၄. အဒ္ဓါသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၆၃. စတုတ္ထေ အဒ္ဓါတိ ကာလာ. အတီတော အဒ္ဓါတိအာဒီသု ဒွေ ပရိယာယာ – သုတ္တန္တပရိယာယော၊ အဘိဓမ္မပရိယာယော စ. တတ္ထ သုတ္တန္တပရိယာယေန ပဋိသန္ဓိတော ပုဗ္ဗေ အတီတော အဒ္ဓါ နာမ၊ စုတိတော ပစ္ဆာ အနာဂတော အဒ္ဓါ နာမ၊ သဟ စုတိပဋိသန္ဓီဟိ တဒနန္တရံ ပစ္စုပ္ပန္နော အဒ္ဓါ နာမ. အဘိဓမ္မပရိယာယေန ဥပ္ပါဒေါ၊ ဌိတိ၊ ဘင်္ဂေါတိ ဣမေ တယော ခဏေ ပတွာ နိရုဒ္ဓဓမ္မာ အတီတော အဒ္ဓါ နာမ၊ တယောပိ ခဏေ အသမ္ပတ္တာ အနာဂတော အဒ္ဓါ နာမ၊ ခဏတ္တယသမင်္ဂိနော ပစ္စုပ္ပန္နော အဒ္ဓါ နာမ.

အပရော နယော – အယဉှိ အတီတာဒိဝိဘာဂေါ အဒ္ဓါသန္တတိသမယခဏဝသေန စတုဓာ ဝေဒိတဗ္ဗော. တေသု အဒ္ဓါဝိဘာဂေါ ဝုတ္တော. သန္တတိဝသေန သဘာဂါ ဧကဥတုသမုဋ္ဌာနာ၊ ဧကာဟာရသမုဋ္ဌာနာ စ ပုဗ္ဗာပရိယဝသေန ဝတ္တမာနာပိ ပစ္စုပ္ပန္နာ. တတော ပုဗ္ဗေ ဝိသဘာဂဥတုအာဟာရသမုဋ္ဌာနာ အတီတာ ပစ္ဆာ အနာဂတာ. စိတ္တဇာ ဧကဝီထိဧကဇဝနဧကသမာပတ္တိသမုဋ္ဌာနာ ပစ္စုပ္ပန္နာ နာမ၊ တတော ပုဗ္ဗေ အတီတာ၊ ပစ္ဆာ အနာဂတာ. ကမ္မသမုဋ္ဌာနာနံ ပါဋိယေက္ကံ သန္တတိဝသေန အတီတာဒိဘေဒေါ နတ္ထိ၊ တေသံယေဝ ပန ဥတုအာဟာရစိတ္တသမုဋ္ဌာနာနံ ဥပတ္ထမ္ဘကဝသေန တဿ အတီတာဒိဘာဝေါ ဝေဒိတဗ္ဗော. သမယဝသေန ဧကမုဟုတ္တပုဗ္ဗဏှသာယနှရတ္တိဒိဝါဒီသု သမယေသု သန္တာနဝသေန ပဝတ္တမာနာ တံတံသမယေ ပစ္စုပ္ပန္နာ နာမ၊ တတော ပုဗ္ဗေ အတီတာ၊ ပစ္ဆာ အနာဂတာ. အယံ တာဝ ရူပဓမ္မေသု နယော. အရူပဓမ္မေသု ပန ခဏဝသေန ဥပ္ပါဒါဒိက္ခဏတ္တယပရိယာပန္နာ ပစ္စုပ္ပန္နာ၊ တတော ပုဗ္ဗေ အတီတာ၊ ပစ္ဆာ အနာဂတာ. အပိစ အတိက္ကန္တဟေတုပစ္စယကိစ္စာ အတီတာ၊ နိဋ္ဌိတဟေတုကိစ္စာ အနိဋ္ဌိတပစ္စယကိစ္စာ ပစ္စုပ္ပန္နာ၊ ဥဘယကိစ္စံ အသမ္ပတ္တာ အနာဂတာ. အတ္တနော ဝါ ကိစ္စက္ခဏေ ပစ္စုပ္ပန္နာ၊ တတော ပုဗ္ဗေ အတီတာ၊ ပစ္ဆာ အနာဂတာ. ဧတ္ထ စ ခဏာဒိကထာဝ နိပ္ပရိယာယာ၊ သေသာ ပရိယာယာ. အယဉှိ အတီတာဒိဘေဒေါ နာမ ဓမ္မာနံ ဟောတိ၊ န ကာလဿ. အတီတာဒိဘေဒေ ပန ဓမ္မေ ဥပါဒါယ ပရမတ္ထတော အဝိဇ္ဇမာနောပိ ကာလော ဣဓ တေနေဝ ဝေါဟာရေန အတီတောတိအာဒိနာ ဝုတ္တောတိ ဝေဒိတဗ္ဗော.

