၁. ကုက္ကုဝဂ္ဂေါ

[၃၉၆] ၁. ကုက္ကုဇာတကဝဏ္ဏနာ

ဒိယဍ္ဎကုက္ကူတိ ဣဒံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော ရာဇောဝါဒံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ. ပစ္စုပ္ပန္နဝတ္ထု တေသကုဏဇာတကေ (ဇာ. ၂.၁၇.၁ အာဒယော) အာဝိ ဘဝိဿတိ.

အတီတေ ဗာရာဏသိယံ ဗြဟ္မဒတ္တေ ရဇ္ဇံ ကာရေန္တေ ဗောဓိသတ္တော တဿ အတ္ထဓမ္မာနုသာသကော အမစ္စော အဟောသိ. ရာဇာ အဂတိဂမနေ ပတိဋ္ဌာယ အဓမ္မေန ရဇ္ဇံ ကာရေသိ၊ ဇနပဒံ ပီဠေတွာ ဓနမေဝ သံဟရိ. ဗောဓိသတ္တော ရာဇာနံ ဩဝဒိတုကာမော ဧကံ ဥပမံ ဥပဓာရေန္တော ဝိစရတိ၊ ရညော ဥယျာနေ ဝါသာဂါရံ ဝိပ္ပကတံ ဟောတိ အနိဋ္ဌိတစ္ဆဒနံ၊ ဒါရုကဏ္ဏိကံ အာရောပေတွာ ဂေါပါနသိယော ပဝေသိတမတ္တာ ဟောန္တိ. ရာဇာ ကီဠနတ္ထာယ ဥယျာနံ ဂန္တွာ တတ္ထ ဝိစရိတွာ တံ ဂေဟံ ပဝိသိတွာ ဥလ္လောကေန္တော ကဏ္ဏိကမဏ္ဍလံ ဒိသွာ အတ္တနော ဥပရိပတနဘယေန နိက္ခမိတွာ ဗဟိ ဌိတော ပုန ဩလောကေတွာ ‘‘ကိံ နု ခေါ နိဿာယ ကဏ္ဏိကာ ဌိတာ၊ ကိံ နိဿာယ ဂေါပါနသိယော’’တိ စိန္တေတွာ ဗောဓိသတ္တံ ပုစ္ဆန္တော ပဌမံ ဂါထမာဟ –

၁. ‘‘ဒိယဍ္ဎကုက္ကူ ဥဒယေန ကဏ္ဏိကာ၊ ဝိဒတ္ထိယော အဋ္ဌ ပရိက္ခိပန္တိ နံ၊

သာ သိံသပါ၊ သာရမယာ အဖေဂ္ဂုကာ၊ ကုဟိံ ဌိတာ ဥပ္ပရိတော န ဓံသတီ’’တိ.

တတ္ထ ဒိယဍ္ဎကုက္ကူတိ ဒိယဍ္ဎရတနာ. ဥဒယေနာတိ ဥစ္စတ္တေန. ပရိက္ခိပန္တိ နန္တိ တံ ပနေတံ အဋ္ဌ ဝိဒတ္ထိယော ပရိက္ခိပန္တိ၊ ပရိက္ခေပတော အဋ္ဌဝိဒတ္ထိပမာဏာတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ကုဟိံ ဌိတာတိ ကတ္ထ ပတိဋ္ဌိတာ ဟုတွာ. န ဓံသတီတိ န ပတတိ.

တံ သုတွာ ဗောဓိသတ္တော ‘‘လဒ္ဓါ ဒါနိ မေ ရညော ဩဝါဒတ္ထာယ ဥပမာ’’တိ စိန္တေတွာ ဣမာ ဂါထာ အာဟ –

၂. ‘‘ယာ တိံသတိ သာရမယာ အနုဇ္ဇုကာ၊ ပရိကိရိယ ဂေါပါနသိယော သမံ ဌိတာ၊

တာဟိ သုသင်္ဂဟိတာ ဗလသာ ပီဠိတာ၊ သမံ ဌိတာ ဥပ္ပရိတော န ဓံသတိ.

၃. ‘‘ဧဝမ္ပိ မိတ္တေဟိ ဒဠှေဟိ ပဏ္ဍိတော၊ အဘေဇ္ဇရူပေဟိ သုစီဟိ မန္တိဘိ၊

သုသင်္ဂဟီတော သိရိယာ န ဓံသတိ၊ ဂေါပါနသီဘာရဝဟာဝ ကဏ္ဏိကာ’’တိ.

တတ္ထ ယာ တိံသတိ သာရမယာတိ ယာ ဧတာ သာရရုက္ခမယာ တိံသတိ ဂေါပါနသိယော. ပရိကိရိယာတိ ပရိဝါရေတွာ. သမံ ဌိတာတိ သမဘာဂေန ဌိတာ. ဗလသာ ပီဠိတာတိ တာဟိ တာဟိ ဂေါပါနသီဟိ ဗလေန ပီဠိတာ သုဋ္ဌု သင်္ဂဟိတာ ဧကာဗဒ္ဓါ ဟုတွာ. ပဏ္ဍိတောတိ ဉာဏသမ္ပန္နော ရာဇာ. သုစီဟီတိ သုစိသမာစာရေဟိ ကလျာဏမိတ္တေဟိ. မန္တိဘီတိ မန္တကုသလေဟိ. ဂေါပါနသီဘာရဝဟာဝ ကဏ္ဏိကာတိ ယထာ ဂေါပါနသီနံ ဘာရံ ဝဟမာနာ ကဏ္ဏိကာ န ဓံသတိ န ပတတိ၊ ဧဝံ ရာဇာပိ ဝုတ္တပ္ပကာရေဟိ မန္တီဟိ အဘိဇ္ဇဟဒယေဟိ သုသင်္ဂဟိတော သိရိတော န ဓံသတိ န ပတတိ န ပရိဟာယတိ.

ရာဇာ ဗောဓိသတ္တေ ကထေန္တေယေဝ အတ္တနော ကိရိယံ သလ္လက္ခေတွာ ကဏ္ဏိကာယ အသတိ ဂေါပါနသိယော န တိဋ္ဌန္တိ၊ ဂေါပါနသီဟိ အသင်္ဂဟိတာ ကဏ္ဏိကာ န တိဋ္ဌတိ၊ ဂေါပါနသီသု ဘိဇ္ဇန္တီသု ကဏ္ဏိကာ ပတတိ၊ ဧဝမေဝ အဓမ္မိကော ရာဇာ အတ္တနော မိတ္တာမစ္စေ စ ဗလကာယေ စ ဗြာဟ္မဏဂဟပတိကေ စ အသင်္ဂဏှန္တော တေသု ဘိဇ္ဇန္တေသု တေဟိ အသင်္ဂဟိတော ဣဿရိယာ ဓံသတိ၊ ရညာ နာမ ဓမ္မိကေန ဘဝိတဗ္ဗန္တိ. အထဿ တသ္မိံ ခဏေ ပဏ္ဏာကာရတ္ထာယ မာတုလုင်္ဂံ အာဟရိံသု. ရာဇာ ‘‘သဟာယ၊ ဣမံ မာတုလုင်္ဂံ ခါဒါ’’တိ ဗောဓိသတ္တံ အာဟ. ဗောဓိသတ္တော တံ ဂဟေတွာ ‘‘မဟာရာဇ၊ ဣမံ ခါဒိတုံ အဇာနန္တာ တိတ္တကံ ဝါ ကရောန္တိ အမ္ဗိလံ ဝါ၊ ဇာနန္တာ ပန ပဏ္ဍိတာ တိတ္တကံ ဟာရေတွာ အမ္ဗိလံ အနီဟရိတွာ မာတုလုင်္ဂရသံ အနာသေတွာဝ ခါဒန္တီ’’တိ ရညော ဣမာယ ဥပမာယ ဓနသင်္ဃရဏူပါယံ ဒဿေန္တော ဒွေ ဂါထာ အဘာသိ –

၄. ‘‘ခရတ္တစံ ဗေလ္လံ ယထာပိ သတ္ထဝါ၊ အနာမသန္တောပိ ကရောတိ တိတ္တကံ၊

သမာဟရံ သာဒုံ ကရောတိ ပတ္ထိဝ၊ အသာဒုံ ကယိရာ တနုဗန္ဓမုဒ္ဓရံ.

၅. ‘‘ဧဝမ္ပိ ဂါမနိဂမေသု ပဏ္ဍိတော၊ အသာဟသံ ရာဇဓနာနိ သင်္ဃရံ၊

ဓမ္မာနုဝတ္တီ ပဋိပဇ္ဇမာနော၊ သ ဖာတိ ကယိရာ အဝိဟေဌယံ ပရ’’န္တိ.

