၇. သမ္ဗဟုလဘိက္ခုဝတ္ထု

သစေ လဘေထာတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ပါလိလေယျကံ နိဿာယ ရက္ခိတဝနသဏ္ဍေ ဝိဟရန္တော သမ္ဗဟုလေ ဘိက္ခူ အာရဗ္ဘ ကထေသိ. ဝတ္ထု ယမကဝဂ္ဂေ ‘‘ပရေ စ န ဝိဇာနန္တီ’’တိ ဂါထာဝဏ္ဏနာယ အာဂတမေဝ. ဝုတ္တဉှေတံ (ဓ. ပ. အဋ္ဌ. ၁.၅ ကောသမ္ဗကဝတ္ထု) –

တထာဂတဿ တတ္ထ ဟတ္ထိနာဂေန ဥပဋ္ဌိယမာနဿ ဝသနဘာဝေါ သကလဇမ္ဗုဒီပေ ပါကဋော အဟောသိ. သာဝတ္ထိနဂရတော ‘‘အနာထပိဏ္ဍိကော ဝိသာခါ မဟာဥပါသိကာ’’တိ ဧဝမာဒီနိ မဟာကုလာနိ အာနန္ဒတ္ထေရဿ သာသနံ ပဟိဏိံသု ‘‘သတ္ထာရံ နော၊ ဘန္တေ၊ ဒဿေထာ’’တိ. ဒိသာဝါသိနောပိ ပဉ္စသတာ ဘိက္ခူ ဝုဋ္ဌဝဿာ အာနန္ဒတ္ထေရံ ဥပသင်္ကမိတွာ ‘‘စိရဿုတာ နော၊ အာဝုသော အာနန္ဒ၊ ဘဂဝတော သမ္မုခါ ဓမ္မီ ကထာ၊ သာဓု မယံ၊ အာဝုသော အာနန္ဒ၊ လဘေယျာမ ဘဂဝတော သမ္မုခါ ဓမ္မိံ ကထံ သဝနာယာ’’တိ ယာစိံသု. ထေရော တေ ဘိက္ခူ အာဒါယ တတ္ထ ဂန္တွာ ‘‘တေမာသံ ဧကဝိဟာရိနော တထာဂတဿ သန္တိကံ ဧတ္တကေဟိ ဘိက္ခူဟိ သဒ္ဓိံ ဥပသင်္ကမနံ အယုတ္တ’’န္တိ စိန္တေတွာ တေ ဘိက္ခူ ဗဟိ ဌပေတွာ ဧကကောဝ သတ္ထာရံ ဥပသင်္ကမိ. ပါလိလေယျကော တံ ဒိသွာ ဒဏ္ဍမာဒါယ ပက္ခန္ဒိ. တံ သတ္ထာ ဩလောကေတွာ ‘‘အပေဟိ၊ အပေဟိ၊ ပါလိလေယျက၊ မာ ဝါရယိ၊ ဗုဒ္ဓုပဋ္ဌာကော ဧသော’’တိ အာဟ. သော တတ္ထေဝ ဒဏ္ဍံ ဆဍ္ဍေတွာ ပတ္တစီဝရပဋိဂ္ဂဟဏံ အာပုစ္ဆိ. ထေရော နာဒါသိ. နာဂေါ ‘‘သစေ ဥဂ္ဂဟိတဝတ္တော ဘဝိဿတိ၊ သတ္ထု နိသီဒနပါသာဏဖလကေ အတ္တနော ပရိက္ခာရံ န ဌပေဿတီ’’တိ စိန္တေသိ. ထေရော ပတ္တစီဝရံ ဘူမိယံ ဌပေသိ. ဝတ္တသမ္ပန္နာ ဟိ ဂရူနံ အာသနေ ဝါ သယနေ ဝါ အတ္တနော ပရိက္ခာရံ န ဌပေန္တိ.

