၁၀. ဒသကနိပါတော
[၄၃၉] ၁. စတုဒွါရဇာတကဝဏ္ဏနာ
စတုဒွါရမိဒံ နဂရန္တိ ဣဒံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော ဧကံ ဒုဗ္ဗစဘိက္ခုံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ. ပစ္စုပ္ပန္နဝတ္ထု နဝကနိပါတဿ ပဌမဇာတကေ ဝိတ္ထာရိတမေဝ. ဣဓ ပန သတ္ထာ တံ ဘိက္ခုံ ‘‘သစ္စံ ကိရ တွံ ဘိက္ခု ဒုဗ္ဗစော’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘သစ္စံ၊ ဘန္တေ’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘ပုဗ္ဗေပိ တွံ ဘိက္ခု ဒုဗ္ဗစတာယ ပဏ္ဍိတာနံ ဝစနံ အကတွာ ခုရစက္ကံ အာပါဒေသီ’’တိ ဝတွာ အတီတံ အာဟရိ.
အတီတေ ကဿပဒသဗလဿ ကာလေ ဗာရာဏသိယံ အသီတိကောဋိဝိဘဝဿ သေဋ္ဌိနော ဧကော ပုတ္တော မိတ္တဝိန္ဒကော နာမ အဟောသိ. တဿ မာတာပိတရော သောတာပန္နာ အဟေသုံ၊ သော ပန ဒုဿီလော အဿဒ္ဓေါ. အထ နံ အပရဘာဂေ ပိတရိ ကာလကတေ မာတာ ကုဋုမ္ဗံ ဝိစာရေန္တီ အာဟ – ‘‘တာတ၊ တယာ ဒုလ္လဘံ မနုဿတ္တံ လဒ္ဓံ၊ ဒါနံ ဒေဟိ၊ သီလံ ရက္ခာဟိ၊ ဥပေါသထကမ္မံ ကရောဟိ၊ ဓမ္မံ သုဏာဟီ’’တိ. အမ္မ၊ န မယှံ ဒါနာဒီဟိ အတ္ထော၊ မာ မံ ကိဉ္စိ အဝစုတ္ထ၊ အဟံ ယထာကမ္မံ ဂမိဿာမီတိ. ဧဝံ ဝဒန္တမ္ပိ နံ ဧကဒိဝသံ ပုဏ္ဏမုပေါသထဒိဝသေ မာတာ အာဟ – ‘‘တာတ၊ အဇ္ဇ အဘိလက္ခိတော မဟာဥပေါသထဒိဝသော၊ အဇ္ဇ ဥပေါသထံ သမာဒိယိတွာ ဝိဟာရံ ဂန္တွာ သဗ္ဗရတ္တိံ ဓမ္မံ သုတွာ ဧဟိ၊ အဟံ တေ သဟဿံ ဒဿာမီ’’တိ. သော ‘‘သာဓူ’’တိ ဓနလောဘေန ဥပေါသထံ သမာဒိယိတွာ ဘုတ္တပါတရာသော ဝိဟာရံ ဂန္တွာ ဒိဝသံ ဝီတိနာမေတွာ ရတ္တိံ ယထာ ဧကမ္ပိ ဓမ္မပဒံ ကဏ္ဏံ န ပဟရတိ၊ တထာ ဧကသ္မိံ ပဒေသေ နိပဇ္ဇိတွာ နိဒ္ဒံ ဩက္ကမိတွာ ပုနဒိဝသေ ပါတောဝ မုခံ ဓောဝိတွာ ဂေဟံ ဂန္တွာ နိသီဒိ.
မာတာ ပနဿ ‘‘အဇ္ဇ မေ ပုတ္တော ဓမ္မံ သုတွာ ပါတောဝ ဓမ္မကထိကတ္ထေရံ အာဒါယ အာဂမိဿတီ’’တိ ယာဂုံ ခါဒနီယံ ဘောဇနီယံ ပဋိယာဒေတွာ အာသနံ ပညပေတွာ တဿာဂမနံ ပဋိမာနေန္တီ တံ ဧကကံ အာဂတံ ဒိသွာ ‘‘တာတ၊ ဓမ္မကထိကော ကေန န အာနီတော’’တိ ဝတွာ ‘‘န မယှံ ဓမ္မကထိကေန အတ္ထော’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘တေန ဟိ ယာဂုံ ပိဝါ’’တိ အာဟ. သော ‘‘တုမှေဟိ မယှံ သဟဿံ ပဋိဿုတံ၊ တံ တာဝ မေ ဒေထ၊ ပစ္ဆာ ပိဝိဿာမီ’’တိ အာဟ. ‘‘ပိဝ၊ တာတ၊ ပစ္ဆာ ဒဿာမီ’’တိ. ‘‘ဂဟေတွာဝ ပိဝိဿာမီ’’တိ. အထဿ မာတာ သဟဿဘဏ္ဍိကံ ပုရတော ဌပေသိ. သော ယာဂုံ ပိဝိတွာ သဟဿဘဏ္ဍိကံ ဂဟေတွာ ဝေါဟာရံ ကရောန္တော န စိရဿေဝ ဝီသသတသဟဿံ ဥပ္ပါဒေသိ. အထဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘နာဝံ ဥပဋ္ဌပေတွာ ဝေါဟာရံ ကရိဿာမီ’’တိ. သော နာဝံ ဥပဋ္ဌပေတွာ ‘‘အမ္မ၊ အဟံ နာဝါယ ဝေါဟာရံ ကရိဿာမီ’’တိ အာဟ. အထ နံ မာတာ ‘‘တွံ တာတ၊ ဧကပုတ္တကော၊ ဣမသ္မိံ ဃရေ ဓနမ္ပိ ဗဟု၊ သမုဒ္ဒေါ အနေကာဒီနဝေါ၊ မာ ဂမီ’’တိ နိဝါရေသိ. သော ‘‘အဟံ ဂမိဿာမေဝ၊ န သက္ကာ မံ နိဝါရေတု’’န္တိ ဝတွာ ‘‘အဟံ တံ၊ တာတ၊ ဝါရေဿာမီ’’တိ မာတရာ ဟတ္ထေ ဂဟိတော ဟတ္ထံ ဝိဿဇ္ဇာပေတွာ မာတရံ ပဟရိတွာ ပါတေတွာ အန္တရံ ကတွာ ဂန္တွာ နာဝါယ သမုဒ္ဒံ ပက္ခန္ဒိ.
နာဝါ သတ္တမေ ဒိဝသေ မိတ္တဝိန္ဒကံ နိဿာယ သမုဒ္ဒပိဋ္ဌေ နိစ္စလာ အဋ္ဌာသိ. ကာဠကဏ္ဏိသလာကာ ကရိယမာနာ မိတ္တဝိန္ဒကဿေဝ ဟတ္ထေ တိက္ခတ္တုံ ပတိ. အထဿ ဥဠုမ္ပံ ဒတွာ ‘‘ဣမံ ဧကံ နိဿာယ ဗဟူ မာ နဿန္တူ’’တိ တံ သမုဒ္ဒပိဋ္ဌေ ခိပိံသု. တာဝဒေဝ နာဝါ ဇဝေန မဟာသမုဒ္ဒံ ပက္ခန္ဒိ. သောပိ ဥဠုမ္ပေ နိပဇ္ဇိတွာ ဧကံ ဒီပကံ ပါပုဏိ. တတ္ထ ဖလိကဝိမာနေ စတဿော ဝေမာနိကပေတိယော အဒ္ဒသ. တာ သတ္တာဟံ ဒုက္ခံ အနုဘဝန္တိ၊ သတ္တာဟံ သုခံ. သော တာဟိ သဒ္ဓိံ သတ္တာဟံ ဒိဗ္ဗသမ္ပတ္တိံ အနုဘဝိ. အထ နံ တာ ဒုက္ခာနုဘဝနတ္ထာယ ဂစ္ဆမာနာ ‘‘သာမိ၊ မယံ သတ္တမေ ဒိဝသေ အာဂမိဿာမ၊ ယာဝ မယံ အာဂစ္ဆာမ၊ တာဝ အနုက္ကဏ္ဌမာနော ဣဓေဝ ဝသာ’’တိ ဝတွာ အဂမံသု. သော တဏှာဝသိကော ဟုတွာ တသ္မိံယေဝ ဖလကေ နိပဇ္ဇိတွာ ပုန သမုဒ္ဒပိဋ္ဌေန ဂစ္ဆန္တော အပရံ ဒီပကံ ပတွာ တတ္ထ ရဇတဝိမာနေ အဋ္ဌ ဝေမာနိကပေတိယော ဒိသွာ ဧတေနေဝ ဥပါယေန အပရသ္မိံ ဒီပကေ မဏိဝိမာနေ သောဠသ၊ အပရသ္မိံ ဒီပကေ ကနကဝိမာနေ ဒွတ္တိံသ ဝေမာနိကပေတိယော ဒိသွာ တာဟိ သဒ္ဓိံ ဒိဗ္ဗသမ္ပတ္တိံ အနုဘဝိတွာ တာသမ္ပိ ဒုက္ခံ အနုဘဝိတုံ ဂတကာလေ ပုန သမုဒ္ဒပိဋ္ဌေန ဂစ္ဆန္တော ဧကံ ပါကာရပရိက္ခိတ္တံ စတုဒွါရံ နဂရံ အဒ္ဒသ. ဥဿဒနိရယော ကိရေသ၊ ဗဟူနံ နေရယိကသတ္တာနံ ကမ္မကရဏာနုဘဝနဋ္ဌာနံ မိတ္တဝိန္ဒကဿ အလင်္ကတပဋိယတ္တနဂရံ ဝိယ ဟုတွာ ဥပဋ္ဌာသိ.
သော ‘‘ဣမံ နဂရံ ပဝိသိတွာ ရာဇာ ဘဝိဿာမီ’’တိ စိန္တေတွာ ခုရစက္ကံ ဥက္ခိပိတွာ သီသေ ပစ္စမာနံ နေရယိကသတ္တံ အဒ္ဒသ. အထဿ တံ တဿ သီသေ ခုရစက္ကံ ပဒုမံ ဝိယ ဟုတွာ ဥပဋ္ဌာသိ. ဥရေ ပဉ္စင်္ဂိကဗန္ဓနံ ဥရစ္ဆဒပသာဓနံ ဟုတွာ သီသတော ဂလန္တံ လောဟိတံ လောဟိတစန္ဒနဝိလေပနံ ဝိယ ဟုတွာ ပရိဒေဝနသဒ္ဒေါ မဓုရသရော ဂီတသဒ္ဒေါ ဝိယ ဟုတွာ ဥပဋ္ဌာသိ. သော တဿ သန္တိကံ ဂန္တွာ ‘‘ဘော ပုရိသ၊ စိရံ တယာ ပဒုမံ ဓာရိတံ၊ ဒေဟိ မေ ဧတ’’န္တိ အာဟ. ‘‘သမ္မ၊ နယိဒံ ပဒုမံ၊ ခုရစက္ကံ ဧတ’’န္တိ. ‘‘တွံ မယှံ အဒါတုကာမတာယ ဧဝံ ဝဒသီ’’တိ. နေရယိကသတ္တော စိန္တေသိ ‘‘မယှံ ကမ္မံ ခီဏံ ဘဝိဿတိ၊ ဣမိနာပိ မယာ ဝိယ မာတရံ ပဟရိတွာ အာဂတေန ဘဝိတဗ္ဗံ၊ ဒဿာမိဿ ခုရစက္က’’န္တိ. အထ နံ ‘‘ဧဟိ ဘော၊ ဂဏှ ဣမ’’န္တိ ဝတွာ ခုရစက္ကံ တဿ သီသေ ခိပိ၊ တံ တဿ မတ္ထကံ ပိသမာနံ ဘဿိ. တသ္မိံ ခဏေ မိတ္တဝိန္ဒကော တဿ ခုရစက္ကဘာဝံ ဉတွာ ‘‘တဝ ခုရစက္ကံ ဂဏှ၊ တဝ ခုရစက္ကံ ဂဏှာ’’တိ ဝေဒနာပ္ပတ္တော ပရိဒေဝိ၊ ဣတရော အန္တရဓာယိ. တဒါ ဗောဓိသတ္တော ရုက္ခဒေဝတာ ဟုတွာ မဟန္တေန ပရိဝါရေန ဥဿဒစာရိကံ စရမာနော တံ ဌာနံ ပါပုဏိ. မိတ္တဝိန္ဒကော တံ ဩလောကေတွာ ‘‘သာမိ ဒေဝရာဇ၊ ဣဒံ မံ စက္ကံ သဏှကရဏိယံ ဝိယ တိလာနိ ပိသမာနံ ဩတရတိ၊ ကိံ နု ခေါ မယာ ပါပံ ပကတ’’န္တိ ပုစ္ဆန္တော ဒွေ ဂါထာ အဘာသိ –
၁. ‘‘စတုဒွါရမိဒံ နဂရံ၊ အာယသံ ဒဠှပါကာရံ၊
ဩရုဒ္ဓပဋိရုဒ္ဓေါသ္မိ၊ ကိံ ပါပံ ပကတံ မယာ.