တတ္ထ ခရတ္တစန္တိ ထဒ္ဓတစံ. ဗေလ္လန္တိ မာတုလုင်္ဂံ. ‘ဗေလ’’န္တိပိ ပါဌော၊ အယမေဝတ္ထော. သတ္ထဝါတိ သတ္ထကဟတ္ထော. အနာမသန္တောတိ ဗဟိတစံ တနုကမ္ပိ အတစ္ဆန္တော ဣဒံ ဖလံ တိတ္တကံ ကရောတိ. သမာဟရန္တိ သမာဟရန္တော ဗဟိတစံ တစ္ဆန္တော အန္တော စ အမ္ဗိလံ အနီဟရန္တော တံ သာဒုံ ကရောတိ. ပတ္ထိဝါတိ ရာဇာနံ အာလပတိ. တနုဗန္ဓမုဒ္ဓရန္တိ တနုကံ ပန တစံ ဥဒ္ဓရန္တော သဗ္ဗသော တိတ္တကဿ အနပနီတတ္တာ တံ အသာဒုမေဝ ကယိရာ. ဧဝန္တိ ဧဝံ ပဏ္ဍိတော ရာဇာပိ အသာဟသံ သာဟသိယာ တဏှာယ ဝသံ အဂစ္ဆန္တော အဂတိဂမနံ ပဟာယ ရဋ္ဌံ အပီဠေတွာ ဥပစိကာနံ ဝမ္မိကဝဍ္ဎနနိယာမေန မဓုကရာနံ ရေဏုံ ဂဟေတွာ မဓုကရဏနိယာမေန စ ဓနံ သင်္ဃရန္တော –

‘‘ဒါနံ သီလံ ပရိစ္စာဂံ၊ အဇ္ဇဝံ မဒ္ဒဝံ တပံ၊

အက္ကောဓံ အဝိဟိံသဉ္စ၊ ခန္တိဉ္စ အဝိရောဓန’’န္တိ. –

ဣတိ ဣမေသံ ဒသန္နံ ရာဇဓမ္မာနံ အနုဝတ္တနေန ဓမ္မာနုဝတ္တီ ဟုတွာ ပဋိပဇ္ဇမာနော သော အတ္တနော စ ပရေသဉ္စ ဖာတိံ ဝဍ္ဎိံ ကရေယျ ပရံ အဝိဟေဌေန္တောယေဝါတိ.

ရာဇာ ဗောဓိသတ္တေန သဒ္ဓိံ မန္တေန္တော ပေါက္ခရဏီတီရံ ဂန္တွာ သုပုပ္ဖိတံ ဗာလသူရိယဝဏ္ဏံ ဥဒကေန အနုပလိတ္တံ ပဒုမံ ဒိသွာ အာဟ – ‘‘သဟာယ၊ ဣမံ ပဒုမံ ဥဒကေ သဉ္ဇာတမေဝ ဥဒကေန အလိမ္ပမာနံ ဌိတ’’န္တိ. အထ နံ ဗောဓိသတ္တော ‘‘မဟာရာဇ၊ ရညာ နာမ ဧဝရူပေန ဘဝိတဗ္ဗ’’န္တိ ဩဝဒန္တော ဣမာ ဂါထာ အာဟ –

၆. ‘‘ဩဒါတမူလံ သုစိဝါရိသမ္ဘဝံ၊ ဇာတံ ယထာ ပေါက္ခရဏီသု အမ္ဗုဇံ၊

ပဒုမံ ယထာ အဂ္ဂိနိကာသိဖာလိမံ၊ န ကဒ္ဒမော န ရဇော န ဝါရိ လိမ္ပတိ.

၇. ‘‘ဧဝမ္ပိ ဝေါဟာရသုစိံ အသာဟသံ၊ ဝိသုဒ္ဓကမ္မန္တမပေတပါပကံ၊

န လိမ္ပတိ ကမ္မကိလေသ တာဒိသော၊ ဇာတံ ယထာ ပေါက္ခရဏီသု အမ္ဗုဇ’’န္တိ.

တတ္ထ ဩဒါတမူလန္တိ ပဏ္ဍရမူလံ. အမ္ဗုဇန္တိ ပဒုမဿေဝ ဝေဝစနံ. အဂ္ဂိနိကာသိဖာလိမန္တိ အဂ္ဂိနိကာသိနာ သူရိယေန ဖာလိတံ ဝိကသိတန္တိ အတ္ထော. န ကဒ္ဒမော န ရဇော န ဝါရိ လိမ္ပတီတိ နေဝ ကဒ္ဒမော န ရဇော န ဥဒကံ လိမ္ပတိ၊ န မက္ခေတီတိ အတ္ထော. ‘‘လိပ္ပတိ’’စ္စေဝ ဝါ ပါဌော၊ ဘုမ္မတ္ထေ ဝါ ဧတာနိ ပစ္စတ္တဝစနာနိ၊ ဧတေသု ကဒ္ဒမာဒီသု န လိပ္ပတိ၊ န အလ္လီယတီတိ အတ္ထော. ဝေါဟာရသုစိန္တိ ပေါရာဏကေဟိ ဓမ္မိကရာဇူဟိ လိခါပေတွာ ဌပိတဝိနိစ္ဆယဝေါဟာရေ သုစိံ၊ အဂတိဂမနံ ပဟာယ ဓမ္မေန ဝိနိစ္ဆယကာရကန္တိ အတ္ထော. အသာဟသန္တိ ဓမ္မိကဝိနိစ္ဆယေ ဌိတတ္တာယေဝ သာဟသိကကိရိယာယ ဝိရဟိတံ. ဝိသုဒ္ဓကမ္မန္တန္တိ တေနေဝ အသာဟသိကဋ္ဌေန ဝိသုဒ္ဓကမ္မန္တံ သစ္စဝါဒိံ နိက္ကောဓံ မဇ္ဈတ္တံ တုလာဘူတံ လောကဿ. အပေတပါပကန္တိ အပဂတပါပကမ္မံ. န လိမ္ပတိ ကမ္မကိလေသ တာဒိသောတိ တံ ရာဇာနံ ပါဏာတိပါတော အဒိန္နာဒါနံ ကာမေသုမိစ္ဆာစာရော မုသာဝါဒေါတိ အယံ ကမ္မကိလေသော န အလ္လီယတိ. ကိံကာရဏာ? တာဒိသော ဇာတံ ယထာ ပေါက္ခရဏီသု အမ္ဗုဇံ. တာဒိသော ဟိ ရာဇာ ယထာ ပေါက္ခရဏီသု ဇာတံ ပဒုမံ အနုပလိတ္တံ၊ ဧဝံ အနုပလိတ္တော နာမ ဟောတိ.

ရာဇာ ဗောဓိသတ္တဿ ဩဝါဒံ သုတွာ တတော ပဋ္ဌာယ ဓမ္မေန ရဇ္ဇံ ကာရေန္တော ဒါနာဒီနိ ပုညာနိ ကတွာ သဂ္ဂပရာယဏော အဟောသိ.

သတ္ထာ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ အာဟရိတွာ ဇာတကံ သမောဓာနေသိ – ‘‘တဒါ ရာဇာ အာနန္ဒော အဟောသိ၊ ပဏ္ဍိတာမစ္စော ပန အဟမေဝ အဟောသိ’’န္တိ.

ကုက္ကုဇာတကဝဏ္ဏနာ ပဌမာ.

[၃၉၇] ၂. မနောဇဇာတကဝဏ္ဏနာ

ယထာ စာပေါ နိန္နမတီတိ ဣဒံ သတ္ထာ ဝေဠုဝနေ ဝိဟရန္တော ဝိပက္ခသေဝကံ ဘိက္ခုံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ. ဝတ္ထု ပန ဟေဋ္ဌာ မဟိဠာမုခဇာတကေ (ဇာ. ၁.၁.၂၆) ဝိတ္ထာရိတမေဝ. တဒါ ပန သတ္ထာ ‘‘န၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣဒါနေဝ၊ ပုဗ္ဗေပေသ ဝိပက္ခသေဝကောယေဝါ’’တိ ဝတွာ အတီတံ အာဟရိ.

အတီတေ ဗာရာဏသိယံ ဗြဟ္မဒတ္တေ ရဇ္ဇံ ကာရေန္တေ ဗောဓိသတ္တော သီဟော ဟုတွာ သီဟိယာ သဒ္ဓိံ သံဝသန္တော ဒွေ ပေါတကေ လဘိ – ပုတ္တဉ္စ ဓီတရဉ္စ. ပုတ္တဿ မနောဇောတိ နာမံ အဟောသိ၊ သော ဝယပ္ပတ္တော ဧကံ သီဟပေါတိကံ ဂဏှိ. ဣတိ တေ ပဉ္စ ဇနာ အဟေသုံ. မနောဇော ဝနမဟိံသာဒယော ဝဓိတွာ မံသံ အာဟရိတွာ မာတာပိတရော စ ဘဂိနိဉ္စ ပဇာပတိဉ္စ ပေါသေတိ. သော ဧကဒိဝသံ ဂေါစရဘူမိယံ ဂိရိယံ နာမ သိင်္ဂါလံ ပလာယိတုံ အပ္ပဟောန္တံ ဥရေန နိပန္နံ ဒိသွာ ‘‘ကိံ၊ သမ္မာ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘ဥပဋ္ဌာတုကာမောမှိ၊ သာမီ’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘သာဓု၊ ဥပဋ္ဌဟဿူ’’တိ တံ ဂဟေတွာ အတ္တနော ဝသနဂုဟံ အာနေသိ. ဗောဓိသတ္တော တံ ဒိသွာ ‘‘တာတ မနောဇ၊ သိင်္ဂါလာ နာမ ဒုဿီလာ ပါပဓမ္မာ အကိစ္စေ နိယောဇေန္တိ၊ မာ ဧတံ အတ္တနော သန္တိကေ ကရီ’’တိ ဝါရေတုံ နာသက္ခိ.

