၃. လာဇဒေဝဓီတာဝတ္ထု

ပုညဉ္စေတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော လာဇဒေဝဓီတရံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ. ဝတ္ထု ရာဇဂဟေ သမုဋ္ဌိတံ.

အာယသ္မာ ဟိ မဟာကဿပေါ ပိပ္ပလိဂုဟာယံ ဝိဟရန္တော ဈာနံ သမာပဇ္ဇိတွာ သတ္တမေ ဒိဝသေ ဝုဋ္ဌာယ ဒိဗ္ဗေန စက္ခုနာ ဘိက္ခာစာရဋ္ဌာနံ ဩလောကေန္တော ဧကံ သာလိခေတ္တပါလိကံ ဣတ္ထိံ သာလိသီသာနိ ဂဟေတွာ လာဇေ ကုရုမာနံ ဒိသွာ ‘‘သဒ္ဓါ နု ခေါ၊ အဿဒ္ဓါ’’တိ ဝီမံသိတွာ ‘‘သဒ္ဓါ’’တိ ဉတွာ ‘‘သက္ခိဿတိ နု ခေါ မေ သင်္ဂဟံ ကာတုံ၊ နော’’တိ ဥပဓာရေန္တော ‘‘ဝိသာရဒါ ကုလဓီတာ မမ သင်္ဂဟံ ကရိဿတိ၊ ကတွာ စ ပန မဟာသမ္ပတ္တိံ လဘိဿတီ’’တိ ဉတွာ စီဝရံ ပါရုပိတွာ ပတ္တမာဒါယ သာလိခေတ္တသမီပေယေဝ အဋ္ဌာသိ. ကုလဓီတာ ထေရံ ဒိသွာဝ ပသန္နစိတ္တာ ပဉ္စဝဏ္ဏာယ ပီတိယာ ဖုဋ္ဌသရီရာ ‘‘တိဋ္ဌထ၊ ဘန္တေ’’တိ ဝတွာ လာဇေ အာဒါယ ဝေဂေန ဂန္တွာ ထေရဿ ပတ္တေ အာကိရိတွာ ပဉ္စပတိဋ္ဌိတေန ဝန္ဒိတွာ၊ ‘‘ဘန္တေ၊ တုမှေဟိ ဒိဋ္ဌဓမ္မဿ ဘာဂိနီ အဿ’’န္တိ ပတ္ထနံ အကာသိ. ထေရော ‘‘ဧဝံ ဟောတူ’’တိ အနုမောဒနမကာသိ. သာပိ ထေရံ ဝန္ဒိတွာ အတ္တနာ ဒိန္နဒါနံ အာဝဇ္ဇမာနာ နိဝတ္တိ. တာယ စ ပန ကေဒါရမရိယာဒါယ ဂမနမဂ္ဂေ ဧကသ္မိံ ဗိလေ ဃောရဝိသော သပ္ပေါ နိပဇ္ဇိ. သော ထေရဿ ကာသာယပဋိစ္ဆန္နံ ဇင်္ဃံ ဍံသိတုံ နာသက္ခိ. ဣတရာ ဒါနံ အာဝဇ္ဇမာနာ နိဝတ္တန္တီ တံ ပဒေသံ ပါပုဏိ. သပ္ပေါ ဗိလာ နိက္ခမိတွာ တံ ဍံသိတွာ တတ္ထေဝ ပါတေသိ. သာ ပသန္နစိတ္တေန ကာလံ ကတွာ တာဝတိံသဘဝနေ တိံသယောဇနိကေ ကနကဝိမာနေ သုတ္တပ္ပဗုဒ္ဓါ ဝိယ သဗ္ဗာလင်္ကာရပဋိမဏ္ဍိတေန တိဂါဝုတေန အတ္တဘာဝေန နိဗ္ဗတ္တိ. သာ ဒွါဒသယောဇနိကံ ဧကံ ဒိဗ္ဗဝတ္ထံ နိဝါသေတွာ ဧကံ ပါရုပိတွာ အစ္ဆရာသဟဿပရိဝုတာ ပုဗ္ဗကမ္မပကာသနတ္ထာယ သုဝဏ္ဏလာဇဘရိတေန ဩလမ္ဗကေန သုဝဏ္ဏသရကေန ပဋိမဏ္ဍိတေ ဝိမာနဒွါရေ ဌိတာ အတ္တနော သမ္ပတ္တိံ ဩလောကေတွာ ‘‘ကိံ နု ခေါ မေ ကတွာ အယံ သမ္ပတ္တိ လဒ္ဓါ’’တိ ဒိဗ္ဗေန စက္ခုနာ ဥပဓာရေန္တီ ‘‘အယျဿ မေ မဟာကဿပတ္ထေရဿ ဒိန္နလာဇနိဿန္ဒေန သာ လဒ္ဓါ’’တိ အညာသိ.

