၂၃. သာမဏေရာနံ ဝတ္ထု
အဝိရုဒ္ဓန္တိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော စတ္တာရော သာမဏေရေ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.
ဧကာ ကိရ ဗြာဟ္မဏီ စတုန္နံ ဘိက္ခူနံ ဥဒ္ဒေသဘတ္တံ သဇ္ဇေတွာ ဗြာဟ္မဏံ အာဟ – ‘‘ဝိဟာရံ ဂန္တွာ စတ္တာရော မဟလ္လကဗြာဟ္မဏေ ဥဒ္ဒိသာပေတွာ အာနေဟီ’’တိ. သော ဝိဟာရံ ဂန္တွာ ‘‘စတ္တာရော မေ ဗြာဟ္မဏေ ဥဒ္ဒိသိတွာ ဒေထာ’’တိ အာဟ. တဿ သံကိစ္စော ပဏ္ဍိတော သောပါကော ရေဝတောတိ သတ္တဝဿိကာ စတ္တာရော ခီဏာသဝသာမဏေရာ ပါပုဏိံသု. ဗြာဟ္မဏီ မဟာရဟာနိ အာသနာနိ ပညာပေတွာ ဌိတာ သာမဏေရေ ဒိသွာဝ ကုပိတာ ဥဒ္ဓနေ ပက္ခိတ္တလောဏံ ဝိယ တဋတဋာယမာနာ ‘‘တွံ ဝိဟာရံ ဂန္တွာ အတ္တနော နတ္တုမတ္တေပိ အပ္ပဟောန္တေ စတ္တာရော ကုမာရကေ ဂဟေတွာ အာဂတောသီ’’တိ ဝတွာ တေသံ တေသု အာသနေသု နိသီဒိတုံ အဒတွာ နီစပီဌကာနိ အတ္ထရိတွာ ‘‘ဧတေသု နိသီဒထာ’’တိ ဝတွာ ‘‘ဂစ္ဆ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ မဟလ္လကေ ဩလောကေတွာ အာနေဟီ’’တိ အာဟ. ဗြာဟ္မဏော ဝိဟာရံ ဂန္တွာ သာရိပုတ္တတ္ထေရံ ဒိသွာ ‘‘ဧထ၊ အမှာကံ ဂေဟံ ဂမိဿာမာ’’တိ အာနေသိ. ထေရော အာဂန္တွာ သာမဏေရေ ဒိသွာ ‘‘ဣမေဟိ ဗြာဟ္မဏေဟိ ဘတ္တံ လဒ္ဓ’’န္တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘န လဒ္ဓ’’န္တိ ဝုတ္တေ စတုန္နမေဝ ဘတ္တဿ ပဋိယတ္တဘာဝံ ဉတွာ ‘‘အာဟရ မေ ပတ္တ’’န္တိ ပတ္တံ ဂဟေတွာ ပက္ကာမိ. ဗြာဟ္မဏီပိ ‘‘ကိံ ဣမိနာ ဝုတ္တ’’န္တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘ဧတေသံ နိသိန္နာနံ ဗြာဟ္မဏာနံ လဒ္ဓုံ ဝဋ္ဋတိ၊ အာဟရ မေ ပတ္တ’’န္တိ အတ္တနော ပတ္တံ ဂဟေတွာ ဂတော၊ န ဘုဉ္ဇိတုကာမော ဘဝိဿတိ၊ သီဃံ ဂန္တွာ အညံ ဩလောကေတွာ အာနေဟီတိ. ဗြာဟ္မဏော ဂန္တွာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနတ္ထေရံ ဒိသွာ တထေဝ ဝတွာ အာနေသိ. သောပိ သာမဏေရေ ဒိသွာ တထေဝ ဝတွာ ပတ္တံ ဂဟေတွာ ပက္ကာမိ. အထ နံ ဗြာဟ္မဏီ အာဟ – ‘‘ဧတေ န ဘုဉ္ဇိတုကာမာ၊ ဗြာဟ္မဏဝါဒကံ ဂန္တွာ ဧကံ မဟလ္လကဗြာဟ္မဏံ အာနေဟီ’’တိ.
