၉. သုဝဏ္ဏကာရတ္ထေရဝတ္ထု

ဥစ္ဆိန္ဒာတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော သာရိပုတ္တတ္ထေရဿ သဒ္ဓိဝိဟာရိကံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

ဧကော ကိရ သုဝဏ္ဏကာရပုတ္တော အဘိရူပေါ သာရိပုတ္တတ္ထေရဿ သန္တိကေ ပဗ္ဗဇိ. ထေရော ‘‘တရုဏာနံ ရာဂေါ ဥဿန္နော ဟောတီ’’တိ စိန္တေတွာ တဿ ရာဂပဋိဃာတာယ အသုဘကမ္မဋ္ဌာနံ အဒါသိ. တဿ ပန တံ အသပ္ပါယံ. တသ္မာ အရညံ ပဝိသိတွာ တေမာသံ ဝါယမန္တော စိတ္တေကဂ္ဂမတ္တမ္ပိ အလဘိတွာ ပုန ထေရဿ သန္တိကံ အာဂန္တွာ ထေရေန ‘‘ဥပဋ္ဌိတံ တေ၊ အာဝုသော၊ ကမ္မဋ္ဌာန’’န္တိ ဝုတ္တေ တံ ပဝတ္တိံ အာရောစေသိ. အထဿ ထေရော ‘‘ကမ္မဋ္ဌာနံ န သမ္ပဇ္ဇတီတိ ဝေါသာနံ အာပဇ္ဇိတုံ န ဝဋ္ဋတီ’’တိ ဝတွာ ပုန တဒေဝ ကမ္မဋ္ဌာနံ သာဓုကံ ကထေတွာ အဒါသိ. သော ဒုတိယဝါရေပိ ကိဉ္စိ ဝိသေသံ နိဗ္ဗတ္တေတုံ အသက္ကောန္တော အာဂန္တွာ ထေရဿ အာရောစေသိ. အထဿ ထေရောပိ သကာရဏံ သဥပမံ ကတွာ တဒေဝ ကမ္မဋ္ဌာနံ အာစိက္ခိ. သော ပုနပိ အာဂန္တွာ ကမ္မဋ္ဌာနဿ အသမ္ပဇ္ဇနဘာဝံ ကထေသိ. ထေရော စိန္တေသိ – ‘‘ကာရကော ဘိက္ခု အတ္တနိ ဝိဇ္ဇမာနေ ကာမစ္ဆန္ဒာဒယော ဝိဇ္ဇမာနာတိ အဝိဇ္ဇမာနေ အဝိဇ္ဇမာနာတိ ပဇာနာတိ. အယံ ဘိက္ခု ကာရကော၊ နော အကာရကော၊ ပဋိပန္နော၊ နော အပ္ပဋိပန္နော၊ အဟံ ပနေတဿ အဇ္ဈာသယံ န ဇာနာမိ၊ ဗုဒ္ဓဝေနေယျော ဧသော ဘဝိဿတီ’’တိ တံ အာဒါယ သာယနှသမယေ သတ္ထာရံ ဥပသင်္ကမိတွာ ‘‘အယံ၊ ဘန္တေ၊ မမ သဒ္ဓိဝိဟာရိကော၊ ဣမဿ မယာ ဣမိနာ ကာရဏေန ဣဒံ နာမ ကမ္မဋ္ဌာနံ ဒိန္န’’န္တိ သဗ္ဗံ တံ ပဝတ္တိံ အာရောစေသိ.

အထ နံ သတ္ထာ ‘‘အာသယာနုသယဉာဏံ နာမေတံ ပါရမိယော ပူရေတွာ ဒသသဟဿိလောကဓာတုံ ဥန္နာဒေတွာ သဗ္ဗညုတံ ပတ္တာနံ ဗုဒ္ဓါနံယေဝ ဝိသယော’’တိ ဝတွာ ‘‘ကတရကုလာ နု ခေါ ဧသ ပဗ္ဗဇိတော’’တိ အာဝဇ္ဇေန္တော ‘‘သုဝဏ္ဏကာရကုလာ’’တိ ဉတွာ အတီတေ အတ္တဘာဝေ ဩလောကေန္တော တဿ သုဝဏ္ဏကာရကုလေယေဝ ပဋိပါဋိယာ နိဗ္ဗတ္တာနိ ပဉ္စ အတ္တဘာဝသတာနိ ဒိသွာ ‘‘ဣမိနာ ဒဟရေန ဒီဃရတ္တံ သုဝဏ္ဏကာရကမ္မံ ကရောန္တေန ကဏိကာရပုပ္ဖပဒုမပုပ္ဖါဒီနိ ကရိဿာမီတိ ရတ္တသုဝဏ္ဏမေဝ သမ္ပရိဝတ္တိတံ၊ တသ္မာ ဣမဿ အသုဘပဋိကူလကမ္မဋ္ဌာနံ န ဝဋ္ဋတိ၊ မနာပမေဝဿ ကမ္မဋ္ဌာနံ သပ္ပါယ’’န္တိ စိန္တေတွာ၊ ‘‘သာရိပုတ္တ၊ တယာ ကမ္မဋ္ဌာနံ ဒတွာ စတ္တာရော မာသေ ကိလမိတံ ဘိက္ခုံ အဇ္ဇ ပစ္ဆာဘတ္တေယေဝ အရဟတ္တံ ပတ္တံ ပဿိဿသိ၊ ဂစ္ဆ တွ’’န္တိ ထေရံ ဥယျောဇေတွာ ဣဒ္ဓိယာ စက္ကမတ္တံ သုဝဏ္ဏပဒုမံ မာပေတွာ ပတ္တေဟိ စေဝ နာလေဟိ စ ဥဒကဗိန္ဒူနိ မုဉ္စန္တံ ဝိယ ကတွာ ‘‘ဘိက္ခု ဣမံ ပဒုမံ အာဒါယ ဝိဟာရပစ္စန္တေ ဝါလုကရာသိမှိ ဌပေတွာ သမ္မုခဋ္ဌာနေ ပလ္လင်္ကေန နိသီဒိတွာ ‘လောဟိတကံ လောဟိတက’န္တိ ပရိကမ္မံ ကရောဟီ’’တိ အဒါသိ. တဿ သတ္ထုဟတ္ထတော ပဒုမံ ဂဏှန္တဿေဝ စိတ္တံ ပသီဒိ. သော ဝိဟာရပစ္စန္တံ ဂန္တွာ ဝါလုကံ ဥဿာပေတွာ တတ္ထ ပဒုမနာလံ ပဝေသေတွာ သမ္မုခေ ပလ္လင်္ကေန နိသိန္နော ‘‘လောဟိတကံ လောဟိတက’’န္တိ ပရိကမ္မံ အာရဘိ. အထဿ တင်္ခဏညေဝ နီဝရဏာနိ ဝိက္ခမ္ဘိံသု၊ ဥပစာရဇ္ဈာနံ ဥပ္ပဇ္ဇိ. တဒနန္တရံ ပဌမဇ္ဈာနံ နိဗ္ဗတ္တေတွာ ပဉ္စဟာကာရေဟိ ဝသီဘာဝံ ပါပေတွာ ယထာနိသိန္နောဝ ဒုတိယဇ္ဈာနာဒီနိပိ ပတွာ ဝသီဘူတော စတုတ္ထဇ္ဈာနေန ဈာနကီဠံ ကီဠန္တော နိသီဒိ.

သတ္ထာ တဿ ဈာနာနံ ဥပ္ပန္နဘာဝံ ဉတွာ ‘‘သက္ခိဿတိ နု ခေါ ဧသ အတ္တနော ဓမ္မတာယ ဥတ္တရိ ဝိသေသံ နိဗ္ဗတ္တေတု’’န္တိ ဩလောကေန္တော ‘‘န သက္ခိဿတီ’’တိ ဉတွာ ‘‘တံ ပဒုမံ မိလာယတူ’’တိ အဓိဋ္ဌဟိ. တံ ဟတ္ထေဟိ မဒ္ဒိတပဒုမံ မိလာယန္တံ ဝိယ ကာဠဝဏ္ဏံ အဟောသိ. သော ဈာနာ ဝုဋ္ဌာယ တံ ဩလောကေတွာ ‘‘ကိံ နု ခေါ ဣမံ ပဒုမံ ဇရာယ ပဟဋံ ပညာယတိ၊ အနုပါဒိဏ္ဏကေပိ ဧဝံ ဇရာယ အဘိဘုယျမာနေ ဥပါဒိဏ္ဏကေ ကထာဝ နတ္ထိ. ဣဒမ္ပိ ဟိ ဇရာ အဘိဘဝိဿတီ’’တိ အနိစ္စလက္ခဏံ ပဿိ. တသ္မိံ ပန ဒိဋ္ဌေ ဒုက္ခလက္ခဏဉ္စ အနတ္တလက္ခဏဉ္စ ဒိဋ္ဌမေဝ ဟောတိ. တဿ တယော ဘဝါ အာဒိတ္တာ ဝိယ ကဏ္ဍေ ဗဒ္ဓကုဏပါ ဝိယ စ ခါယိံသု. တသ္မိံ ခဏေ တဿ အဝိဒူရေ ကုမာရကာ ဧကံ သရံ ဩတရိတွာ ကုမုဒါနိ ဘဉ္ဇိတွာ ထလေ ရာသိံ ကရောန္တိ. သော ဇလေ စ ထလေ စ ကုမုဒါနိ ဩလောကေသိ. အထဿ ဇလေ ကုမုဒါနိ အဘိရူပါနိ ဥဒကပဂ္ဃရန္တာနိ ဝိယ ဥပဋ္ဌဟိံသု၊ ဣတရာနိ အဂ္ဂဂ္ဂေသု ပရိမိလာတာနိ. သော ‘‘အနုပါဒိဏ္ဏကံ ဇရာ ဧဝံ ပဟရတိ၊ ဥပါဒိဏ္ဏကံ ကိံ ပန န ပဟရိဿတီ’’တိ သုဋ္ဌုတရံ အနိစ္စလက္ခဏာဒီနိ အဒ္ဒသ. သတ္ထာ ‘‘ပါကဋီဘူတံ ဣဒါနိ ဣမဿ ဘိက္ခုနော ကမ္မဋ္ဌာန’’န္တိ ဉတွာ ဂန္ဓကုဋိယံ နိသိန္နကောဝ ဩဘာသံ မုဉ္စိ၊ သော တဿ မုခံ ပဟရိ. အထဿ ‘‘ကိံ နု ခေါ ဧတ’’န္တိ ဩလောကေန္တဿ သတ္ထာ အာဂန္တွာ သမ္မုခေ ဌိတော ဝိယ အဟောသိ. သော ဥဋ္ဌာယ အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂဏှိ. အထဿ သတ္ထာ သပ္ပါယံ သလ္လက္ခေတွာ ဣမံ ဂါထမာဟ –

၂၈၅. ‘‘ဥစ္ဆိန္ဒ သိနေဟမတ္တနော၊ ကုမုဒံ သာရဒိကံဝ ပါဏိနာ၊

သန္တိမဂ္ဂမေဝ ဗြူဟယ၊ နိဗ္ဗာနံ သုဂတေန ဒေသိတ’’န္တိ.

တတ္ထ ဥစ္ဆိန္ဒာတိ အရဟတ္တမဂ္ဂေန ဥစ္ဆိန္ဒ. သာရဒိကန္တိ သရဒကာလေ နိဗ္ဗတ္တံ. သန္တိမဂ္ဂန္တိ နိဗ္ဗာနဂါမိံ အဋ္ဌင်္ဂိကံ မဂ္ဂံ. ဗြူဟယာတိ ဝဍ္ဎယ. နိဗ္ဗာနဉှိ သုဂတေန ဒေသိတံ၊ တသ္မာ တဿ မဂ္ဂံ ဘာဝေဟီတိ အတ္ထော.

ဒေသနာဝသာနေ သော ဘိက္ခု အရဟတ္တေ ပတိဋ္ဌဟိ.

သုဝဏ္ဏကာရတ္ထေရဝတ္ထု နဝမံ.