၁၈. ပဏ္ဏာသနိပါတော
[၅၂၆] ၁. နိဠိနိကာဇာတကဝဏ္ဏနာ
ဥဒ္ဒယှတေ ဇနပဒေါတိ ဣဒံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော ပုရာဏဒုတိယိကာပလောဘနံ အာရဗ္ဗ ကထေသိ. ကထေန္တော စ တံ ဘိက္ခုံ ‘‘ကေန ဥက္ကဏ္ဌာပိတောသီ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘ပုရာဏဒုတိယိကာယာ’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘န ဧသာ ခေါ၊ ဘိက္ခု၊ ဣဒါနေဝ တဝ အနတ္ထကာရိကာ၊ ပုဗ္ဗေပိ တွံ ဧတံ နိဿာယ ဈာနာ ပရိဟာယိတွာ မဟာဝိနာသံ ပတ္တော’’တိ ဝတွာ အတီတံ အာဟရိ.
အတီတေ ဗာရာဏသိယံ ဗြဟ္မဒတ္တေ ရဇ္ဇံ ကာရေန္တေ ဗောဓိသတ္တော ဥဒိစ္စဗြာဟ္မဏမဟာသာလကုလေ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဝယပ္ပတ္တော ဥဂ္ဂဟိတသိပ္ပေါ ဣသိပဗ္ဗဇ္ဇံ ပဗ္ဗိဇိတွာ ဈာနာဘိညာ နိဗ္ဗတ္တေတွာ ဟိမဝန္တပဒေသေ ဝါသံ ကပ္ပေသိ. အလမ္ဗုသာဇာတကေ ဝုတ္တနယေနေဝ တံ ပဋိစ္စ ဧကာ မိဂီ ဂဗ္ဘံ ပဋိလဘိတွာ ပုတ္တံ ဝိဇာယိ၊ ‘‘ဣသိသိင်္ဂေါ’’တွေဝဿ နာမံ အဟောသိ. အထ နံ ပိတာ ဝယပ္ပတ္တံ ပဗ္ဗာဇေတွာ ကသိဏပရိကမ္မံ ဥဂ္ဂဏှာပေသိ. သော နစိရဿေဝ ဈာနာဘိညာ ဥပ္ပါဒေတွာ ဈာနသုခေန ကီဠိ၊ ဃောရတပေါ ပရမဓိတိန္ဒြိယော အဟောသိ. တဿ သီလတေဇေန သက္ကဿ ဘဝနံ ကမ္ပိ. သက္ကော အာဝဇ္ဇေန္တော တံ ကာရဏံ ဉတွာ ‘‘ဥပါယေနဿ သီလံ ဘိန္ဒိဿာမီ’’တိ တီဏိ သံဝစ္ဆရာနိ သကလကာသိရဋ္ဌေ ဝုဋ္ဌိံ နိဝါရေသိ၊ ရဋ္ဌံ အဂ္ဂိဒဍ္ဎံ ဝိယ အဟောသိ. သဿေ အသမ္ပဇ္ဇမာနေ ဒုဗ္ဘိက္ခပီဠိတာ မနုဿာ သန္နိပတိတွာ ရာဇင်္ဂဏေ ဥပက္ကောသိံသု. အထ နေ ရာဇာ ဝါတပါနေ ဌိတော ‘‘ကိံ ဧတ’’န္တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘မဟာရာဇ၊ တီဏိ သံဝစ္ဆရာနိ ဒေဝဿ အဝဿန္တတ္တာ သကလရဋ္ဌံ ဥဒ္ဒယှတိ၊ မနုဿာ ဒုက္ခိတာ၊ ဒေဝံ ဝဿာပေဟိ၊ ဒေဝါ’’တိ. ရာဇာ သီလံ သမာဒိယိတွာ ဥပေါသထံ ဥပဝသန္တောပိ ဝဿံ ဝဿာပေတုံ နာသက္ခိ.
တသ္မိံ ကာလေ သက္ကော အဍ္ဎရတ္တသမယေ တဿ သိရိဂဗ္ဘံ ပဝိသိတွာ ဧကောဘာသံ ကတွာ ဝေဟာသေ အဋ္ဌာသိ. ရာဇာ တံ ဒိသွာ ‘‘ကောသိ တွ’’န္တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘သက္ကောဟမသ္မီ’’တိ. ‘‘ကေနတ္ထေနာဂတောသီ’’တိ? ‘‘ဝဿတိ တေ၊ မဟာရာဇ၊ ရဋ္ဌေ ဒေဝေါ’’တိ? ‘‘န ဝဿတီ’’တိ. ‘‘ဇာနာသိ ပနဿ အဝဿနကာရဏ’’န္တိ? ‘‘န ဇာနာမိ၊ သက္ကာ’’တိ. ‘‘မဟာရာဇ၊ ဟိမဝန္တပဒေသေ ဣသိသိင်္ဂေါ နာမ တာပသော ပဋိဝသတိ ဃောရတပေါ ပရမဓိတိန္ဒြိယော. သော နိဗဒ္ဓံ ဒေဝေ ဝဿန္တေ ကုဇ္ဈိတွာ အာကာသံ ဩလောကေသိ၊ တသ္မာ ဒေဝေါ န ဝဿတီ’’တိ. ‘‘ဣဒါနိ ပနေတ္ထ ကိံ ကာတဗ္ဗ’’န္တိ? ‘‘တဿ တပေ ဘိန္နေ ဒေဝေါ ဝဿိဿတီ’’တိ. ‘‘ကော ပနဿ တပံ ဘိန္ဒိတုံ သမတ္ထော’’တိ? ‘‘ဓီတာ တေ၊ မဟာရာဇ၊ နိဠိနိကာ သမတ္ထာ၊ တံ ပက္ကောသာပေတွာ ‘အသုကဋ္ဌာနံ နာမ ဂန္တွာ တာပသဿ တပံ ဘိန္ဒာဟီ’တိ ပေသေဟီ’’တိ. ဧဝံ သော ရာဇာနံ အနုသာသိတွာ သကဋ္ဌာနမေဝ အဂမာသိ. ရာဇာ ပုနဒိဝသေ အမစ္စေဟိ သဒ္ဓိံ မန္တေတွာ ဓီတရံ ပက္ကောသာပေတွာ ပဌမံ ဂါထမာဟ –
၁. ‘‘ဥဒ္ဒယှတေ ဇနပဒေါ၊ ရဋ္ဌဉ္စာပိ ဝိနဿတိ၊
ဧဟိ နိဠိနိကေ ဂစ္ဆ၊ တံ မေ ဗြာဟ္မဏမာနယာ’’တိ.
တတ္ထ တံ မေတိ တံ မမ အနတ္ထကာရိံ ဗြာဟ္မဏံ အတ္တနော ဝသံ အာနေဟိ၊ ကိလေသရတိဝသေနဿ သီလံ ဘိန္ဒာဟီတိ.
တံ သုတွာ သာ ဒုတိယံ ဂါထမာဟ –
၂. ‘‘နာဟံ ဒုက္ခက္ခမာ ရာဇ၊ နာဟံ အဒ္ဓါနကောဝိဒါ၊
ကထံ အဟံ ဂမိဿာမိ၊ ဝနံ ကုဉ္ဇရသေဝိတ’’န္တိ.
တတ္ထ ဒုက္ခက္ခမာတိ အဟံ၊ မဟာရာဇ၊ ဒုက္ခဿ ခမာ န ဟောမိ၊ အဒ္ဓါနမ္ပိ န ဇာနာမိ၊ သာဟံ ကထံ ဂမိဿာမီတိ.
