၈. တိဿဒဟရဝတ္ထု

ဒဒါတိ ဝေတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော တိဿဒဟရံ နာမ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

သော ကိရ အနာထပိဏ္ဍိကဿ ဂဟပတိနော ဝိသာခါယ ဥပါသိကာယာတိ ပဉ္စန္နံ အရိယသာဝကကောဋီနံ ဒါနံ နိန္ဒန္တော ဝိစရိ၊ အသဒိသဒါနမ္ပိ နိန္ဒိယေဝ. တေသံ တေသံ ဒါနဂ္ဂေ သီတလံ လဘိတွာ ‘‘သီတလ’’န္တိ နိန္ဒိ၊ ဥဏှံ လဘိတွာ ‘‘ဥဏှ’’န္တိ နိန္ဒိ. အပ္ပံ ဒေန္တေပိ ‘‘ကိံ ဣမေ အပ္ပမတ္တကံ ဒေန္တီ’’တိ နိန္ဒိ၊ ဗဟုံ ဒေန္တေပိ ‘‘ဣမေသံ ဂေဟေ ဌပနဋ္ဌာနံ မညေ နတ္ထိ၊ နနု နာမ ဘိက္ခူနံ ယာပနမတ္တံ ဒါတဗ္ဗံ၊ ဧတ္တကံ ယာဂုဘတ္တံ နိရတ္ထကမေဝ ဝိဿဇ္ဇတီ’’တိ နိန္ဒိ. အတ္တနော ပန ဉာတကေ အာရဗ္ဘ ‘‘အဟော အမှာကံ ဉာတကာနံ ဂေဟံ စတူဟိ ဒိသာဟိ အာဂတာဂတာနံ ဘိက္ခူနံ ဩပါနဘူတ’’န္တိအာဒီနိ ဝတွာ ပသံသံ ပဝတ္တေသိ. သော ပနေကဿ ဒေါဝါရိကဿ ပုတ္တော ဇနပဒံ ဝိစရန္တေဟိ ဝဍ္ဎကီဟိ သဒ္ဓိံ ဝိစရန္တော သာဝတ္ထိံ ပတွာ ပဗ္ဗဇိတော. အထ နံ ဘိက္ခူ ဧဝံ မနုဿာနံ ဒါနာဒီနိ နိန္ဒန္တံ ဒိသွာ ‘‘ပရိဂ္ဂဏှိဿာမ န’’န္တိ စိန္တေတွာ၊ ‘‘အာဝုသော၊ တဝ ဉာတကာ ကဟံ ဝသန္တီ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘အသုကဂါမေ နာမာ’’တိ သုတွာဝ ကတိပယေ ဒဟရေ ပေသေသုံ. တေ တတ္ထ ဂန္တွာ ဂါမဝါသိကေဟိ အာသနသာလာယ နိသီဒါပေတွာ ကတသက္ကာရာ ပုစ္ဆိံသု – ‘‘ဣမမှာ ဂါမာ နိက္ခမိတွာ ပဗ္ဗဇိတော တိဿော နာမ ဒဟရော အတ္ထိ. တဿ ကတမေ ဉာတကာ’’တိ? မနုဿာ ‘‘ဣဓ ကုလဂေဟတော နိက္ခမိတွာ ပဗ္ဗဇိတဒါရကော နတ္ထိ၊ ကိံ နု ခေါ ဣမေ ဝဒန္တီ’’တိ စိန္တေတွာ၊ ‘‘ဘန္တေ၊ ဧကော ဒေါဝါရိကပုတ္တော ဝဍ္ဎကီဟိ သဒ္ဓိံ ဝိစရိတွာ ပဗ္ဗဇိတောတိ သုဏောမ၊ တံ သန္ဓာယ ဝဒေထ မညေ’’တိ အာဟံသု. ဒဟရဘိက္ခူ တိဿဿ တတ္ထ ဣဿရဉာတကာနံ အဘာဝံ ဉတွာ သာဝတ္ထိံ ဂန္တွာ ‘‘အကာရဏမေဝ၊ ဘန္တေ၊ တိဿော ဝိလပန္တော ဝိစရတီ’’တိ တံ ပဝတ္တိံ ဘိက္ခူနံ အာရောစေသုံ. ဘိက္ခူပိ တံ တထာဂတဿ အာရောစေသုံ.

