၈. မာရဝတ္ထု

အတ္ထမှီတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဟိမဝန္တပဒေသေ အရညကုဋိကာယံ ဝိဟရန္တော မာရံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

တသ္မိံ ကိရ ကာလေ ရာဇာနော မနုဿေ ပီဠေတွာ ရဇ္ဇံ ကာရေန္တိ. အထ ဘဂဝါ အဓမ္မိကရာဇူနံ ရဇ္ဇေ ဒဏ္ဍကရဏပီဠိတေ မနုဿေ ဒိသွာ ကာရုညေန ဧဝံ စိန္တေသိ – ‘‘သက္ကာ နု ခေါ ရဇ္ဇံ ကာရေတုံ အဟနံ အဃာတယံ၊ အဇိနံ အဇာပယံ၊ အသောစံ အသောစာပယံ ဓမ္မေနာ’’တိ၊ မာရော ပါပိမာ တံ ဘဂဝတော ပရိဝိတက္ကံ ဉတွာ ‘‘သမဏော ဂေါတမော ‘သက္ကာ နု ခေါ ရဇ္ဇံ ကာရေတု’န္တိ စိန္တေသိ၊ ဣဒါနိ ရဇ္ဇံ ကာရေတုကာမော ဘဝိဿတိ၊ ရဇ္ဇဉ္စ နာမေတံ ပမာဒဋ္ဌာနံ၊ တံ ကာရေန္တေ သက္ကာ ဩကာသံ လဘိတုံ၊ ဂစ္ဆာမိ ဥဿာဟမဿ ဇနေဿာမီ’’တိ စိန္တေတွာ သတ္ထာရံ ဥပသင်္ကမိတွာ အာဟ – ‘‘ကာရေတု၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝါ ရဇ္ဇံ၊ ကာရေတု သုဂတော ရဇ္ဇံ အဟနံ အဃာတယံ၊ အဇိနံ အဇာပယံ၊ အသောစံ အသောစာပယံ ဓမ္မေနာ’’တိ. အထ နံ သတ္ထာ ‘‘ကိံ ပန မေ တွံ၊ ပါပိမ၊ ပဿသိ၊ ယံ မံ တွံ ဧဝံ ဝဒေသီ’’တိ ဝတွာ ‘‘ဘဂဝတာ ခေါ၊ ဘန္တေ၊ စတ္တာရော ဣဒ္ဓိပါဒါ သုဘာဝိတာ. အာကင်္ခမာနော ဟိ ဘဂဝါ ဟိမဝန္တံ ပဗ္ဗတရာဇံ ‘သုဝဏ္ဏ’န္တိ အဓိမုစ္စေယျ၊ တဉ္စ သုဝဏ္ဏမေဝ အဿ၊ အဟမ္ပိ ခေါ ဓနေန ဓနကရဏီယံ ကရိဿာမိ၊ တုမှေ ဓမ္မေန ရဇ္ဇံ ကာရေဿထာ’’တိ တေန ဝုတ္တေ –

‘‘ပဗ္ဗတဿ သုဝဏ္ဏဿ၊ ဇာတရူပဿ ကေဝလော၊

ဒွိတ္တာဝ နာလမေကဿ၊ ဣတိ ဝိဒွါ သမဉ္စရေ.

‘‘ယော ဒုက္ခမဒက္ခိ ယတောနိဒါနံ၊

ကာမေသု သော ဇန္တု ကထံ နမေယျ၊

ဥပဓိံ ဝိဒိတွာ သင်္ဂေါတိ လောကေ၊

တဿေဝ ဇန္တု ဝိနယာယ သိက္ခေ’’တိ. (သံ. နိ. ၁.၁၅၆) –

ဣမာဟိ ဂါထာဟိ သံဝေဇေတွာ ‘‘အညော ဧဝ ခေါ၊ ပါပိမ၊ တဝ ဩဝါဒေါ၊ အညော မမ၊ တယာ သဒ္ဓိံ ဓမ္မသံသန္ဒနာ နာမ နတ္ထိ၊ အဟဉှိ ဧဝံ ဩဝဒါမီ’’တိ ဝတွာ ဣမာ ဂါထာ အဘာသိ –

၃၃၁. ‘‘အတ္ထမှိ ဇာတမှိ သုခါ သဟာယာ၊

တုဋ္ဌီ သုခါ ယာ ဣတရီတရေန၊

ပုညံ သုခံ ဇီဝိတသင်္ခယမှိ၊

သဗ္ဗဿ ဒုက္ခဿ သုခံ ပဟာနံ.

၃၃၂. ‘‘သုခါ မတ္တေယျတာ လောကေ၊

အထော ပေတ္တေယျတာ သုခါ၊

သုခါ သာမညတာ လောကေ၊

အထော ဗြဟ္မညတာ သုခါ.

၃၃၃. ‘‘သုခံ ယာဝ ဇရာသီလံ၊ သုခါ သဒ္ဓါ ပတိဋ္ဌိတာ၊

သုခေါ ပညာယ ပဋိလာဘော၊ ပါပါနံ အကရဏံ သုခ’’န္တိ.