အထေကဒိဝသံ သိင်္ဂါလော အဿမံသံ ခါဒိတုကာမော မနောဇံ အာဟ – ‘‘သာမိ၊ အမှေဟိ ဌပေတွာ အဿမံသံ အညံ အခါဒိတပုဗ္ဗံ နာမ နတ္ထိ၊ အဿံ ဂဏှိဿာမာ’’တိ. ‘‘ကဟံ ပန၊ သမ္မ၊ အဿာ ဟောန္တီ’’တိ? ‘‘ဗာရာဏသိယံ နဒီတီရေ’’တိ. သော တဿ ဝစနံ ဂဟေတွာ တေန သဒ္ဓိံ အဿာနံ နဒိယာ နှာနဝေလာယံ ဂန္တွာ ဧကံ အဿံ ဂဟေတွာ ပိဋ္ဌိယံ အာရောပေတွာ ဝေဂေန အတ္တနော ဂုဟာဒွါရမေဝ အာဂတော. အထဿ ပိတာ အဿမံသံ ခါဒိတွာ ‘‘တာတ၊ အဿာ နာမ ရာဇဘောဂါ၊ ရာဇာနော စ နာမ အနေကမာယာ ကုသလေဟိ ဓနုဂ္ဂဟေဟိ ဝိဇ္ဈာပေန္တိ၊ အဿမံသခါဒနသီဟာ နာမ ဒီဃာယုကာ န ဟောန္တိ၊ ဣတော ပဋ္ဌာယ မာ အဿံ ဂဏှီ’’တိ အာဟ. သော ပိတု ဝစနံ အကတွာ ဂဏှတေဝ. ‘‘သီဟော အဿေ ဂဏှာတီ’’တိ သုတွာ ရာဇာ အန္တောနဂရေယေဝ အဿာနံ ပေါက္ခရဏိံ ကာရာပေသိ. တတောပိ အာဂန္တွာ ဂဏှိယေဝ. ရာဇာ အဿသာလံ ကာရေတွာ အန္တောသာလာယမေဝ တိဏောဒကံ ဒါပေသိ. သီဟော ပါကာရမတ္ထကေန ဂန္တွာ အန္တောသာလာတောပိ ဂဏှိယေဝ.

ရာဇာ ဧကံ အက္ခဏဝေဓိံ ဓနုဂ္ဂဟံ ပက္ကောသာပေတွာ ‘‘သက္ခိဿသိ တာတ၊ သီဟံ ဝိဇ္ဈိတု’’န္တိ အာဟ. သော ‘‘သက္ကောမီ’’တိ ဝတွာ ပါကာရံ နိဿာယ သီဟဿ အာဂမနမဂ္ဂေ အဋ္ဋကံ ကာရေတွာ အဋ္ဌာသိ. သီဟော အာဂန္တွာ ဗဟိသုသာနေ သိင်္ဂါလံ ဌပေတွာ အဿဂဟဏတ္ထာယ နဂရံ ပက္ခန္ဒိ. ဓနုဂ္ဂဟော အာဂမနကာလေ ‘‘အတိတိခိဏော ဝေဂေါ’’တိ သီဟံ အဝိဇ္ဈိတွာ အဿံ ဂဟေတွာ ဂမနကာလေ ဂရုဘာရတာယ ဩလီနဝေဂံ သီဟံ တိခိဏေန နာရာစေန ပစ္ဆာဘာဂေ ဝိဇ္ဈိ. နာရာစော ပုရိမကာယေန နိက္ခမိတွာ အာကာသံ ပက္ခန္ဒိ. သီဟော ‘‘ဝိဒ္ဓေါသ္မီ’’တိ ဝိရဝိ. ဓနုဂ္ဂဟော တံ ဝိဇ္ဈိတွာ အသနိ ဝိယ ဇိယံ ပေါထေသိ. သိင်္ဂါလော သီဟဿ စ ဇိယာယ စ သဒ္ဒံ သုတွာ ‘‘သဟာယော မေ ဓနုဂ္ဂဟေန ဝိဇ္ဈိတွာ မာရိတော ဘဝိဿတိ၊ မတကေန ဟိ သဒ္ဓိံ ဝိဿာသော နာမ နတ္ထိ၊ ဣဒါနိ မမ ပကတိယာ ဝသနဝနမေဝ ဂမိဿာမီ’’တိ အတ္တနာဝ သဒ္ဓိံ သလ္လပန္တော ဒွေ ဂါထာ အဘာသိ –

၈. ‘‘ယထာ စာပေါ နိန္နမတိ၊ ဇိယာ စာပိ နိကူဇတိ၊

ဟညတေ နူန မနောဇော၊ မိဂရာဇာ သခါ မမ.

၉. ‘‘ဟန္ဒ ဒါနိ ဝနန္တာနိ၊ ပက္ကမာမိ ယထာသုခံ၊

နေတာဒိသာ သခါ ဟောန္တိ၊ လဗ္ဘာ မေ ဇီဝတော သခါ’’တိ.

တတ္ထ ယထာတိ ယေနာကာရေနေဝ စာပေါ နိန္နမတိ. ဟညတေ နူနာတိ နူန ဟညတိ. နေတာဒိသာတိ ဧဝရူပါ မတကာ သဟာယာ နာမ န ဟောန္တိ. လဗ္ဘာ မေတိ ဇီဝတော မမ သဟာယော နာမ သက္ကာ လဒ္ဓုံ.

သီဟောပိ ဧကဝေဂေန ဂန္တွာ အဿံ ဂုဟာဒွါရေ ပါတေတွာ သယမ္ပိ မရိတွာ ပတိ. အထဿ ဉာတကာ နိက္ခမိတွာ တံ လောဟိတမက္ခိတံ ပဟာရမုခေဟိ ပဂ္ဃရိတလောဟိတံ ပါပဇနသေဝိတာယ ဇီဝိတက္ခယံ ပတ္တံ အဒ္ဒသံသု၊ ဒိသွာ စဿ မာတာ ပိတာ ဘဂိနီ ပဇာပတီတိ ပဋိပါဋိယာ စတဿော ဂါထာ ဘာသိံသု –

၁၀. ‘‘န ပါပဇနသံသေဝီ၊ အစ္စန္တံ သုခမေဓတိ၊

မနောဇံ ပဿ သေမာနံ၊ ဂိရိယဿာနုသာသနီ.

၁၁. ‘‘န ပါပသမ္ပဝင်္ကေန၊ မာတာ ပုတ္တေန နန္ဒတိ၊

မနောဇံ ပဿ သေမာနံ၊ အစ္ဆန္နံ သမှိ လောဟိတေ.

၁၂. ‘‘ဧဝမာပဇ္ဇတေ ပေါသော၊ ပါပိယော စ နိဂစ္ဆတိ၊

ယော ဝေ ဟိတာနံ ဝစနံ၊ န ကရောတိ အတ္ထဒဿိနံ.

၁၃. ‘‘ဧဝဉ္စ သော ဟောတိ တတော စ ပါပိယော၊ ယော ဥတ္တမော အဓမဇနူပသေဝီ၊

ပဿုတ္တမံ အဓမဇနူပသေဝိတံ၊ မိဂါဓိပံ သရဝရဝေဂနိဒ္ဓုတ’’န္တိ.

တတ္ထ အစ္စန္တံ သုခမေဓတီတိ န စိရံ သုခံ လဘတိ. ဂိရိယဿာနုသာသနီတိ အယံ ဧဝရူပါ ဂိရိယဿာနုသာသနီတိ ဂရဟန္တော အာဟ. ပါပသမ္ပဝင်္ကေနာတိ ပါပေသု သမ္ပဝင်္ကေန ပါပသဟာယေန. အစ္ဆန္နန္တိ နိမုဂ္ဂံ. ပါပိယော စ နိဂစ္ဆတီတိ ပါပဉ္စ ဝိန္ဒတိ. ဟိတာနန္တိ အတ္ထကာမာနံ. အတ္ထဒဿိနန္တိ အနာဂတအတ္ထံ ပဿန္တာနံ. ပါပိယောတိ ပါပတရော. အဓမဇနူပသေဝီတိ အဓမဇနံ ဥပသေဝီ. ဥတ္တမန္တိ သရီရဗလေန ဇေဋ္ဌကံ.

ပစ္ဆိမာ အဘိသမ္ဗုဒ္ဓဂါထာ –

၁၄. ‘‘နိဟီယတိ ပုရိသော နိဟီနသေဝီ၊ န စ ဟာယေထ ကဒါစိ တုလျသေဝီ၊

သေဋ္ဌမုပဂမံ ဥဒေတိ ခိပ္ပံ၊ တသ္မာတ္တနာ ဥတ္တရိတရံ ဘဇေထာ’’တိ.

တတ္ထ နိဟီယတီတိ ဘိက္ခဝေ၊ နိဟီနသေဝီ နာမ မနောဇော သီဟော ဝိယ နိဟီယတိ ပရိဟာယတိ ဝိနာသံ ပါပုဏာတိ. တုလျသေဝီတိ သီလာဒီဟိ အတ္တနာ သဒိသံ သေဝမာနော န ဟာယတိ၊ ဝဍ္ဎိယေဝ ပနဿ ဟောတိ. သေဋ္ဌမုပဂမန္တိ သီလာဒီဟိ ဥတ္တရိတရံယေဝ ဥပဂစ္ဆန္တော. ဥဒေတိ ခိပ္ပန္တိ သီဃမေဝ သီလာဒီဟိ ဂုဏေဟိ ဥဒေတိ၊ ဝုဒ္ဓိံ ဥပဂစ္ဆတီတိ.