၂. ‘‘သဗ္ဗေ အပိဟိတာ ဒွါရာ၊ ဩရုဒ္ဓေါသ္မိ ယထာ ဒိဇော၊
ကိမာဓိကရဏံ ယက္ခ၊ စက္ကာဘိနိဟတော အဟ’’န္တိ.
တတ္ထ ဒဠှပါကာရန္တိ ထိရပါကာရံ. ‘‘ဒဠှတောရဏ’’န္တိပိ ပါဌော၊ ထိရဒွါရန္တိ အတ္ထော. ဩရုဒ္ဓပဋိရုဒ္ဓေါသ္မီတိ အန္တော ကတွာ သမန္တာ ပါကာရေန ရုဒ္ဓေါ၊ ပလာယနဋ္ဌာနံ န ပညာယတိ. ကိံ ပါပံ ပကတန္တိ ကိံ နု ခေါ မယာ ပါပကမ္မံ ကတံ. အပိဟိတာတိ ထကိတာ. ယထာ ဒိဇောတိ ပဉ္ဇရေ ပက္ခိတ္တော သကုဏော ဝိယ. ကိမာဓိကရဏန္တိ ကိံ ကာရဏံ. စက္ကာဘိနိဟတောတိ စက္ကေန အဘိနိဟတော.
အထဿ ဒေဝရာဇာ ကာရဏံ ကထေတုံ ဆ ဂါထာ အဘာသိ –
၃. ‘‘လဒ္ဓါ သတသဟဿာနိ၊ အတိရေကာနိ ဝီသတိ၊
အနုကမ္ပကာနံ ဉာတီနံ၊ ဝစနံ သမ္မ နာကရိ.
၄. ‘‘လင်္ဃိံ သမုဒ္ဒံ ပက္ခန္ဒိ၊ သာဂရံ အပ္ပသိဒ္ဓိကံ၊
စတုဗ္ဘိ အဋ္ဌဇ္ဈဂမာ၊ အဋ္ဌာဟိပိ စ သောဠသ.
၅. ‘‘သောဠသာဟိ စ ဗာတ္တိံသ၊ အတိစ္ဆံ စက္ကမာသဒေါ၊
ဣစ္ဆာဟတဿ ပေါသဿ၊ စက္ကံ ဘမတိ မတ္ထကေ.
၆. ‘‘ဥပရိဝိသာလာ ဒုပ္ပူရာ၊ ဣစ္ဆာ ဝိသဋဂါမိနီ၊
ယေ စ တံ အနုဂိဇ္ဈန္တိ၊ တေ ဟောန္တိ စက္ကဓာရိနော.
၇. ‘‘ဗဟုဘဏ္ဍံ အဝဟာယ၊ မဂ္ဂံ အပ္ပဋိဝေက္ခိယ၊
ယေသဉ္စေတံ အသင်္ခါတံ၊ တေ ဟောန္တိ စက္ကဓာရိနော.
၈. ‘‘ကမ္မံ သမေက္ခေ ဝိပုလဉ္စ ဘောဂံ၊ ဣစ္ဆံ န သေဝေယျ အနတ္ထသံဟိတံ၊
ကရေယျ ဝါကျံ အနုကမ္ပကာနံ၊ တံ တာဒိသံ နာတိဝတ္တေယျ စက္က’’န္တိ.
တတ္ထ လဒ္ဓါ သတသဟဿာနိ၊ အတိရေကာနိ ဝီသတီတိ တွံ ဥပေါသထံ ကတွာ မာတု သန္တိကာ သဟဿံ ဂဟေတွာ ဝေါဟာရံ ကရောန္တော သတသဟဿာနိ စ အတိရေကာနိ ဝီသတိသဟဿာနိ လဘိတွာ. နာကရီတိ တေန ဓနေန အသန္တုဋ္ဌော နာဝါယ သမုဒ္ဒံ ပဝိသန္တော သမုဒ္ဒေ အာဒီနဝဉ္စ ကထေတွာ မာတုယာ ဝါရိယမာနောပိ အနုကမ္ပကာနံ ဉာတီနံ ဝစနံ န ကရောသိ၊ သောတာပန္နံ မာတရံ ပဟရိတွာ အန္တရံ ကတွာ နိက္ခန္တောယေဝါသီတိ ဒီပေတိ.
လင်္ဃိန္တိ နာဝံ ဥလ္လင်္ဃနသမတ္ထံ. ပက္ခန္ဒီတိ ပက္ခန္ဒောသိ. အပ္ပသိဒ္ဓိကန္တိ မန္ဒသိဒ္ဓိံ ဝိနာသဗဟုလံ. စတုဗ္ဘိ အဋ္ဌာတိ အထ နံ နိဿာယ ဌိတာယ နာဝါယ ဖလကံ ဒတွာ သမုဒ္ဒေ ခိတ္တောပိ တွံ မာတရံ နိဿာယ ဧကဒိဝသံ ကတဿ ဥပေါသထကမ္မဿ နိဿန္ဒေန ဖလိကဝိမာနေ စတဿော ဣတ္ထိယော လဘိတွာ တတော ရဇတဝိမာနေ အဋ္ဌ၊ မဏိဝိမာနေ သောဠသ၊ ကနကဝိမာနေ ဒွတ္တိံသ အဓိဂတောသီတိ. အတိစ္ဆံ စက္ကမာသဒေါတိ အထ တွံ ယထာလဒ္ဓေန အသန္တုဋ္ဌော ‘‘အတြ ဥတ္တရိတရံ လဘိဿာမီ’’တိ ဧဝံ လဒ္ဓံ လဒ္ဓံ အတိက္ကမနလောဘသင်္ခါတာယ အတိစ္ဆာယ သမန္နာဂတတ္တာ အတိစ္ဆော ပါပပုဂ္ဂလော တဿ ဥပေါသထကမ္မဿ ခီဏတ္တာ ဒွတ္တိံသ ဣတ္ထိယော အတိက္ကမိတွာ ဣမံ ပေတနဂရံ အာဂန္တွာ တဿ မာတုပဟာရဒါနအကုသလဿ နိဿန္ဒေန ဣဒံ ခုရစက္ကံ သမ္ပတ္တောသိ. ‘‘အတြိစ္ဆ’’န္တိပိ ပါဌော၊ အတြ အတြ ဣစ္ဆမာနောတိ အတ္ထော. ‘‘အတြိစ္ဆာ’’တိပိ ပါဌော၊ အတြိစ္ဆာယာတိ အတ္ထော. ဘမတီတိ တဿ တေ ဣစ္ဆာဟတဿ ပေါသဿ ဣဒံ စက္ကံ မတ္ထကံ ပိသမာနံ ဣဒါနိ ကုမ္ဘကာရစက္ကံ ဝိယ မတ္ထကေ ဘမတီတိ အတ္ထော.
ယေ စ တံ အနုဂိဇ္ဈန္တီတိ တဏှာ နာမေသာ ဂစ္ဆန္တီ ဥပရူပရိ ဝိသာလာ ဟောတိ၊ သမုဒ္ဒေါ ဝိယ စ ဒုပ္ပူရာ၊ ရူပါဒီသု တဿ တဿ ဣစ္ဆနဣစ္ဆာယ ဝိသဋဂါမိနီ၊ တံ ဧဝရူပံ တဏှံ ယေ စ အနုဂိဇ္ဈန္တိ ဂိဒ္ဓါ ဂဓိတာ ဟုတွာ ပုနပ္ပုနံ အလ္လီယန္တိ. တေ ဟောန္တိ စက္ကဓာရိနောတိ တေ ဧဝံ ပစ္စန္တာ ခုရစက္ကံ ဓာရေန္တိ. ဗဟုဘဏ္ဍန္တိ မာတာပိတူနံ သန္တကံ ဗဟုဓနံ ဩဟာယ. မဂ္ဂန္တိ ဂန္တဗ္ဗံ အပ္ပသိဒ္ဓိကံ သမုဒ္ဒမဂ္ဂံ အပစ္စဝေက္ခိတွာ ယထာ တွံ ပဋိပန္နော၊ ဧဝမေဝ အညေသမ္ပိ ယေသဉ္စေတံ အသင်္ခါတံ အဝီမံသိတံ၊ တေ ယထာ တွံ တထေဝ တဏှာဝသိကာ ဟုတွာ ဓနံ ပဟာယ ဂမနမဂ္ဂံ အနပေက္ခိတွာ ပဋိပန္နာ စက္ကဓာရိနော ဟောန္တိ. ကမ္မံ သမေက္ခေတိ တသ္မာ ပဏ္ဍိတော ပုရိသော အတ္တနာ ကတ္တဗ္ဗကမ္မံ ‘‘သဒေါသံ နု ခေါ၊ နိဒ္ဒေါသ’’န္တိ သမေက္ခေယျ ပစ္စဝေက္ခေယျ. ဝိပုလဉ္စ ဘောဂန္တိ အတ္တနော ဓမ္မလဒ္ဓံ ဓနရာသိမ္ပိ သမေက္ခေယျ. နာတိဝတ္တေယျာတိ တံ တာဒိသံ ပုဂ္ဂလံ ဣဒံ စက္ကံ န အတိဝတ္တေယျ နာဝတ္ထရေယျ. ‘‘နာတိဝတ္တေတီ’’တိပိ ပါဌော၊ နာဝတ္ထရတီတိ အတ္ထော.
တံ သုတွာ မိတ္တဝိန္ဒကော ‘‘ဣမိနာ ဒေဝပုတ္တေန မယာ ကတကမ္မံ တထတော ဉာတံ၊ အယံ မယှံ ပစ္စနပမာဏမ္ပိ ဇာနိဿတိ၊ ပုစ္ဆာမိ န’’န္တိ စိန္တေတွာ နဝမံ ဂါထမာဟ –
၉. ‘‘ကီဝစိရံ နု မေ ယက္ခ၊ စက္ကံ သိရသိ ဌဿတိ၊
ကတိ ဝဿသဟဿာနိ၊ တံ မေ အက္ခာဟိ ပုစ္ဆိတော’’တိ.
အထဿ ကထေန္တော မဟာသတ္တော ဒသမံ ဂါထမာဟ –
၁၀. ‘‘အတိသရော ပစ္စသရော၊ မိတ္တဝိန္ဒ သုဏောဟိ မေ၊
စက္ကံ တေ သိရသိ မာဝိဒ္ဓံ၊ န တံ ဇီဝံ ပမောက္ခသီ’’တိ.
တတ္ထ အတိသရောတိ အတိသရီတိပိ အတိသရော၊ အတိသရိဿတီတိပိ အတိသရော. ပစ္စသရောတိ တဿေဝ ဝေဝစနံ. ဣဒံ ဝုတ္တံ ဟောတိ – သမ္မ မိတ္တဝိန္ဒက၊ သုဏောဟိ မေ ဝစနံ၊ တွဉှိ အတိဒါရုဏဿ ကမ္မဿ ကတတ္တာ အတိသရော၊ တဿ ပန န သက္ကာ ဝဿဂဏနာယ ဝိပါကော ပညာပေတုန္တိ အပရိမာဏံ အတိမဟန္တံ ဝိပါကဒုက္ခံ သရိဿသိ ပဋိပဇ္ဇိဿသီတိ အတိသရော. တေန တေ ‘‘ဧတ္တကာနိ ဝဿသဟဿာနီ’’တိ ဝတ္တုံ န သက္ကောမိ. သိရသိမာဝိဒ္ဓန္တိ ယံ ပန တေ ဣဒံ စက္ကံ သိရသ္မိံ အာဝိဒ္ဓံ ကုမ္ဘကာရစက္ကမိဝ ဘမတိ. န တံ ဇီဝံ ပမောက္ခသီတိ တံ တွံ ယာဝ တေ ကမ္မဝိပါကော န ခီယတိ၊ တာဝ ဇီဝမာနော န ပမောက္ခသိ၊ ကမ္မဝိပါကေ ပန ခီဏေ ဣဒံ စက္ကံ ပဟာယ ယထာကမ္မံ ဂမိဿသီတိ.