တတော ရာဇာ ဒွေ ဂါထာယော အဘာသိ –
၃. ‘‘ဖီတံ ဇနပဒံ ဂန္တွာ၊ ဟတ္ထိနာ စ ရထေန စ၊
ဒါရုသင်္ဃာဋယာနေန၊ ဧဝံ ဂစ္ဆ နိဠိနိကေ.
၄. ‘‘ဟတ္ထိအဿရထေ ပတ္တီ၊ ဂစ္ဆေဝါဒါယ ခတ္တိယေ၊
တဝေဝ ဝဏ္ဏရူပေန၊ ဝသံ တမာနယိဿသီ’’တိ.
တတ္ထ ဒါရုသင်္ဃာဋယာနေနာတိ၊ အမ္မ၊ နိဠိနိကေ န တွံ ပဒသာ ဂမိဿသိ၊ ဖီတံ ပန သုဘိက္ခံ ခေမံ အတ္တနော ဇနပဒံ ဟတ္ထိဝါဟနေဟိ စ ရထဝါဟနေဟိ စ ဂန္တွာ တတော ပရမ္ပိ အဇ္ဈောကာသေ ပဋိစ္ဆန္နေန ဝယှာဒိနာ ဥဒကဋ္ဌာနေ နာဝါသင်္ခါတေန ဒါရုသင်္ဃာဋယာနေန ဂစ္ဆ. ဝဏ္ဏရူပေနာတိ ဧဝံ အကိလမမာနာ ဂန္တွာ တဝ ဝဏ္ဏေန စေဝ ရူပသမ္ပဒါယ စ တံ ဗြာဟ္မဏံ အတ္တနော ဝသံ အာနယိဿသီတိ.
ဧဝံ သော ဓီတရာ သဒ္ဓိံ အကထေတဗ္ဗမ္ပိ ရဋ္ဌပရိပါလနံ နိဿာယ ကထေသိ. သာပိ ‘‘သာဓူ’’တိ သမ္ပဋိစ္ဆိ. အထဿာ သဗ္ဗံ ဒါတဗ္ဗယုတ္တကံ ဒတွာ အမစ္စေဟိ သဒ္ဓိံ ဥယျောဇေသိ. အမစ္စာ တံ အာဒါယ ပစ္စန္တံ ပတွာ တတ္ထ ခန္ဓာဝါရံ နိဝါသာပေတွာ ရာဇဓီတရံ ဥက္ခိပါပေတွာ ဝနစရကေန ဒေသိတေန မဂ္ဂေန ဟိမဝန္တံ ပဝိသိတွာ ပုဗ္ဗဏှသမယေ တဿ အဿမပဒဿ သမီပံ ပါပုဏိံသု. တသ္မိံ ခဏေ ဗောဓိသတ္တော ပုတ္တံ အဿမပဒေ နိဝါသာပေတွာ သယံ ဖလာဖလတ္ထာယ အရညံ ပဝိဋ္ဌော ဟောတိ. ဝနစရကော သယံ အဿမံ အဂန္တွာ တဿ ပန ဒဿနဋ္ဌာနေ ဌတွာ နိဠိနိကာယ တံ ဒဿေန္တော ဒွေ ဂါထာ အဘာသိ –
၅. ‘‘ကဒလီဓဇပညာဏော၊ အာဘုဇီပရိဝါရိတော၊
ဧသော ပဒိဿတိ ရမ္မော၊ ဣသိသိင်္ဂဿ အဿမော.
၆. ‘‘ဧသော အဂ္ဂိဿ သင်္ခါတော၊ ဧသော ဓူမော ပဒိဿတိ၊
မညေ နော အဂ္ဂိံ ဟာပေတိ၊ ဣသိသိင်္ဂေါ မဟိဒ္ဓိကော’’တိ.
တတ္ထ ကဒလီသင်္ခါတာ ဓဇာ ပညာဏံ အဿာတိ ကဒလီဓဇပညာဏော. အာဘုဇီပရိဝါရိတောတိ ဘုဇပတ္တဝနပရိက္ခိတ္တော. သင်္ခါတောတိ ဧသော အဂ္ဂိ အဿ ဣသိသိင်္ဂဿ ဈာနေန သင်္ခါတော ပစ္စက္ခဂတော ဇလတိ. မညေ နော အဂ္ဂိန္တိ အဂ္ဂိံ နော ဟာပေတိ ဇုဟတိ ပရိစရတီတိ မညာမိ.
အမစ္စာပိ ဗောဓိသတ္တဿ အရညံ ပဝိဋ္ဌဝေလာယ အဿမံ ပရိဝါရေတွာ အာရက္ခံ ဌပေတွာ ရာဇဓီတရံ ဣသိဝေသံ ဂါဟာပေတွာ သုဝဏ္ဏစီရကေန နိဝါသနပါရုပနံ ကတွာ သဗ္ဗာလင်္ကာရေဟိ အလင်္ကရိတွာ တန္တုဗဒ္ဓံ စိတ္တဂေဏ္ဍုကံ ဂါဟာပေတွာ အဿမပဒံ ပေသေတွာ သယံ ဗဟိ ရက္ခန္တာ အဋ္ဌံသု. သာ တေန ဂေဏ္ဍုကေန ကီဠန္တီ စင်္ကမကောဋိယံ ဩတရိ. တသ္မိံ ခဏေ ဣသိသိင်္ဂေါ ပဏ္ဏသာလဒွါရေ ပါသာဏဖလကေ နိသိန္နော ဟောတိ. သော တံ အာဂစ္ဆန္တိံ ဒိသွာ ဘီတတသိတော ဥဋ္ဌာယ ပဏ္ဏသာလံ ပဝိသိတွာ အဋ္ဌာသိ. သာပိဿ ပဏ္ဏသာလဒွါရံ ဂန္တွာ ကီဠိယေဝ. သတ္ထာ တဉ္စ တတော ဥတ္တရိ စ အတ္ထံ ပကာသေန္တော တိဿော ဂါထာ အဘာသိ –
၇. ‘‘တဉ္စ ဒိသွာန အာယန္တိံ၊ အာမုတ္တမဏိကုဏ္ဍလံ၊
ဣသိသိင်္ဂေါ ပါဝိသိ ဘီတော၊ အဿမံ ပဏ္ဏဆာဒနံ.
၈. ‘‘အဿမဿ စ သာ ဒွါရေ၊ ဂေဏ္ဍုကေနဿ ကီဠတိ၊
ဝိဒံသယန္တီ အင်္ဂါနိ၊ ဂုယှံ ပကာသိတာနိ စ.
၉. ‘‘တဉ္စ ဒိသွာန ကီဠန္တိံ၊ ပဏ္ဏသာလဂတော ဇဋီ၊
အဿမာ နိက္ခမိတွာန၊ ဣဒံ ဝစနမဗြဝီ’’တိ.
