တော တတ္ထေဝ မတော ဂင်္ဂါယ ဝုယှိ၊ တံ သန္ဓာယေတံ ဝုတ္တံ. ဝါယသောတိ အာကာသေန ဂစ္ဆန္တော ဧကော ကာကော. ယာနဉ္စ ဝတိဒန္တိ သော ဧဝံ စိန္တေတွာ တတ္ထ နိလီယိတွာ ‘‘ဣဒံ မယာ ဟတ္ထိယာနံ လဒ္ဓံ၊ ဧတ္ထ နိလီနော သုခံ စရိဿာမိ၊ အယမေဝ စ မေ အနပ္ပကော ဘက္ခော ဘဝိဿတိ၊ ဣဒါနိ မယာ အညတ္ထ ဂန္တုံ န ဝဋ္ဋတီ’’တိ သန္နိဋ္ဌာနမကာသိ. တတ္ထ ရတ္တိန္တိ တတ္ထ ရတ္တိဉ္စ ဒိဝါ စ တတ္ထေဝ မနော အဘိရတော အဟောသိ. န ပလေတ္ထာတိ န ဥပ္ပတိတွာ ပက္ကာမိ.

ဩတရဏီတိ သမုဒ္ဒါဘိမုခီ ဩတရမာနာ. ‘‘ဩဟာရိဏီ’’တိပိ ပါဌော၊ သာ သမုဒ္ဒါဘိမုခီ အဝဟာရိဏီတိ အတ္ထော. အဂတီ ယတ္ထာတိ သမုဒ္ဒမဇ္ဈံ သန္ဓာယာဟ. ဘက္ခပရိက္ခီဏောတိ ပရိက္ခီဏဘက္ခော. ဥဒပတွာတိ ခီဏေ စမ္မေ စ မံသေ စ အဋ္ဌိသင်္ဃာတော ဦမိဝေဂေန ဘိန္နော ဥဒကေ နိမုဇ္ဇိ. အထ သော ကာကော ဥဒကေ ပတိဋ္ဌာတုံ အသက္ကောန္တော ဥပ္ပတိ၊ ဧဝံ ဥပ္ပတိတွာတိ အတ္ထော. အဂတီ ယတ္ထ ပက္ခိနန္တိ ယသ္မိံ သမုဒ္ဒမဇ္ဈေ ပက္ခီနံ အဂတိ၊ တတ္ထ သော ဧဝံ ဥပ္ပတိတော ပစ္ဆိမံ ဒိသံ ဂန္တွာ တတ္ထ ပတိဋ္ဌံ အလဘိတွာ ပုရတ္ထိမံ၊ တတော ဥတ္တရံ၊ တတော ဒက္ခိဏန္တိ စတဿောပိ ဒိသာ ဂန္တွာ အတ္တနော ပတိဋ္ဌာနံ န အဇ္ဈဂါ နာဂဉ္ဆီတိ အတ္ထော. အထ ဝါ ဝါယသော ဧဝံ ဥပ္ပတိတွာ ပစ္ဆိမာဒီသု ဧကေကံ ဒိသံ အာဂဉ္ဆိ၊ ဒီပံ ပန နဇ္ဈာဂမာတိ ဧဝမေတ္ထ အတ္ထော ဒဋ္ဌဗ္ဗော. ပါပတ္ထာတိ ပပတိတော. ယထာ ဒုဗ္ဗလကောတိ ယထာ ဒုဗ္ဗလကော ပတေယျ၊ တထေဝ ပတိတော. သုသူတိ သုသုနာမကာ စဏ္ဍမစ္ဆာ. ပသယှကာရာတိ အနိစ္ဆမာနကံယေဝ ဗလက္ကာရေန. ဝိပက္ခကန္တိ ဝိဒ္ဓသ္တပက္ခကံ.

