၃. ကောကာလိကဝတ္ထု

ယော မုခသံယတောတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော ကောကာလိကံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ. ဝတ္ထု ‘‘အထ ခေါ ကောကာလိကော ဘိက္ခု ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမီ’’တိ သုတ္တေ (သံ. နိ. ၁.၁၈၁၊ သု. နိ. ကောကာလိကသုတ္တ၊ အ. နိ. ၁၀.၈၉) အာဂတမေဝ. အတ္ထောပိဿ အဋ္ဌကထာယ ဝုတ္တနယေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗော.

ကောကာလိကေ ပန ပဒုမနိရယေ ဥပ္ပန္နေ ဓမ္မသဘာယံ ကထံ သမုဋ္ဌာပေသုံ ‘‘အဟော ကောကာလိကော ဘိက္ခု အတ္တနော မုခံ နိဿာယ ဝိနာသံ ပတ္တော၊ ဒွေ အဂ္ဂသာဝကေ အက္ကောသန္တဿေဝ ဟိဿ ပထဝီ ဝိဝရံ အဒါသီ’’တိ. သတ္ထာ အာဂန္တွာ ‘‘ကာယ နုတ္ထ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧတရဟိ ကထာယ သန္နိသိန္နာ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘ဣမာယ နာမာ’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘န၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣဒါနေဝ၊ ပုဗ္ဗေပိ ကောကာလိကော ဘိက္ခု အတ္တနော မုခမေဝ နိဿာယ နဋ္ဌော’’တိ ဝတွာ တမတ္ထံ သောတုကာမေဟိ ဘိက္ခူဟိ ယာစိတော တဿ ပကာသနတ္ထံ အတီတံ အာဟရိ.

အတီတေ ဟိမဝန္တပဒေသေ ဧကသ္မိံ သရေ ကစ္ဆပေါ ဝသတိ. ဒွေ ဟံသပေါတကာ ဂေါစရာယ စရန္တာ တေန သဒ္ဓိံ ဝိဿာသံ ကတွာ ဒဠှဝိဿာသိကာ ဟုတွာ ဧကဒိဝသံ ကစ္ဆပံ ပုစ္ဆိံသု – ‘‘သမ္မ၊ အမှာကံ ဟိမဝန္တေ စိတ္တကူဋပဗ္ဗတတလေ ကဉ္စနဂုဟာယ ဝသနဋ္ဌာနံ၊ ရမဏိယော ပဒေသော၊ ဂစ္ဆိဿသိ အမှေဟိ သဒ္ဓိ’’န္တိ. ‘‘သမ္မ၊ အဟံ ကထံ ဂမိဿာမီ’’တိ? ‘‘မယံ တံ နေဿာမ၊ သစေ မုခံ ရက္ခိတုံ သက္ခိဿသီ’’တိ. ‘‘ရက္ခိဿာမိ၊ သမ္မာ ဂဟေတွာ မံ ဂစ္ဆထာ’’တိ. တေ ‘‘သာဓူ’’တိ ဝတွာ ဧကံ ဒဏ္ဍကံ ကစ္ဆပေန ဍံသာပေတွာ သယံ တဿ ဥဘော ကောဋိယော ဍံသိတွာ အာကာသံ ပက္ခန္ဒိံသု. တံ တထာ ဟံသေဟိ နီယမာနံ ဂါမဒါရကာ ဒိသွာ ‘‘ဒွေ ဟံသာ ကစ္ဆပံ ဒဏ္ဍေန ဟရန္တီ’’တိ အာဟံသု. ကစ္ဆပေါ ‘‘ယဒိ မံ သဟာယကာ နေန္တိ၊ တုမှာကံ ဧတ္ထ ကိံ ဟောတိ ဒုဋ္ဌစေဋကာ’’တိ ဝတ္တုကာမော ဟံသာနံ သီဃဝေဂတာယ ဗာရာဏသိနဂရေ ရာဇနိဝေသနဿ ဥပရိဘာဂံ သမ္ပတ္တကာလေ ဒဋ္ဌဋ္ဌာနတော ဒဏ္ဍကံ ဝိဿဇ္ဇေတွာ အာကာသင်္ဂဏေ ပတိတွာ ဒွေဓာ ဘိဇ္ဇိ. သတ္ထာ ဣမံ အတီတံ အာဟရိတွာ –

‘‘အဝဓီ ဝတ အတ္တာနံ၊ ကစ္ဆပေါ ဗျာဟရံ ဂိရံ၊

သုဂ္ဂဟီတသ္မိံ ကဋ္ဌသ္မိံ၊ ဝါစာယ သကိယာဝဓီ.

‘‘ဧတမ္ပိ ဒိသွာ နရဝီရိယသေဋ္ဌ၊

ဝါစံ ပမုဉ္စေ ကုသလံ နာတိဝေလံ၊

ပဿသိ ဗဟုဘာဏေန၊ ကစ္ဆပံ ဗျသနံ ဂတ’’န္တိ. (ဇာ. ၁.၂.၁၂၉-၁၃၀)၊

ဣမံ ဒုကနိပါတေ ဗဟုဘာဏိဇာတကံ ဝိတ္ထာရေတွာ၊ ‘‘ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနာ နာမ မုခသံယတေန သမစာရိနာ အနုဒ္ဓတေန နိဗ္ဗုတစိတ္တေန ဘဝိတဗ္ဗ’’န္တိ ဝတွာ ဣမံ ဂါထမာဟ –

၃၆၃. ‘‘ယော မုခသံယတော ဘိက္ခု၊ မန္တဘာဏီ အနုဒ္ဓတော၊

အတ္ထံ ဓမ္မဉ္စ ဒီပေတိ၊ မဓုရံ တဿ ဘာသိတ’’န္တိ.

တတ္ထ မုခသံယတောတိ ဒါသစဏ္ဍာလာဒယောပိ ‘‘တွံ ဒုဇ္ဇာတော၊ တွံ ဒုဿီလော’’တိအာဒီနံ အဝစနတာယ မုခေန သံယတော. မန္တဘာဏီတိ မန္တာ ဝုစ္စတိ ပညာ၊ တာယ ဘဏနသီလော. အနုဒ္ဓတောတိ နိဗ္ဗုတစိတ္တော. အတ္ထံ ဓမ္မဉ္စ ဒီပေတီတိ ဘာသိတတ္ထဉ္စေဝ ဒေသနာဓမ္မဉ္စ ကထေတိ. မဓုရန္တိ ဧဝရူပဿ ဘိက္ခုနော ဘာသိတံ မဓုရံ နာမ. ယော ပန အတ္ထမေဝ သမ္ပာဒေတိ၊ န ပါဠိံ၊ ပါဠိံယေဝ သမ္ပာဒေတိ၊ န အတ္ထံ၊ ဥဘယံ ဝါ ပန န သမ္ပာဒေတိ၊ တဿ ဘာသိတံ မဓုရံ နာမ န ဟောတီတိ.

ဒေသနာဝသာနေ ဗဟူ သောတာပတ္တိဖလာဒီနိ ပါပုဏိံသူတိ.

ကောကာလိကဝတ္ထု တတိယံ.