သတ္ထာ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ အာဟရိတွာ သစ္စာနိ ပကာသေတွာ ဇာတကံ သမောဓာနေသိ၊ သစ္စပရိယောသာနေ ဝိပက္ခသေဝကော သောတာပတ္တိဖလေ ပတိဋ္ဌဟိ.

တဒါ သိင်္ဂါလော ဒေဝဒတ္တော အဟောသိ၊ မနောဇော ဝိပက္ခသေဝကော၊ ဘဂိနီ ဥပ္ပလဝဏ္ဏာ၊ ဘရိယာ ခေမာ ဘိက္ခုနီ၊ မာတာ ရာဟုလမာတာ၊ ပိတာ သီဟရာဇာ ပန အဟမေဝ အဟောသိန္တိ.

မနောဇဇာတကဝဏ္ဏနာ ဒုတိယာ.

[၃၉၈] ၃. သုတနုဇာတကဝဏ္ဏနာ

ရာဇာ တေ ဘတ္တန္တိ ဣဒံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော မာတုပေါသကဘိက္ခုံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ. ဝတ္ထု သာမဇာတကေ (ဇာ. ၂.၂၂.၂၉၆ အာဒယော) အာဝိ ဘဝိဿတိ.

အတီတေ ဗာရာဏသိယံ ဗြဟ္မဒတ္တေ ရဇ္ဇံ ကာရေန္တေ ဗောဓိသတ္တော ဒုဂ္ဂတဂဟပတိကုလေ နိဗ္ဗတ္တိ၊ သုတနူတိဿ နာမံ အကံသု. သော ဝယပ္ပတ္တော ဘတိံ ကတွာ မာတာပိတရော ပေါသေတွာ ပိတရိ ကာလကတေ မာတရံ ပေါသေတိ. တသ္မိံ ပန ကာလေ ဗာရာဏသိရာဇာ မိဂဝိတ္တကော အဟောသိ. သော ဧကဒိဝသံ မဟန္တေန ပရိဝါရေန ယောဇနဒွိယောဇနမတ္တံ အရညံ ပဝိသိတွာ ‘‘ယဿ ဌိတဋ္ဌာနေန မိဂေါ ပလာယတိ၊ သော ဣမံ နာမ ဇိတော’’တိ သဗ္ဗေသံ အာရောစာပေသိ. အမစ္စာ ရညော ဓုဝမဂ္ဂဋ္ဌာနေ ကောဋ္ဌကံ ဆာဒေတွာ အဒံသု. မနုဿေဟိ မိဂါနံ ဝသနဋ္ဌာနာနိ ပရိဝါရေတွာ ဥန္နာဒေန္တေဟိ ဥဋ္ဌာပိတေသု မိဂေသု ဧကော ဧဏိမိဂေါ ရညော ဌိတဋ္ဌာနံ ပဋိပဇ္ဇိ. ရာဇာ ‘‘တံ ဝိဇ္ဈိဿာမီ’’တိ သရံ ခိပိ. ဥဂ္ဂဟိတမာယော မိဂေါ သရံ မဟာဖာသုကာဘိမုခံ အာဂစ္ဆန္တံ ဉတွာ ပရိဝတ္တိတွာ သရေန ဝိဒ္ဓေါ ဝိယ ဟုတွာ ပတိ. ရာဇာ ‘‘မိဂေါ မေ ဝိဒ္ဓေါ’’တိ ဂဟဏတ္ထာယ ဓာဝိ. မိဂေါ ဥဋ္ဌာယ ဝါတဝေဂေန ပလာယိ၊ အမစ္စာဒယော ရာဇာနံ အဝဟသိံသု. သော မိဂံ အနုဗန္ဓိတွာ ကိလန္တကာလေ ခဂ္ဂေန ဒွိဓာ ဆိန္ဒိတွာ ဧကသ္မိံ ဒဏ္ဍကေ လဂ္ဂိတွာ ကာဇံ ဝဟန္တော ဝိယ အာဂစ္ဆန္တော ‘‘ထောကံ ဝိဿမိဿာမီ’’တိ မဂ္ဂသမီပေ ဌိတံ ဝဋရုက္ခံ ဥပဂန္တွာ နိပဇ္ဇိတွာ နိဒ္ဒံ ဩက္ကမိ.

တသ္မိံ ပန ဝဋရုက္ခေ နိဗ္ဗတ္တော မဃဒေဝေါ နာမ ယက္ခော တတ္ထ ပဝိဋ္ဌေ ဝေဿဝဏဿ သန္တိကာ ခါဒိတုံ လဘိ. သော ရာဇာနံ ဥဋ္ဌာယ ဂစ္ဆန္တံ ‘‘တိဋ္ဌ ဘက္ခောသိ မေ’’တိ ဟတ္ထေ ဂဏှိ. ‘‘တွံ ကောနာမောသီ’’တိ? ‘‘အဟံ ဣဓ နိဗ္ဗတ္တယက္ခော၊ ဣမံ ဌာနံ ပဝိဋ္ဌကေ ခါဒိတုံ လဘာမီ’’တိ. ရာဇာ သတိံ ဥပဋ္ဌပေတွာ ‘‘ကိံ အဇ္ဇေဝ မံ ခါဒိဿသိ၊ ဥဒါဟု နိဗဒ္ဓံ ခါဒိဿသီ’’တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘လဘန္တော နိဗဒ္ဓံ ခါဒိဿာမီ’’တိ. ရာဇာ ‘‘ဣမံ အဇ္ဇ မိဂံ ခါဒိတွာ မံ ဝိဿဇ္ဇေဟိ၊ အဟံ တေ သွေ ပဋ္ဌာယ ဧကာယ ဘတ္တပါတိယာ သဒ္ဓိံ ဧကံ မနုဿံ ပေသေဿာမီ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ အပ္ပမတ္တော ဟောဟိ၊ အပေသိတဒိဝသေ တညေဝ ခါဒိဿာမီ’’တိ. ‘‘အဟံ ဗာရာဏသိရာဇာ၊ မယှံ အဝိဇ္ဇမာနံ နာမ နတ္ထီ’’တိ. ယက္ခော ပဋိညံ ဂဟေတွာ တံ ဝိဿဇ္ဇေသိ. သော နဂရံ ပဝိသိတွာ တမတ္ထံ ဧကဿ အတ္ထစရကဿ အမစ္စဿ ကထေတွာ ‘‘ဣဒါနိ ကိံ ကာတဗ္ဗ’’န္တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘ဒိဝသပရိစ္ဆေဒေါ ကတော၊ ဒေဝါ’’တိ? ‘‘န ကတော’’တိ. ‘‘အယုတ္တံ ဝေါ ကတံ၊ ဧဝံ သန္တေပိ မာ စိန္တယိတ္ထ၊ ဗဟူ ဗန္ဓနာဂါရေ မနုဿာ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ တွံ ဧတံ ကမ္မံ ကရ၊ မယှံ ဇီဝိတံ ဒေဟီ’’တိ.

အမစ္စော ‘‘သာဓူ’’တိ သမ္ပဋိစ္ဆိတွာ ဒေဝသိကံ ဗန္ဓနာဂါရတော မနုဿံ နီဟရိတွာ ဘတ္တပါတိံ ဂဟေတွာ ကဉ္စိ အဇာနာပေတွာဝ ယက္ခဿ ပေသေသိ. ယက္ခော ဘတ္တံ ဘုဉ္ဇိတွာ မနုဿံ ခါဒတိ. အပရဘာဂေ ဗန္ဓနာဂါရာနိ နိမ္မနုဿာနိ ဇာတာနိ. ရာဇာ ဘတ္တဟာရကံ အလဘန္တော မရဏဘယေန ကမ္ပိ. အထ နံ အမစ္စော အဿာသေတွာ ‘‘ဒေဝ၊ ဇီဝိတာသာတော ဓနာသာဝ ဗလဝတရာ၊ ဟတ္ထိက္ခန္ဓေ သဟဿဘဏ္ဍိကံ ဌပေတွာ ‘ကော ဣမံ ဓနံ ဂဟေတွာ ယက္ခဿ ဘတ္တံ အာဒါယ ဂမိဿတီ’တိ ဘေရိံ စရာပေမာ’’တိ ဝတွာ တထာ ကာရေသိ. အထ တံ သုတွာ ဗောဓိသတ္တော စိန္တေသိ ‘‘အဟံ ဘတိယာ မာသကဍ္ဎမာသကံ သင်္ဃရိတွာ ကိစ္ဆေန မာတရံ ပေါသေမိ၊ ဣမံ ဓနံ ဂဟေတွာ မာတု ဒတွာ ယက္ခဿ သန္တိကံ ဂမိဿာမိ၊ သစေ ယက္ခံ ဒမေတုံ သက္ခိဿာမိ၊ ဣစ္စေတံ ကုသလံ၊ နော စေ သက္ခိဿာမိ၊ မာတာ မေ သုခံ ဇီဝိဿတီ’’တိ. သော တမတ္ထံ မာတု အာရောစေတွာ ‘‘အလံ တာတ၊ န မမ အတ္ထော ဓနေနာ’’တိ ဒွေ ဝါရေ ပဋိက္ခိပိတွာ တတိယဝါရေ တံ အနာပုစ္ဆိတွာဝ ‘‘အာဟရထ၊ အယျ၊ သဟဿံ၊ အဟံ ဘတ္တံ ဟရိဿာမီ’’တိ သဟဿံ ဂဟေတွာ မာတု ဒတွာ ‘‘အမ္မ၊ မာ စိန္တယိ၊ အဟံ ယက္ခံ ဒမေတွာ မဟာဇနဿ သောတ္ထိံ ကရိဿာမိ၊ အဇ္ဇေဝ တဝ အဿုကိလိန္နမုခံ ဟာသာပေန္တောဝ အာဂစ္ဆိဿာမီ’’တိ မာတရံ ဝန္ဒိတွာ ရာဇပုရိသေဟိ သဒ္ဓိံ ရညော သန္တိကံ ဂန္တွာ ဝန္ဒိတွာ အဋ္ဌာသိ.