ဣဒံ ဝတွာ ဒေဝပုတ္တော အတ္တနော ဒေဝဋ္ဌာနမေဝ ဂတော၊ ဣတရောပိ မဟာဒုက္ခံ ပဋိပဇ္ဇိ.
သတ္ထာ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ အာဟရိတွာ ဇာတကံ သမောဓာနေသိ – ‘‘တဒါ မိတ္တဝိန္ဒကော အယံ ဒုဗ္ဗစဘိက္ခု အဟောသိ၊ ဒေဝရာဇာ ပန အဟမေဝ အဟောသိ’’န္တိ.
စတုဒွါရဇာတကဝဏ္ဏနာ ပဌမာ.
[၄၄၀] ၂. ကဏှဇာတကဝဏ္ဏနာ
ကဏှော ဝတာယံ ပုရိသောတိ ဣဒံ သတ္ထာ ကပိလဝတ္ထုံ ဥပနိဿာယ နိဂြောဓာရာမေ ဝိဟရန္တော သိတပါတုကမ္မံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ. တဒါ ကိရ သတ္ထာ သာယနှသမယေ နိဂြောဓာရာမေ ဘိက္ခုသံဃပရိဝုတော ဇင်္ဃဝိဟာရံ အနုစင်္ကမမာနော အညတရသ္မိံ ပဒေသေ သိတံ ပါတွာကာသိ. အာနန္ဒတ္ထေရော ‘‘ကော နု ခေါ ဟေတု၊ ကော ပစ္စယော ဘဂဝတော သိတဿ ပါတုကမ္မာယ၊ န အဟေတု တထာဂတာ သိတံ ပါတုကရောန္တိ၊ ပုစ္ဆိဿာမိ တာဝါ’’တိ အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂယှ သိတကာရဏံ ပုစ္ဆိ. အထဿ သတ္ထာ ‘‘ဘူတပုဗ္ဗံ၊ အာနန္ဒ၊ ကဏှော နာမ ဣသိ အဟောသိ၊ သော ဣမသ္မိံ ဘူမိပ္ပဒေသေ ဝိဟာသိ ဈာယီ ဈာနရတော၊ တဿ သီလတေဇေန သက္ကဿ ဘဝနံ ကမ္ပီ’’တိ သိတကာရဏံ ဝတွာ တဿ ဝတ္ထုနော အပါကဋတ္တာ ထေရေန ယာစိတော အတီတံ အာဟရိ.
အတီတေ ဗာရာဏသိယံ ဗြဟ္မဒတ္တေ ရဇ္ဇံ ကာရေန္တေ ဗာရာဏသိယံ ဧကေန အသီတိကောဋိဝိဘဝေန အပုတ္တကေန ဗြာဟ္မဏေန သီလံ သမာဒိယိတွာ ပုတ္တေ ပတ္ထိတေ ဗောဓိသတ္တော တဿ ဗြာဟ္မဏိယာ ကုစ္ဆိမှိ နိဗ္ဗတ္တိ. ကာဠဝဏ္ဏတ္တာ ပနဿ နာမဂ္ဂဟဏဒိဝသေ ‘‘ကဏှကုမာရော’’တိ နာမံ အကံသု. သော သောဠသဝဿကာလေ မဏိပဋိမာ ဝိယ သောဘဂ္ဂပ္ပတ္တော ဟုတွာ ပိတရာ သိပ္ပုဂ္ဂဟဏတ္ထာယ ပေသိတော တက္ကသိလာယံ သဗ္ဗသိပ္ပါနိ ဥဂ္ဂဟေတွာ ပစ္စာဂစ္ဆိ. အထ နံ ပိတာ အနုရူပေန ဒါရေန သံယောဇေသိ. သော အပရဘာဂေ မာတာပိတူနံ အစ္စယေန သဗ္ဗိဿရိယံ ပဋိပဇ္ဇိ. အထေကဒိဝသံ ရတနကောဋ္ဌာဂါရာနိ ဝိလောကေတွာ ဝရပလ္လင်္ကမဇ္ဈဂတော သုဝဏ္ဏပဋ္ဋံ အာဟရာပေတွာ ‘‘ဧတ္တကံ ဓနံ အသုကေန ဥပ္ပါဒိတံ၊ ဧတ္တကံ အသုကေနာ’’တိ ပုဗ္ဗဉာတီဟိ သုဝဏ္ဏပဋ္ဋေ လိခိတာနိ အက္ခရာနိ ဒိသွာ စိန္တေသိ ‘‘ယေဟိ ဣမံ ဓနံ ဥပ္ပါဒိတံ၊ တေ န ပညာယန္တိ၊ ဓနမေဝ ပညာယတိ၊ ဧကောပိ ဣဒံ ဓနံ ဂဟေတွာ ဂတော နာမ နတ္ထိ၊ န ခေါ ပန သက္ကာ ဓနဘဏ္ဍိကံ ဗန္ဓိတွာ ပရလောကံ ဂန္တုံ. ပဉ္စန္နံ ဝေရာနံ သာဓာရဏဘာဝေန ဟိ အသာရဿ ဓနဿ ဒါနံ သာရော၊ ဗဟုရောဂသာဓာရဏဘာဝေန အသာရဿ သရီရဿ သီလဝန္တေသု အဘိဝါဒနာဒိကမ္မံ သာရော၊ အနိစ္စာဘိဘူတဘာဝေန အသာရဿ ဇီဝိတဿ အနိစ္စာဒိဝသေန ဝိပဿနာယောဂေါ သာရော၊ တသ္မာ အသာရေဟိ ဘောဂေဟိ သာရဂ္ဂဟဏတ္ထံ ဒါနံ ဒဿာမီ’’တိ.
သော အာသနာ ဝုဋ္ဌာယ ရညော သန္တိကံ ဂန္တွာ ရာဇာနံ အာပုစ္ဆိတွာ မဟာဒါနံ ပဝတ္တေသိ. ယာဝ သတ္တမာ ဒိဝသာ ဓနံ အပရိက္ခီယမာနံ ဒိသွာ ‘‘ကိံ မေ ဓနေန၊ ယာဝ မံ ဇရာ နာဘိဘဝတိ၊ တာဝဒေဝ ပဗ္ဗဇိတွာ အဘိညာ စ သမာပတ္တိယော စ နိဗ္ဗတ္တေတွာ ဗြဟ္မလောကပရာယဏော ဘဝိဿာမီ’’တိ စိန္တေတွာ ဂေဟေ သဗ္ဗဒွါရာနိ ဝိဝရာပေတွာ ‘‘ဒိန္နံ မေ၊ ဟရန္တူ’’တိ အသုစိံ ဝိယ ဇိဂုစ္ဆန္တော ဝတ္ထုကာမေ ပဟာယ မဟာဇနဿ ရောဒန္တဿ ပရိဒေဝန္တဿ နဂရာ နိက္ခမိတွာ ဟိမဝန္တပဒေသံ ပဝိသိတွာ ဣသိပဗ္ဗဇ္ဇံ ပဗ္ဗဇိတွာ အတ္တနော ဝသနတ္ထာယ ရမဏီယံ ဘူမိဘာဂံ ဩလောကေန္တော ဣမံ ဌာနံ ပတွာ ‘‘ဣဓ ဝသိဿာမီ’’တိ ဧကံ ဣန္ဒဝါရုဏီရုက္ခံ ဂေါစရဂါမံ အဓိဋ္ဌာယ တဿေဝ ရုက္ခဿ မူလေ ဝိဟာသိ. ဂါမန္တသေနာသနံ ပဟာယ အာရညိကော အဟောသိ၊ ပဏ္ဏသာလံ အကတွာ ရုက္ခမူလိကော အဟောသိ၊ အဗ္ဘောကာသိကော နေသဇ္ဇိကော. သစေ နိပဇ္ဇိတုကာမော၊ ဘူမိယံယေဝ နိပဇ္ဇတိ၊ ဒန္တမူသလိကော ဟုတွာ အနဂ္ဂိပက္ကမေဝ ခါဒတိ၊ ထုသပရိက္ခိတ္တံ ကိဉ္စိ န ခါဒတိ၊ ဧကဒိဝသံ ဧကဝါရမေဝ ခါဒတိ၊ ဧကာသနိကော အဟောသိ. ခမာယ ပထဝီအာပတေဇဝါယုသမော ဟုတွာ ဧတေ ဧတ္တကေ ဓုတင်္ဂဂုဏေ သမာဒါယ ဝတ္တတိ၊ ဣမသ္မိံ ကိရ ဇာတကေ ဗောဓိသတ္တော ပရမပ္ပိစ္ဆော အဟောသိ. သော န စိရဿေဝ အဘိညာ စ သမာပတ္တိယော စ နိဗ္ဗတ္တေတွာ ဈာနကီဠံ ကီဠန္တော တတ္ထေဝ ဝသတိ၊ ဖလာဖလတ္ထမ္ပိ အညတ္ထ န ဂစ္ဆတိ၊ ရုက္ခဿ ဖလိတကာလေ ဖလံ ခါဒတိ၊ ပုပ္ဖိတကာလေ ပုပ္ဖံ ခါဒတိ၊ သပတ္တကာလေ ပတ္တာနိ ခါဒတိ၊ နိပ္ပတ္တကာလေ ပပဋိကံ ခါဒတိ. ဧဝံ ပရမသန္တုဋ္ဌော ဟုတွာ ဣမသ္မိံ ဌာနေ စိရံ ဝသတိ.
သော ဧကဒိဝသံ ပုဗ္ဗဏှသမယေ တဿ ရုက္ခဿ ပက္ကာနိ ဖလာနိ ဂဏှိ၊ ဂဏှန္တော ပန လောလုပ္ပစာရေန ဥဋ္ဌာယ အညသ္မိံ ပဒေသေ န ဂဏှာတိ၊ ယထာနိသိန္နောဝ ဟတ္ထံ ပသာရေတွာ ဟတ္ထပ္ပသာရဏဋ္ဌာနေ ဌိတာနိ ဖလာနိ သံဟရတိ၊ တေသုပိ မနာပါမနာပံ အဝိစိနိတွာ သမ္ပတ္တသမ္ပတ္တမေဝ ဂဏှာတိ. ဧဝံ ပရမသန္တုဋ္ဌဿ တဿ သီလတေဇေန သက္ကဿ ပဏ္ဍုကမ္ဗလသိလာသနံ ဥဏှာကာရံ ဒဿေသိ. တံ ကိရ သက္ကဿ အာယုက္ခယေန ဝါ ဥဏှံ ဟောတိ ပုညက္ခယေန ဝါ၊ အညသ္မိံ ဝါ မဟာနုဘာဝသတ္တေ တံ ဌာနံ ပတ္ထေန္တေ၊ ဓမ္မိကာနံ ဝါ မဟိဒ္ဓိကသမဏဗြာဟ္မဏာနံ သီလတေဇေန ဥဏှံ ဟောတိ. သက္ကော ‘‘ကော နု ခေါ မံ ဌာနာ စာဝေတုကာမော’’တိ အာဝဇ္ဇေတွာ ဣမသ္မိံ ပဒေသေ ဝသန္တံ ကဏှံ ဣသိံ ရုက္ခဖလာနိ ဥစ္စိနန္တံ ဒိသွာ စိန္တေသိ ‘‘အယံ ဣသိ ဃောရတပေါ ပရမဇိတိန္ဒြိယော၊ ဣမံ ဓမ္မကထာယ သီဟနာဒံ နဒါပေတွာ သုကာရဏံ သုတွာ ဝရေန သန္တပ္ပေတွာ ဣမမဿ ရုက္ခံ ဓုဝဖလံ ကတွာ အာဂမိဿာမီ’’တိ. သော မဟန္တေနာနုဘာဝေန သီဃံ ဩတရိတွာ တသ္မိံ ရုက္ခမူလေ တဿ ပိဋ္ဌိပဿေ ဌတွာ ‘‘အတ္တနော အဝဏ္ဏေ ကထိတေ ကုဇ္ဈိဿတိ နု ခေါ၊ နော’’တိ ဝီမံသန္တော ပဌမံ ဂါထမာဟ –
၁၁. ‘‘ကဏှော ဝတာယံ ပုရိသော၊ ကဏှံ ဘုဉ္ဇတိ ဘောဇနံ၊
ကဏှေ ဘူမိပဒေသသ္မိံ၊ န မယှံ မနသော ပိယော’’တိ.