ထေရော သတ္ထာရံ ဝန္ဒိတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. သတ္ထာ ‘‘ဧကကောဝ အာဂတောသီ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ပဉ္စဟိ ဘိက္ခုသတေဟိ အာဂတဘာဝံ သုတွာ ‘‘ကဟံ ပန တေ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘တုမှာကံ စိတ္တံ အဇာနန္တော ဗဟိ ဌပေတွာ အာဂတောမှီ’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘ပက္ကောသာဟိ နေ’’တိ အာဟ. ထေရော တထာ အကာသိ. သတ္ထာ တေဟိ ဘိက္ခူဟိ သဒ္ဓိံ ပဋိသန္ထာရံ ကတွာ တေဟိ ဘိက္ခူဟိ၊ ‘‘ဘန္တေ၊ ဘဂဝါ ဗုဒ္ဓသုခုမာလော စေဝ ခတ္တိယသုခုမာလော စ၊ တုမှေဟိ တေမာသံ ဧကကေဟိ တိဋ္ဌန္တေဟိ နိသီဒန္တေဟိ စ ဒုက္ကရံ ကတံ၊ ဝတ္တပဋိဝတ္တကာရကောပိ မုခေါဒကာဒိဒါယကောပိ နာဟောသိ မညေ’’တိ ဝုတ္တေ၊ ‘‘ဘိက္ခဝေ၊ ပါလိလေယျကဟတ္ထိနာ မမ သဗ္ဗကိစ္စာနိ ကတာနိ. ဧဝရူပဉှိ သဟာယံ လဘန္တေန ဧကကောဝ ဝသိတုံ ယုတ္တံ၊ အလဘန္တဿ ဧကစာရိကဘာဝေါဝ သေယျော’’တိ ဝတွာ နာဂဝဂ္ဂေ ဣမာ ဂါထာ အဘာသိ –

၃၂၈. ‘‘သစေ လဘေထ နိပကံ သဟာယံ၊

သဒ္ဓိံစရံ သာဓုဝိဟာရိ ဓီရံ၊

အဘိဘုယျ သဗ္ဗာနိ ပရိဿယာနိ၊

စရေယျ တေနတ္တမနော သတီမာ.

၃၂၉. ‘‘နော စေ လဘေထ နိပကံ သဟာယံ၊

သဒ္ဓိံစရံ သာဓုဝိဟာရိ ဓီရံ၊

ရာဇာဝ ရဋ္ဌံ ဝိဇိတံ ပဟာယ၊

ဧကော စရေ မာတင်္ဂရညေဝ နာဂေါ.

၃၃၀. ‘‘ဧကဿ စရိတံ သေယျော၊

နတ္ထိ ဗာလေ သဟာယတာ၊

ဧကော စရေ န စ ပါပါနိ ကယိရာ၊

အပ္ပေါဿုက္ကော မာတင်္ဂရညေဝ နာဂေါ’’တိ.

တတ္ထ နိပကန္တိ နေပက္ကပညာယ သမန္နာဂတံ. သာဓုဝိဟာရိ ဓီရန္တိ ဘဒ္ဒကဝိဟာရိံ ပဏ္ဍိတံ. ပရိဿယာနီတိ တာဒိသံ မေတ္တာဝိဟာရိံ သဟာယံ လဘန္တော သီဟဗျဂ္ဃါဒယော ပါကဋပရိဿယေ စ ရာဂဘယဒေါသဘယမောဟဘယာဒယော ပဋိစ္ဆန္နပရိဿယေ စာတိ သဗ္ဗေဝ ပရိဿယေ အဘိဘဝိတွာ တေန သဒ္ဓိံ အတ္တမနော ဥပဋ္ဌိတသတီ ဟုတွာ စရေယျ၊ ဝိဟရေယျာတိ အတ္ထော.