တတော ရညာ ‘‘တာတ၊ တွံ ဘတ္တံ ဟရိဿသီ’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘အာမ၊ ဒေဝါ’’တိ အာဟ. ‘‘ကိံ တေ လဒ္ဓုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ? ‘‘တုမှာကံ သုဝဏ္ဏပါဒုကာ၊ ဒေဝါ’’တိ. ‘‘ကိံကာရဏာ’’တိ? ‘‘ဒေဝ၊ သော ယက္ခော အတ္တနော ရုက္ခမူလေ ဘူမိယံ ဌိတကေ ခါဒိတုံ လဘတိ၊ အဟံ ဧတဿ သန္တကဘူမိယံ အဋ္ဌတွာ ပါဒုကာသု ဌဿာမီ’’တိ. ‘‘အညံ ကိံ လဒ္ဓုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ? ‘‘တုမှာကံ ဆတ္တံ၊ ဒေဝါ’’တိ. ‘‘ဣဒံ ကိမတ္ထာယာ’’တိ? ‘‘ဒေဝ၊ ယက္ခော အတ္တနော ရုက္ခစ္ဆာယာယ ဌိတကေ ခါဒိတုံ လဘတိ၊ အဟံ တဿ ရုက္ခစ္ဆာယာယ အဋ္ဌတွာ ဆတ္တစ္ဆာယာယ ဌဿာမီ’’တိ. ‘‘အညံ ကိံ လဒ္ဓုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ. ‘‘တုမှာကံ ခဂ္ဂံ၊ ဒေဝါ’’တိ. ‘‘ဣမိနာ ကော အတ္ထော’’တိ? ‘‘ဒေဝ၊ အမနုဿာပိ အာဝုဓဟတ္ထာနံ ဘာယန္တိယေဝါ’’တိ. ‘‘အညံ ကိံ လဒ္ဓုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ? ‘‘သုဝဏ္ဏပါတိံ ပူရေတွာ တုမှာကံ ဘုဉ္ဇနကဘတ္တံ ဒေထ၊ ဒေဝါ’’တိ. ‘‘ကိံကာရဏာ၊ တာတာ’’တိ? ‘‘ဒေဝ၊ မာဒိသဿ နာမ ပဏ္ဍိတဿ ပုရိသဿ မတ္တိကပါတိယာ လူခဘောဇနံ ဟရိတုံ အနနုစ္ဆဝိက’’န္တိ. ‘‘သာဓု၊ တာတာ’’တိ ရာဇာ သဗ္ဗံ ဒါပေတွာ တဿ ဝေယျာဝစ္စကရေ ပဋိပါဒေသိ.

ဗောဓိသတ္တော ‘‘မဟာရာဇ၊ မာ ဘာယိတ္ထ၊ အဇ္ဇာဟံ ယက္ခံ ဒမေတွာ တုမှာကံ သောတ္ထိံ ကတွာ အာဂမိဿာမီ’’တိ ရာဇာနံ ဝန္ဒိတွာ ဥပကရဏာနိ ဂါဟာပေတွာ တတ္ထ ဂန္တွာ မနုဿေ ရုက္ခဿာဝိဒူရေ ဌပေတွာ သုဝဏ္ဏပါဒုကံ အာရုယှ ခဂ္ဂံ သန္နယှိတွာ သေတစ္ဆတ္တံ မတ္ထကေ ကတွာ ကဉ္စနပါတိယာ ဘတ္တံ ဂဟေတွာ ယက္ခဿ သန္တိကံ ပါယာသိ. ယက္ခော မဂ္ဂံ ဩလောကေန္တော တံ ဒိသွာ ‘‘အယံ ပုရိသော န အညေသု ဒိဝသေသု အာဂမနနိယာမေန ဧတိ၊ ကိံ နု ခေါ ကာရဏ’’န္တိ စိန္တေသိ. ဗောဓိသတ္တောပိ ရုက္ခသမီပံ ဂန္တွာ အသိတုဏ္ဍေန ဘတ္တပါတိံ အန္တောဆာယာယ ကရိတွာ ဆာယာယ ပရိယန္တေ ဌိတော ပဌမံ ဂါထမာဟ.

၁၅. ‘‘ရာဇာ တေ ဘတ္တံ ပါဟေသိ၊ သုစိံ မံသူပသေစနံ၊

မဃဒေဝသ္မိံ အဓိဝတ္ထေ၊ ဧဟိ နိက္ခမ္မ ဘုဉ္ဇသူ’’တိ.

တတ္ထ ပါဟေသီတိ ပဟိဏိ. မဃဒေဝသ္မိံ အဓိဝတ္ထေတိ မဃဒေဝေါတိ ဝဋရုက္ခော ဝုစ္စတိ၊ တသ္မိံ အဓိဝတ္ထေတိ ဒေဝတံ အာလပတိ.

တံ သုတွာ ယက္ခော ‘‘ဣမံ ပုရိသံ ဝဉ္စေတွာ အန္တောဆာယာယ ပဝိဋ္ဌံ ခါဒိဿာမီ’’တိ စိန္တေတွာ ဒုတိယံ ဂါထမာဟ –

၁၆. ‘‘ဧဟိ မာဏဝ ဩရေန၊ ဘိက္ခမာဒါယ သူပိတံ၊

တွဉ္စ မာဏဝ ဘိက္ခာ စ၊ ဥဘော ဘက္ခာ ဘဝိဿထာ’’တိ.

တတ္ထ ဘိက္ခန္တိ မမ နိဗဒ္ဓဘိက္ခံ. သူပိတန္တိ သူပသမ္ပန္နံ.

တတော ဗောဓိသတ္တော ဒွေ ဂါထာ အဘာသိ –

၁၇. ‘‘အပ္ပကေန တုဝံ ယက္ခ၊ ထုလ္လမတ္ထံ ဇဟိဿသိ၊

ဘိက္ခံ တေ နာဟရိဿန္တိ၊ ဇနာ မရဏသညိနော.

၁၈. ‘‘လဒ္ဓါယ ယက္ခာ တဝ နိစ္စဘိက္ခံ၊ သုစိံ ပဏီတံ ရသသာ ဥပေတံ၊

ဘိက္ခဉ္စ တေ အာဟရိယော နရော ဣဓ၊ သုဒုလ္လဘော ဟေဟိတိ ဘက္ခိတေ မယီ’’တိ.

တတ္ထ ထုလ္လမတ္ထန္တိ အပ္ပကေန ကာရဏေန မဟန္တံ အတ္ထံ ဇဟိဿသီတိ ဒဿေတိ. နာဟရိဿန္တီတိ ဣတော ပဋ္ဌာယ မရဏသညိနော ဟုတွာ န အာဟရိဿန္တိ၊ အထ တွံ မိလာတသာခေါ ဝိယ ရုက္ခော နိရာဟာရော ဒုဗ္ဗလော ဘဝိဿသီတိ. လဒ္ဓါယန္တိ လဒ္ဓအယံ လဒ္ဓါဂမနံ. ဣဒံ ဝုတ္တံ ဟောတိ – သမ္မ ယက္ခ၊ ယံ အဟံ အဇ္ဇ အာဟရိံ၊ ဣဒံ တဝ နိစ္စဘိက္ခံ သုစိံ ပဏီတံ ဥတ္တမံ ရသေန ဥပေတံ လဒ္ဓါဂမနံ ဒေဝသိကံ တေ အာဂစ္ဆိဿတိ. အာဟရိယောတိ အာဟရဏကော. ဣဒံ ဝုတ္တံ ဟောတိ – ‘‘သစေ တွံ ဣမံ ဘိက္ခံ ဂဟေတွာ အာဂတံ မံ ဘက္ခသိ၊ အထေဝံ မယိ ဘက္ခိတေ ဘိက္ခဉ္စ တေ အာဟရဏကော အညော နရော ဣဓ သုဒုလ္လဘော ဘဝိဿတိ. ကိံကာရဏာ? မာဒိသော ဟိ ဗာရာဏသိယံ အညော ပဏ္ဍိတမနုဿော နာမ နတ္ထိ၊ မယိ ပန ခါဒိတေ သုတနုပိ နာမ ယက္ခေန ခါဒိတော၊ အညဿ ကဿ သော လဇ္ဇိဿတီ’’တိ ဘတ္တာဟရဏကံ န လဘိဿသိ၊ အထ တေ ဣတော ပဋ္ဌာယ ဘောဇနံ ဒုလ္လဘံ ဘဝိဿတိ၊ အမှာကမ္ပိ ရာဇာနံ ဂဏှိတုံ န လဘိဿသိ. ကသ္မာ? ရုက္ခတော ဗဟိဘာဝေန. သစေ ပနိဒံ ဘတ္တံ ဘုဉ္ဇိတွာ မံ ပဟိဏိဿသိ၊ အဟံ တေ ရညော ကထေတွာ နိဗဒ္ဓံ ဘတ္တံ ပေသေဿာမိ၊ အတ္တာနမ္ပိ စ တေ ခါဒိတုံ န ဒဿာမိ၊ အဟမ္ပိ တဝ သန္တိကေ ဌာနေ န ဌဿာမိ၊ ပါဒုကာသု ဌဿာမိ၊ ရုက္ခစ္ဆာယာယမ္ပိ တေ န ဌဿာမိ၊ အတ္တနော ဆတ္တစ္ဆာယာယမေဝ ဌဿာမိ၊ သစေ ပန မယာ သဒ္ဓိံ ဝိရုဇ္ဈိဿသိ၊ ခဂ္ဂေန တံ ဒွိဓာ ဘိန္ဒိဿာမိ၊ အဟဉှိ အဇ္ဇ ဧတဒတ္ထမေဝ သဇ္ဇော ဟုတွာ အာဂတောတိ. ဧဝံ ကိရ နံ မဟာသတ္တော တဇ္ဇေသိ.