ဂိဒ္ဓါ စေ န ဝမိဿန္တီတိ ယဒိ ဂိဒ္ဓါ ဟုတွာ ကာမေ န ဝမိဿန္တိ၊ န ဆဍ္ဍေဿန္တိ. ကာကပညာဝ တေတိ ကာကဿ သမာနပညာ ဣတိ တေ ဗုဒ္ဓါဒယော ပဏ္ဍိတာ ဝိဒူ ဝိဒန္တိ၊ ဇာနန္တီတိ အတ္ထော. အတ္ထသန္ဒဿနီတိ အတ္ထပ္ပကာသိကာ. တွဉ္စ ပညာယသေတိ တွဉ္စ ပညာယိဿသိ. ဣဒံ ဝုတ္တံ ဟောတိ – မဟာရာဇ၊ မယာ ဟိတကာမေန တဝ ဩဝါဒေါ ဒိန္နော၊ တံ ပန တွံ ယဒိ ကာဟသိ၊ ဒေဝလောကေ နိဗ္ဗတ္တိဿသိ၊ ယဒိ န ကာဟသိ၊ ကာမပင်္ကေ နိမုဂ္ဂေါ ဇီဝိတပရိယောသာနေ နိရယေ နိဗ္ဗတ္တိဿသီတိ ဧဝံ တွမေဝ တေန ကာရဏေန ဝါ အကာရဏေန ဝါ သဂ္ဂေ ဝါ နိရယေ ဝါ ပညာယိဿသိ. အဟံ ပန သဗ္ဗဘဝေဟိ မုတ္တော အပ္ပဋိသန္ဓိကောတိ.

ဣမံ ပန ဩဝါဒံ ဒေန္တေန ပစ္စေကဗုဒ္ဓေန နဒီ ဒဿိတာ၊ တာယ ဝုယှမာနံ ဟတ္ထိကုဏပံ ဒဿိတံ၊ ကုဏပခါဒကော ကာကော ဒဿိတော၊ တဿ ကုဏပံ ခါဒိတွာ ပါနီယပိဝနကာလော ဒဿိတော၊ ရမဏီယဝနသဏ္ဍဒဿနကာလော ဒဿိတော၊ ကုဏပဿ နဒိယာ ဝုယှမာနဿ သမုဒ္ဒပဝေသော ဒဿိတော၊ သမုဒ္ဒမဇ္ဈေ ကာကဿ ဟတ္ထိကုဏပေ ပတိဋ္ဌံ အလဘိတွာ ဝိနာသံ ပတ္တကာလော ဒဿိတော. တတ္ထ နဒီ ဝိယ အနမတဂ္ဂေါ သံသာရော ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ နဒိယာ ဝုယှမာနံ ဟတ္ထိကုဏပံ ဝိယ သံသာရေ ပဉ္စ ကာမဂုဏာ၊ ကာကော ဝိယ ဗာလပုထုဇ္ဇနော၊ ကာကဿ ကုဏပံ ခါဒိတွာ ပါနီယပိဝနကာလော ဝိယ ပုထုဇ္ဇနဿ ကာမဂုဏေ ပရိဘုဉ္ဇိတွာ သောမနဿိကကာလော၊ ကာကဿ ကုဏပေ လဂ္ဂဿေဝ ရမဏီယဝနသဏ္ဍဒဿနံ ဝိယ ပုထုဇ္ဇနဿ ကာမဂုဏေသု လဂ္ဂဿေဝ သဝနဝသေန အဋ္ဌတိံသာရမ္မဏဒဿနံ၊ ကုဏပေ သမုဒ္ဒံ ပဝိဋ္ဌေ ကာကဿ ပတိဋ္ဌံ လဘိတုံ အသက္ကောန္တဿ ဝိနာသံ ပတ္တကာလော ဝိယ ဗာလပုထုဇ္ဇနဿ ကာမဂုဏဂိဒ္ဓဿ ပါပပရာယဏဿ ကုသလဓမ္မေ ပတိဋ္ဌံ လဘိတုံ အသက္ကောန္တဿ မဟာနိရယေ မဟာဝိနာသပတ္တိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာတိ.

ဧဝမဿ သော ဣမာယ ဥပမာယ ဩဝါဒံ ဒတွာ ဣဒါနိ တမေဝ ဩဝါဒံ ထိရံ ကတွာ ပတိဋ္ဌပေတုံ ဂါထမာဟ –

၃၄. ‘‘ဧကဝါစမ္ပိ ဒွိဝါစံ၊ ဘဏေယျ အနုကမ္ပကော၊

တတုတ္တရိံ န ဘာသေယျ၊ ဒါသောဝယျဿ သန္တိကေ’’တိ.