တတ္ထ ကဏှောတိ ကာဠဝဏ္ဏော. ဘောဇနန္တိ ရုက္ခဖလဘောဇနံ.
ကဏှော ဣသိ သက္ကဿ ဝစနံ သုတွာ ‘‘ကော နု ခေါ မယာ သဒ္ဓိံ ကထေတီ’’တိ ဒိဗ္ဗစက္ခုနာ ဥပဓာရေန္တော ‘‘သက္ကော’’တိ ဉတွာ အနိဝတ္တိတွာ အနောလောကေတွာဝ ဒုတိယံ ဂါထမာဟ –
၁၂. ‘‘န ကဏှော တစသာ ဟောတိ၊ အန္တောသာရော ဟိ ဗြာဟ္မဏော၊
ယသ္မိံ ပါပါနိ ကမ္မာနိ၊ သ ဝေ ကဏှော သုဇမ္ပတီ’’တိ.
တတ္ထ တစသာတိ တစေန ကဏှော နာမ န ဟောတီတိ အတ္ထော. အန္တောသာရောတိ အဗ္ဘန္တရေ သီလသမာဓိပညာဝိမုတ္တိဝိမုတ္တိဉာဏဒဿနသာရေဟိ သမန္နာဂတော. ဧဝရူပေါ ဟိ ဗာဟိတပါပတ္တာ ဗြာဟ္မဏော နာမ ဟောတိ. သ ဝေတိ ယသ္မိံ ပန ပါပါနိ ကမ္မာနိ အတ္ထိ၊ သော ယတ္ထ ကတ္ထစိ ကုလေ ဇာတောပိ ယေန ကေနစိ သရီရဝဏ္ဏေန သမန္နာဂတောပိ ကာဠကောဝ.
ဧဝဉ္စ ပန ဝတွာ ဣမေသံ သတ္တာနံ ကဏှဘာဝကရာနိ ပါပကမ္မာနိ ဧကဝိဓာဒိဘေဒေဟိ ဝိတ္ထာရေတွာ သဗ္ဗာနိပိ တာနိ ဂရဟိတွာ သီလာဒယော ဂုဏေ ပသံသိတွာ အာကာသေ စန္ဒံ ဥဋ္ဌာပေန္တော ဝိယ သက္ကဿ ဓမ္မံ ဒေသေသိ. သက္ကော တဿ ဓမ္မကထံ သုတွာ ပမုဒိတော သောမနဿဇာတော မဟာသတ္တံ ဝရေန နိမန္တေန္တော တတိယံ ဂါထမာဟ –
၁၃. ‘‘ဧတသ္မိံ တေ သုလပိတေ၊ ပတိရူပေ သုဘာသိတေ၊
ဝရံ ဗြာဟ္မဏ တေ ဒမ္မိ၊ ယံ ကိဉ္စိ မနသိစ္ဆသီ’’တိ.
တတ္ထ ဧတသ္မိန္တိ ယံ ဣဒံ တယာ သဗ္ဗညုဗုဒ္ဓေန ဝိယ သုလပိတံ၊ တသ္မိံ သုလပိတေ တုမှာကမေဝ အနုစ္ဆဝိကတ္တာ ပတိရူပေ သုဘာသိတေ ယံ ကိဉ္စိ မနသာ ဣစ္ဆသိ၊ သဗ္ဗံ တေ ယံ ဝရံ ဣစ္ဆိတံ ပတ္ထိတံ၊ တံ ဒမ္မီတိ အတ္ထော.
တံ သုတွာ မဟာသတ္တော စိန္တေသိ ‘‘အယံ ကိံ နု ခေါ အတ္တနော အဝဏ္ဏေ ကထိတေ ကုဇ္ဈိဿတိ၊ နောတိ မံ ဝီမံသန္တော မယှံ ဆဝိဝဏ္ဏဉ္စ ဘောဇနဉ္စ ဝသနဋ္ဌာနဉ္စ ဂရဟိတွာ ဣဒါနိ မယှံ အကုဒ္ဓဘာဝံ ဉတွာ ပသန္နစိတ္တော ဝရံ ဒေတိ၊ မံ ခေါ ပနေသ ‘သက္ကိဿရိယဗြဟ္မိဿရိယာနံ အတ္ထာယ ဗြဟ္မစရိယံ စရတီ’တိပိ မညေယျ၊ တတြဿ နိက္ကင်္ခဘာဝတ္ထံ မယှံ ပရေသု ကောဓော ဝါ ဒေါသော ဝါ မာ ဥပ္ပဇ္ဇတု၊ ပရသမ္ပတ္တိယံ လောဘော ဝါ ပရေသု သိနေဟော ဝါ မာ ဥပ္ပဇ္ဇတု၊ မဇ္ဈတ္တောဝ ဘဝေယျန္တိ ဣမေ မယာ စတ္တာရော ဝရေ ဂဟေတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ. သော တဿ နိက္ကင်္ခဘာဝတ္ထာယ စတ္တာရော ဝရေ ဂဏှန္တော စတုတ္ထံ ဂါထမာဟ –
၁၄. ‘‘ဝရဉ္စေ မေ အဒေါ သက္က၊ သဗ္ဗဘူတာနမိဿရ၊
သုနိက္ကောဓံ သုနိဒ္ဒေါသံ၊ နိလ္လောဘံ ဝုတ္တိမတ္တနော၊
နိသ္နေဟမဘိကင်္ခါမိ၊ ဧတေ မေ စတုရော ဝရေ’’တိ.
တတ္ထ ဝရဉ္စေ မေ အဒေါ သက္ကာတိ သစေ တွံ မယှံ ဝရံ အဒါသိ. သုနိက္ကောဓန္တိ အကုဇ္ဈနဝသေန သုဋ္ဌု နိက္ကောဓံ. သုနိဒ္ဒေါသန္တိ အဒုဿနဝသေန သုဋ္ဌု နိဒ္ဒေါသံ. နိလ္လောဘန္တိ ပရသမ္ပတ္တီသု နိလ္လောဘံ. ဝုတ္တိမတ္တနောတိ ဧဝရူပံ အတ္တနော ဝုတ္တိံ. နိသ္နေဟန္တိ ပုတ္တဓီတာဒီသု ဝါ သဝိညာဏကေသု ဓနဓညာဒီသု ဝါ အဝိညာဏကေသု အတ္တနော သန္တကေသုပိ နိသ္နေဟံ အပဂတလောဘံ. အဘိကင်္ခါမီတိ ဧဝရူပံ ဣမေဟိ စတူဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတံ အတ္တနော ဝုတ္တိံ အဘိကင်္ခါမိ. ဧတေ မေ စတုရော ဝရေတိ ဧတေ နိက္ကောဓာဒိကေ စတုရော မယှံ ဝရေ ဒေဟီတိ.
ကိံ ပနေသ န ဇာနာတိ ‘‘ယထာ န သက္ကာ သက္ကဿ သန္တိကေ ဝရံ ဂဟေတွာ ဝရေန ကောဓာဒယော ဟနိတု’’န္တိ. နော န ဇာနာတိ၊ သက္ကေ ခေါ ပန ဝရံ ဒေန္တေ န ဂဏှာမီတိ ဝစနံ န ယုတ္တန္တိ တဿ စ နိက္ကင်္ခဘာဝတ္ထာယ ဂဏှိ. တတော သက္ကော စိန္တေသိ ‘‘ကဏှပဏ္ဍိတော ဝရံ ဂဏှန္တော အတိဝိယ အနဝဇ္ဇေ ဝရေ ဂဏှိ၊ ဧတေသု ဝရေသု ဂုဏဒေါသံ ဧတမေဝ ပုစ္ဆိဿာမီ’’တိ. အထ နံ ပုစ္ဆန္တော ပဉ္စမံ ဂါထမာဟ –
၁၅. ‘‘ကိံနု ကောဓေ ဝါ ဒေါသေ ဝါ၊ လောဘေ သ္နေဟေ စ ဗြာဟ္မဏ၊
အာဒီနဝံ တွံ ပဿသိ၊ တံ မေ အက္ခာဟိ ပုစ္ဆိတော’’တိ.
တဿတ္ထော – ဗြာဟ္မဏ ကိံ နု ခေါ တွံ ကောဓေ ဒေါသေ လောဘေ သ္နေဟေ စ အာဒီနဝံ ပဿသိ၊ တံ တာဝ မေ ပုစ္ဆိတော အက္ခာဟိ၊ န ဟိ မယံ ဧတ္ထ အာဒီနဝံ ဇာနာမာတိ.
အထ နံ မဟာသတ္တော ‘‘တေန ဟိ သုဏာဟီ’’တိ ဝတွာ စတဿော ဂါထာ အဘာသိ –
၁၆. ‘‘အပ္ပေါ ဟုတွာ ဗဟု ဟောတိ၊ ဝဍ္ဎတေ သော အခန္တိဇော၊
အာသင်္ဂီ ဗဟုပါယာသော၊ တသ္မာ ကောဓံ န ရောစယေ.
၁၇. ‘‘ဒုဋ္ဌဿ ဖရုသာ ဝါစာ၊ ပရာမာသော အနန္တရာ၊
တတော ပါဏိ တတော ဒဏ္ဍော၊ သတ္ထဿ ပရမာ ဂတိ၊
ဒေါသော ကောဓသမုဋ္ဌာနော၊ တသ္မာ ဒေါသံ န ရောစယေ.
၁၈. ‘‘အာလောပသာဟသာကာရာ၊ နိကတီ ဝဉ္စနာနိ စ၊
ဒိဿန္တိ လောဘဓမ္မေသု၊ တသ္မာ လောဘံ န ရောစယေ.
၁၉. ‘‘သ္နေဟသင်္ဂထိတာ ဂန္ထာ၊ သေန္တိ မနောမယာ ပုထူ၊
တေ ဘုသံ ဥပတာပေန္တိ၊ တသ္မာ သ္နေဟံ န ရောစယေ’’တိ.
တတ္ထ အခန္တိဇောတိ သော အနဓိဝါသကဇာတိကဿ အခန္တိတော ဇာတော ကောဓော ပဌမံ ပရိတ္တော ဟုတွာ ပစ္ဆာ ဗဟု ဟောတိ အပရာပရံ ဝဍ္ဎတိ. တဿ ဝဍ္ဎနဘာဝေါ ခန္တိဝါဒီဇာတကေန (ဇာ. ၁.၄.၄၉ အာဒယော) စေဝ စူဠဓမ္မပါလဇာတကေန (ဇာ. ၁.၅.၄၄ အာဒယော) စ ဝဏ္ဏေတဗ္ဗော. အပိစ တိဿာမစ္စဿပေတ္ထ ဘရိယံ အာဒိံ ကတွာ သဗ္ဗံ သပရိဇနံ မာရေတွာ ပစ္ဆာ အတ္တနော မာရိတဝတ္ထု ကထေတဗ္ဗံ. အာသင်္ဂီတိ အာသင်္ဂကရဏော. ယဿ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ တံ အာသတ္တံ လဂ္ဂိတံ ကရောတိ၊ တံ ဝတ္ထုံ ဝိဿဇ္ဇေတွာ ဂန္တုံ န ဒေတိ၊ နိဝတ္တိတွာ အက္ကောသနာဒီနိ ကာရေတိ. ဗဟုပါယာသောတိ ဗဟုနာ ကာယိကစေတသိကဒုက္ခသင်္ခါတေန ဥပါယာသေန ကိလမထေန သမန္နာဂတော. ကောဓံ နိဿာယ ဟိ ကောဓဝသေန အရိယာဒီသု ကတဝီတိက္ကမာ ဒိဋ္ဌဓမ္မေ စေဝ သမ္ပရာယေ စ ဝဓဗန္ဓဝိပ္ပဋိသာရာဒီနိ စေဝ ပဉ္စဝိဓဗန္ဓနကမ္မကရဏာဒီနိ စ ဗဟူနိ ဒုက္ခာနိ အနုဘဝန္တီတိ ကောဓော ဗဟုပါယာသော နာမ. တသ္မာတိ ယသ္မာ ဧသ ဧဝံ အနေကာဒီနဝေါ၊ တသ္မာ ကောဓံ န ရောစေမိ.