ယက္ခော ‘‘ယုတ္တရူပံ မာဏဝေါ ဝဒတီ’’တိ သလ္လက္ခေတွာ ပသန္နစိတ္တော ဒွေ ဂါထာ အဘာသိ –

၁၉. ‘‘မမေဝ သုတနော အတ္ထော၊ ယထာ ဘာသသိ မာဏဝ၊

မယာ တွံ သမနုညာတော၊ သောတ္ထိံ ပဿာဟိ မာတရံ.

၂၀. ‘‘ခဂ္ဂံ ဆတ္တဉ္စ ပါတိဉ္စ၊ ဂစ္ဆမာဒါယ မာဏဝ၊

သောတ္ထိံ ပဿတု တေ မာတာ၊ တွဉ္စ ပဿာဟိ မာတရ’’န္တိ.

တတ္ထ သုတနောတိ ဗောဓိသတ္တံ အာလပတိ. ယထာ ဘာသသီတိ ယထာ တွံ ဘာသသိ၊ တထာ ယော ဧသ တယာ ဘာသိတော အတ္ထော၊ ဧသော မမေဝတ္ထော၊ မယှမေဝ ဝဍ္ဎီတိ.

ယက္ခဿ ကထံ သုတွာ ဗောဓိသတ္တော ‘‘မမ ကမ္မံ နိပ္ဖန္နံ၊ ဒမိတော မေ ယက္ခော၊ ဗဟုဉ္စ ဓနံ လဒ္ဓံ၊ ရညော စ ဝစနံ ကတ’’န္တိ တုဋ္ဌစိတ္တော ယက္ခဿ အနုမောဒနံ ကရောန္တော ဩသာနဂါထမာဟ –

၂၁. ‘‘ဧဝံ ယက္ခ သုခီ ဟောဟိ၊ သဟ သဗ္ဗေဟိ ဉာတိဘိ၊

ဓနဉ္စ မေ အဓိဂတံ၊ ရညော စ ဝစနံ ကတ’’န္တိ. –

ဝတွာ စ ပန ယက္ခံ အာမန္တေတွာ ‘‘သမ္မ၊ တွံ ပုဗ္ဗေ အကုသလကမ္မံ ကတွာ ကက္ခဠော ဖရုသော ပရေသံ လောဟိတမံသဘက္ခော ယက္ခော ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တော၊ ဣတော ပဋ္ဌာယ ပါဏာတိပါတာဒီနိ မာ ကရီ’’တိ သီလေ စ အာနိသံသံ၊ ဒုဿီလျေ စ အာဒီနဝံ ကထေတွာ ယက္ခံ ပဉ္စသု သီလေသု ပတိဋ္ဌာပေတွာ ‘‘ကိံ တေ အရညဝါသေန၊ ဧဟိ နဂရဒွါရေ တံ နိသီဒါပေတွာ အဂ္ဂဘတ္တလာဘိံ ကရောမီ’’တိ ယက္ခေန သဒ္ဓိံ နိက္ခမိတွာ ခဂ္ဂါဒီနိ ယက္ခံ ဂါဟာပေတွာ ဗာရာဏသိံ အဂမာသိ. ‘‘သုတနု မာဏဝေါ ယက္ခံ ဂဟေတွာ ဧတီ’’တိ ရညော အာရောစေသုံ. ရာဇာ အမစ္စပရိဝုတော ဗောဓိသတ္တဿ ပစ္စုဂ္ဂမနံ ကတွာ ယက္ခံ နဂရဒွါရေ နိသီဒါပေတွာ အဂ္ဂဘတ္တလာဘိနံ ကတွာ နဂရံ ပဝိသိတွာ ဘေရိံ စရာပေတွာ နာဂရေ သန္နိပါတာပေတွာ ဗောဓိသတ္တဿ ဂုဏံ ကထေတွာ သေနာပတိဋ္ဌာနံ အဒါသိ. အယဉ္စ ဗောဓိသတ္တဿ ဩဝါဒေ ဌတွာ ဒါနာဒီနိ ပုညာနိ ကတွာ သဂ္ဂပရာယဏော အဟောသိ.

သတ္ထာ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ အာဟရိတွာ သစ္စာနိ ပကာသေတွာ ဇာတကံ သမောဓာနေသိ၊ သစ္စပရိယောသာနေ မာတုပေါသကဘိက္ခု သောတာပတ္တိဖလေ ပတိဋ္ဌဟိ. တဒါ ယက္ခော အင်္ဂုလိမာလော အဟောသိ၊ ရာဇာ အာနန္ဒော၊ မာဏဝေါ ပန အဟမေဝ အဟောသိန္တိ.

သုတနုဇာတကဝဏ္ဏနာ တတိယာ.

[၃၉၉] ၄. မာတုပေါသကဂိဇ္ဈဇာတကဝဏ္ဏနာ

တေ ကထံ နု ကရိဿန္တီတိ ဣဒံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော ဧကံ မာတုပေါသကဘိက္ခုံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ. ဝတ္ထု သာမဇာတကေ (ဇာ. ၂.၂၂.၂၉၆ အာဒယော) အာဝိ ဘဝိဿတိ.

အတီတေ ဗာရာဏသိယံ ဗြဟ္မဒတ္တေ ရဇ္ဇံ ကာရေန္တေ ဗောဓိသတ္တော ဂိဇ္ဈယောနိယံ နိဗ္ဗတ္တိတွာ ဝယပ္ပတ္တော ဝုဒ္ဓေ ပရိဟီနစက္ခုကေ မာတာပိတရော ဂိဇ္ဈဂုဟာယံ ဌပေတွာ ဂေါမံသာဒီနိ အာဟရိတွာ ပေါသေသိ. တသ္မိံ ကာလေ ဗာရာဏသိယံ သုသာနေ ဧကော နေသာဒေါ အနိယမေတွာ ဂိဇ္ဈာနံ ပါသေ ဩဍ္ဍေသိ. အထေကဒိဝသံ ဗောဓိသတ္တော ဂေါမံသာဒိံ ပရိယေသန္တော သုသာနံ ပဝိဋ္ဌော ပါဒေန ပါသေ ဗဇ္ဈိတွာ အတ္တနော န စိန္တေသိ၊ ဝုဒ္ဓေ ပရိဟီနစက္ခုကေ မာတာပိတရော အနုဿရိတွာ ‘‘ကထံ နု ခေါ မေ မာတာပိတရော ယာပေဿန္တိ၊ မမ ဗဒ္ဓဘာဝမ္ပိ အဇာနန္တာ အနာထာ နိပ္ပစ္စယာ ပဗ္ဗတဂုဟာယမေဝ သုဿိတွာ မရိဿန္တိ မညေ’’တိ ဝိလပန္တော ပဌမံ ဂါထမာဟ –

၂၂. ‘‘တေ ကထံ နု ကရိဿန္တိ၊ ဝုဒ္ဓါ ဂိရိဒရီသယာ၊

အဟံ ဗဒ္ဓေါသ္မိ ပါသေန၊ နိလီယဿ ဝသံ ဂတော’’တိ.

တတ္ထ နိလီယဿာတိ ဧဝံနာမကဿ နေသာဒပုတ္တဿ.

အထ နေသာဒပုတ္တော ဂိဇ္ဈရာဇဿ ပရိဒေဝိတသဒ္ဒံ သုတွာ ဒုတိယံ ဂါထမာဟ –

၂၃. ‘‘ကိံ ဂိဇ္ဈ ပရိဒေဝသိ၊ ကာ နု တေ ပရိဒေဝနာ၊

န မေ သုတော ဝါ ဒိဋ္ဌော ဝါ၊ ဘာသန္တော မာနုသိံ ဒိဇော’’တိ.

ဂိဇ္ဈော အာဟ –

၂၄. ‘‘ဘရာမိ မာတာပိတရော၊ ဝုဒ္ဓေ ဂိရိဒရီသယေ၊

တေ ကထံ နု ကရိဿန္တိ၊ အဟံ ဝသံ ဂတော တဝါ’’တိ.

နေသာဒေါ အာဟ –

၂၅. ‘‘ယံ နု ဂိဇ္ဈော ယောဇနသတံ၊ ကုဏပါနိ အဝေက္ခတိ၊

ကသ္မာ ဇာလဉ္စ ပါသဉ္စ၊ အာသဇ္ဇာပိ န ဗုဇ္ဈသီ’’တိ.