သာ ဧဝံ ပရိတ္တကေန ကမ္မေန ဧဝရူပံ သမ္ပတ္တိံ လဘိတွာ ‘‘န ဒါနိ မယာ ပမဇ္ဇိတုံ ဝဋ္ဋတိ၊ အယျဿ ဝတ္တပဋိဝတ္တံ ကတွာ ဣမံ သမ္ပတ္တိံ ထာဝရံ ကရိဿာမီ’’တိ စိန္တေတွာ ပါတောဝ ကနကမယံ သမ္မဇ္ဇနိဉ္စေဝ ကစဝရဆဍ္ဍနကဉ္စ ပစ္ဆိံ အာဒါယ ဂန္တွာ ထေရဿ ပရိဝေဏံ သမ္မဇ္ဇိတွာ ပါနီယပရိဘောဇနီယံ ဥပဋ္ဌာပေသိ. ထေရော တံ ဒိသွာ ‘‘ကေနစိ ဒဟရေန ဝါ သာမဏေရေန ဝါ ဝတ္တံ ကတံ ဘဝိဿတီ’’တိ သလ္လက္ခေသိ. သာ ဒုတိယဒိဝသေပိ တထေဝ အကာသိ၊ ထေရောပိ တထေဝ သလ္လက္ခေသိ. တတိယဒိဝသေ ပန ထေရော တဿာ သမ္မဇ္ဇနိသဒ္ဒံ သုတွာ တာလစ္ဆိဒ္ဒါဒီဟိ စ ပဝိဋ္ဌံ သရီရောဘာသံ ဒိသွာ ဒွါရံ ဝိဝရိတွာ ‘‘ကော ဧသ သမ္မဇ္ဇတီ’’တိ ပုစ္ဆိ. ‘‘အဟံ၊ ဘန္တေ၊ တုမှာကံ ဥပဋ္ဌာယိကာ လာဇဒေဝဓီတာ’’တိ. ‘‘နနု မယှံ ဧဝံနာမိကာ ဥပဋ္ဌာယိကာ နာမ နတ္ထီ’’တိ. ‘‘အဟံ၊ ဘန္တေ၊ သာလိခေတ္တံ ရက္ခမာနာ လာဇေ ဒတွာ ပသန္နစိတ္တာ နိဝတ္တန္တီ သပ္ပေန ဒဋ္ဌာ ကာလံ ကတွာ တာဝတိံသဒေဝလောကေ ဥပ္ပန္နာ၊ မယာ အယျံ နိဿာယ အယံ သမ္ပတ္တိ လဒ္ဓါ၊ ဣဒါနိပိ တုမှာကံ ဝတ္တပဋိဝတ္တံ ကတွာ ‘သမ္ပတ္တိံ ထာဝရံ ကရိဿာမီ’တိ အာဂတာမှိ၊ ဘန္တေ’’တိ. ‘‘ဟိယျောပိ ပရေပိ တယာဝေတံ ဌာနံ သမ္မဇ္ဇိတံ၊ တယာဝ ပါနီယဘောဇနီယံ ဥပဋ္ဌာပိတ’’န္တိ. ‘‘အာမ၊ ဘန္တေ’’တိ. ‘‘အပေဟိ ဒေဝဓီတေ၊ တယာ ကတံ ဝတ္တံ ကတံဝ ဟောတု၊ ဣတော ပဋ္ဌာယ ဣမံ ဌာနံ မာ အာဂမီ’’တိ. ‘‘ဘန္တေ၊ မာ မံ နာသေထ၊ တုမှာကံ ဝတ္တံ ကတွာ သမ္ပတ္တိံ မေ ထိရံ ကာတုံ ဒေထာ’’တိ. ‘‘အပေဟိ ဒေဝဓီတေ၊ မာ မံ အနာဂတေ စိတ္တဗီဇနိံ ဂဟေတွာ နိသိန္နေဟိ ဓမ္မကထိကေဟိ ‘မဟာကဿပတ္ထေရဿ ကိရ ဧကာ ဒေဝဓီတာ အာဂန္တွာ ဝတ္တပဋိဝတ္တံ ကတွာ ပါနီယပရိဘောဇနီယံ ဥပဋ္ဌာပေသီ’တိ ဝတ္တဗ္ဗတံ ကရိ၊ ဣတော ပဋ္ဌာယ ဣဓ မာ အာဂမိ၊ ပဋိက္ကမာ’’တိ. သာ ‘‘မာ မံ၊ ဘန္တေ၊ နာသေထာ’’တိ ပုနပ္ပုနံ ယာစိယေဝ. ထေရော ‘‘နာယံ မမ ဝစနံ သုဏာတီ’’တိ စိန္တေတွာ ‘‘တုဝံ ပမာဏံ န ဇာနာသီ’’တိ အစ္ဆရံ ပဟရိ. သာ တတ္ထ သဏ္ဌာတုံ အသက္ကောန္တီ အာကာသေ ဥပ္ပတိတွာ အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂယှ၊ ‘‘ဘန္တေ၊ မယာ လဒ္ဓသမ္ပတ္တိံ မာ နာသေထ၊ ထာဝရံ ကာတုံ ဒေထာ’’တိ ရောဒန္တီ အာကာသေ အဋ္ဌာသိ.

သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဂန္ဓကုဋိယံ နိသိန္နောဝ တဿာ ရောဒိတသဒ္ဒံ သုတွာ ဩဘာသံ ဖရိတွာ ဒေဝဓီတာယ သမ္မုခေ နိသီဒိတွာ ကထေန္တော ဝိယ ‘‘ဒေဝဓီတေ မမ ပုတ္တဿ ကဿပဿ သံဝရကရဏမေဝ ဘာရော၊ ပုညတ္ထိကာနံ ပန ‘အယံ နော အတ္ထော’တိ သလ္လက္ခေတွာ ပုညကရဏမေဝ ဘာရော. ပုညကရဏဉှိ ဣဓ စေဝ သမ္ပရာယေ စ သုခမေဝါ’’တိ ဝတွာ အနုသန္ဓိံ ဃဋေတွာ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ဣမံ ဂါထမာဟ –

၁၁၈. ‘‘ပုညဉ္စေ ပုရိသော ကယိရာ၊ ကယိရာ နံ ပုနပ္ပုနံ၊

တမှိ ဆန္ဒံ ကယိရာထ၊ သုခေါ ပုညဿ ဥစ္စယော’’တိ.

တဿတ္ထော – သစေ ပုရိသော ပုညံ ကရေယျ၊ ‘‘ဧကဝါရံ မေ ပုညံ ကတံ၊ အလံ ဧတ္တာဝတာ’’တိ အနောရမိတွာ ပုနပ္ပုနံ ကရောထေဝ. တဿ အကရဏက္ခဏေပိ တမှိ ပုညေ ဆန္ဒံ ရုစိံ ဥဿာဟံ ကရောထေဝ. ကိံ ကာရဏာ? သုခေါ ပုညဿ ဥစ္စယော. ပုညဿ ဟိ ဥစ္စယော ဝုဍ္ဎိ ဣဓလောကပရလောကသုခါဝဟနတော သုခေါတိ.

ဒေသနာဝသာနေ ဒေဝဓီတာ ပဉ္စစတ္တာလီသယောဇနမတ္ထကေ ဌိတာဝ သောတာပတ္တိဖလံ ပါပုဏီတိ.

လာဇဒေဝဓီတာဝတ္ထု တတိယံ.