ဒုဋ္ဌဿာတိ ကုဇ္ဈနလက္ခဏေန ကောဓေန ကုဇ္ဈိတွာ အပရဘာဂေ ဒုဿနလက္ခဏေန ဒေါသေန ဒုဋ္ဌဿ ပဌမံ တာဝ ‘‘အရေ၊ ဒါသ၊ ပေဿာ’’တိ ဖရုသဝါစာ နိစ္ဆရတိ၊ ဝါစာယ အနန္တရာ အာကဍ္ဎနဝိကဍ္ဎနဝသေန ဟတ္ထပရာမာသော၊ တတော အနန္တရာ ဥပက္ကမနဝသေန ပါဏိ ပဝတ္တတိ၊ တတော ဒဏ္ဍော၊ ဒဏ္ဍပ္ပဟာရေ အတိက္ကမိတွာ ပန ဧကတောဓာရဥဘတောဓာရဿ သတ္ထဿ ပရမာ ဂတိ၊ သဗ္ဗပရိယန္တာ သတ္ထနိပ္ဖတ္တိ ဟောတိ. ယဒါ ဟိ သတ္ထေန ပရံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေတွာ ပစ္ဆာ တေနေဝ သတ္ထေန အတ္တာနံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေတိ၊ တဒါ ဒေါသော မတ္ထကပ္ပတ္တော ဟောတိ. ဒေါသော ကောဓသမုဋ္ဌာနောတိ ယထာ အနမ္ဗိလံ တက္ကံ ဝါ ကဉ္ဇိကံ ဝါ ပရိဏာမဝသေန ပရိဝတ္တိတွာ အမ္ဗိလံ ဟောတိ၊ တံ ဧကဇာတိကမ္ပိ သမာနံ အမ္ဗိလံ အနမ္ဗိလန္တိ နာနာ ဝုစ္စတိ၊ တထာ ပုဗ္ဗကာလေ ကောဓော ပရိဏမိတွာ အပရဘာဂေ ဒေါသော ဟောတိ. သော အကုသလမူလတ္တေန ဧကဇာတိကောပိ သမာနော ကောဓော ဒေါသောတိ နာနာ ဝုစ္စတိ. ယထာ အနမ္ဗိလတော အမ္ဗိလံ၊ ဧဝံ သောပိ ကောဓတော သမုဋ္ဌာတီတိ ကောဓသမုဋ္ဌာနော. တသ္မာတိ ယသ္မာ ဧဝံ အနေကာဒီနဝေါ ဒေါသော၊ တသ္မာ ဒေါသမ္ပိ န ရောစေမိ.
အာလောပသာဟသာကာရာတိ ဒိဝါ ဒိဝဿေဝ ဂါမံ ပဟရိတွာ ဝိလုမ္ပနာနိ စ အာဝုဓံ သရီရေ ဌပေတွာ ‘‘ဣဒံ နာမ မေ ဒေဟီ’’တိ သာဟသာကာရာ စ. နိကတီ ဝဉ္စနာနိ စာတိ ပတိရူပကံ ဒဿေတွာ ပရဿ ဟရဏံ နိကတိ နာမ၊ သာ အသုဝဏ္ဏမေဝ ‘‘သုဝဏ္ဏ’’န္တိ ကူဋကဟာပဏံ ‘‘ကဟာပဏော’’တိ ဒတွာ ပရသန္တကဂ္ဂဟဏေ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ. ပဋိဘာနဝသေန ပန ဥပါယကုသလတာယ ပရသန္တကဂ္ဂဟဏံ ဝဉ္စနံ နာမ. တဿေဝံ ပဝတ္တိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ – ဧကော ကိရ ဥဇုဇာတိကော ဂါမိကပုရိသော အရညတော သသကံ အာနေတွာ နဒီတီရေ ဌပေတွာ နှာယိတုံ ဩတရိ. အထေကော ဓုတ္တော တံ သသကံ သီသေ ကတွာ နှာယိတုံ ဩတိဏ္ဏော. ဣတရော ဥတ္တရိတွာ သသကံ အပဿန္တော ဣတော စိတော စ ဝိလောကေသိ. တမေနံ ဓုတ္တော ‘‘ကိံ ဘော ဝိလောကေသီ’’တိ ဝတွာ ‘‘ဣမသ္မိံ မေ ဌာနေ သသကော ဌပိတော၊ တံ န ပဿာမီ’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘အန္ဓဗာလ၊ တွံ န ဇာနာသိ၊ သသကာ နာမ နဒီတီရေ ဌပိတာ ပလာယန္တိ၊ ပဿ အဟံ အတ္တနော သသကံ သီသေ ဌပေတွာဝ နှာယာမီ’’တိ အာဟ. သော အပ္ပဋိဘာနတာယ ‘‘ဧဝံ ဘဝိဿတီ’’တိ ပက္ကာမိ. ဧကကဟာပဏေန မိဂပေါတကံ ဂဟေတွာ ပုန တံ ဒတွာ ဒွိကဟာပဏဂ္ဃနကဿ မိဂဿ ဂဟိတဝတ္ထုပေတ္ထ ကထေတဗ္ဗံ. ဒိဿန္တိ လောဘဓမ္မေသူတိ သက္က၊ ဣမေ အာလောပါဒယော ပါပဓမ္မာ လောဘသဘာဝေသု လောဘာဘိဘူတေသု သတ္တေသု ဒိဿန္တိ. န ဟိ အလုဒ္ဓါ ဧဝရူပါနိ ကမ္မာနိ ကရောန္တိ. ဧဝံ လောဘော အနေကာဒီနဝေါ၊ တသ္မာ လောဘမ္ပိ န ရောစေမိ.
သ္နေဟသင်္ဂထိတာ ဂန္ထာတိ အာရမ္မဏေသု အလ္လီယနလက္ခဏေန သ္နေဟေန သင်္ဂထိတာ ပုနပ္ပုနံ ဥပ္ပါဒဝသေန ဃဋိတာ သုတ္တေန ပုပ္ဖါနိ ဝိယ ဗဒ္ဓါ နာနပ္ပကာရေသု အာရမ္မဏေသု ပဝတ္တမာနာ အဘိဇ္ဈာကာယဂန္ထာ. သေန္တိ မနောမယာ ပုထူတိ တေ ပုထူသု အာရမ္မဏေသု ဥပ္ပန္နာ သုဝဏ္ဏာဒီဟိ နိဗ္ဗတ္တာနိ သုဝဏ္ဏာဒိမယာနိ အာဘရဏာဒီနိ ဝိယ မနေန နိဗ္ဗတ္တတ္တာ မနောမယာ အဘိဇ္ဈာကာယဂန္ထာ တေသု အာရမ္မဏေသု သေန္တိ အနုသေန္တိ. တေ ဘုသံ ဥပတာပေန္တီတိ တေ ဧဝံ အနုသယိတာ ဗလဝတာပံ ဇနေန္တာ ဘုသံ ဥပတာပေန္တိ အတိကိလမေန္တိ. တေသံ ပန ဘုသံ ဥပတာပနေ ‘‘သလ္လဝိဒ္ဓေါဝ ရုပ္ပတီ’’တိ (သု. နိ. ၇၇၃) ဂါထာယ ဝတ္ထု၊ ‘‘ပိယဇာတိကာ ဟိ ဂဟပတိ၊ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ ပိယပ္ပဘုတိကာ’’ (မ. နိ. ၂.၃၅၃)၊ ‘‘ပိယတော ဇာယတီ သောကော’’တိအာဒီနိ (ဓ. ပ. ၂၁၂) သုတ္တာနိ စ အာဟရိတဗ္ဗာနိ. အပိစ မင်္ဂလဗောဓိသတ္တဿ ဒါရကေ ဒတွာ ဗလဝသောကေန ဟဒယံ ဖလိ၊ ဝေဿန္တရဗောဓိသတ္တဿ မဟန္တံ ဒေါမနဿံ ဥဒပါဒိ. ဧဝံ ပူရိတပါရမီနံ မဟာသတ္တာနံ ပေမံ ဥပတာပံ ကရောတိယေဝ. အယံ သ္နေဟေ အာဒီနဝေါ၊ တသ္မာ သ္နေဟမ္ပိ န ရောစေမီတိ.
သက္ကော ပဉှဝိဿဇ္ဇနံ သုတွာ ‘‘ကဏှပဏ္ဍိတ တယာ ဣမေ ပဉှာ ဗုဒ္ဓလီဠာယ သာဓုကံ ကထိတာ၊ အတိဝိယ တုဋ္ဌောသ္မိ တေ၊ အပရမ္ပိ ဝရံ ဂဏှာဟီ’’တိ ဝတွာ ဒသမံ ဂါထမာဟ –
၂၀. ‘‘ဧတသ္မိံ တေ သုလပိတေ၊ ပတိရူပေ သုဘာသိတေ၊
ဝရံ ဗြာဟ္မဏ တေ ဒမ္မိ၊ ယံ ကိဉ္စိ မနသိစ္ဆသီ’’တိ.
တတော ဗောဓိသတ္တော အနန္တရဂါထမာဟ –
၂၁. ‘‘ဝရဉ္စေ မေ အဒေါ သက္က၊ သဗ္ဗဘူတာနမိဿရ၊
အရညေ မေ ဝိဟရတော၊ နိစ္စံ ဧကဝိဟာရိနော၊
အာဗာဓာ မာ ဥပ္ပဇ္ဇေယျုံ၊ အန္တရာယကရာ ဘုသာ’’တိ.
တတ္ထ အန္တရာယကရာ ဘုသာတိ ဣမဿ မေ တပေါကမ္မဿ အန္တရာယကရာ.
တံ သုတွာ သက္ကော ‘‘ကဏှပဏ္ဍိတော ဝရံ ဂဏှန္တော န အာမိသသန္နိဿိတံ ဂဏှာတိ၊ တပေါကမ္မနိဿိတမေဝ ဂဏှာတီ’’တိ စိန္တေတွာ ဘိယျောသောမတ္တာယ ပသန္နော အပရမ္ပိ ဝရံ ဒဒမာနော ဣတရံ ဂါထမာဟ –
၂၂. ‘‘ဧတသ္မိံ တေ သုလပိတေ၊ ပတိရူပေ သုဘာသိတေ၊
ဝရံ ဗြာဟ္မဏ တေ ဒမ္မိ၊ ယံ ကိဉ္စိ မနသိစ္ဆသီ’’တိ.
ဗောဓိသတ္တောပိ ဝရဂ္ဂဟဏာပဒေသေန တဿ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ဩသာနဂါထမာဟ –
၂၃. ‘‘ဝရဉ္စေ မေ အဒေါ သက္က၊ သဗ္ဗဘူတာနမိဿရ၊
န မနော ဝါ သရီရံ ဝါ၊ မံ-ကတေ သက္က ကဿစိ၊
ကဒါစိ ဥပဟညေထ၊ ဧတံ သက္က ဝရံ ဝရေ’’တိ.
တတ္ထ မနော ဝါတိ မနောဒွါရံ ဝါ. သရီရံ ဝါတိ ကာယဒွါရံ ဝါ၊ ဝစီဒွါရမ္ပိ ဧတေသံ ဂဟဏေန ဂဟိတမေဝါတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. မံ-ကတေတိ မမ ကာရဏာ. ဥပဟညေထာတိ ဥပဃာတံ အာပဇ္ဇေယျ အပရိသုဒ္ဓံ အဿ. ဣဒံ ဝုတ္တံ ဟောတိ – သက္က ဒေဝရာဇ၊ မမ ကာရဏာ မံ နိဿာယ မမ အနတ္ထကာမတာယ ကဿစိ သတ္တဿ ကိသ္မိဉ္စိ ကာလေ ဣဒံ တိဝိဓမ္ပိ ကမ္မဒွါရံ န ဥပဟညေထ၊ ပါဏာတိပါတာဒီဟိ ဒသဟိ အကုသလကမ္မပထေဟိ ဝိမုတ္တံ ပရိသုဒ္ဓမေဝ ဘဝေယျာတိ.