ဂါထာသု အက္ခေယျသညိနောတိ ဧတ္ထ အက္ခာယတိ၊ ကထီယတိ၊ ပညာပီယတီတိ အက္ခေယျံ၊ ကထာဝတ္ထု၊ အတ္ထတော ရူပါဒယော ပဉ္စက္ခန္ဓာ. ဝုတ္တဉှေတံ –

‘‘အတီတံ ဝါ အဒ္ဓါနံ အာရဗ္ဘ ကထံ ကထေယျ၊ အနာဂတံ ဝါ။ပေ။ ပစ္စုပ္ပန္နံ ဝါ အဒ္ဓါနံ အာရဗ္ဘ ကထံ ကထေယျာ’’တိ (ဒီ. နိ. ၃.၃၀၅).

တထာ –

‘‘ယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ရူပံ အတီတံ နိရုဒ္ဓံ ဝိပရိဏတံ၊ ‘အဟောသီ’တိ တဿ သင်္ခါ၊ ‘အဟောသီ’တိ တဿ သမညာ၊ ‘အဟောသီ’တိ တဿ ပညတ္တိ၊ န တဿ သင်္ခါ အတ္ထီတိ၊ န တဿ သင်္ခါ ဘဝိဿတီ’’တိ (သံ. နိ. ၃.၆၂) –

ဧဝံ ဝုတ္တေန နိရုတ္တိပထသုတ္တေနပိ ဧတ္ထ အတ္ထော ဒီပေတဗ္ဗော. ဧဝံ ကထာဝတ္ထုဘာဝေန အက္ခေယျသင်္ခါတေ ခန္ဓပဉ္စကေ အဟန္တိ စ မမန္တိ စ ဒေဝေါတိ စ မနုဿောတိ စ ဣတ္ထီတိ စ ပုရိသောတိ စ အာဒိနာ ပဝတ္တသညာဝသေန အက္ခေယျသညိနော၊ ပဉ္စသု ဥပါဒါနက္ခန္ဓေသု သတ္တပုဂ္ဂလာဒိသညိနောတိ အတ္ထော. အက္ခေယျသ္မိံ တဏှာဒိဋ္ဌိဂ္ဂါဟဝသေန ပတိဋ္ဌိတာ၊ ရာဂါဒိဝသေန ဝါ အဋ္ဌဟာကာရေဟိ ပတိဋ္ဌိတာ. ရတ္တော ဟိ ရာဂဝသေန ပတိဋ္ဌိတော ဟောတိ၊ ဒုဋ္ဌော ဒေါသဝသေန၊ မူဠှော မောဟဝသေန၊ ပရာမဋ္ဌော ဒိဋ္ဌိဝသေန၊ ထာမဂတော အနုသယဝသေန၊ ဝိနိဗဒ္ဓေါ မာနဝသေန၊ အနိဋ္ဌင်္ဂတော ဝိစိကိစ္ဆာဝသေန၊ ဝိက္ခေပဂတော ဥဒ္ဓစ္စဝသေန ပတိဋ္ဌိတော ဟောတီတိ.

အက္ခေယျံ အပရိညာယာတိ တံ အက္ခေယျံ တေဘူမကဓမ္မေ တီဟိ ပရိညာဟိ အပရိဇာနိတွာ တဿ အပရိဇာနနဟေတု. ယောဂမာယန္တိ မစ္စုနောတိ မရဏဿ ယောဂံ တေန သံယောဂံ ဥပဂစ္ဆန္တိ၊ န ဝိသံယောဂန္တိ အတ္ထော.

အထ ဝါ ယောဂန္တိ ဥပါယံ၊ တေန ယောဇိတံ ပသာရိတံ မာရသေနဋ္ဌာနိယံ အနတ္ထဇာလံ ကိလေသဇာလဉ္စ ဥပဂစ္ဆန္တီတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. တထာ ဟိ ဝုတ္တံ –

‘‘န ဟိ နော သင်္ဂရံ တေန၊ မဟာသေနေန မစ္စုနာ’’တိ. (မ. နိ. ၃.၂၇၂၊ ဇာ. ၂.၂၂.၁၂၁၊ နေတ္တိ. ၁၀၃)၊