သာမဏေရာပိ ပါတောဝ ပဋ္ဌာယ ကိဉ္စိ အလဘမာနာ ဇိဃစ္ဆာယ ပီဠိတာ နိသီဒိံသု. အထ နေသံ ဂုဏတေဇေန သက္ကဿ အာသနံ ဥဏှာကာရံ ဒဿေသိ. သော အာဝဇ္ဇေန္တော တေသံ ပါတောဝ ပဋ္ဌာယ နိသိန္နာနံ ကိလန္တဘာဝံ ဉတွာ ‘‘မယာ တတ္ထ ဂန္တုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ ဇရာဇိဏ္ဏော မဟလ္လကဗြာဟ္မဏော ဟုတွာ တသ္မိံ ဗြာဟ္မဏဝါဒကေ ဗြာဟ္မဏာနံ အဂ္ဂါသနေ နိသီဒိ. ဗြာဟ္မဏော တံ ဒိသွာ ‘‘ဣဒါနိ မေ ဗြာဟ္မဏီ အတ္တမနာ ဘဝိဿတီ’’တိ ဧဟိ ဂေဟံ ဂမိဿာမာ’’တိ တံ အာဒါယ ဂေဟံ အဂမာသိ. ဗြာဟ္မဏီ တံ ဒိသွာဝ တုဋ္ဌစိတ္တာ ဒွီသု အာသနေသု အတ္ထရဏံ ဧကသ္မိံယေဝ အတ္ထရိတွာ၊ ‘‘အယျ၊ ဣဓ နိသီဒါဟီ’’တိ အာဟ. သက္ကော ဂေဟံ ပဝိသိတွာ စတ္တာရော သာမဏေရေ ပဉ္စပတိဋ္ဌိတေန ဝန္ဒိတွာ တေသံ အာသနပရိယန္တေ ဘူမိယံ ပလ္လင်္ကေန နိသီဒိ. အထ နံ ဒိသွာ ဗြာဟ္မဏီ ဗြာဟ္မဏံ အာဟ – ‘‘အဟော တေ အာနီတော ဗြာဟ္မဏော၊ ဧတမ္ပိ ဥမ္မတ္တကံ ဂဟေတွာ အာဂတောသိ၊ အတ္တနော နတ္တုမတ္တေ ဝန္ဒန္တော ဝိစရတိ၊ ကိံ ဣမိနာ၊ နီဟရာဟိ န’’န္တိ. သော ခန္ဓေပိ ဟတ္ထေပိ ကစ္ဆာယပိ ဂဟေတွာ နိက္ကဍ္ဎိယမာနော ဥဋ္ဌာတုမ္ပိ န ဣစ္ဆတိ. အထ နံ ဗြာဟ္မဏီ ‘‘ဧဟိ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ တွံ ဧကသ္မိံ ဟတ္ထေ ဂဏှ၊ အဟံ ဧကသ္မိံ ဟတ္ထေ ဂဏှိဿာမီ’’တိ ဥဘောပိ ဒွီသု ဟတ္ထေသု ဂဟေတွာ ပိဋ္ဌိယံ ပေါထေန္တာ ဂေဟဒွါရတော ဗဟိ အကံသု. သက္ကောပိ နိသိန္နဋ္ဌာနေယေဝ နိသိန္နော ဟတ္ထံ ပရိဝတ္တေသိ. တေ နိဝတ္တိတွာ တံ နိသိန္နမေဝ ဒိသွာ ဘီတရဝံ ရဝန္တာ ဝိဿဇ္ဇေသုံ. တသ္မိံ ခဏေ သက္ကော အတ္တနော သက္ကဘာဝံ ဇာနာပေသိ. အထ နေသံ အာဟာရံ အဒံသု. ပဉ္စပိ ဇနာ အာဟာရံ ဂဟေတွာ ဧကော ကဏ္ဏိကာမဏ္ဍလံ ဝိနိဝိဇ္ဈိတွာ၊ ဧကော ဆဒနဿ ပုရိမဘာဂံ၊ ဧကော ပစ္ဆိမဘာဂံ၊ ဧကော ပထဝိယံ နိမုဇ္ဇိတွာ၊ သက္ကောပိ ဧကေန ဌာနေန နိက္ခမီတိ ဧဝံ ပဉ္စဓာ အဂမံသု. တတော ပဋ္ဌာယ စ ပန တံ ဂေဟံ ပဉ္စဆိဒ္ဒဂေဟံ ကိရ နာမ ဇာတံ.
