၁၀. နင်္ဂလကုလတ္ထေရဝတ္ထု
အတ္တနာ စောဒယတ္တာနန္တိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော နင်္ဂလကုလတ္ထေရံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.
ဧကော ကိရ ဒုဂ္ဂတမနုဿော ပရေသံ ဘတိံ ကတွာ ဇီဝတိ၊ တံ ဧကော ဘိက္ခု ပိလောတိကခဏ္ဍနိဝတ္ထံ နင်္ဂလံ ဥက္ခိပိတွာ ဂစ္ဆန္တံ ဒိသွာ ဧဝမာဟ – ‘‘ကိံ ပန တေ ဧဝံ ဇီဝနတော ပဗ္ဗဇိတုံ န ဝရ’’န္တိ. ကော မံ၊ ဘန္တေ၊ ဧဝံ ဇီဝန္တံ ပဗ္ဗာဇေဿတီတိ? သစေ ပဗ္ဗဇိဿသိ၊ အဟံ တံ ပဗ္ဗာဇေဿာမီတိ. သာဓု ဘန္တေ၊ သစေ မံ ပဗ္ဗာဇေဿထ၊ ပဗ္ဗဇိဿာမီတိ. အထ နံ သော ထေရော ဇေတဝနံ နေတွာ သဟတ္ထေန၊ နှာပေတွာ မာဠကေ ဌပေတွာ ပဗ္ဗာဇေတွာ နိဝတ္ထပိလောတိကခဏ္ဍေန သဒ္ဓိံ နင်္ဂလံ မာဠကသီမာယမေဝ ရုက္ခသာခါယံ ဌပါပေသိ. သော ဥပသမ္ပန္နကာလေပိ နင်္ဂလကုလတ္ထေရောတွေဝ ပညာယိ. သော ဗုဒ္ဓါနံ ဥပ္ပန္နလာဘသက္ကာရံ နိဿာယ ဇီဝန္တော ဥက္ကဏ္ဌိတွာ ဥက္ကဏ္ဌိတံ ဝိနောဒေတုံ အသက္ကောန္တော ‘‘န ဒါနိ သဒ္ဓါဒေယျာနိ ကာသာယာနိ ပရိဒဟိတွာ ဂမိဿာမီ’’တိ တံ ရုက္ခမူလံ ဂန္တွာ အတ္တနာဝ အတ္တာနံ ဩဝဒိ – ‘‘အဟိရိက၊ နိလ္လဇ္ဇ၊ ဣဒံ နိဝါသေတွာ ဝိဗ္ဘမိတွာ ဘတိံ ကတွာ ဇီဝိတုကာမော ဇာတော’’တိ. တဿေဝံ အတ္တာနံ ဩဝဒန္တဿေဝ စိတ္တံ တနုကဘာဝံ ဂတံ. သော နိဝတ္တိတွာ ပုန ကတိပါဟစ္စယေန ဥက္ကဏ္ဌိတွာ တထေဝ အတ္တာနံ ဩဝဒိ၊ ပုနဿ စိတ္တံ နိဝတ္တိ. သော ဣမိနာဝ နီဟာရေန ဥက္ကဏ္ဌိတဥက္ကဏ္ဌိတကာလေ တတ္ထ ဂန္တွာ အတ္တာနံ ဩဝဒိ. အထ နံ ဘိက္ခူ တတ္ထ အဘိဏှံ ဂစ္ဆန္တံ ဒိသွာ၊ ‘‘အာဝုသော၊ နင်္ဂလတ္ထေရ ကသ္မာ ဧတ္ထ ဂစ္ဆသီ’’တိ ပုစ္ဆိံသု. သော ‘‘အာစရိယဿ သန္တိကံ ဂစ္ဆာမိ၊ ဘန္တေ’’တိ ဝတွာ ကတိပါဟေနေဝ အရဟတ္တံ ပါပုဏိ.