တတ္ထ ဂေဏ္ဍုကေနဿာတိ အဿ ဣသိသိင်္ဂဿ အဿမဒွါရေ ဂေဏ္ဍုကေန ကီဠတိ. ဝိဒံသယန္တီတိ ဒဿေန္တီ. ဂုယှံ ပကာသိတာနိ စာတိ ဂုယှဉ္စ ရဟဿင်္ဂံ ပကာသိတာနိ စ ပါကဋာနိ မုခဟတ္ထာဒီနိ. အဗြဝီတိ သော ကိရ ပဏ္ဏသာလာယ ဌတွာ စိန္တေသိ – ‘‘သစာယံ ယက္ခော ဘဝေယျ၊ ပဏ္ဏသာလံ ပဝိသိတွာ မံ မုရုမုရာပေတွာ ခါဒေယျ၊ နာယံ ယက္ခော၊ တာပသော ဘဝိဿတီ’’တိ အဿမာ နိက္ခမိတွာ ပုစ္ဆန္တော ဂါထမာဟ –
၁၀. ‘‘အမ္ဘော ကော နာမ သော ရုက္ခော၊ ယဿ တေဝံဂတံ ဖလံ၊
ဒူရေပိ ခိတ္တံ ပစ္စေတိ၊ န တံ ဩဟာယ ဂစ္ဆတီ’’တိ.
တတ္ထ ယဿ တေဝံဂတံ ဖလန္တိ ယဿ တဝ ရုက္ခဿ ဧဝံဂတိကံ မနောရမံ ဖလံ. ကော နာမ သော ရုက္ခောတိ စိတြဂေဏ္ဍုကဿ အဒိဋ္ဌပုဗ္ဗတ္တာ ‘‘ရုက္ခဖလေန တေန ဘဝိတဗ္ဗ’’န္တိ မညမာနော ဧဝံ ပုစ္ဆတိ.
အထဿ သာ ရုက္ခံ အာစိက္ခန္တီ ဂါထမာဟ –
၁၁. ‘‘အဿမဿ မမ ဗြဟ္မေ၊ သမီပေ ဂန္ဓမာဒနေ၊
ဗဟဝေါ တာဒိသာ ရုက္ခာ၊ ယဿ တေဝံဂတံ ဖလံ၊
ဒူရေပိ ခိတ္တံ ပစ္စေတိ၊ န မံ ဩဟာယ ဂစ္ဆတီ’’တိ.
တတ္ထ သမီပေ ဂန္ဓမာဒနေတိ ဂန္ဓမာဒနပဗ္ဗတေ မမ အဿမဿ သမီပေ. ယဿ တေဝံဂတန္တိ ယဿ ဧဝံဂတံ၊ တ-ကာရော ဗျဉ္ဇနသန္ဓိကရောတိ.
ဣတိ သာ မုသာဝါဒံ အဘာသိ. ဣတရောပိ သဒ္ဒဟိတွာ ‘‘တာပသော ဧသော’’တိ သညာယ ပဋိသန္ထာရံ ကရောန္တော ဂါထမာဟ –
၁၂. ‘‘ဧတူ ဘဝံ အဿမိမံ အဒေတု၊ ပဇ္ဇဉ္စ ဘက္ခဉ္စ ပဋိစ္ဆ ဒမ္မိ၊
ဣဒမာသနံ အတြ ဘဝံ နိသီဒတု၊ ဣတော ဘဝံ မူလဖလာနိ ဘုဉ္ဇတူ’’တိ.
တတ္ထ အဿမိမန္တိ အဿမံ ဣမံ ဘဝံ ပဝိသတု. အဒေတူတိ ယထာသန္နိဟိတံ အာဟာရံ ပရိဘုဉ္ဇတု. ပဇ္ဇန္တိ ပါဒဗ္ဘဉ္ဇနံ. ဘက္ခန္တိ မဓုရဖလာဖလံ. ပဋိစ္ဆာတိ ပဋိဂ္ဂဏှ. ဣဒမာသနန္တိ ပဝိဋ္ဌကာလေ ဧဝမာဟ.
တဿာ ပဏ္ဏသာလံ ပဝိသိတွာ ကဋ္ဌတ္ထရဏေ နိသီဒန္တိယာ သုဝဏ္ဏစီရကေ ဒွိဓာ ဂတေ သရီရံ အပ္ပဋိစ္ဆန္နံ အဟောသိ. တာပသော မာတုဂါမသရီရဿ အဒိဋ္ဌပုဗ္ဗတ္တာ တံ ဒိသွာ ‘‘ဝဏ္ဏော ဧသော’’တိ သညာယ ဧဝမာဟ –
၁၃. ‘‘ကိံ တေ ဣဒံ ဦရူနမန္တရသ္မိံ၊ သုပိစ္ဆိတံ ကဏှရိဝပ္ပကာသတိ၊
အက္ခာဟိ မေ ပုစ္ဆိတော ဧတမတ္ထံ၊ ကောသေ နု တေ ဥတ္တမင်္ဂံ ပဝိဋ္ဌ’’န္တိ.
တတ္ထ သုပိစ္ဆိတန္တိ ဒွိန္နံ ဦရူနံ သမာဂမကာလေ သုဖုသိတံ သိပ္ပိပုဋမုခသဏ္ဌာနံ. သုဘလက္ခဏေန ဟိ အသမန္နာဂတာယ တံ ဌာနံ အာဝါဋဓာတုကံ ဟောတိ၊ သမန္နာဂတာယ အဗ္ဘုန္နတံ သိပ္ပိပုဋမုခသဏ္ဌာနံ. ကဏှရိဝပ္ပကာသတီတိ ဥဘောသု ပဿေသု ကာဠကံ ဝိယ ခါယတိ. ကောသေ နု တေ ဥတ္တမင်္ဂံ ပဝိဋ္ဌန္တိ တဝ ဥတ္တမင်္ဂံ လိင်္ဂသဏ္ဌာနံ န ပညာယတိ၊ ကိံ နု တံ တဝ သရီရသင်္ခါတေ ကောသေ ပဝိဋ္ဌန္တိ ပုစ္ဆတိ.
အထ နံ သာ ဝဉ္စယန္တီ ဂါထာဒွယမာဟ –
၁၄. ‘‘အဟံ ဝနေ မူလဖလေသနံ စရံ၊ အာသာဒယိံ အစ္ဆံ သုဃောရရူပံ၊
သော မံ ပတိတွာ သဟသာဇ္ဈပတ္တော၊ ပနုဇ္ဇ မံ အဗ္ဗဟိ ဥတ္တမင်္ဂံ.
၁၅. ‘‘သွာယံ ဝဏော ခဇ္ဇတိ ကဏ္ဍုဝါယတိ၊ သဗ္ဗဉ္စ ကာလံ န လဘာမိ သာတံ၊
ပဟော ဘဝံ ကဏ္ဍုမိမံ ဝိနေတုံ၊ ကုရုတံ ဘဝံ ယာစိတော ဗြာဟ္မဏတ္ထ’’န္တိ.
တတ္ထ အာသာဒယိန္တိ ဃဋ္ဋေသိံ၊ အာဂစ္ဆန္တံ ဒိသွာ လေဍ္ဍုနာ ပဟရိန္တိ အတ္ထော. ပတိတွာတိ ဥပဓာဝိတွာ. သဟသာဇ္ဈပ္ပတ္တောတိ မမံ သဟသာ အဇ္ဈပ္ပတ္တော သမ္ပတ္တော. ပနုဇ္ဇာတိ အထ မံ ပေါတေတွာ. အဗ္ဗဟီတိ မုခေန မမ ဥတ္တမင်္ဂံ လုဉ္စိတွာ ပက္ကာမိ၊ တတော ပဋ္ဌာယ ဣမသ္မိံ ဌာနေ ဝဏော ဇာတော. သွာယန္တိ သော အယံ တတော ပဋ္ဌာယ မယှံ ဝဏော ခဇ္ဇတိ စေဝ ကဏ္ဍုဝဉ္စ ကရောတိ၊ တပ္ပစ္စယာ သာဟံ သဗ္ဗကာလံ ကာယိကစေတသိကသုခံ န လဘာမိ. ပဟောတိ ပဟု သမတ္ထော. ဗြာဟ္မဏတ္ထန္တိ ဘဝံ မယာ ယာစိတော ဣမံ ဗြာဟ္မဏဿ အတ္ထံ ကရောတု၊ ဣဒံ မေ ဒုက္ခံ ဟရာဟီတိ ဝဒတိ.