ဂိဇ္ဈရာဇာ အာဟ –

၂၆. ‘‘ယဒါ ပရာဘဝေါ ဟောတိ၊ ပေါသော ဇီဝိတသင်္ခယေ၊

အထ ဇာလဉ္စ ပါသဉ္စ၊ အာသဇ္ဇာပိ န ဗုဇ္ဈတီ’’တိ.

၂၇. ‘‘ဘရဿု မာတာပိတရော၊ ဝုဒ္ဓေ ဂိရိဒရီသယေ၊

မယာ တွံ သမနုညာတော၊ သောတ္ထိံ ပဿာဟိ ဉာတကေ.

၂၈. ‘‘ဧဝံ လုဒ္ဒက နန္ဒဿု၊ သဟ သဗ္ဗေဟိ ဉာတိဘိ၊

ဘရိဿံ မာတာပိတရော၊ ဝုဒ္ဓေ ဂိရိဒရီသယေ’’တိ. –

နေသာဒပုတ္တေန ဒုတိယာ၊ ဂိဇ္ဈေန တတိယာတိ ဣမာ ဂါထာ ပဋိပါဋိယာ ဝုတ္တာ.

တတ္ထ ယံ နူတိ ယံ နု ဧတံ လောကေ ကထီယတိ. ဂိဇ္ဈော ယောဇနသတံ၊ ကုဏပါနိ အဝေက္ခတီတိ ယောဇနသတံ အတိက္ကမ္မ ဌိတာနိပိ ကုဏပါနိ ပဿတိ၊ တံ ယဒိ တထံ၊ အထ ကသ္မာ တွံ ဣမံ ဇာလဉ္စ ပါသဉ္စ အာသဇ္ဇာပိ န ဗုဇ္ဈသိ၊ သန္တိကံ အာဂန္တွာပိ န ဇာနာသီတိ.

ပရာဘဝေါတိ ဝိနာသော. ဘရဿူတိ ဣဒံ သော ဗောဓိသတ္တဿ ဓမ္မကထံ သုတွာ ‘‘ပဏ္ဍိတော ဂိဇ္ဈရာဇာ ပရိဒေဝန္တော န အတ္တနော ပရိဒေဝတိ၊ မာတာပိတူနံ ပရိဒေဝတိ၊ နာယံ မာရေတုံ ယုတ္တော’’တိ တုဿိတွာ အာဟ၊ ဝတွာ စ ပန ပိယစိတ္တေန မုဒုစိတ္တေန ပါသံ မောစေသိ.

အထဿ ဗောဓိသတ္တော မရဏမုခါ ပမုတ္တော သုခိတော အနုမောဒနံ ကရောန္တော ဩသာနဂါထံ ဝတွာ မုခပူရံ မံသံ အာဒါယ မာတာပိတူနံ အဒါသိ.

သတ္ထာ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ အာဟရိတွာ သစ္စာနိ ပကာသေတွာ ဇာတကံ သမောဓာနေသိ၊ သစ္စပရိယောသာနေ မာတုပေါသကဘိက္ခု သောတာပတ္တိဖလေ ပတိဋ္ဌဟိ.

တဒါ နေသာဒပုတ္တော ဆန္နော အဟောသိ၊ မာတာပိတရော မဟာရာဇကုလာနိ၊ ဂိဇ္ဈရာဇာ ပန အဟမေဝ အဟောသိန္တိ.

မာတုပေါသကဂိဇ္ဈဇာတကဝဏ္ဏနာ စတုတ္ထာ.

[၄၀၀] ၅. ဒဗ္ဘပုပ္ဖဇာတကဝဏ္ဏနာ

အနုတီရစာရီ ဘဒ္ဒန္တေတိ ဣဒံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော ဥပနန္ဒံ သကျပုတ္တံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ. သော ဟိ သာသနေ ပဗ္ဗဇိတွာ အပ္ပိစ္ဆတာဒိဂုဏေ ပဟာယ မဟာတဏှော အဟောသိ. ဝဿူပနာယိကာယ ဒွေ တယော ဝိဟာရေ ပရိဂ္ဂဟေတွာ ဧကသ္မိံ ဆတ္တံ ဝါ ဥပါဟနံ ဝါ ဧကသ္မိံ ကတ္တရယဋ္ဌိံ ဝါ ဥဒကတုမ္ဗံ ဝါ ဌပေတွာ ဧကသ္မိံ သယံ ဝသတိ. သော ဧကသ္မိံ ဇနပဒဝိဟာရေ ဝဿံ ဥပဂန္တွာ ‘‘ဘိက္ခူဟိ နာမ အပ္ပိစ္ဆေဟိ ဘဝိတဗ္ဗ’’န္တိ အာကာသေ စန္ဒံ ဥဋ္ဌာပေန္တော ဝိယ ဘိက္ခူနံ ပစ္စယသန္တောသဒီပကံ အရိယဝံသပဋိပဒံ ကထေသိ. တံ သုတွာ ဘိက္ခူ မနာပါနိ ပတ္တစီဝရာနိ ဆဍ္ဍေတွာ မတ္တိကာပတ္တာနိ စေဝ ပံသုကူလစီဝရာနိ စ ဂဏှိံသု. သော တာနိ အတ္တနော ဝသနဋ္ဌာနေ ဌပေတွာ ဝုတ္ထဝဿော ပဝါရေတွာ ယာနကံ ပူရေတွာ ဇေတဝနံ ဂစ္ဆန္တော အန္တရာမဂ္ဂေ ဧကဿ အရညဝိဟာရဿ ပိဋ္ဌိဘာဂေ ပါဒေ ဝလ္လိယာ ပလိဗုဒ္ဓေါ ‘‘အဒ္ဓါ ဧတ္ထ ကိဉ္စိ လဒ္ဓဗ္ဗံ ဘဝိဿတီ’’တိ တံ ဝိဟာရံ ပါဝိသိ. တတ္ထ ပန ဒွေ မဟလ္လကာ ဘိက္ခူ ဝဿံ ဥပဂစ္ဆိံသု. တေ ဒွေ စ ထူလသာဋကေ ဧကဉ္စ သုခုမကမ္ဗလံ လဘိတွာ ဘာဇေတုံ အသက္ကောန္တာ တံ ဒိသွာ ‘‘ထေရော နော ဘာဇေတွာ ဒဿတီ’’တိ တုဋ္ဌစိတ္တာ ‘‘မယံ၊ ဘန္တေ၊ ဣမံ ဝဿာဝါသိကံ ဘာဇေတုံ န သက္ကောမ၊ ဣမံ နော နိဿာယ ဝိဝါဒေါ ဟောတိ၊ ဣဒံ အမှာကံ ဘာဇေတွာ ဒေထာ’’တိ အာဟံသု. သော ‘‘သာဓု ဘာဇေဿာမီ’’တိ ဒွေ ထူလသာဋကေ ဒွိန္နမ္ပိ ဘာဇေတွာ ‘‘အယံ အမှာကံ ဝိနယဓရာနံ ပါပုဏာတီ’’တိ ကမ္ဗလံ ဂဟေတွာ ပက္ကာမိ.

တေပိ ထေရာ ကမ္ဗလေ သာလယာ တေနေဝ သဒ္ဓိံ ဇေတဝနံ ဂန္တွာ ဝိနယဓရာနံ ဘိက္ခူနံ တမတ္ထံ အာရောစေတွာ ‘‘လဗ္ဘတိ နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ ဝိနယဓရာနံ ဧဝံ ဝိလောပံ ခါဒိတု’’န္တိ အာဟံသု. ဘိက္ခူ ဥပနန္ဒတ္ထေရေန အာဘတံ ပတ္တစီဝရရာသိံ ဒိသွာ ‘‘မဟာပုညောသိ တွံ အာဝုသော၊ ဗဟုံ တေ ပတ္တစီဝရံ လဒ္ဓ’’န္တိ ဝဒိံသု. သော ‘‘ကုတော မေ အာဝုသော၊ ပုညံ၊ ဣမိနာ မေ ဥပါယေန ဣဒံ လဒ္ဓ’’န္တိ သဗ္ဗံ ကထေသိ. ဘိက္ခူ ဓမ္မသဘာယံ ကထံ သမုဋ္ဌာပေသုံ ‘‘အာဝုသော၊ ဥပနန္ဒော သကျပုတ္တော မဟာတဏှော မဟာလောဘော’’တိ. သတ္ထာ အာဂန္တွာ ‘‘ကာယ နုတ္ထ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧတရဟိ ကထာယ သန္နိသိန္နာ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘ဣမာယ နာမာ’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘န၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဥပနန္ဒေန ပဋိပဒါယ အနုစ္ဆဝိကံ ကတံ၊ ပရဿ ပဋိပဒံ ကထေန္တေန နာမ ဘိက္ခုနာ ပဌမံ အတ္တနော အနုစ္ဆဝိကံ ကတွာ ပစ္ဆာ ပရော ဩဝဒိတဗ္ဗော’’တိ.

‘‘အတ္တာနမေဝ ပဌမံ၊ ပတိရူပေ နိဝေသယေ၊

အထညမနုသာသေယျ၊ န ကိလိဿေယျ ပဏ္ဍိတော’’တိ. (ဓ. ပ. ၁၅၈) –

ဣမာယ ဓမ္မပဒေ ဂါထာယ ဓမ္မံ ဒေသေတွာ ‘‘န၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဥပနန္ဒော ဣဒါနေဝ၊ ပုဗ္ဗေပေသ မဟာတဏှော မဟာလောဘောဝ၊ န စ ပန ဣဒါနေဝ၊ ပုဗ္ဗေပေသ ဣမေသံ သန္တကံ ဝိလုမ္ပိယေဝါ’’တိ ဝတွာ အတီတံ အာဟရိ.