တတ္ထ အတ္ထမှီတိ ပဗ္ဗဇိတဿာပိ ဟိ စီဝရကရဏာဒိကေ ဝါ အဓိကရဏဝူပသမာဒိကေ ဝါ ဂိဟိနောပိ ကသိကမ္မာဒိကေ ဝါ ဗလဝပက္ခသန္နိဿိတေဟိ အဘိဘဝနာဒိကေ ဝါ ကိစ္စေ ဥပ္ပန္နေ ယေ တံ ကိစ္စံ နိပ္ဖါဒေတုံ ဝါ ဝူပသမေတုံ ဝါ သက္ကောန္တိ၊ ဧဝရူပါ သုခါ သဟာယာတိ အတ္ထော. တုဋ္ဌီ သုခါတိ ယသ္မာ ပန ဂိဟိနောပိ သကေန အသန္တုဋ္ဌာ သန္ဓိစ္ဆေဒါဒီနိ အာရဘန္တိ၊ ပဗ္ဗဇိတာပိ နာနပ္ပကာရံ အနေသနံ. ဣတိ တေ သုခံ န ဝိန္ဒန္တိယေဝ. တသ္မာ ယာ ဣတရီတရေန ပရိတ္တေန ဝါ ဝိပုလေန ဝါ အတ္တနော သန္တကေန သန္တုဋ္ဌိ၊ အယမေဝ သုခါတိ အတ္ထော. ပုညန္တိ မရဏကာလေ ပန ယထာဇ္ဈာသယေန ပတ္ထရိတွာ ကတပုညကမ္မမေဝ သုခံ. သဗ္ဗဿာတိ သကလဿပိ ပန ဝဋ္ဋဒုက္ခဿ ပဟာနသင်္ခါတံ အရဟတ္တမေဝ ဣမသ္မိံ လောကေ သုခံ နာမ.

မတ္တေယျတာတိ မာတရိ သမ္မာ ပဋိပတ္တိ. ပေတ္တေယျတာတိ ပိတရိ သမ္မာ ပဋိပတ္တိ. ဥဘယေနပိ မာတာပိတူနံ ဥပဋ္ဌာနမေဝ ကထိတံ. မာတာပိတရော ဟိ ပုတ္တာနံ အနုပဋ္ဌဟနဘာဝံ ဉတွာ အတ္တနော သန္တကံ ဘူမိယံ ဝါ နိဒဟန္တိ၊ ပရေသံ ဝါ ဝိဿဇ္ဇေန္တိ၊ ‘‘မာတာပိတရော န ဥပဋ္ဌဟန္တီ’’တိ နေသံ နိန္ဒာပိ ဝဍ္ဎတိ၊ ကာယဿ ဘေဒါ ဂူထနိရယေပိ နိဗ္ဗတ္တန္တိ. ယေ ပန မာတာပိတရော သက္ကစ္စံ ဥပဋ္ဌဟန္တိ၊ တေ တေသံ သန္တကံ ဓနမ္ပိ ပါပုဏန္တိ၊ ပသံသမ္ပိ လဘန္တိ၊ ကာယဿ ဘေဒါ သဂ္ဂေ နိဗ္ဗတ္တန္တိ. တသ္မာ ဥဘယမ္ပေတံ သုခန္တိ ဝုတ္တံ. သာမညတာတိ ပဗ္ဗဇိတေသု သမ္မာ ပဋိပတ္တိ. ဗြဟ္မညတာတိ ဗာဟိတပါပေသု ဗုဒ္ဓပစ္စေကဗုဒ္ဓသာဝကေသု သမ္မာ ပဋိပတ္တိယေဝ. ဥဘယေနပိ တေသံ စတူဟိ ပစ္စယေဟိ ပဋိဇဂ္ဂနဘာဝေါ ကထိတော၊ ဣဒမ္ပိ လောကေ သုခံ နာမ ကထိကံ.

သီလန္တိ မဏိကုဏ္ဍလရတ္တဝတ္ထာဒယော ဟိ အလင်္ကာရာ တသ္မိံ တသ္မိံ ဝယေ ဌိတာနံယေဝ သောဘန္တိ. န ဒဟရာနံ အလင်္ကာရော မဟလ္လကကာလေ၊ မဟလ္လကာနံ ဝါ အလင်္ကာရော ဒဟရကာလေ သောဘတိ၊ ‘‘ဥမ္မတ္တကော ဧသ မညေ’’တိ ဂရဟုပ္ပါဒနေန ပန ဒေါသမေဝ ဇနေတိ. ပဉ္စသီလဒသသီလာဒိဘေဒံ ပန သီလံ ဒဟရဿာပိ မဟလ္လကဿာပိ သဗ္ဗဝယေသု သောဘတိယေဝ၊ ‘‘အဟော ဝတာယံ သီလဝါ’’တိ ပသံသုပ္ပါဒနေန သောမနဿမေဝ အာဝဟတိ. တေန ဝုတ္တံ – သုခံ ယာဝ ဇရာ သီလန္တိ. သဒ္ဓါ ပတိဋ္ဌိတာတိ လောကိယလောကုတ္တရတော ဒုဝိဓာပိ သဒ္ဓါ နိစ္စလာ ဟုတွာ ပတိဋ္ဌိတာ. သုခေါ ပညာယ ပဋိလာဘောတိ လောကိယလောကုတ္တရပညာယ ပဋိလာဘော သုခေါ. ပါပါနံ အကရဏန္တိ သေတုဃာတဝသေန ပန ပါပါနံ အကရဏံ ဣမသ္မိံ လောကေ သုခန္တိ အတ္ထော.

ဒေသနာဝသာနေ ဗဟူနံ ဒေဝတာနံ ဓမ္မာဘိသမယော အဟောသီတိ.

မာရဝတ္ထု အဋ္ဌမံ.

နာဂဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

တေဝီသတိမော ဝဂ္ဂေါ.