၃. သင်္ဃာဋိကဏ္ဏသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၉၂. တတိယေ သင်္ဃာဋိကဏ္ဏေတိ စီဝရကောဋိယံ. ဂဟေတွာတိ ပရာမသိတွာ. အနုဗန္ဓော အဿာတိ အနုဂတော ဘဝေယျ. ဣဒံ ဝုတ္တံ ဟောတိ – ‘‘ဘိက္ခဝေ၊ ဣဓေကစ္စော ဘိက္ခု အတ္တနော ဟတ္ထေန မယာ ပါရုတဿ သုဂတမဟာစီဝရဿ ကဏ္ဏေ ပရာမသန္တော ဝိယ မံ အနုဂစ္ဆေယျ၊ ဧဝံ မယှံ အာသန္နတရော ဟုတွာ ဝိဟရေယျာ’’တိ. ပါဒေ ပါဒံ နိက္ခိပန္တောတိ ဂစ္ဆန္တဿ မမ ပါဒေ ပါဒံ နိက္ခိတ္တဋ္ဌာနေ ပါဒုဒ္ဓါရဏာနန္တရံ အတ္တနော ပါဒံ နိက္ခိပန္တော. ဥဘယေနာပိ ‘‘ဌာနဂမနာဒီသု အဝိဇဟန္တော သဗ္ဗကာလံ မယှံ သမီပေ ဧဝ ဝိဟရေယျ စေပီ’’တိ ဒဿေတိ. သော အာရကာဝ မယှံ၊ အဟဉ္စ တဿာတိ သော ဘိက္ခု မယာ ဝုတ္တံ ပဋိပဒံ အပူရေန္တော မမ ဒူရေယေဝ၊ အဟဉ္စ တဿ ဒူရေယေဝ. ဧတေန မံသစက္ခုနာ တထာဂတဒဿနံ ရူပကာယသမောဓာနဉ္စ အကာရဏံ၊ ဉာဏစက္ခုနာဝ ဒဿနံ ဓမ္မကာယသမောဓာနမေဝ စ ပမာဏန္တိ ဒဿေတိ. တေနေဝါဟ ‘‘ဓမ္မဉှိ သော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု န ပဿတိ၊ ဓမ္မံ အပဿန္တော န မံ ပဿတီ’’တိ. တတ္ထ ဓမ္မော နာမ နဝဝိဓော လောကုတ္တရဓမ္မော. သော စ အဘိဇ္ဈာဒီဟိ ဒူသိတစိတ္တေန န သက္ကာ ပဿိတုံ၊ တသ္မာ ဓမ္မဿ အဒဿနတော ဓမ္မကာယဉ္စ န ပဿတီတိ. တထာ ဟိ ဝုတ္တံ –
‘‘ကိံ တေ၊ ဝက္ကလိ၊ ဣမိနာ ပူတိကာယေန ဒိဋ္ဌေန? ယော ခေါ၊ ဝက္ကလိ၊ ဓမ္မံ ပဿတိ သော မံ ပဿတိ၊ ယော မံ ပဿတိ၊ သော ဓမ္မံ ပဿတီ’’တိ (သံ. နိ. ၃.၈၇).
‘‘ဓမ္မဘူတော ဗြဟ္မဘူတော’’တိ (မ. နိ. ၁.၂၀၃၊ ပဋိ. မ. ၃.၅) စ.
‘‘ဓမ္မကာယော ဣတိပိ၊ ဗြဟ္မကာယော ဣတိပီ’’တိ (ဒီ. နိ. ၃.၁၁၈) စ အာဒိ.
ယောဇနသတေတိ ယောဇနသတေ ပဒေသေ၊ ယောဇနသတမတ္ထကေတိ အတ္ထော. သေသံ ဝုတ္တဝိပရိယာယေန ဝေဒိတဗ္ဗံ. အရိယမဂ္ဂါဓိဂမဝသေန စဿ အနဘိဇ္ဈာလုအာဒိဘာဝေါ ဒဋ္ဌဗ္ဗော.