သော တဿာ မုသာဝါဒံ ‘‘သဘာဝေါ’’တိ သဒ္ဒဟိတွာ ‘‘သစေ တေ ဧဝံ သုခံ ဟောတိ၊ ကရိဿာမီ’’တိ တံ ပဒေသံ ဩလောကေတွာ အနန္တရံ ဂါထမာဟ –
၁၆. ‘‘ဂမ္ဘီရရူပေါ တေ ဝဏော သလောဟိတော၊ အပူတိကော ဝဏဂန္ဓော မဟာ စ၊
ကရောမိ တေ ကိဉ္စိ ကသာယယောဂံ၊ ယထာ ဘဝံ ပရမသုခီ ဘဝေယျာ’’တိ.
တတ္ထ သလောဟိတောတိ ရတ္တောဘာသော. အပူတိကောတိ ပူတိမံသရဟိတော. ဝဏဂန္ဓောတိ ထောကံ ဒုဂ္ဂန္ဓော. ကသာယယောဂန္တိ အဟံ ကေစိ ရုက္ခကသာယေ ဂဟေတွာ တဝ ဧကံ ကသာယယောဂံ ကရောမီတိ.
တတော နိဠိနိကာ ဂါထမာဟ
၁၇. ‘‘န မန္တယောဂါ န ကသာယယောဂါ၊ န ဩသဓာ ဗြဟ္မစာရိ ကမန္တိ၊
ယံ တေ မုဒု တေန ဝိနေဟိ ကဏ္ဍုံ၊ ယထာ အဟံ ပရမသုခီ ဘဝေယျ’’န္တိ.
တတ္ထ ကမန္တီတိ၊ ဘော ဗြဟ္မစာရိ၊ ဣမသ္မိံ မမ ဝဏေ နေဝ မန္တယောဂါ၊ န ကသာယယောဂါ၊ န ပုပ္ဖဖလာဒီနိ ဩသဓာနိ ကမန္တိ၊ အနေကဝါရံ ကတေဟိပိ တေဟိ ဧတဿ ဖာသုကဘာဝေါ န ဘူတပုဗ္ဗော. ယံ ပန တေ ဧတံ မုဒု အင်္ဂဇာတံ၊ တေန ဃဋ္ဋိယမာနဿေဝ တဿ ကဏ္ဍု န ဟောတိ၊ တသ္မာ တေန ဝိနေဟိ ကဏ္ဍုန္တိ.
သော ‘‘သစ္စံ ဧသော ဘဏတီ’’တိ သလ္လက္ခေတွာ ‘‘မေထုနသံသဂ္ဂေန သီလံ ဘိဇ္ဇတိ၊ ဈာနံ အန္တရဓာယတီ’’တိ အဇာနန္တော မာတုဂါမဿ အဒိဋ္ဌပုဗ္ဗတ္တာ မေထုနဓမ္မဿ စ အဇာနနဘာဝေန ‘‘ဘေသဇ္ဇ’’န္တိ ဝဒန္တိယာ တာယ မေထုနံ ပဋိသေဝိ. တာဝဒေဝဿ သီလံ ဘိဇ္ဇိ၊ ဈာနံ ပရိဟာယိ. သော ဒွေ တယော ဝါရေ သံသဂ္ဂံ ကတွာ ကိလန္တော ဟုတွာ နိက္ခမိတွာ သရံ ဩရုယှ နှတွာ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓဒရထော အာဂန္တွာ ပဏ္ဏသာလာယံ နိသီဒိတွာ ပုနပိ တံ ‘‘တာပသော’’တိ မညမာနော ဝသနဋ္ဌာနံ ပုစ္ဆန္တော ဂါထမာဟ –
၁၈. ‘‘ဣတော နု ဘောတော ကတမေန အဿမော၊ ကစ္စိ ဘဝံ အဘိရမသိ အရညေ၊
ကစ္စိ နု တေ မူလဖလံ ပဟူတံ၊ ကစ္စိ ဘဝန္တံ န ဝိဟိံသန္တိ ဝါဠာ’’တိ.
တတ္ထ ကတမေနာတိ ဣတော ကတမေန ဒိသာဘာဂေန ဘောတော အဿမော. ဘဝန္တိ အာလပနမေတံ.
တတော နိဠိနိကာ စတဿော ဂါထာယော အဘာသိ –
၁၉. ‘‘ဣတော ဥဇုံ ဥတ္တရာယံ ဒိသာယံ၊ ခေမာ နဒီ ဟိမဝတာ ပဘာဝီ၊
တဿာ တီရေ အဿမော မယှ ရမ္မော၊ အဟော ဘဝံ အဿမံ မယှံ ပဿေ.
၂၀. ‘‘အမ္ဗာ စ သာလာ တိလကာ စ ဇမ္ဗုယော၊ ဥဒ္ဒါလကာ ပါဋလိယော စ ဖုလ္လာ၊
သမန္တတော ကိမ္ပုရိသာဘိဂီတံ၊ အဟော ဘဝံ အဿမံ မယှံ ပဿေ.
၂၁. ‘‘တာလာ စ မူလာ စ ဖလာ စ မေတ္ထ၊ ဝဏ္ဏေန ဂန္ဓေန ဥပေတရူပံ၊
တံ ဘူမိဘာဂေဟိ ဥပေတရူပံ၊ အဟော ဘဝံ အဿမံ မယှံ ပဿေ.
၂၂. ‘‘ဖလာ စ မူလာ စ ပဟူတမေတ္ထ၊ ဝဏ္ဏေန ဂန္ဓေန ရသေနုပေတာ၊
အာယန္တိ စ လုဒ္ဒကာ တံ ပဒေသံ၊ မာ မေ တတော မူလဖလံ အဟာသု’’န္တိ.
တတ္ထ ဥတ္တရာယန္တိ ဥတ္တရာယ. ခေမာတိ ဧဝံနာမိကာ နဒီ. ဟိမဝတာ ပဘာဝီတိ ဟိမဝန္တတော ပဝတ္တတိ. အဟောတိ ပတ္ထနတ္ထေ နိပါတော. ဥဒ္ဒါလကာတိ ဝါတဃာတကာ. ကိမ္ပုရိသာဘိဂီတန္တိ သမန္တတော ပရိဝါရေတွာ မဓုရသဒ္ဒေန ဂါယန္တေဟိ ကိမ္ပုရိသေဟိ အဘိဂီတံ. တာလာ စ မူလာ စ ဖလာ စ မေတ္ထာတိ ဧတ္ထ မမ အဿမေ ပါသာဒိကာ တာလရုက္ခာ စ တေသညေဝ ဝဏ္ဏဂန္ဓာဒိသမ္ပန္နာ ကန္ဒသင်္ခါတာ မူလာ စ ဖလာ စ. ပဟူတမေတ္ထာတိ နာနာရုက္ခဖလာ စ ရုက္ခဝလ္လိမူလာ စ ပဟူတာ ဧတ္ထ. မာ မေ တတောတိ တံ မမ အဿမပဒံ သမ္ဗဟုလာ လုဒ္ဒကာ အာဂစ္ဆန္တိ၊ မယာ စေတ္ထ အာဟရိတွာ ဌပိတံ ဗဟု မဓုရသမူလဖလာဖလံ အတ္ထိ၊ တေ မယိ စိရာယန္တေ မူလဖလာဖလံ ဟရေယျုံ. တေ တတော မမ မူလဖလာဖလံ မာ ဟရိံသု၊ တသ္မာ သစေပိ မယာ သဒ္ဓိံ အာဂန္တုကာမော၊ ဧဟိ၊ နော စေ၊ အဟံ ဂမိဿာမီတိ အာဟ.