တတ္ထ န ဘာသေယျာတိ ဝစနံ အဂ္ဂဏှန္တဿ ဟိ တတော ဥတ္တရိံ ဘာသမာနော သာမိကဿ သန္တိကေ ဒါသော ဝိယ ဟောတိ. ဒါသော ဟိ သာမိကေ ကထံ ဂဏှန္တေပိ အဂ္ဂဏှန္တေပိ ကထေတိယေဝ. တေန ဝုတ္တံ ‘‘တတုတ္တရိံ န ဘာသေယျာ’’တိ.

၃၅. ‘‘ဣဒံ ဝတွာန ပက္ကာမိ၊ သောဏကော အမိတဗုဒ္ဓိမာ၊

ဝေဟာသေ အန္တလိက္ခသ္မိံ၊ အနုသာသိတွာန ခတ္တိယ’’န္တိ. –

အယံ အဘိသမ္ဗုဒ္ဓဂါထာ.

တတ္ထ ဣဒံ ဝတွာနာတိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သော ပစ္စေကဗုဒ္ဓေါ အမိတာယ လောကုတ္တရဗုဒ္ဓိယာ အမိတဗုဒ္ဓိမာ ဣဒံ ဝတွာ ဣဒ္ဓိယာ ဥပ္ပတိတွာ ‘‘သစေ ပဗ္ဗဇိဿသိ၊ တဝေဝ၊ နော စေ ပဗ္ဗဇိဿသိ၊ တဝေဝ၊ ဒိန္နော တေ မယာ ဩဝါဒေါ၊ အပ္ပမတ္တော ဟောဟီ’’တိ ဧဝံ အနုသာသိတွာန ခတ္တိယံ ပက္ကာမိ.

ဗောဓိသတ္တောပိ တံ အာကာသေန ဂစ္ဆန္တံ ယာဝ ဒဿနပထာ ဩလောကေန္တော ဌတွာ တသ္မိံ စက္ခုပထေ အတိက္ကန္တေ သံဝေဂံ ပဋိလဘိတွာ စိန္တေသိ – ‘‘အယံ ဗြာဟ္မဏော ဟီနဇစ္စော သမာနော အသမ္ဘိန္နေ ခတ္တိယဝံသေ ဇာတဿ မမ မတ္ထကေ အတ္တနော ပါဒရဇံ ဩကိရန္တော အာကာသံ ဥပ္ပတိတွာ ဂတော၊ မယာပိ အဇ္ဇေဝ နိက္ခမိတွာ ပဗ္ဗဇိတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ. သော ရဇ္ဇံ နိယျာဒေတွာ ပဗ္ဗဇိတုကာမော ဂါထာဒွယမာဟ –

၃၆. ‘‘ကော နုမေ ရာဇကတ္တာရော၊ သုဒ္ဒါ ဝေယျတ္တမာဂတာ၊

ရဇ္ဇံ နိယျာဒယိဿာမိ၊ နာဟံ ရဇ္ဇေန မတ္ထိကော.

၃၇. ‘‘အဇ္ဇေဝ ပဗ္ဗဇိဿာမိ၊ ကော ဇညာ မရဏံ သုဝေ၊

မာဟံ ကာကောဝ ဒုမ္မေဓော၊ ကာမာနံ ဝသမနွဂ’’န္တိ.

တတ္ထ ကော နုမေတိ ကုဟိံ နု ဣမေ. ရာဇကတ္တာရောတိ ယေ ရာဇာရဟံ အဘိသိဉ္စိတွာ ရာဇာနံ ကရောန္တိ. သုဒ္ဒါ ဝေယျတ္တမာဂတာတိ သုဒ္ဒါ စ ယေ စ အညေ ဗျတ္တဘာဝံ အာဂတာ မုခမင်္ဂလိကာ. ရဇ္ဇေန မတ္ထိကောတိ ရဇ္ဇေန အတ္ထိကော. ကော ဇညာ မရဏံ သုဝေတိ မရဏံ အဇ္ဇ ဝါ သုဝေ ဝါတိ ဣဒံ ကော ဇာနိတုံ သမတ္ထော.