အတီတေ ဗာရာဏသိယံ ဗြဟ္မဒတ္တေ ရဇ္ဇံ ကာရေန္တေ ဗောဓိသတ္တော နဒီတီရေ ရုက္ခဒေဝတာ အဟောသိ. တဒါ ဧကော သိင်္ဂါလော မာယာဝိံ နာမ ဘရိယံ ဂဟေတွာ နဒီတီရေ ဧကသ္မိံ ဌာနေ ဝသိ. အထေကဒိဝသံ သိင်္ဂါလီ သိင်္ဂါလံ အာဟ ‘‘ဒေါဟဠော မေ သာမိ၊ ဥပ္ပန္နော၊ အလ္လရောဟိတမစ္ဆံ ခါဒိတုံ ဣစ္ဆာမီ’’တိ. သိင်္ဂါလော ‘‘အပ္ပေါဿုက္ကာ ဟောဟိ၊ အာဟရိဿာမိ တေ’’တိ နဒီတီရေ စရန္တော ဝလ္လိယာ ပါဒေ ပလိဗုဇ္ဈိတွာ အနုတီရမေဝ အဂမာသိ. တသ္မိံ ခဏေ ဂမ္ဘီရစာရီ စ အနုတီရစာရီ စာတိ ဒွေ ဥဒ္ဒါ မစ္ဆေ ပရိယေသန္တာ တီရေ အဋ္ဌံသု. တေသု ဂမ္ဘီရစာရီ မဟန္တံ ရောဟိတမစ္ဆံ ဒိသွာ ဝေဂေန ဥဒကေ ပဝိသိတွာ တံ နင်္ဂုဋ္ဌေ ဂဏှိ. ဗလဝါ မစ္ဆော ပရိကဍ္ဎန္တော ယာသိ. သော ဂမ္ဘီရစာရီ ဥဒ္ဒေါ ‘‘မဟာမစ္ဆော ဥဘိန္နမ္ပိ နော ပဟောဿတိ၊ ဧဟိ မေ သဟာယော ဟောဟီ’’တိ ဣတရေန သဒ္ဓိံ သလ္လပန္တော ပဌမံ ဂါထမာဟ –

၂၉. ‘‘အနုတီရစာရီ ဘဒ္ဒန္တေ၊ သဟာယမနုဓာဝ မံ၊

မဟာ မေ ဂဟိတော မစ္ဆော၊ သော မံ ဟရတိ ဝေဂသာ’’တိ.

တတ္ထ သဟာယမနုဓာဝ မန္တိ သဟာယ အနုဓာဝ မံ၊ သန္ဓိဝသေန မ-ကာရော ဝုတ္တော. ဣဒံ ဝုတ္တံ ဟောတိ – ယထာဟံ ဣမိနာ မစ္ဆေန န သံဟီရာမိ၊ ဧဝံ မံ နင်္ဂုဋ္ဌခဏ္ဍေ ဂဟေတွာ တွံ အနုဓာဝါတိ.

တံ သုတွာ ဣတရော ဒုတိယံ ဂါထမာဟ –

၃၀. ‘‘ဂမ္ဘီရစာရီ ဘဒ္ဒန္တေ၊ ဒဠှံ ဂဏှာဟိ ထာမသာ၊

အဟံ တံ ဥဒ္ဓရိဿာမိ၊ သုပဏ္ဏော ဥရဂါမိဝါ’’တိ.

တတ္ထ ထာမသာတိ ထာမေန. ဥဒ္ဓရိဿာမီတိ နီဟရိဿာမိ. သုပဏ္ဏော ဥရဂါမိဝါတိ ဂရုဠော သပ္ပံ ဝိယ.

အထ ဒွေပိ တေ ဧကတော ဟုတွာ ရောဟိတမစ္ဆံ နီဟရိတွာ ထလေ ဌပေတွာ မာရေတွာ ‘‘တွံ ဘာဇေဟိ၊ တွံ ဘာဇေဟီ’’တိ ကလဟံ ကတွာ ဘာဇေတုံ အသက္ကောန္တာ ဌပေတွာ နိသီဒိံသု. တသ္မိံ ကာလေ သိင်္ဂါလော တံ ဌာနံ အနုပ္ပတ္တော. တေ တံ ဒိသွာ ဥဘောပိ ပစ္စုဂ္ဂမနံ ကတွာ ‘‘အယံ၊ သမ္မ၊ ဒဗ္ဘပုပ္ဖမစ္ဆော အမှေဟိ ဧကတော ဟုတွာ ဂဟိတော၊ တံ နော ဘာဇေတုံ အသက္ကောန္တာနံ ဝိဝါဒေါ ဥပ္ပန္နော၊ သမဘာဂံ နော ဘာဇေတွာ ဒေဟီ’’တိ တတိယံ ဂါထမာဟံသု –

၃၁. ‘‘ဝိဝါဒေါ နော သမုပ္ပန္နော၊ ဒဗ္ဘပုပ္ဖ သုဏောဟိ မေ၊

သမေဟိ မေဓဂံ သမ္မာ၊ ဝိဝါဒေါ ဝူပသမ္မတ’’န္တိ.

တတ္ထ ဒဗ္ဘပုပ္ဖါတိ ဒဗ္ဘပုပ္ဖသမာနဝဏ္ဏတာယ တံ အာလပန္တိ. မေဓဂန္တိ ကလဟံ.

တေသံ ဝစနံ သုတွာ သိင်္ဂါလော အတ္တနော ဗလံ ဒီပေန္တော –

၃၂. ‘‘ဓမ္မဋ္ဌောဟံ ပုရေ အာသိံ၊ ဗဟူ အဍ္ဍာ မေ တီရိတာ၊

သမေမိ မေဓဂံ သမ္မာ၊ ဝိဝါဒေါ ဝူပသမ္မတ’’န္တိ. –

ဣဒံ ဂါထံ ဝတွာ ဘာဇေန္တော –

၃၃. ‘‘အနုတီရစာရိ နင်္ဂုဋ္ဌံ၊ သီသံ ဂမ္ဘီရစာရိနော၊

အစ္စာယံ မဇ္ဈိမော ခဏ္ဍော၊ ဓမ္မဋ္ဌဿ ဘဝိဿတီ’’တိ. –

ဣမံ ဂါထမာဟ –

တတ္ထ ပဌမဂါထာယ အယမတ္ထော – အဟံ ပုဗ္ဗေ ရာဇူနံ ဝိနိစ္ဆယာမစ္စော အာသိံ၊ တေန မယာ ဝိနိစ္ဆယေ နိသီဒိတွာ ဗဟူ အဍ္ဍာ တီရိတာ၊ တေသံ တေသံ ဗြာဟ္မဏဂဟပတိကာဒီနံ ဗဟူ အဍ္ဍာ တီရိတာ ဝိနိစ္ဆိတာ၊ သွာဟံ တုမှာဒိသာနံ သမဇာတိကာနံ စတုပ္ပဒါနံ အဍ္ဍံ တီရေတုံ ကိံ န သက္ခိဿာမိ၊ အဟံ ဝေါ သမေမိ မေဓဂံ၊ သမ္မာ မံ နိဿာယ တုမှာကံ ဝိဝါဒေါ ဝူပသမ္မတူတိ.

ဧဝဉ္စ ပန ဝတွာ မစ္ဆံ တယော ကောဋ္ဌာသေ ကတွာ အနုတီရစာရိ တွံ နင်္ဂုဋ္ဌံ ဂဏှ၊ သီသံ ဂမ္ဘီရစာရိနော ဟောတု. အစ္စာယံ မဇ္ဈိမော ခဏ္ဍောတိ အပိစ အယံ မဇ္ဈိမော ကောဋ္ဌာသော. အထ ဝါ အစ္စာတိ အတိစ္စ၊ ဣမေ ဒွေ ကောဋ္ဌာသေ အတိက္ကမိတွာ ဌိတော အယံ မဇ္ဈိမော ခဏ္ဍော ဓမ္မဋ္ဌဿ ဝိနိစ္ဆယသာမိကဿ မယှံ ဘဝိဿတီတိ.

ဧဝံ တံ မစ္ဆံ ဝိဘဇိတွာ ‘‘တုမှေ ကလဟံ အကတွာ နင်္ဂုဋ္ဌဉ္စ သီသဉ္စ ခါဒထာ’’တိ ဝတွာ မဇ္ဈိမခဏ္ဍံ မုခေန ဍံသိတွာ တေသံ ပဿန္တာနံယေဝ ပလာယိ. တေ သဟဿံ ပရာဇိတာ ဝိယ ဒုမ္မုခါ နိသီဒိတွာ ဂါထမာဟံသု –

၃၄. ‘‘စိရမ္ပိ ဘက္ခော အဘဝိဿ၊ သစေ န ဝိဝဒေမသေ၊

အသီသကံ အနင်္ဂုဋ္ဌံ၊ သိင်္ဂါလော ဟရတိ ရောဟိတ’’န္တိ.

တတ္ထ စိရမ္ပီတိ ဒွေ တယော ဒိဝသေ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ.