၄. လကုဏ္ဍကဘဒ္ဒိယတ္ထေရဝတ္ထု
မာတရန္တိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော လကုဏ္ဍကဘဒ္ဒိယတ္ထေရံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.
ဧကဒိဝသဉှိ သမ္ဗဟုလာ အာဂန္တုကာ ဘိက္ခူ သတ္ထာရံ ဒိဝါဋ္ဌာနေ နိသိန္နံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဝန္ဒိတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု. တသ္မိံ ခဏေ လကုဏ္ဍကဘဒ္ဒိယတ္ထေရော ဘဂဝတော အဝိဒူရေ အတိက္ကမတိ. သတ္ထာ တေသံ ဘိက္ခူနံ စိတ္တာစာရံ ဉတွာ ဩလောကေတွာ ‘‘ပဿထ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အယံ ဘိက္ခု မာတာပိတရော ဟန္တွာ နိဒ္ဒုက္ခော ဟုတွာ ယာတီ’’တိ ဝတွာ တေဟိ ဘိက္ခူဟိ ‘‘ကိံ နု ခေါ သတ္ထာ ဝဒတီ’’တိ အညမညံ မုခါနိ ဩလောကေတွာ သံသယပက္ခန္ဒေဟိ၊ ‘‘ဘန္တေ၊ ကိံ နာမေတံ ဝဒေထာ’’တိ ဝုတ္တေ တေသံ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ဣမံ ဂါထမာဟ –
၂၉၄. ‘‘မာတရံ ပိတရံ ဟန္တွာ၊ ရာဇာနော ဒွေ စ ခတ္တိယေ၊
ရဋ္ဌံ သာနုစရံ ဟန္တွာ၊ အနီဃော ယာတိ ဗြာဟ္မဏော’’တိ.
တတ္ထ သာနုစရန္တိ အာယသာဓကေန အာယုတ္တကေန သဟိတံ. ဧတ္ထ ဟိ ‘‘တဏှာ ဇနေတိ ပုရိသ’’န္တိ (သံ. နိ. ၁.၅၅-၅၇) ဝစနတော တီသု ဘဝေသု သတ္တာနံ ဇနနတော တဏှာ မာတာ နာမ. ‘‘အဟံ အသုကဿ နာမ ရညော ဝါ ရာဇမဟာမတ္တဿ ဝါ ပုတ္တော’’တိ ပိတရံ နိဿာယ အသ္မိမာနဿ ဥပ္ပဇ္ဇနတော အသ္မိမာနော ပိတာ နာမ. လောကော ဝိယ ရာဇာနံ ယသ္မာ သဗ္ဗဒိဋ္ဌိဂတာနိ ဒွေ သဿတုစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိယော ဘဇန္တိ၊ တသ္မာ ဒွေ သဿတုစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိယော ဒွေ ခတ္တိယရာဇာနော နာမ. ဒွါဒသာယတနာနိ ဝိတ္ထတဋ္ဌေန ရဋ္ဌဒိသတ္တာ ရဋ္ဌံ နာမ. အာယသာဓကော အာယုတ္တကပုရိသော ဝိယ တန္နိဿိတော နန္ဒိရာဂေါ အနုစရော နာမ. အနီဃောတိ နိဒ္ဒုက္ခော. ဗြာဟ္မဏောတိ ခီဏာသဝေါ. ဧတေသံ တဏှာဒီနံ အရဟတ္တမဂ္ဂဉာဏာသိနာ ဟတတ္တာ ခီဏာသဝေါ နိဒ္ဒုက္ခော ဟုတွာ ယာတီတိ အယမေတ္ထတ္ထော.
ဒေသနာဝသာနေ တေ ဘိက္ခူ အရဟတ္တေ ပတိဋ္ဌဟိံသု.
ဒုတိယဂါထာယပိ ဝတ္ထု ပုရိမသဒိသမေဝ. တဒါ ဟိ သတ္ထာ လကုဏ္ဍကဘဒ္ဒိယတ္ထေရမေဝ အာရဗ္ဘ ကထေသိ. တေသံ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ဣမံ ဂါထမာဟ –
၂၉၅. ‘‘မာတရံ ပိတရံ ဟန္တွာ၊ ရာဇာနော ဒွေ စ သောတ္ထိယေ၊
ဝေယဂ္ဃပဉ္စမံ ဟန္တွာ၊ အနီဃော ယာတိ ဗြာဟ္မဏော’’တိ.
တတ္ထ ဒွေ စ သောတ္ထိယေတိ ဒွေ စ ဗြာဟ္မဏေ. ဣမိဿာ ဂါထာယ သတ္ထာ အတ္တနော ဓမ္မိဿရတာယ စ ဒေသနာဝိဓိကုသလတာယ စ သဿတုစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိယော ဒွေ ဗြာဟ္မဏရာဇာနော စ ကတွာ ကထေသိ. ဝေယဂ္ဃပဉ္စမန္တိ ဧတ္ထ ဗျဂ္ဃါနုစရိတော သပ္ပဋိဘယော ဒုပ္ပဋိပန္နော မဂ္ဂေါ ဝေယဂ္ဃေါ နာမ၊ ဝိစိကိစ္ဆာနီဝရဏမ္ပိ တေန သဒိသတာယ ဝေယဂ္ဃံ နာမ၊ တံ ပဉ္စမံ အဿာတိ နီဝရဏပဉ္စကံ ဝေယဂ္ဃပဉ္စမံ နာမ. ဣဒဉ္စ ဝေယဂ္ဃပဉ္စမံ အရဟတ္တမဂ္ဂဉာဏာသိနာ နိဿေသံ ဟန္တွာ အနီဃောဝ ယာတိ ဗြာဟ္မဏောတိ အယမေတ္ထတ္ထော. သေသံ ပုရိမသဒိသမေဝါတိ.
လကုဏ္ဍကဘဒ္ဒိယတ္ထေရဝတ္ထု စတုတ္ထံ.