ဧဝံ ရဇ္ဇံ နိယျာဒေန္တဿ သုတွာ အမစ္စာ အာဟံသု –

၃၈. ‘‘အတ္ထိ တေ ဒဟရော ပုတ္တော၊ ဒီဃာဝု ရဋ္ဌဝဍ္ဎနော၊

တံ ရဇ္ဇေ အဘိသိဉ္စဿု၊ သော နော ရာဇာ ဘဝိဿတီ’’တိ.

တတော ပရံ ရညာ ဝုတ္တဂါထမာဒိံ ကတွာ ဥဒါနသမ္ဗန္ဓဂါထာ ပါဠိနယေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗာ –

၃၉. ‘‘ခိပ္ပံ ကုမာရမာနေထ၊ ဒီဃာဝုံ ရဋ္ဌဝဍ္ဎနံ၊

တံ ရဇ္ဇေ အဘိသိဉ္စိဿံ၊ သော ဝေါ ရာဇာ ဘဝိဿတိ.

၄၀. ‘‘တတော ကုမာရမာနေသုံ၊ ဒီဃာဝုံ ရဋ္ဌဝဍ္ဎနံ၊

တံ ဒိသွာ အာလပီ ရာဇာ၊ ဧကပုတ္တံ မနောရမံ.

၄၁. ‘‘သဋ္ဌိ ဂါမသဟဿာနိ၊ ပရိပုဏ္ဏာနိ သဗ္ဗသော၊

တေ ပုတ္တ ပဋိပဇ္ဇသု၊ ရဇ္ဇံ နိယျာဒယာမိ တေ.

၄၂. ‘‘အဇ္ဇေဝ ပဗ္ဗဇိဿာမိ၊ ကော ဇညာ မရဏံ သုဝေ၊

မာဟံ ကာကော ဝ ဒုမ္မေဓော၊ ကာမာနံ ဝသမနွဂံ.

၄၃. ‘‘သဋ္ဌိ နာဂသဟဿာနိ၊ သဗ္ဗာလင်္ကာရဘူသိတာ၊

သုဝဏ္ဏကစ္ဆာ မာတင်္ဂါ၊ ဟေမကပ္ပနဝါသသာ.

၄၄. ‘‘အာရူဠှာ ဂါမဏီယေဘိ၊ တောမရင်္ကုသပါဏိဘိ၊

တေ ပုတ္တ ပဋိပဇ္ဇဿု၊ ရဇ္ဇံ နိယျာဒယာမိ တေ.

၄၅. ‘‘အဇ္ဇေဝ ပဗ္ဗဇိဿာမိ၊ ကော ဇညာ မရဏံ သုဝေ၊

မာဟံ ကာကောဝ ဒုမ္မေဓော၊ ကာမာနံ ဝသမနွဂံ.

၄၆. ‘‘သဋ္ဌိ အဿသဟဿာနိ၊ သဗ္ဗာလင်္ကာရဘူသိတာ၊

အာဇာနီယာဝ ဇာတိယာ၊ သိန္ဓဝါ သီဃဝါဟိနော.

၄၇. ‘‘အာရူဠှာ ဂါမဏီယေဘိ၊ ဣလ္လိယာစာပဓာရိဘိ၊

တေ ပုတ္တ ပဋိပဇ္ဇဿု၊ ရဇ္ဇံ နိယျာဒယာမိ တေ.

၄၈. ‘‘အဇ္ဇေဝ ပဗ္ဗဇိဿာမိ၊ ကော ဇညာ မရဏံ သုဝေ၊

မာဟံ ကာကောဝ ဒုမ္မေဓော၊ ကာမာနံ ဝသမနွဂံ.

၄၉. ‘‘သဋ္ဌိ ရထသဟဿာနိ၊ သန္နဒ္ဓါ ဥဿိတဒ္ဓဇာ၊

ဒီပါ အထောပိ ဝေယျဂ္ဃါ၊ သဗ္ဗာလင်္ကာရဘူသိတာ.

၅၀. ‘‘အာရူဠှာ ဂါမဏီယေဘိ၊ စာပဟတ္ထေဟိ ဝမ္မိဘိ၊

တေ ပုတ္တ ပဋိပဇ္ဇဿု၊ ရဇ္ဇံ နိယျာဒယာမိ တေ.

၅၁. ‘‘အဇ္ဇေဝ ပဗ္ဗဇိဿာမိ၊ ကော ဇညာ မရဏံ သုဝေ၊