ရာဇာဝ ရဋ္ဌန္တိ ရဋ္ဌံ ဟိတွာ ဂတော မဟာဇနကရာဇာ ဝိယ. ဣဒံ ဝုတ္တံ ဟောတိ – ယထာ ဝိဇိတဘူမိပဒေသော ရာဇာ ‘‘ဣဒံ ရဇ္ဇံ နာမ မဟန္တံ ပမာဒဋ္ဌာနံ၊ ကိံ မေ ရဇ္ဇေန ကာရိတေနာ’’တိ ဝိဇိတံ ရဋ္ဌံ ပဟာယ ဧကကောဝ မဟာရညံ ပဝိသိတွာ တာပသပဗ္ဗဇ္ဇံ ပဗ္ဗဇိတွာ စတူသု ဣရိယာပထေသု ဧကကောဝ စရတိ၊ ဧဝံ ဧကကောဝ စရေယျာတိ. မာတင်္ဂရညေဝ နာဂေါတိ ယထာ စ ‘‘အဟံ ခေါ အာကိဏ္ဏော ဝိဟရာမိ ဟတ္ထီဟိ ဟတ္ထိနီဟိ ဟတ္ထိကဠဘေဟိ ဟတ္ထိစ္ဆာပေဟိ၊ ဆိန္နဂ္ဂါနိ စေဝ တိဏာနိ ခါဒါမိ၊ ဩဘဂ္ဂေါဘဂ္ဂဉ္စ မေ သာခါဘင်္ဂံ ခါဒန္တိ၊ အာဝိလာနိ စ ပါနီယာနိ ပိဝါမိ၊ ဩဂါဟာ စ မေ ဥတ္တိဏ္ဏဿ ဟတ္ထိနိယော ကာယံ ဥပနိဃံသန္တိယော ဂစ္ဆန္တိ၊ ယံနူနာဟံ ဧကကောဝ ဂဏမှာ ဝူပကဋ္ဌော ဝိဟရေယျ’’န္တိ (မဟာဝ. ၄၆၇၊ ဥဒါ. ၃၅) ဧဝံ ပဋိသဉ္စိက္ခိတွာ ဂမနတော မာတင်္ဂေါတိ လဒ္ဓနာမော ဣမသ္မိံ အရညေ အယံ ဟတ္ထိနာဂေါ ယူထံ ပဟာယ သဗ္ဗိရိယာပထေသု ဧကကောဝ သုခံ စရတိ၊ ဧဝမ္ပိ ဧကောဝ စရေယျာတိ အတ္ထော.

ဧကဿာတိ ပဗ္ဗဇိတဿ ဟိ ပဗ္ဗဇိတကာလတော ပဋ္ဌာယ ဧကီဘာဝါဘိရတဿ ဧကကဿေဝ စရိတံ သေယျော. နတ္ထိ ဗာလေ သဟာယတာတိ စူဠသီလံ မဇ္ဈိမသီလံ မဟာသီလံ ဒသ ကထာဝတ္ထူနိ တေရသ ဓုတင်္ဂဂုဏာနိ ဝိပဿနာဉာဏံ စတ္တာရော မဂ္ဂါ စတ္တာရိ ဖလာနိ တိဿော ဝိဇ္ဇာ ဆ အဘိညာ အမတမဟာနိဗ္ဗာနန္တိ အယဉှိ သဟာယတာ နာမ. သာ ဗာလေ နိဿာယ အဓိဂန္တုံ န သက္ကာတိ နတ္ထိ ဗာလေ သဟာယတာ. ဧကောတိ ဣမိနာ ကာရဏေန သဗ္ဗိရိယာပထေသု ဧကကောဝ စရေယျ၊ အပ္ပမတ္တကာနိပိ န စ ပါပါနိ ကယိရာ. ယထာ သော အပ္ပေါဿုက္ကော နိရာလယော ဣမသ္မိံ အရညေ မာတင်္ဂနာဂေါ ဣစ္ဆိတိစ္ဆိတဋ္ဌာနေ သုခံ စရတိ၊ ဧဝံ ဧကကောဝ ဟုတွာ စရေယျ၊ အပ္ပမတ္တကာနိပိ န စ ပါပါနိ ကရေယျာတိ အတ္ထော. တသ္မာ တုမှေဟိ ပတိရူပံ သဟာယံ အလဘန္တေဟိ ဧကစာရီဟေဝ ဘဝိတဗ္ဗန္တိ ဣမမတ္ထံ ဒဿေန္တော သတ္ထာ တေသံ ဘိက္ခူနံ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ ဒေသေသိ.

ဒေသနာဝသာနေ ပဉ္စသတာပိ တေ ဘိက္ခူ အရဟတ္တေ ပတိဋ္ဌဟိံသူတိ.

သမ္ဗဟုလဘိက္ခုဝတ္ထု သတ္တမံ.