ဧတ္တာဝတာ ဝဋ္ဋံ ဒဿေတွာ ဣဒါနိ ဝိဝဋ္ဋံ ဒဿေတုံ ‘‘အက္ခေယျဉ္စ ပရိညာယာ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. တတ္ထ စ-သဒ္ဒေါ ဗျတိရေကေ၊ တေန အက္ခေယျပရိဇာနနေန လဒ္ဓဗ္ဗံ ဝက္ခမာနမေဝ ဝိသေသံ ဇောတေတိ. ပရိညာယာတိ ဝိပဿနာသဟိတာယ မဂ္ဂပညာယ ဒုက္ခန္တိ ပရိစ္ဆိဇ္ဇ ဇာနိတွာ၊ တပ္ပဋိဗဒ္ဓကိလေသပ္ပဟာနေန ဝါ တံ သမတိက္ကမိတွာ တိဿန္နမ္ပိ ပရိညာနံ ကိစ္စံ မတ္ထကံ ပါပေတွာ. အက္ခာတာရံ န မညတီတိ သဗ္ဗသော မညနာနံ ပဟီနတ္တာ ခီဏာသဝေါ အက္ခာတာရံ န မညတိ၊ ကာရကာဒိသဘာဝံ ကိဉ္စိ အတ္တာနံ န ပစ္စေတီတိ အတ္ထော. ဖုဋ္ဌော ဝိမောက္ခော မနသာ၊ သန္တိပဒမနုတ္တရန္တိ ယသ္မာ သဗ္ဗသင်္ခတဝိမုတ္တတ္တာ ‘‘ဝိမောက္ခော’’တိ သဗ္ဗကိလေသသန္တာပဝူပသမနဋ္ဌာနတာယ ‘‘သန္တိပဒ’’န္တိ လဒ္ဓနာမော နိဗ္ဗာနဓမ္မော ဖုဋ္ဌော ဖုသိတော ပတ္တော၊ တသ္မာ အက္ခာတာရံ န မညတီတိ. အထ ဝါ ‘‘ပရိညာယာ’’တိ ပဒေန ဒုက္ခသစ္စဿ ပရိညာဘိသမယံ သမုဒယသစ္စဿ ပဟာနာဘိသမယဉ္စ ဝတွာ ဣဒါနိ ‘‘ဖုဋ္ဌော ဝိမောက္ခော မနသာ၊ သန္တိပဒမနုတ္တရ’’န္တိ ဣမိနာ မဂ္ဂနိရောဓာနံ ဘာဝနာသစ္ဆိကိရိယာဘိသမယံ ဝဒတိ. တဿတ္ထော – သမုစ္ဆေဒဝသေန သဗ္ဗကိလေသေဟိ ဝိမုစ္စတီတိ ဝိမောက္ခော၊ အရိယမဂ္ဂေါ. သော ပနဿ မဂ္ဂစိတ္တေန ဖုဋ္ဌော ဖုသိတော ဘာဝိတော၊ တေနေဝ အနုတ္တရံ သန္တိပဒံ နိဗ္ဗာနံ ဖုဋ္ဌံ ဖုသိတံ သစ္ဆိကတန္တိ.

အက္ခေယျသမ္ပန္နောတိ အက္ခေယျနိမိတ္တံ ဝိဝိဓာဟိ ဝိပတ္တီဟိ ဥပဒ္ဒုတေ လောကေ ပဟီနဝိပလ္လာသတာယ တတော သုပရိမုတ္တော အက္ခေယျပရိညာဘိနိဗ္ဗတ္တာဟိ သမ္ပတ္တီဟိ သမ္ပန္နော သမန္နာဂတော. သင်္ခါယ သေဝီတိ ပညာဝေပုလ္လပ္ပတ္တိယာ စီဝရာဒိပစ္စယေ သင်္ခါယ ပရိတုလေတွာဝ သေဝနသီလော၊ သင်္ခါတဓမ္မတ္တာ စ အာပါထဂတံ သဗ္ဗမ္ပိ ဝိသယံ ဆဠင်္ဂုပေက္ခာဝသေန သင်္ခါယ သေဝနသီလော. ဓမ္မဋ္ဌောတိ အသေက္ခဓမ္မေသု နိဗ္ဗာနဓမ္မေ ဧဝ ဝါ ဌိတော. ဝေဒဂူတိ ဝေဒိတဗ္ဗဿ စတုသစ္စဿ ပါရင်္ဂတတ္တာ ဝေဒဂူ. ဧဝံဂုဏော အရဟာ ဘဝါဒီသု ကတ္ထစိ အာယတိံ ပုနဗ္ဘဝါဘာဝတော မနုဿဒေဝါတိ သင်္ချံ န ဥပေတိ၊ အပညတ္တိကဘာဝမေဝ ဂစ္ဆတီတိ အနုပါဒါပရိနိဗ္ဗာနေန ဒေသနံ နိဋ္ဌာပေသိ.

စတုတ္ထသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.