တံ သုတွာ တာပသော ယာဝ ပိတု အာဂမနာ အဓိဝါသာပေတုံ ဂါထမာဟ –
၂၃. ‘‘ပိတာ မမံ မူလဖလေသနံ ဂတော၊ ဣဒါနိ အာဂစ္ဆတိ သာယကာလေ၊
ဥဘောဝ ဂစ္ဆာမသေ အဿမံ တံ၊ ယာဝ ပိတာ မူလဖလတော ဧတူ’’တိ.
တတ္ထ ဥဘောဝ ဂစ္ဆာမသေတိ မမ ပိတု အာရောစေတွာ ဥဘောဝ ဂမိဿာမ.
တတော သာ စိန္တေသိ – ‘‘အယံ တာဝ အရညေဝ ဝဍ္ဎိတဘာဝေန မမ ဣတ္ထိဘာဝံ န ဇာနာတိ၊ ပိတာ ပနဿ မံ ဒိသွာဝ ဇာနိတွာ ‘တွံ ဣဓ ကိံ ကရောသီ’တိ ကာဇကောဋိယာ ပဟရိတွာ သီသမ္ပိ မေ ဘိန္ဒေယျ၊ တသ္မိံ အနာဂတေယေဝ မယာ ဂန္တုံ ဝဋ္ဋတိ၊ အာဂမနကမ္မမ္ပိ မေ နိဋ္ဌိတ’’န္တိ. သာ တဿ အာဂမနူပါယံ အာစိက္ခန္တီ ဣတရံ ဂါထမာဟ –
၂၄. ‘‘အညေ ဗဟူ ဣသယော သာဓုရူပါ၊ ရာဇီသယော အနုမဂ္ဂေ ဝသန္တိ၊
တေယေဝ ပုစ္ဆေသိ မမဿမံ တံ၊ တေ တံ နယိဿန္တိ မမံ သကာသေ’’တိ.
တတ္ထ ရာဇီသယောတိ၊ သမ္မ၊ မယာ န သက္ကာ စိရာယိတုံ၊ အညေ ပန သာဓုသဘာဝါ ရာဇိသယော စ ဗြာဟ္မဏိသယော စ အနုမဂ္ဂေ မမ အဿမမဂ္ဂပဿေ ဝသန္တိ၊ အဟံ တေသံ အာစိက္ခိတွာ ဂမိဿာမိ၊ တွံ တေ ပုစ္ဆေယျာသိ၊ တေ တံ မမ သန္တိကံ နယိဿန္တီတိ.
ဧဝံ သာ အတ္တနော ပလာယနူပါယံ ကတွာ ပဏ္ဏသာလတော နိက္ခမိတွာ တံ ဩလောကေန္တမေဝ ‘‘တွံ နိဝတ္တာ’’တိ ဝတွာ အာဂမနမဂ္ဂေနေဝ အမစ္စာနံ သန္တိကံ အဂမာသိ. တေ တံ ဂဟေတွာ ခန္ဓာဝါရံ ဂန္တွာ အနုပုဗ္ဗေန ဗာရာဏသိံ ပါပုဏိံသု. သက္ကောပိ တံ ဒိဝသမေဝ တုဿိတွာ သကလရဋ္ဌေ ဒေဝံ ဝဿာပေသိ၊ တတော သုဘိက္ခံ ဇနပဒံ အဟောသိ. ဣသိသိင်္ဂတာပသဿပိ တာယ ပက္ကန္တမတ္တာယ ဧဝ ကာယေ ဍာဟော ဥပ္ပဇ္ဇိ. သော ကမ္ပန္တော ပဏ္ဏသာလံ ပဝိသိတွာ ဝါကစီရံ ပါရုပိတွာ သောစန္တော နိပဇ္ဇိ. ဗောဓိသတ္တော သာယံ အာဂန္တွာ ပုတ္တံ အပဿန္တော ‘‘ကဟံ နု ခေါ ဂတော’’တိ ကာဇံ ဩတာရေတွာ ပဏ္ဏသာလံ ပဝိသိတွာ တံ နိပန္နကံ ဒိသွာ ‘‘တာတ၊ ကိံ ကရောသီ’’တိ ပိဋ္ဌိံ ပရိမဇ္ဇန္တော တိဿော ဂါထာ အဘာသိ –
၂၅. ‘‘န တေ ကဋ္ဌာနိ ဘိန္နာနိ၊ န တေ ဥဒကမာဘတံ၊
အဂ္ဂီပိ တေ န ဟာပိတော၊ ကိံ နု မန္ဒောဝ ဈာယသိ.
၂၆. ‘‘ဘိန္နာနိ ကဋ္ဌာနိ ဟုတော စ အဂ္ဂိ၊ တပနီပိ တေ သမိတာ ဗြဟ္မစာရီ၊
ပီဌဉ္စ မယှံ ဥဒကဉ္စ ဟောတိ၊ ရမသိ တုဝံ ဗြဟ္မဘူတော ပုရတ္ထာ.
၂၇. ‘‘အဘိန္နကဋ္ဌောသိ အနာဘတောဒကော၊ အဟာပိတဂ္ဂီသိ အသိဒ္ဓဘောဇနော၊
န မေ တုဝံ အာလပသီ မမဇ္ဇ၊ နဋ္ဌံ နု ကိံ စေတသိကဉ္စ ဒုက္ခ’’န္တိ.
တတ္ထ ဘိန္နာနီတိ အရညတော ဥဒ္ဓဋာနိ. န ဟာပိတောတိ န ဇလိတော. ဘိန္နာနီတိ ပုဗ္ဗေ တယာ မမာဂမနဝေလာယ ကဋ္ဌာနိ ဥဒ္ဓဋာနေဝ ဟောန္တိ. ဟုတော စ အဂ္ဂီတိ အဂ္ဂိ စ ဟုတော ဟောတိ. တပနီတိ ဝိသိဗ္ဗနအဂ္ဂိသင်္ခါတာ တပနီပိ တေ သမိတာဝ သယမေဝ သံဝိဒဟိတာဝ ဟောတိ. ပီဌန္တိ မမ အာသနတ္ထာယ ပီဌဉ္စ ပညတ္တမေဝ ဟောတိ. ဥဒကဉ္စာတိ ပါဒဓောဝနဥဒကမ္ပိ ဥပဋ္ဌာပိတမေဝ ဟောတိ. ဗြဟ္မဘူတောတိ တုဝမ္ပိ ဣတော ပုရတ္ထာ သေဋ္ဌဘူတော ဣမသ္မိံ အဿမေ အဘိရမသိ. အဘိန္နကဋ္ဌောသီတိ သော ဒါနိ အဇ္ဇ အနုဒ္ဓဋကဋ္ဌောသိ. အသိဒ္ဓဘောဇနောတိ န တေ ကိဉ္စိ အမှာကံ ကန္ဒမူလံ ဝါ ပဏ္ဏံ ဝါ သေဒိတံ. မမဇ္ဇာတိ၊ မမ ပုတ္တ၊ အဇ္ဇ န မေ တွံ အာလပသိ. နဋ္ဌံ နု ကိန္တိ ကိံ နု တေ နဋ္ဌံ ဝါ၊ ကိံ စေတသိကံ ဝါ ဒုက္ခံ၊ အက္ခာဟိ မေ နိပန္နကာရဏန္တိ ပုစ္ဆတိ.