ဣတိ မဟာသတ္တော ဆသုပိ ဌာနေသု ဝရံ ဂဏှန္တော နေက္ခမ္မနိဿိတမေဝ ဂဏှိ၊ ဇာနာတိ စေသ ‘‘သရီရံ နာမ ဗျာဓိဓမ္မံ၊ န တံ သက္ကာ သက္ကေန အဗျာဓိဓမ္မံ ကာတု’’န္တိ. သတ္တာနဉှိ တီသု ဒွါရေသု ပရိသုဒ္ဓဘာဝေါ အသက္ကာယတ္တောဝ၊ ဧဝံ သန္တေပိ တဿ ဓမ္မဒေသနတ္ထံ ဣမေ ဝရေ ဂဏှိ. သက္ကောပိ တံ ရုက္ခံ ဓုဝဖလံ ကတွာ မဟာသတ္တံ ဝန္ဒိတွာ သိရသိ အဉ္ဇလိံ ပတိဋ္ဌပေတွာ ‘‘အရောဂါ ဣဓေဝ ဝသထာ’’တိ ဝတွာ သကဋ္ဌာနမေဝ ဂတော. ဗောဓိသတ္တောပိ အပရိဟီနဇ္ဈာနော ဗြဟ္မလောကူပဂေါ အဟောသိ.
သတ္ထာ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ အာဟရိတွာ ‘‘အာနန္ဒ၊ ပုဗ္ဗေ မယာ နိဝုတ္ထဘူမိပ္ပဒေသော စေသော’’တိ ဝတွာ ဇာတကံ သမောဓာနေသိ – ‘‘တဒါ သက္ကော အနုရုဒ္ဓေါ အဟောသိ၊ ကဏှပဏ္ဍိတော ပန အဟမေဝ အဟောသိ’’န္တိ.
ကဏှဇာတကဝဏ္ဏနာ ဒုတိယာ.
[၄၄၁] ၃. စတုပေါသထိကဇာတကဝဏ္ဏနာ
၂၄-၃၈. ယော ကောပနေယျောတိ ဣဒံ စတုပေါသထိကဇာတကံ ပုဏ္ဏကဇာတကေ အာဝိ ဘဝိဿတိ.
စတုပေါသထိကဇာတကဝဏ္ဏနာ တတိယာ.
[၄၄၂] ၄. သင်္ခဇာတကဝဏ္ဏနာ
ဗဟုဿုတောတိ ဣဒံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော သဗ္ဗပရိက္ခာရဒါနံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ. သာဝတ္ထိယံ ကိရေကော ဥပါသကော တထာဂတဿ ဓမ္မဒေသနံ သုတွာ ပသန္နစိတ္တော သွာတနာယ နိမန္တေတွာ အတ္တနော ဃရဒွါရေ မဏ္ဍပံ ကာရေတွာ အလင်္ကရိတွာ ပုနဒိဝသေ တထာဂတဿ ကာလံ အာရောစာပေသိ. သတ္ထာ ပဉ္စသတဘိက္ခုပရိဝါရော တတ္ထ ဂန္တွာ ပညတ္တေ အာသနေ နိသီဒိ. ဥပါသကော သပုတ္တဒါရော သပရိဇနော ဗုဒ္ဓပ္ပမုခဿ ဘိက္ခုသံဃဿ မဟာဒါနံ ဒတွာ ပုန သွာတနာယာတိ ဧဝံ သတ္တာဟံ နိမန္တေတွာ မဟာဒါနံ ပဝတ္တေတွာ သတ္တမေ ဒိဝသေ သဗ္ဗပရိက္ခာရံ အဒါသိ. တံ ပန ဒဒမာနော ဥပါဟနဒါနံ ဥဿန္နံ ကတွာ အဒါသိ. ဒသဗလဿ ဒိန္နော ဥပါဟနသင်္ဃာဋော သဟဿဂ္ဃနကော အဟောသိ၊ ဒွိန္နံ အဂ္ဂသာဝကာနံ ပဉ္စသတဂ္ဃနကော၊ သေသာနံ ပဉ္စန္နံ ဘိက္ခုသတာနံ သတဂ္ဃနကော. ဣတိ သော သဗ္ဗပရိက္ခာရဒါနံ ဒတွာ အတ္တနော ပရိသာယ သဒ္ဓိံ ဘဂဝတော သန္တိကေ နိသီဒိ. အထဿ သတ္ထာ မဓုရေန သရေန အနုမောဒနံ ကရောန္တော ‘‘ဥပါသက၊ ဥဠာရံ တေ သဗ္ဗပရိက္ခာရဒါနံ၊ အတ္တမနော ဟောဟိ၊ ပုဗ္ဗေ အနုပ္ပန္နေ ဗုဒ္ဓေ ပစ္စေကဗုဒ္ဓဿ ဧကံ ဥပါဟနသင်္ဃာဋံ ဒတွာ နာဝါယ ဘိန္နာယ အပ္ပတိဋ္ဌေ မဟာသမုဒ္ဒေပိ ဥပါဟနဒါနနိဿန္ဒေန ပတိဋ္ဌံ လဘိံသု၊ တွံ ပန ဗုဒ္ဓပ္ပမုခဿ ဘိက္ခုသံဃဿ သဗ္ဗပရိက္ခာရဒါနံ အဒါသိ၊ တဿ တေ ဥပါဟနဒါနဿ ဖလံ ကသ္မာ န ပတိဋ္ဌာ ဘဝိဿတီ’’တိ ဝတွာ တေန ယာစိတော အတီတံ အာဟရိ.
အတီတေ အယံ ဗာရာဏသီ မောဠိနီ နာမ အဟောသိ. မောဠိနိနဂရေ ဗြဟ္မဒတ္တေ ရဇ္ဇံ ကာရေန္တေ သင်္ခေါ နာမ ဗြာဟ္မဏော အဍ္ဎော မဟဒ္ဓနော မဟာဘောဂေါ ပဟူတဝိတ္တုပကရဏော ပဟူတဓနဓညသုဝဏ္ဏရဇတော စတူသု နဂရဒွါရေသု နဂရမဇ္ဈေ နိဝေသနဒွါရေ စာတိ ဆသု ဌာနေသု ဆ ဒါနသာလာယော ကာရေတွာ ဒေဝသိကံ ဆသတသဟဿာနိ ဝိဿဇ္ဇေန္တော ကပဏဒ္ဓိကာနံ မဟာဒါနံ ပဝတ္တေသိ. သော ဧကဒိဝသံ စိန္တေသိ ‘‘အဟံ ဂေဟေ ဓနေ ခီဏေ ဒါတုံ န သက္ခိဿာမိ၊ အပရိက္ခီဏေယေဝ ဓနေ နာဝါယ သုဝဏ္ဏဘူမိံ ဂန္တွာ ဓနံ အာဟရိဿာမီ’’တိ. သော နာဝံ ဗန္ဓာပေတွာ ဘဏ္ဍဿ ပူရာပေတွာ ပုတ္တဒါရံ အာမန္တေတွာ ‘‘ယာဝါဟံ အာဂစ္ဆာမိ၊ တာဝ မေ ဒါနံ အနုပစ္ဆိန္ဒိတွာ ပဝတ္တေယျာထာ’’တိ ဝတွာ ဒါသကမ္မကရပရိဝုတော ဆတ္တံ အာဒါယ ဥပါဟနံ အာရုယှ မဇ္ဈနှိကသမယေ ပဋ္ဋနဂါမာဘိမုခေါ ပါယာသိ. တသ္မိံ ခဏေ ဂန္ဓမာဒနေ ဧကော ပစ္စေကဗုဒ္ဓေါ အာဝဇ္ဇေတွာ တံ ဓနာဟရဏတ္ထာယ ဂစ္ဆန္တံ ဒိသွာ ‘‘မဟာပုရိသော ဓနံ အာဟရိတုံ ဂစ္ဆတိ၊ ဘဝိဿတိ နု ခေါ အဿ သမုဒ္ဒေ အန္တရာယော၊ နော’’တိ အာဝဇ္ဇေတွာ ‘‘ဘဝိဿတီ’’တိ ဉတွာ ‘‘ဧသ မံ ဒိသွာ ဆတ္တဉ္စ ဥပါဟနဉ္စ မယှံ ဒတွာ ဥပါဟနဒါနနိဿန္ဒေန သမုဒ္ဒေ ဘိန္နာယ နာဝါယ ပတိဋ္ဌံ လဘိဿတိ၊ ကရိဿာမိဿ အနုဂ္ဂဟ’’န္တိ အာကာသေနာဂန္တွာ တဿာဝိဒူရေ ဩတရိတွာ စဏ္ဍဝါတာတပေ အင်္ဂါရသန္ထရသဒိသံ ဥဏှဝါလုကံ မဒ္ဒန္တော တဿ အဘိမုခေါ အာဂစ္ဆိ.
သော တံ ဒိသွာဝ ‘‘ပုညက္ခေတ္တံ မေ အာဂတံ၊ အဇ္ဇ မယာ ဧတ္ထ ဒါနဗီဇံ ရောပေတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ တုဋ္ဌစိတ္တော ဝေဂေန တံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဝန္ဒိတွာ ‘‘ဘန္တေ၊ မယှံ အနုဂ္ဂဟတ္ထာယ ထောကံ မဂ္ဂါ ဩက္ကမ္မ ဣမံ ရုက္ခမူလံ ဥပသင်္ကမထာ’’တိ ဝတွာ တသ္မိံ ရုက္ခမူလံ ဥပသင်္ကမန္တေ ရုက္ခမူလေ ဝါလုကံ ဥဿာပေတွာ ဥတ္တရာသင်္ဂံ ပညပေတွာ ပစ္စေကဗုဒ္ဓံ နိသီဒါပေတွာ ဝန္ဒိတွာ ဝါသိတပရိဿာဝိတေန ဥဒကေန ပါဒေ ဓောဝိတွာ ဂန္ဓတေလေန မက္ခေတွာ အတ္တနော ဥပါဟနာ ဩမုဉ္စိတွာ ပပ္ဖေါဋေတွာ ဂန္ဓတေလေန မက္ခေတွာ တဿ ပါဒေသု ပဋိမုဉ္စိတွာ ‘‘ဘန္တေ၊ ဣမာ ဥပါဟနာ အာရုယှ ဆတ္တံ မတ္ထကေ ကတွာ ဂစ္ဆထာ’’တိ ဆတ္တုပါဟနံ အဒါသိ. သော အဿ အနုဂ္ဂဟတ္ထာယ တံ ဂဟေတွာ ပသာဒသံဝဍ္ဎနတ္ထံ ပဿန္တဿေဝဿ ဥပ္ပတိတွာ ဂန္ဓမာဒနမေဝ အဂမာသိ. ဗောဓိသတ္တောပိ တံ ဒိသွာ အတိဝိယ ပသန္နစိတ္တော ပဋ္ဋနံ ဂန္တွာ နာဝံ အဘိရုဟိ. အထဿ မဟာသမုဒ္ဒံ ပဋိပန္နဿ သတ္တမေ ဒိဝသေ နာဝါ ဝိဝရံ အဒါသိ၊ ဥဒကံ ဥဿိဉ္စိတုံ နာသက္ခိံသု. မဟာဇနော မရဏဘယဘီတော အတ္တနော အတ္တနော ဒေဝတာ နမဿိတွာ မဟာဝိရဝံ ဝိရဝိ. မဟာသတ္တော ဧကံ ဥပဋ္ဌာကံ ဂဟေတွာ သကလသရီရံ တေလေန မက္ခေတွာ သပ္ပိနာ သဒ္ဓိံ သက္ခရစုဏ္ဏံ ယာဝဒတ္ထံ ခါဒိတွာ တမ္ပိ ခါဒါပေတွာ တေန သဒ္ဓိံ ကူပကယဋ္ဌိမတ္ထကံ အာရုယှ ‘‘ဣမာယ ဒိသာယ အမှာကံ နဂရ’’န္တိ ဒိသံ ဝဝတ္ထပေတွာ မစ္ဆကစ္ဆပပရိပန္ထတော အတ္တာနံ မောစေန္တော တေန သဒ္ဓိံ ဥသဘမတ္တံ အတိက္ကမိတွာ ပတိ. မဟာဇနော ဝိနာသံ ပါပုဏိ. မဟာသတ္တော ပန ဥပဋ္ဌာကေန သဒ္ဓိံ သမုဒ္ဒံ တရိတုံ အာရဘိ. တဿ တရန္တဿေဝ သတ္တမော ဒိဝသော ဇာတော. သော တသ္မိမ္ပိ ကာလေ လောဏောဒကေန မုခံ ဝိက္ခာလေတွာ ဥပေါသထိကော အဟောသိယေဝ.