ဘိက္ခူ တေန သဒ္ဓိံ ကေဠိံ ကရောန္တာ အာဟံသု – ‘‘အာဝုသော နင်္ဂလတ္ထေရ၊ တဝ ဝိစရဏမဂ္ဂေါ အဝဠဉ္ဇော ဝိယ ဇာတော၊ အာစရိယဿ သန္တိကံ န ဂစ္ဆသိ မညေ’’တိ. အာမ၊ ဘန္တေ၊ မယံ သံသဂ္ဂေ သတိ အဂမိမှာ၊ ဣဒါနိ ပန သော သံသဂ္ဂေါ ဆိန္နော၊ တေန န ဂစ္ဆာမာတိ. တံ သုတွာ ဘိက္ခူ ‘‘ဧသ အဘူတံ ဝတွာ အညံ ဗျာကရောတီ’’တိ သတ္ထု တမတ္ထံ အာရောစေသုံ. သတ္ထာ ‘‘အာမ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မမ ပုတ္တော အတ္တနာဝ အတ္တာနံ စောဒေတွာ ပဗ္ဗဇိတကိစ္စဿ မတ္ထကံ ပတ္တော’’တိ ဝတွာ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ဣမာ ဂါထာ အဘာသိ –
၃၇၉. ‘‘အတ္တနာ စောဒယတ္တာနံ၊ ပဋိမံသေထ အတ္တနာ၊
သော အတ္တဂုတ္တော သတိမာ၊ သုခံ ဘိက္ခု ဝိဟာဟိသိ.
၃၈၀. ‘‘အတ္တာ ဟိ အတ္တနော နာထော၊ ကော ဟိ နာထော ပရော သိယာ၊
အတ္တာ ဟိ အတ္တနော ဂတိ၊
တသ္မာ သံယမမတ္တာနံ၊ အဿံ ဘဒြံဝ ဝါဏိဇော’’တိ.
တတ္ထ စောဒယတ္တာနန္တိ အတ္တနာဝ အတ္တာနံ စောဒယ သာရယ. ပဋိမံသေထာတိ အတ္တနာဝ အတ္တာနံ ပရိဝီမံသထ. သောတိ သော တွံ၊ ဘိက္ခု၊ ဧဝံ သန္တေ အတ္တနာဝ ဂုတ္တတာယ အတ္တဂုတ္တော၊ ဥပဋ္ဌိတသတိတာယ သတိမာ ဟုတွာ သဗ္ဗိရိယာပထေသု သုခံ ဝိဟရိဿသီတိ အတ္ထော.
နာထောတိ အဝဿယော ပတိဋ္ဌာ. ကော ဟိ နာထော ပရောတိ ယသ္မာ ပရဿ အတ္တဘာဝေ ပတိဋ္ဌာယ ကုသလံ ဝါ ကတွာ သဂ္ဂပရာယဏေန မဂ္ဂံ ဝါ ဘာဝေတွာ သစ္ဆိကတဖလေန ဘဝိတုံ န သက္ကာ၊ တသ္မာ ကော ဟိ နာမ ပရော နာထော ဘဝေယျာတိ အတ္ထော. တသ္မာတိ ယသ္မာ အတ္တာဝ အတ္တနော ဂတိ ပတိဋ္ဌာ သရဏံ၊ တသ္မာ ယထာ ဘဒြံ အဿာဇာနီယံ နိဿာယ လာဘံ ပတ္ထယန္တော ဝါဏိဇော တဿ ဝိသမဋ္ဌာနစာရံ ပစ္ဆိန္ဒိတွာ ဒိဝသဿ တိက္ခတ္တုံ နဟာပေန္တော ဘောဇေန္တော သံယမေတိ ပဋိဇဂ္ဂတိ၊ ဧဝံ တွမ္ပိ အနုပ္ပန္နဿ အကုသလဿ ဥပ္ပါဒံ နိဝါရေန္တော သတိသမ္မောသေန ဥပ္ပန္နံ အကုသလံ ပဇဟန္တော အတ္တာနံ သံယမ ဂေါပယ၊ ဧဝံ သန္တေ ပဌမဇ္ဈာနံ အာဒိံ ကတွာ လောကိယလောကုတ္တရဝိသေသံ အဓိဂမိဿသီတိ အတ္ထော.
ဒေသနာဝသာနေ ဗဟူ သောတာပတ္တိဖလာဒီနိ ပါပုဏိံသူတိ.
နင်္ဂလကုလတ္ထေရဝတ္ထု ဒသမံ.