ဂါထာသု မဟိစ္ဆောတိ ကာမေသု တိဗ္ဗသာရာဂတာယ မဟာဣစ္ဆော. ဝိဃာတဝါတိ ပဒုဋ္ဌမနသင်္ကပ္ပတာယ သတ္တေသု အာဃာတဝသေန မဟိစ္ဆတာယ ဣစ္ဆိတာလာဘေန စ ဝိဃာတဝါ. ဧဇာနုဂေါတိ ဧဇာသင်္ခါတာယ တဏှာယ ဒါသော ဝိယ ဟုတွာ တံ အနုဂစ္ဆန္တော. ရာဂါဒိကိလေသပရိဠာဟာဘိဘဝေန အနိဗ္ဗုတော. ရူပါဒိဝိသယာနံ အဘိကင်္ခနေန ဂိဒ္ဓေါ. ပဿ ယာဝဉ္စ အာရကာတိ အနေဇဿ နိဗ္ဗုတဿ ဝီတဂေဓဿ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ ဩကာသဝသေန သမီပေပိ သမာနော မဟိစ္ဆော ဝိဃာတဝါ ဧဇာနုဂေါ အနိဗ္ဗုတော ဂိဒ္ဓေါ ဗာလပုထုဇ္ဇနော ဓမ္မသဘာဝတော ယတ္တကံ ဒူရေ၊ တဿ သော ဒူရဘာဝေါ ပဿ၊ ဝတ္တုမ္ပိ န သုကရန္တိ အတ္ထော. ဝုတ္တဉှေတံ –
‘‘နဘဉ္စ ဒူရေ ပထဝီ စ ဒူရေ၊
ပါရံ သမုဒ္ဒဿ တထာဟု ဒူရေ၊
တတော ဟဝေ ဒူရတရံ ဝဒန္တိ၊
သတဉ္စ ဓမ္မော အသတဉ္စ ရာဇာ’’တိ. (အ. နိ. ၄.၄၇၊ ဇာ. ၂.၂၁.၄၁၄)၊
ဓမ္မမဘိညာယာတိ စတုသစ္စဓမ္မံ အဘိညာယ အညာယ ဉာတတီရဏပရိညာဟိ ယထာရဟံ ပုဗ္ဗဘာဂေ ဇာနိတွာ. ဓမ္မမညာယာတိ တမေဝ ဓမ္မံ အပရဘာဂေ မဂ္ဂဉာဏေန ပရိညာဒိဝသေန ယထာမရိယာဒံ ဇာနိတွာ. ပဏ္ဍိတောတိ ပဋိဝေဓဗာဟုသစ္စေန ပဏ္ဍိတော. ရဟဒေါဝ နိဝါတေ စာတိ နိဝါတဋ္ဌာနေ ရဟဒေါ ဝိယ အနေဇော ကိလေသစလနရဟိတော ဥပသမ္မတိ၊ ယထာ သော ရဟဒေါ နိဝါတဋ္ဌာနေ ဝါတေန အနဗ္ဘာဟတော သန္နိသိန္နောဝ ဟောတိ၊ ဧဝံ အယမ္ပိ သဗ္ဗထာပိ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓကိလေသော ကိလေသစလနရဟိတော အရဟတ္တဖလသမာဓိနာ ဝူပသမ္မတိ၊ သဗ္ဗကာလံ ဥပသန္တသဘာဝေါဝ ဟောတိ. အနေဇောတိ သော ဧဝံ အနေဇာဒိသဘာဝေါ အရဟာ အနေဇာဒိသဘာဝဿ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ ဩကာသတော ဒူရေပိ သမာနော ဓမ္မသဘာဝတော အဒူရေ သန္တိကေ ဧဝါတိ.
တတိယသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.