သော ပိတု ဝစနံ သုတွာ တံ ကာရဏံ ကထေန္တော အာဟ –
၂၈. ‘‘ဣဓာဂမာ ဇဋိလော ဗြဟ္မစာရီ၊ သုဒဿနေယျော သုတနူ ဝိနေတိ၊
နေဝါတိဒီဃော န ပနာတိရဿော၊ သုကဏှကဏှစ္ဆဒနေဟိ ဘောတော.
၂၉. ‘‘အမဿုဇာတော အပုရာဏဝဏ္ဏီ၊ အာဓာရရူပဉ္စ ပနဿ ကဏ္ဌေ၊
ဒွေ ယမာ ဂဏ္ဍာ ဥရေ သုဇာတာ၊ သုဝဏ္ဏတိန္ဒုကနိဘာ ပဘဿရာ.
၃၀. ‘‘မုခဉ္စ တဿ ဘုသဒဿနေယျံ၊ ကဏ္ဏေသု လမ္ဗန္တိ စ ကုဉ္စိတဂ္ဂါ၊
တေ ဇောတရေ စရတော မာဏဝဿ၊ သုတ္တဉ္စ ယံ သံယမနံ ဇဋာနံ.
၃၁. ‘‘အညာ စ တဿ သံယမာနိ စတဿော၊ နီလာ ပီတာ လောဟိတိကာ စ သေတာ၊
တာ ပိံသရေ စရတော မာဏဝဿ၊ တိရိဋိသံဃာရိဝ ပါဝုသမှိ.
၃၂. ‘‘န မိခလံ မုဉ္ဇမယံ ဓာရေတိ၊ န သန္ထရေ နော ပန ပဗ္ဗဇဿ၊
တာ ဇောတရေ ဇဃနန္တရေ ဝိလဂ္ဂါ၊ သတေရတာ ဝိဇ္ဇုရိဝန္တလိက္ခေ.
၃၃. ‘‘အခီလကာနိ စ အဝဏ္ဋကာနိ၊ ဟေဋ္ဌာ နဘျာ ကဋိသမောဟိတာနိ၊
အဃဋ္ဋိတာ နိစ္စကီဠံ ကရောန္တိ၊ ဟံ တာတ ကိံရုက္ခဖလာနိ တာနိ.
၃၄. ‘‘ဇဋာ စ တဿ ဘုသဒဿနေယျာ၊ ပရောသတံ ဝေလ္လိတဂ္ဂါ သုဂန္ဓာ၊
ဒွေဓာ သိရော သာဓု ဝိဘတ္တရူပေါ၊ အဟော နု ခေါ မယှ တထာ ဇဋာဿု.
၃၅. ‘‘ယဒါ စ သော ပကိရတိ တာ ဇဋာယော၊ ဝဏ္ဏေန ဂန္ဓေန ဥပေတရူပါ၊
နီလုပ္ပလံ ဝါတသမေရိတံဝ၊ တထေဝ သံဝါတိ ပနဿမော အယံ.
၃၆. ‘‘ပင်္ကော စ တဿ ဘုသဒဿနေယျော၊ နေတာဒိသော ယာဒိသော မယှံ ကာယေ၊
သော ဝါယတိ ဧရိတော မာလုတေန၊ ဝနံ ယထာ အဂ္ဂဂိမှေ သုဖုလ္လံ.
၃၇. ‘‘နိဟန္တိ သော ရုက္ခဖလံ ပထဗျာ၊ သုစိတ္တရူပံ ရုစိရံ ဒဿနေယျံ၊
ခိတ္တဉ္စ တဿ ပုနရေဟိ ဟတ္ထံ၊ ဟံ တာတ ကိံရုက္ခဖလံ နု ခေါ တံ.
၃၈. ‘‘ဒန္တာ စ တဿ ဘုသဒဿနေယျာ၊ သုဒ္ဓါ သမာ သင်္ခဝရူပပန္နာ၊
မနော ပသာဒေန္တိ ဝိဝရိယမာနာ၊ န ဟိ နူန သော သာကမခါဒိ တေဟိ.
၃၉. ‘‘အကက္ကသံ အဂ္ဂဠိတံ မုဟုံ မုဒုံ၊ ဥဇုံ အနုဒ္ဓတံ အစပလမဿ ဘာသိတံ၊
ရုဒံ မနုညံ ကရဝီကသုဿရံ၊ ဟဒယင်္ဂမံ ရဉ္ဇယတေဝ မေ မနော.
၄၀. ‘‘ဗိန္ဒုဿရော နာတိဝိသဋ္ဌဝါကျော၊ န နူန သဇ္ဈာယမတိပ္ပယုတ္တော၊
ဣစ္ဆာမိ ဘော တံ ပုနဒေဝ ဒဋ္ဌုံ၊ မိတ္တော ဟိ မေ မာဏဝေါဟု ပုရတ္ထာ.
၄၁. ‘‘သုသန္ဓိ သဗ္ဗတ္ထ ဝိမဋ္ဌိမံ ဝဏံ၊ ပုထူ သုဇာတံ ခရပတ္တသန္နိဘံ၊
တေနေဝ မံ ဥတ္တရိယာန မာဏဝေါ၊ ဝိဝရိတံ ဦရုံ ဇဃနေန ပိဠယိ.
၄၂. ‘‘တပန္တိ အာဘန္တိ ဝိရောစရေ စ၊ သတေရတာ ဝိဇ္ဇုရိဝန္တလိက္ခေ၊
ဗာဟာ မုဒူ အဉ္ဇနလောမသာဒိသာ၊ ဝိစိတြဝဋ္ဋင်္ဂုလိကာဿ သောဘရေ.
၄၃. ‘‘အကက္ကသင်္ဂေါ န စ ဒီဃလောမော၊ နခါဿ ဒီဃာ အပိ လောဟိတဂ္ဂါ၊
မုဒူဟိ ဗာဟာဟိ ပလိဿဇန္တော၊ ကလျာဏရူပေါ ရမယံ ဥပဋ္ဌဟိ.
၄၄. ‘‘ဒုမဿ တူလူပနိဘာ ပဘဿရာ၊ သုဝဏ္ဏကမ္ဗုတလဝဋ္ဋသုစ္ဆဝိ၊
ဟတ္ထာ မုဒူ တေဟိ မံ သမ္ဖုသိတွာ၊ ဣတော ဂတော တေန မံ ဒဟန္တိ တာတ.
၄၅. ‘‘န နူန သော ခါရိဝိဓံ အဟာသိ၊ န နူန သော ကဋ္ဌာနိ သယံ အဘဉ္ဇိ၊
န နူန သော ဟန္တိ ဒုမေ ကုဌာရိယာ၊ န ဟိဿ ဟတ္ထေသု ခိလာနိ အတ္ထိ.
၄၆. ‘‘အစ္ဆော စ ခေါ တဿ ဝဏံ အကာသိ၊ သော မံဗြဝိ ‘သုခိတံ မံ ကရောဟိ’၊
တာဟံ ကရိံ တေန မမာသိ သောချံ၊ သော စဗြဝိ ‘သုခိတောသ္မီ’တိ ဗြဟ္မေ.
၄၇. ‘‘အယဉ္စ တေ မာလုဝပဏ္ဏသန္ထတာ၊ ဝိကိဏ္ဏရူပါဝ မယာ စ တေန စ၊
ကိလန္တရူပါ ဥဒကေ ရမိတွာ၊ ပုနပ္ပုနံ ပဏ္ဏကုဋိံ ဝဇာမ.
၄၈. ‘‘န မဇ္ဇ မန္တာ ပဋိဘန္တိ တာတ၊ န အဂ္ဂိဟုတ္တံ နပိ ယညတန္တံ၊
န စာပိ တေ မူလဖလာနိ ဘုဉ္ဇေ၊ ယာဝ န ပဿာမိ တံ ဗြဟ္မစာရိံ.
၄၉. ‘‘အဒ္ဓါ ပဇာနာသိ တုဝမ္ပိ တာတ၊ ယဿံ ဒိသံ ဝသတေ ဗြဟ္မစာရီ၊
တံ မံ ဒိသံ ပါပယ တာတ ခိပ္ပံ၊ မာ တေ အဟံ အမရိမဿမမှိ.
၅၀. ‘‘ဝိစိတြဖုလ္လဉှိ ဝနံ သုတံ မယာ၊ ဒိဇာဘိဃုဋ္ဌံ ဒိဇသံဃသေဝိတံ၊
တံ မံ ဝနံ ပါပယ တာတ ခိပ္ပံ၊ ပုရာ တေ ပါဏံ ဝိဇဟာမိ အဿမေ’’တိ.
တတ္ထ ဣဓာဂမာတိ၊ တာတ၊ ဣမံ အဿမပဒံ အာဂတော. သုဒဿနေယျောတိ သုဋ္ဌု ဒဿနေယျော. သုတနူတိ သုဋ္ဌု တနုကော နာတိကိသော နာတိထူလော. ဝိနေတီတိ အတ္တနော သရီရပ္ပဘာယ အဿမပဒံ ဧကောဘာသံ ဝိယ ဝိနေတိ ပူရေတိ. သုကဏှကဏှစ္ဆဒနေဟိ ဘောတောတိ၊ တာတ၊ တဿ ဘောတော သုကဏှေဟိ ကဏှစ္ဆဒနေဟိ ဘမရဝဏ္ဏေဟိ ကေသေဟိ သုကဏှသီသံ သုမဇ္ဇိတမဏိမယံ ဝိယ ခါယတိ. အမဿူဇာတောတိ န တာဝဿ မဿု ဇာယတိ၊ တရုဏောယေဝ. အပုရာဏဝဏ္ဏီတိ အစိရပဗ္ဗဇိတော. အာဓာရရူပဉ္စ ပနဿ ကဏ္ဌေတိ ကဏ္ဌေ စ ပနဿ အမှာကံ ဘိက္ခာဘာဇနဋ္ဌပနံ ပတ္တာဓာရသဒိသံ ပိဠန္ဓနံ အတ္ထီတိ မုတ္တာဟာရံ သန္ဓာယ ဝဒတိ. ဂဏ္ဍာတိ ထနေ သန္ဓာယာဟ. ဥရေ သုဇာတာတိ ဥရမှိ သုဇာတာ. ‘‘ဥရတော’’တိပိ ပါဌော. ပဘဿရာတိ ပဘာသမ္ပန္နာ. ‘‘ပဘာသရေ’’တိပိ ပါဌော၊ ဩဘာသန္တီတိ အတ္ထော.
ဘုသဒဿနေယျန္တိ အတိဝိယ ဒဿနီယံ. ကုဉ္စိတဂ္ဂါတိ သီဟကုဏ္ဍလံ သန္ဓာယ ဝဒတိ. သုတ္တဉ္စာတိ ယံ တဿ ဇဋာဗန္ဓနသုတ္တံ၊ တမ္ပိ ဇောတတိ ပဘံ မုဉ္စတိ. ‘‘သံယမာနိ စတဿော’’တိ ဣမိနာ မဏိသုဝဏ္ဏပဝါဠရဇတမယာနိ စတ္တာရိ ပိဠန္ဓနာနိ ဒဿေတိ. တာ ပိံသရေတိ တာနိ ပိဠန္ဓနာနိ ပါဝုသမှိ ပဝုဋ္ဌေ ဒေဝေ တိရိဋိသံဃာ ဝိယ ဝိရဝန္တိ. မိခလန္တိ မေခလံ၊ အယမေဝ ဝါ ပါဌော. ဣဒံ နိဝတ္ထကဉ္စနစီရကံ သန္ဓာယာဟ. န သန္ထရေတိ န ဝါကေ. ဣဒံ ဝုတ္တံ ဟောတိ – တာတ၊ ယထာ မယံ တိဏမယံ ဝါ ဝါကမယံ ဝါ စီရကံ ဓာရေမ၊ န တထာ သော၊ သော ပန သုဝဏ္ဏစီရကံ ဓာရေတီတိ. အခီလကာနီတိ အတစာနိ နိပ္ပဏ္ဏာနိ. ကဋိသမောဟိတာနီတိ ကဋိယံ ဗဒ္ဓါနိ. နိစ္စကီဠံ ကရောန္တီတိ အဃဋ္ဋိတာနိပိ နိစ္စကာလံ ကီဠာယန္တိ. ဟံ၊ တာတာတိ ဟမ္ဘော၊ တာတ. ကိံ ရုက္ခဖလာနိ တာနီတိ တာနိ တဿ မာဏဝဿ သုတ္တာရုဠှာနိ ကဋိယံ ဗဒ္ဓါနိ ကတရရုက္ခဖလာနိ နာမာတိ မဏိသင်္ဃာဋိံ သန္ဓာယာဟ.
ဇဋာတိ ဇဋာမဏ္ဍလာကာရေန ဗဒ္ဓရတနမိဿကကေသဝဋ္ဋိယော သန္ဓာယာဟ. ဝေလ္လိတဂ္ဂါတိ ကုဉ္စိတဂ္ဂါ. ဒွေဓာသိရောတိ တဿ သီသံ ဒွေဓာ ကတွာ ဗဒ္ဓါနံ ဇဋာနံ ဝသေန သုဋ္ဌု ဝိဘတ္တရူပံ. တထာတိ ယထာ တဿ မာဏဝဿ ဇဋာ၊ တထာ တုမှေဟိ မမ န ဗဒ္ဓါ၊ အဟော ဝတ မမပိ တထာ အဿူတိ ပတ္ထေန္တော အာဟ. ဥပေတရူပါတိ ဥပေတသဘာဝါ. ဝါတသမေရိတံဝါတိ ယထာ နာမ နီလုပ္ပလံ ဝါတေန သမီရိတံ၊ တထေဝ အယံ ဣမသ္မိံ ဝနသဏ္ဍေ အဿမော သံဝါတိ. နေတာဒိသောတိ၊ တာတ၊ ယာဒိသော မမ ကာယေ ပင်္ကော၊ နေတာဒိသော တဿ သရီရေ. သော ဟိ ဒဿနီယော စေဝ သုဂန္ဓော စ. အဂ္ဂဂိမှေတိ ဝသန္တသမယေ.
နိဟန္တီတိ ပဟရတိ. ကိံ ရုက္ခဖလံ နု ခေါ တန္တိ ကတရရုက္ခဿ နု ခေါ တံ ဖလံ. သင်္ခဝရူပပန္နာတိ သုဓောတသင်္ခပဋိဘာဂါ. န ဟိ နူန သော သာကမခါဒိ တေဟီတိ န နူန သော မာဏဝေါ မယံ ဝိယ တေဟိ ဒန္တေဟိ ရုက္ခပဏ္ဏာနိ စေဝ မူလဖလာဖလာနိ စ ခါဒိ. အမှာကဉှိ တာနိ ခါဒန္တာနံ သဗလာ ပဏ္ဏဝဏ္ဏာ ဒန္တာတိ ဒီပေတိ.
အကက္ကသန္တိ၊ တာတ၊ တဿ ဘာသိတံ အဖရုသံ အဂဠိတံ၊ ပုနပ္ပုနံ ဝဒန္တဿာပိ မဓုရတာယ မုဟုံ မုဒုံ၊ အပမုဿတာယ ဥဇုံ၊ အဝိက္ခိတ္တတာယ အနုဒ္ဓဋံ၊ ပတိဋ္ဌိတတာယ အစပလံ. ရုဒန္တိ ဘာသမာနဿ သရသင်္ခါတံ ရုဒမ္ပိ မနောဟရံ ကရဝီကဿ ဝိယ သုဿရံ သုမဓုရံ. ရဉ္ဇယတေဝါတိ မမ မနော ရဉ္ဇတိယေဝ. ဗိန္ဒုဿရောတိ ပိဏ္ဍိတဿရော. မာဏဝေါဟူတိ သော ဟိ မာဏဝေါ ပုရတ္ထာ မမ မိတ္တော အဟု.
သုသန္ဓိ သဗ္ဗတ္ထ ဝိမဋ္ဌိမံ ဝဏန္တိ တာတ တဿ မာဏဝဿ ဦရူနံ အန္တရေ ဧကံ ဝဏံ အတ္ထိ၊ တံ သုသန္ဓိ သုဖုသိတံ သိပ္ပိပုဋမုခသဒိသံ၊ သဗ္ဗတ္ထ ဝိမဋ္ဌံ သမန္တတော မဋ္ဌံ. ပုထူတိ မဟန္တံ. သုဇာတန္တိ သုသဏ္ဌိတံ. ခရပတ္တသန္နိဘန္တိ သုပုပ္ဖိတပဒုမမကုဠသန္နိဘံ. ဥတ္တရိယာနာတိ ဥတ္တရိတွာ အဝတ္ထရိတွာ. ပိဠယီတိ ပီဠေသိ. တပန္တီတိ တဿ မာဏဝဿ သရီရတော နိစ္ဆရန္တာ သုဝဏ္ဏဝဏ္ဏရံသိယော ဇလန္တိ ဩဘာသန္တိ ဝိရောစန္တိ စ. ဗာဟာတိ ဗာဟာပိဿ မုဒူ. အဉ္ဇနလောမသာဒိသာတိ အဉ္ဇနသဒိသေဟိ လောမေဟိ သမန္နာဂတာ. ဝိစိတြဝဋ္ဋင်္ဂုလိကာဿ သောဘရေတိ ဟတ္ထာပိဿ ဝရလက္ခဏဝိစိတြာဟိ ပဝါလင်္ကုရသဒိသာဟိ ဝဋ္ဋင်္ဂုလီဟိ သမန္နာဂတာ သောဘန္တိ.
အကက္ကသင်္ဂေါတိ ကစ္ဆုပီဠကာဒိရဟိတအင်္ဂပစ္စင်္ဂေါ. ရမယံ ဥပဋ္ဌဟီတိ မံ ရမယန္တော ဥပဋ္ဌဟိ ပရိစရိ. တူလူပနိဘာတိ မုဒုဘာဝဿ ဥပမာ. သုဝဏ္ဏကမ္ဗုတလဝဋ္ဋသုစ္ဆဝီတိ သုဝဏ္ဏမယံ အာဒါသတလံ ဝိယ ဝဋ္ဋာ စ သုစ္ဆဝိ စ၊ ပရိမဏ္ဍလတလာ စေဝ သုန္ဒရစ္ဆဝိ စာတိ အတ္ထော. သမ္ဖုသိတွာတိ သုဋ္ဌု ဖုသိတွာ အတ္တနော ဟတ္ထသမ္ဖဿံ မမ သရီရေ ဖရာပေတွာ. ဣတော ဂတောတိ မမ ဩလောကေန္တဿေဝ ဣတော ဂတော. တေန မံ ဒဟန္တီတိ တေန တဿ ဟတ္ထသမ္ဖဿေန ဣဒါနိ မံ ဒဟန္တိ. တထာ ဟိ တဿ ဂတကာလတော ပဋ္ဌာယ မမ သရီရေ ဍာဟော ဥဋ္ဌိတော၊ တေနမှိ ဒေါမနဿပ္ပတ္တော နိပန္နောတိ.
န နူန သော ခါရိဝိဓန္တိ၊ တာတ၊ နူန သော မာဏဝေါ န ခါရိဘာရံ ဥက္ခိပိတွာ ဝိစရိ. ခိလာနီတိ ကိလာနိ၊ ‘‘အယမေဝ ဝါ ပါဌော. သောချန္တိ သုခံ. မာလုဝပဏ္ဏသန္ထတာ ဝိကိဏ္ဏရူပါဝါတိ၊ တာတ၊ အယံ တဝ မာလုဝပဏ္ဏသန္ထတာ အဇ္ဇ မယာ စ တေန စ အညမညံ ပရာမသနာလိင်္ဂနဝသေန ပရိဝတ္တန္တေဟိ ဝိကိဏ္ဏာ ဝိယ အာကုလဗျာကုလာ ဇာတာ. ပုနပ္ပုနံ ပဏ္ဏကုဋိံ ဝဇာမာတိ၊ တာတ၊ အဟဉ္စ သော စ အဘိရမိတွာ ကိလန္တရူပါ ပဏ္ဏသာလတော နိက္ခမိတွာ ဥဒကံ ပဝိသိတွာ ရမိတွာ ဝိဂတဒရထာ ပုနပ္ပုနံ ဣမမေဝ ကုဋိံ ပဝိသာမာတိ ဝဒတိ.
န မဇ္ဇ မန္တာတိ အဇ္ဇ မမ တဿ ဂတကာလတော ပဋ္ဌာယ နေဝ မန္တာ ပဋိဘန္တိ န ဥပဋ္ဌဟန္တိ န ရုစ္စန္တိ. န အဂ္ဂိဟုတ္တံ နပိ ယညတန္တန္တိ မဟာဗြဟ္မုနော အာရာဓနတ္ထာယ ကတ္တဗ္ဗဟောမဝိဓူပနာဒိယညကိရိယာပိ မေ န ပဋိဘာတိ န ဥပဋ္ဌာတိ န ရုစ္စတိ. န စာပိ တေတိ တယာ အာဘတမူလဖလာဖလာနိပိ န ဘုဉ္ဇာမိ. ယဿံ ဒိသန္တိ ယဿံ ဒိသာယံ. ဝနန္တိ တဿ မာဏဝဿ အဿမံ ပရိဝါရေတွာ ဌိတဝနန္တိ.
တဿေဝံ ဝိလပန္တဿ တံ ဝိလာပံ သုတွာ မဟာသတ္တော ‘‘ဧကာယ ဣတ္ထိယာ ဣမဿ သီလံ ဘိန္နံ ဘဝိဿတီ’’တိ ဉတွာ တံ ဩဝဒန္တော ဆ ဂါထာယော အဘာသိ –
၅၁. ‘‘ဣမသ္မာဟံ ဇောတိရသေ ဝနမှိ၊ ဂန္ဓဗ္ဗဒေဝစ္ဆရသံဃသေဝိတေ၊