တဒါ ပန စတူဟိ လောကပါလေဟိ မဏိမေခလာ နာမ ဒေဝဓီတာ ‘‘သစေ သမုဒ္ဒေ နာဝါယ ဘိန္နာယ တိသရဏဂတာ ဝါ သီလသမ္ပန္နာ ဝါ မာတာပိတုပဋ္ဌာကာ ဝါ မနုဿာ ဒုက္ခပ္ပတ္တာ ဟောန္တိ၊ တေ ရက္ခေယျာသီ’’တိ သမုဒ္ဒေ အာရက္ခဏတ္ထာယ ဌပိတာ ဟောတိ. သာ အတ္တနော ဣဿရိယေန သတ္တာဟမနုဘဝိတွာ ပမဇ္ဇိတွာ သတ္တမေ ဒိဝသေ သမုဒ္ဒံ ဩလောကေန္တီ သီလာစာရသံယုတ္တံ သင်္ခဗြာဟ္မဏံ ဒိသွာ ‘‘ဣမဿ သတ္တမော ဒိဝသော သမုဒ္ဒေ ပတိတဿ၊ သစေ သော မရိဿတိ အတိဝိယ ဂါရယှာ မေ ဘဝိဿတီ’’တိ သံဝိဂ္ဂမာနဟဒယာ ဟုတွာ ဧကံ သုဝဏ္ဏပါတိံ နာနဂ္ဂရသဘောဇနဿ ပူရေတွာ ဝါတဝေဂေန တတ္ထ ဂန္တွာ တဿ ပုရတော အာကာသေ ဌတွာ ‘‘ဗြာဟ္မဏ၊ တွံ သတ္တာဟံ နိရာဟာရော၊ ဣဒံ ဒိဗ္ဗဘောဇနံ ဘုဉ္ဇာ’’တိ အာဟ. သော တံ ဩလောကေတွာ ‘‘အပနေဟိ တဝ ဘတ္တံ၊ အဟံ ဥပေါသထိကော’’တိ အာဟ. အထဿ ဥပဋ္ဌာကော ပစ္ဆတော အာဂတော ဒေဝတံ အဒိသွာ သဒ္ဒမေဝ သုတွာ ‘‘အယံ ဗြာဟ္မဏော ပကတိသုခုမာလော သတ္တာဟံ နိရာဟာရတာယ ဒုက္ခိတော မရဏဘယေန ဝိလပတိ မညေ၊ အဿာသေဿာမိ န’’န္တိ စိန္တေတွာ ပဌမံ ဂါထမာဟ –
၃၉. ‘‘ဗဟုဿုတော သုတဓမ္မောသိ သင်္ခ၊ ဒိဋ္ဌာ တယာ သမဏဗြာဟ္မဏာ စ၊
အထက္ခဏေ ဒဿယသေ ဝိလာပံ၊ အညော နု ကော တေ ပဋိမန္တကော မယာ’’တိ.
တတ္ထ သုတဓမ္မောသီတိ ဓမ္မောပိ တယာ ဓမ္မိကသမဏဗြာဟ္မဏာနံ သန္တိကေ သုတော အသိ. ဒိဋ္ဌာ တယာတိ တေသံ ပစ္စယေ ဒေန္တေန ဝေယျာဝစ္စံ ကရောန္တေန ဓမ္မိကသမဏဗြာဟ္မဏာ စ တယာ ဒိဋ္ဌာ. ဧဝံ အကရောန္တော ဟိ ပဿန္တောပိ တေ န ပဿတိယေဝ. အထက္ခဏေတိ အထ အက္ခဏေ သလ္လပန္တဿ ကဿစိ အဘာဝေန ဝစနဿ အနောကာသေ. ဒဿယသေတိ ‘‘အဟံ ဥပေါသထိကော’’တိ ဝဒန္တော ဝိလာပံ ဒဿေသိ. ပဋိမန္တကောတိ မယာ အညော ကော တဝ ပဋိမန္တကော ပဋိဝစနဒါယကော၊ ကိံကာရဏာ ဧဝံ ဝိပ္ပလပသီတိ?
သော တဿ ဝစနံ သုတွာ ‘‘ဣမဿ ဒေဝတာ န ပညာယတိ မညေ’’တိ စိန္တေတွာ ‘‘သမ္မ၊ နာဟံ မရဏဿ ဘာယာမိ၊ အတ္ထိ ပန မေ အညော ပဋိမန္တကော’’တိ ဝတွာ ဒုတိယံ ဂါထမာဟ –
၄၀. ‘‘သုဗ္ဘူ သုဘာ သုပ္ပဋိမုက္ကကမ္ဗု၊ ပဂ္ဂယှ သောဝဏ္ဏမယာယ ပါတိယာ၊
‘ဘုဉ္ဇဿု ဘတ္တံ’ ဣတိ မံ ဝဒေတိ၊ သဒ္ဓါဝိတ္တာ၊ တမဟံ နောတိ ဗြူမီ’’တိ.
တတ္ထ သုဗ္ဘူတိ သုဘမုခါ. သုဘာတိ ပါသာဒိကာ ဥတ္တမရူပဓရာ. သုပ္ပဋိမုက္ကကမ္ဗူတိ ပဋိမုက္ကသုဝဏ္ဏာလင်္ကာရာ. ပဂ္ဂယှာတိ သုဝဏ္ဏပါတိယာ ဘတ္တံ ဂဟေတွာ ဥက္ခိပိတွာ. သဒ္ဓါဝိတ္တာတိ သဒ္ဓါ စေဝ တုဋ္ဌစိတ္တာ စ. ‘‘သဒ္ဓံ စိတ္တ’’န္တိပိ ပါဌော၊ တဿတ္ထော သဒ္ဓန္တိ သဒ္ဒဟန္တံ၊ စိတ္တန္တိ တုဋ္ဌစိတ္တံ. တမဟံ နောတီတိ တမဟံ ဒေဝတံ ဥပေါသထိကတ္တာ ပဋိက္ခိပန္တော နောတိ ဗြူမိ၊ န ဝိပ္ပလပါမိ သမ္မာတိ.
အထဿ သော တတိယံ ဂါထမာဟ –
၄၁. ‘‘ဧတာဒိသံ ဗြာဟ္မဏ ဒိသွာန ယက္ခံ၊ ပုစ္ဆေယျ ပေါသော သုခမာသိသာနော၊
ဥဋ္ဌေဟိ နံ ပဉ္ဇလိကာဘိပုစ္ဆ၊ ဒေဝီ နုသိ တွံ ဥဒ မာနုသီ နူ’’တိ.
တတ္ထ သုခမာသိသာနောတိ ဧတာဒိသံ ယက္ခံ ဒိသွာ အတ္တနော သုခံ အာသီသန္တော ပဏ္ဍိတော ပုရိသော ‘‘အမှာကံ သုခံ ဘဝိဿတိ၊ န ဘဝိဿတီ’’တိ ပုစ္ဆေယျ. ဥဋ္ဌေဟီတိ ဥဒကတော ဥဋ္ဌာနာကာရံ ဒဿေန္တော ဥဋ္ဌဟ. ပဉ္ဇလိကာဘိပုစ္ဆာတိ အဉ္ဇလိကော ဟုတွာ အဘိပုစ္ဆ. ဥဒ မာနုသီတိ ဥဒါဟု မဟိဒ္ဓိကာ မာနုသီ တွန္တိ.
ဗောဓိသတ္တော ‘‘ယုတ္တံ ကထေသီ’’တိ တံ ပုစ္ဆန္တော စတုတ္ထံ ဂါထမာဟ –
၄၂. ‘‘ယံ တွံ သုခေနာဘိသမေက္ခသေ မံ၊ ဘုဉ္ဇဿု ဘတ္တံ ဣတိ မံ ဝဒေသိ၊
ပုစ္ဆာမိ တံ နာရိ မဟာနုဘာဝေ၊ ဒေဝီ နုသိ တွံ ဥဒ မာနုသီ နူ’’တိ.
တတ္ထ ယံ တွန္တိ ယသ္မာ တွံ သုခေန မံ အဘိသမေက္ခသေ၊ ပိယစက္ခူဟိ ဩလောကေသိ. ပုစ္ဆာမိ တန္တိ တေန ကာရဏေန တံ ပုစ္ဆာမိ.
တတော ဒေဝဓီတာ ဒွေ ဂါထာ အဘာသိ –
၄၃. ‘‘ဒေဝီ အဟံ သင်္ခ မဟာနုဘာဝါ၊ ဣဓာဂတာ သာဂရဝါရိမဇ္ဈေ၊
အနုကမ္ပိကာ နော စ ပဒုဋ္ဌစိတ္တာ၊ တဝေဝ အတ္ထာယ ဣဓာဂတာသ္မိ.
၄၄. ‘‘ဣဓန္နပါနံ သယနာသနဉ္စ၊ ယာနာနိ နာနာဝိဝိဓာနိ သင်္ခ၊
သဗ္ဗဿ တျာဟံ ပဋိပါဒယာမိ၊ ယံ ကိဉ္စိ တုယှံ မနသာဘိပတ္ထိတ’’န္တိ.
တတ္ထ ဣဓာတိ ဣမသ္မိံ မဟာသမုဒ္ဒေ. နာနာဝိဝိဓာနီတိ ဗဟူနိ စ အနေကပ္ပကာရာနိ စ ဟတ္ထိယာနအဿယာနာဒီနိ အတ္ထိ. သဗ္ဗဿ တျာဟန္တိ တဿ အန္နပါနာဒိနော သဗ္ဗဿ သာမိကံ ကတွာ တံ တေ အန္နပါနာဒိံ ပဋိပါဒယာမိ ဒဒါမိ. ယံ ကိဉ္စီတိ အညမ္ပိ ယံ ကိဉ္စိ မနသာ ဣစ္ဆိတံ၊ တံ သဗ္ဗံ တေ ဒမ္မီတိ.
တံ သုတွာ မဟာသတ္တော ‘‘အယံ ဒေဝဓီတာ သမုဒ္ဒပိဋ္ဌေ မယှံ ‘ဣဒဉ္စိဒဉ္စ ဒမ္မီ’တိ ဝဒတိ၊ ကိံ နု ခေါ ဧသာ မယာ ကတေန ပုညကမ္မေန ဒါတုကာမာ၊ ဥဒါဟု အတ္တနော ဗလေန၊ ပုစ္ဆိဿာမိ တာဝ န’’န္တိ စိန္တေတွာ ပုစ္ဆန္တော သတ္တမံ ဂါထမာဟ –
၄၅. ‘‘ယံ ကိဉ္စိ ယိဋ္ဌဉ္စ ဟုတဉ္စ မယှံ၊ သဗ္ဗဿ နော ဣဿရာ တွံ သုဂတ္တေ၊
သုဿောဏိ သုဗ္ဘမု သုဝိလဂ္ဂမဇ္ဈေ၊ ကိဿ မေ ကမ္မဿ အယံ ဝိပါကော’’တိ.
တတ္ထ ယိဋ္ဌန္တိ ဒါနဝသေန ယဇိတံ. ဟုတန္တိ အာဟုနပါဟုနဝသေန ဒိန္နံ. သဗ္ဗဿ နော ဣဿရာ တွန္တိ တဿ အမှာကံ ပုညကမ္မဿ တွံ ဣဿရာ၊ ‘‘ဣမဿ အယံ ဝိပါကော၊ ဣမဿ အယ’’န္တိ ဗျာကရိတုံ သမတ္ထာတိ အတ္ထော. သုဿောဏီတိ သုန္ဒရဦရုလက္ခဏေ. သုဗ္ဘမူတိ သုန္ဒရဘမုကေ. သုဝိလဂ္ဂမဇ္ဈေတိ သုဋ္ဌုဝိလဂ္ဂိတတနုမဇ္ဈေ. ကိဿ မေတိ မယာ ကတကမ္မေသု ကတရကမ္မဿ အယံ ဝိပါကော၊ ယေနာဟံ အပ္ပတိဋ္ဌေ သမုဒ္ဒေ ပတိဋ္ဌံ လဘာမီတိ.
တံ သုတွာ ဒေဝဓီတာ ‘‘အယံ ဗြာဟ္မဏော ‘ယံ တေန ကုသလံ ကတံ၊ တံ ကမ္မံ န ဇာနာတီ’တိ အညာယ ပုစ္ဆတိ မညေ၊ ကထယိဿာမိ ဒါနိဿာ’’တိ တံ ကထေန္တီ အဋ္ဌမံ ဂါထမာဟ –
၄၆. ‘‘ဃမ္မေ ပထေ ဗြာဟ္မဏ ဧကဘိက္ခုံ၊ ဥဂ္ဃဋ္ဋပါဒံ တသိတံ ကိလန္တံ၊
ပဋိပါဒယီ သင်္ခ ဥပါဟနာနိ၊ သာ ဒက္ခိဏာ ကာမဒုဟာ တဝဇ္ဇာ’’တိ.