သာမဏေရေပိ ဝိဟာရံ ဂတကာလေ ဘိက္ခူ၊ ‘‘အာဝုသော၊ ကီဒိသ’’န္တိ ပုစ္ဆိံသု. မာ နော ပုစ္ဆိတ္ထ၊ အမှာကံ ဒိဋ္ဌကာလတော ပဋ္ဌာယ ဗြာဟ္မဏီ ကောဓာဘိဘူတာ ပညတ္တာသနေသု နော နိသီဒိတုမ္ပိ အဒတွာ ‘‘သီဃံ သီဃံ မဟလ္လကဗြာဟ္မဏံ အာနေဟီ’’တိ အာဟ. အမှာကံ ဥပဇ္ဈာယော အာဂန္တွာ အမှေ ဒိသွာ ‘‘ဣမေသံ နိသိန္နဗြာဟ္မဏာနံ လဒ္ဓုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ ပတ္တံ အာဟရာပေတွာ နိက္ခမိ. ‘‘အညံ မဟလ္လကံ ဗြာဟ္မဏံ အာနေသီ’’တိ ဝုတ္တေ ဗြာဟ္မဏော မဟာမောဂ္ဂလ္လာနတ္ထေရံ အာနေသိ၊ သောပိ အမှေ ဒိသွာ တထေဝ ဝတွာ ပက္ကာမိ. အထ ဗြာဟ္မဏီ ‘‘န ဧတေ ဘုဉ္ဇိတုကာမာ၊ ဂစ္ဆ ဗြာဟ္မဏဝါဒကတော ဧကံ မဟလ္လကဗြာဟ္မဏံ အာနေဟီ’’တိ ဗြာဟ္မဏံ ပဟိဏိ. သော တတ္ထ ဂန္တွာ ဗြာဟ္မဏဝေသေန အာဂတံ သက္ကံ အာနေသိ၊ တဿ အာဂတကာလေ အမှာကံ အာဟာရံ အဒံသူတိ. ဧဝံ ကရောန္တာနံ ပန တေသံ တုမှေ န ကုဇ္ဈိတ္ထာတိ? န ကုဇ္ဈိမှာတိ. ဘိက္ခူ တံ သုတွာ သတ္ထု အာရောစေသုံ – ‘‘ဘန္တေ၊ ဣမေ ‘န ကုဇ္ဈိမှာ’တိ အဘူတံ ဝတွာ အညံ ဗျာကရောန္တီ’’တိ. သတ္ထာ၊ ‘‘ဘိက္ခဝေ၊ ခီဏာသဝါ နာမ ဝိရုဒ္ဓေသုပိ န ဝိရုဇ္ဈန္တိယေဝါ’’တိ ဝတွာ ဣမံ ဂါထမာဟ –
၄၀၆. ‘‘အဝိရုဒ္ဓံ ဝိရုဒ္ဓေသု၊ အတ္တဒဏ္ဍေသု နိဗ္ဗုတံ၊
သာဒါနေသု အနာဒါနံ၊ တမဟံ ဗြူမိ ဗြာဟ္မဏ’’န္တိ.
တတ္ထ အဝိရုဒ္ဓန္တိ အာဃာတဝသေန ဝိရုဒ္ဓေသုပိ လောကိယမဟာဇနေသု အာဃာတာဘာဝေန အဝိရုဒ္ဓံ. ဟတ္ထဂတေ ဒဏ္ဍေ ဝါ သတ္ထေ ဝါ အဝိဇ္ဇမာနေပိ ပရေသံ ပဟာရဒါနတော အဝိရတတ္တာ အတ္တဒဏ္ဍေသု ဇနေသု နိဗ္ဗုတံ နိက္ခိတ္တဒဏ္ဍံ၊ ပဉ္စန္နံ ခန္ဓာနံ အဟံ မမန္တိ ဂဟိတတ္တာ သာဒါနေသု တဿ ဂဟဏဿ အဘာဝေန အနာဒါနံ တံ ဧဝရူပံ အဟံ ဗြာဟ္မဏံ ဝဒါမီတိ အတ္ထော.
ဒေသနာဝသာနေ ဗဟူ သောတာပတ္တိဖလာဒီနိ ပါပုဏိံသူတိ.
သာမဏေရာနံ ဝတ္ထု တေဝီသတိမံ.