တတ္ထ ဧကဘိက္ခုန္တိ ဧကံ ပစ္စေကဗုဒ္ဓံ သန္ဓာယာဟ. ဥဂ္ဃဋ္ဋပါဒန္တိ ဥဏှဝါလုကာယ ဃဋ္ဋိတပါဒံ. တသိတန္တိ ပိပါသိတံ. ပဋိပါဒယီတိ ပဋိပါဒေသိ၊ ယောဇေသီတိ အတ္ထော. ကာမဒုဟာတိ သဗ္ဗကာမဒါယိကာ.
တံ သုတွာ မဟာသတ္တော ‘‘ဧဝရူပေပိ နာမ အပ္ပတိဋ္ဌေ မဟာသမုဒ္ဒေ မယာ ဒိန္နဥပါဟနဒါနံ မမ သဗ္ဗကာမဒဒံ ဇာတံ၊ အဟော သုဒိန္နံ မေ ပစ္စေကဗုဒ္ဓဿ ဒါန’’န္တိ တုဋ္ဌစိတ္တော နဝမံ ဂါထမာဟ –
၄၇. ‘‘သာ ဟောတု နာဝါ ဖလကူပပန္နာ၊ အနဝဿုတာ ဧရကဝါတယုတ္တာ၊
အညဿ ယာနဿ န ဟေတ္ထ ဘူမိ၊ အဇ္ဇေဝ မံ မောဠိနိံ ပါပယဿူ’’တိ.
တဿတ္ထော – ဒေဝတေ၊ ဧဝံ သန္တေ မယှံ ဧကံ နာဝံ မာပေဟိ၊ ခုဒ္ဒကံ ပန ဧကဒေါဏိကနာဝံ မာပေဟိ၊ ယံ နာဝံ မာပေဿသိ၊ သာ ဟောတု နာဝါ ဗဟူဟိ သုသိဗ္ဗိတေဟိ ဖလကေဟိ ဥပပန္နာ၊ ဥဒကပဝေသနဿာဘာဝေန အနဝဿုတာ၊ ဧရကေန သမ္မာ ဂဟေတွာ ဂစ္ဆန္တေန ဝါတေန ယုတ္တာ၊ ဌပေတွာ ဒိဗ္ဗနာဝံ အညဿ ယာနဿ ဧတ္ထ ဘူမိ နတ္ထိ၊ တာယ ပန ဒိဗ္ဗနာဝါယ အဇ္ဇေဝ မံ မောဠိနိနဂရံ ပါပယဿူတိ.
ဒေဝဓီတာ တဿ ဝစနံ သုတွာ တုဋ္ဌစိတ္တာ သတ္တရတနမယံ နာဝံ မာပေသိ. သာ ဒီဃတော အဋ္ဌဥသဘာ အဟောသိ ဝိတ္ထာရတော စတုဥသဘာ၊ ဂမ္ဘီရတော ဝီသတိယဋ္ဌိကာ. တဿာ ဣန္ဒနီလမယာ တယော ကူပကာ၊ သောဝဏ္ဏမယာနိ ယောတ္တာနိ ရဇတမယာနိ ပတ္တာနိ သောဝဏ္ဏမယာနိ စ ဖိယာရိတ္တာနိ အဟေသုံ. ဒေဝတာ တံ နာဝံ သတ္တန္နံ ရတနာနံ ပူရေတွာ ဗြာဟ္မဏံ အာလိင်္ဂိတွာ အလင်္ကတနာဝါယ အာရောပေသိ၊ ဥပဋ္ဌာကံ ပနဿ န ဩလောကေသိ. ဗြာဟ္မဏော အတ္တနာ ကတကလျာဏတော တဿ ပတ္တိံ အဒါသိ၊ သော အနုမောဒိ. တဒါ ဒေဝတာ တမ္ပိ အာလိင်္ဂိတွာ နာဝါယ ပတိဋ္ဌာပေသိ. အထ နံ နာဝံ မောဠိနိနဂရံ နေတွာ ဗြာဟ္မဏဿ ဃရေ ဓနံ ပတိဋ္ဌာပေတွာ အတ္တနော ဝသနဋ္ဌာနမေဝ အဂမာသိ. သတ္ထာ အဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဟုတွာ –
၄၈. ‘‘သာ တတ္ထ ဝိတ္တာ သုမနာ ပတီတာ၊ နာဝံ သုစိတ္တံ အဘိနိမ္မိနိတွာ၊
အာဒါယ သင်္ခံ ပုရိသေန သဒ္ဓိံ၊ ဥပါနယီ နဂရံ သာဓုရမ္မ’’န္တိ. –
ဣမံ ဩသာနဂါထံ အဘာသိ.
တတ္ထ သာတိ ဘိက္ခဝေ၊ သာ ဒေဝတာ တတ္ထ သမုဒ္ဒမဇ္ဈေ တဿ ဝစနံ သုတွာ ဝိတ္တိသင်္ခါတာယ ပီတိယာ သမန္နာဂတတ္တာ ဝိတ္တာ. သုမနာတိ သုန္ဒရမနာ ပါမောဇ္ဇေန ပတီတစိတ္တာ ဟုတွာ ဝိစိတြနာဝံ နိမ္မိနိတွာ ဗြာဟ္မဏံ ပရိစာရကေန သဒ္ဓိံ အာဒါယ သာဓုရမ္မံ အတိရမဏီယံ နဂရံ ဥပါနယီတိ.
ဗြာဟ္မဏောပိ ယာဝဇီဝံ အပရိမိတဓနံ ဂေဟံ အဇ္ဈာဝသန္တော ဒါနံ ဒတွာ သီလံ ရက္ခိတွာ ဇီဝိတပရိယောသာနေ သပရိသော ဒေဝနဂရံ ပရိပူရေသိ.
သတ္ထာ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ အာဟရိတွာ သစ္စာနိ ပကာသေတွာ ဇာတကံ သမောဓာနေသိ၊ သစ္စပရိယောသာနေ ဥပါသကော သောတာပတ္တိဖလေ ပတိဋ္ဌဟိ.
တဒါ ဒေဝဓီတာ ဥပ္ပလဝဏ္ဏာ အဟောသိ၊ ဥပဋ္ဌာကပုရိသော အာနန္ဒော၊ သင်္ခဗြာဟ္မဏော ပန အဟမေဝ အဟောသိန္တိ.
သင်္ခဇာတကဝဏ္ဏနာ စတုတ္ထာ.
[၄၄၃] ၅. စူဠဗောဓိဇာတကဝဏ္ဏနာ
ယော တေ ဣမံ ဝိသာလက္ခိန္တိ ဣဒံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော ဧကံ ကောဓနံ ဘိက္ခုံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ. သော ကိရ ဘိက္ခု နိယျာနိကေ ဗုဒ္ဓသာသနေ ပဗ္ဗဇိတွာပိ ကောဓံ နိဂ္ဂဟေတုံ နာသက္ခိ၊ ကောဓနော အဟောသိ ဥပါယာသဗဟုလော၊ အပ္ပမ္ပိ ဝုတ္တော သမာနော အဘိသဇ္ဇိ ကုပ္ပိ ဗျာပဇ္ဇိ ပတိဋ္ဌယိ. သတ္ထာ တဿ ကောဓနဘာဝံ သုတွာ ပက္ကောသာပေတွာ ‘‘သစ္စံ ကိရ တွံ ကောဓနော’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘သစ္စံ ဘန္တေ’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘ဘိက္ခု ကောဓော နာမ ဝါရေတဗ္ဗော၊ ဧဝရူပေါ ဟိ ဣဓလောကေ စ ပရလောကေ စ အနတ္ထကာရကော၊ တွံ နိက္ကောဓဿ ဗုဒ္ဓဿ သာသနေ ပဗ္ဗဇိတွာ ကသ္မာ ကုဇ္ဈသိ၊ ပေါရာဏကပဏ္ဍိတာ ဗာဟိရသာသနေ ပဗ္ဗဇိတွာပိ ကောဓံ န ကရိံသူ’’တိ ဝတွာ အတီတံ အာဟရိ.
အတီတေ ဗာရာဏသိယံ ဗြဟ္မဒတ္တေ ရဇ္ဇံ ကာရေန္တေ အညတရသ္မိံ ကာသိနိဂမေ ဧကော ဗြာဟ္မဏော အဍ္ဎော မဟဒ္ဓနော မဟာဘောဂေါ အပုတ္တကော အဟောသိ၊ တဿ ဗြာဟ္မဏီ ပုတ္တံ ပတ္ထေသိ. တဒါ ဗောဓိသတ္တော ဗြဟ္မလောကာ စဝိတွာ တဿာ ကုစ္ဆိယံ နိဗ္ဗတ္တိ၊ တဿ နာမဂ္ဂဟဏဒိဝသေ ‘‘ဗောဓိကုမာရော’’တိ နာမံ ကရိံသု. တဿ ဝယပ္ပတ္တကာလေ တက္ကသိလံ ဂန္တွာ သဗ္ဗသိပ္ပါနိ ဥဂ္ဂဏှိတွာ ပစ္စာဂတဿ အနိစ္ဆန္တဿေဝ မာတာပိတရော သမာနဇာတိကာ ကုလာ ကုမာရိကံ အာနေသုံ. သာပိ ဗြဟ္မလောကာ စုတာဝ ဥတ္တမရူပဓရာ ဒေဝစ္ဆရပဋိဘာဂါ. တေသံ အနိစ္ဆမာနာနညေဝ အညမညံ အာဝါဟဝိဝါဟံ ကရိံသု. ဥဘိန္နံ ပနေတေသံ ကိလေသသမုဒါစာရော နာမ န ဘူတပုဗ္ဗော၊ သံရာဂဝသေန အညမညဿ ဩလောကနံ နာမ နာဟောသိ၊ သုပိနေပိ မေထုနဓမ္မော နာမ န ဒိဋ္ဌပုဗ္ဗော၊ ဧဝံ ပရိသုဒ္ဓသီလာ အဟေသုံ.
အထာပရဘာဂေ မဟာသတ္တော မာတာပိတူသု ကာလကတေသု တေသံ သရီရကိစ္စံ ကတွာ တံ ပက္ကောသိတွာ ‘‘ဘဒ္ဒေ၊ တွံ ဣမံ အသီတိကောဋိဓနံ ဂဟေတွာ သုခေန ဇီဝါဟီ’’တိ အာဟ. ‘‘ကိံ ကရိဿထ တုမှေ ပန၊ အယျပုတ္တာ’’တိ? ‘‘မယှံ ဓနေန ကိစ္စံ နတ္ထိ၊ ဟိမဝန္တပဒေသံ ပဝိသိတွာ ဣသိပဗ္ဗဇ္ဇံ ပဗ္ဗဇိတွာ အတ္တနော ပတိဋ္ဌံ ကရိဿာမီ’’တိ. ‘‘ကိံ ပန အယျပုတ္တ ပဗ္ဗဇ္ဇာ နာမ ပုရိသာနညေဝ ဝဋ္ဋတီ’’တိ? ‘‘ဣတ္ထီနမ္ပိ ဝဋ္ဋတိ၊ ဘဒ္ဒေ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ အဟံ တုမှေဟိ ဆဋ္ဋိတခေဠံ န ဂဏှိဿာမိ၊ မယှမ္ပိ ဓနေန ကိစ္စံ နတ္ထိ၊ အဟမ္ပိ ပဗ္ဗဇိဿာမီ’’တိ. ‘‘သာဓု၊ ဘဒ္ဒေ’’တိ. တေ ဥဘောပိ မဟာဒါနံ ဒတွာ နိက္ခမိတွာ ရမဏီယေ ဘူမိဘာဂေ အဿမံ ကတွာ ပဗ္ဗဇိတွာ ဥဉ္ဆာစရိယာယ ဖလာဖလေဟိ ယာပေန္တာ တတ္ထ ဒသမတ္တာနိ သံဝစ္ဆရာနိ ဝသိံသု၊ ဈာနံ ပန နေသံ န တာဝ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. တေ တတ္ထ ပဗ္ဗဇ္ဇာသုခေနေဝ ဒသ သံဝစ္ဆရေ ဝသိတွာ လောဏမ္ဗိလသေဝနတ္ထာယ ဇနပဒစာရိကံ စရန္တာ အနုပုဗ္ဗေန ဗာရာဏသိံ ပတွာ ရာဇုယျာနေ ဝသိံသု.