သတ္ထာ ‘‘န၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣဒါနေဝ ဝိကတ္ထေန္တော ဝိစရတိ၊ ပုဗ္ဗေပိ ဝိကတ္ထကောဝ အဟောသီ’’တိ ဝတွာ ဘိက္ခူဟိ ယာစိတော အတီတံ အာဟရိတွာ –

‘‘ဗဟုမ္ပိ သော ဝိကတ္ထေယျ၊ အညံ ဇနပဒံ ဂတော၊

အနွာဂန္တွာန ဒူသေယျ၊ ဘုဉ္ဇ ဘောဂေ ကဋာဟကာ’’တိ. (ဇာ. ၁.၁.၁၂၅) –

ဣမံ ကဋာဟဇာတကံ ဝိတ္ထာရေတွာ၊ ‘‘ဘိက္ခဝေ၊ ယော ဟိ ပုဂ္ဂလော ပရေဟိ အပ္ပကေ ဝါ ဗဟုကေ ဝါ လူခေ ဝါ ပဏီတေ ဝါ ဒိန္နေ အညေသံ ဝါ ဒတွာ အတ္တနော အဒိန္နေ မင်္ကု ဟောတိ၊ တဿ ဈာနံ ဝါ ဝိပဿနံ ဝါ မဂ္ဂဖလာဒီနိ ဝါ န ဥပ္ပဇ္ဇန္တီ’’တိ ဝတွာ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ဣမာ ဂါထာ အဘာသိ –

၂၄၉. ‘‘ဒဒါတိ ဝေ ယထာသဒ္ဓံ၊ ယထာပသာဒနံ ဇနော၊

တတ္ထ ယော စ မင်္ကု ဟောတိ၊ ပရေသံ ပါနဘောဇနေ၊

န သော ဒိဝါ ဝါ ရတ္တိံ ဝါ၊ သမာဓိမဓိဂစ္ဆတိ.

၂၅၀. ‘‘ယဿ စေတံ သမုစ္ဆိန္နံ၊ မူလဃစ္စံ သမူဟတံ၊

သ ဝေ ဒိဝါ ဝါ ရတ္တိံ ဝါ၊ သမာဓိမဓိဂစ္ဆတီ’’တိ.

တတ္ထ ဒဒါတိ ဝေ ယထာသဒ္ဓန္တိ လူခပဏီတာဒီသု ယံကိဉ္စိ ဒေန္တော ဇနော ယထာသဒ္ဓံ အတ္တနော သဒ္ဓါနုရူပမေဝ ဒေတိ. ယထာပသာဒနန္တိ ထေရနဝါဒီသု စဿ ယသ္မိံ ယသ္မိံ ပသာဒေါ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ တဿ ဒေန္တော ယထာပသာဒနံ အတ္တနော ပသာဒါနုရူပမေဝ ဒေတိ. တတ္ထာတိ တသ္မိံ ပရဿ ဒါနေ ‘‘မယာ အပ္ပံ ဝါ လဒ္ဓံ၊ လူခံ ဝါ လဒ္ဓ’’န္တိ မင်္ကုဘာဝံ အာပဇ္ဇတိ. သမာဓိန္တိ သော ပုဂ္ဂလော ဒိဝါ ဝါ ရတ္တိံ ဝါ ဥပစာရပ္ပနာဝသေန ဝါ မဂ္ဂဖလဝသေန ဝါ သမာဓိံ နာဓိဂစ္ဆတိ. ယဿ စေတန္တိ ယဿ ပုဂ္ဂလဿ ဧတံ ဧကေသု ဌာနေသု မင်္ကုဘာဝသင်္ခါတံ အကုသလံ သမုစ္ဆိန္နံ မူလဃစ္စံ ကတွာ အရဟတ္တမဂ္ဂဉာဏေန သမူဟတံ၊ သော ဝုတ္တပ္ပကာရံ သမာဓိံ အဓိဂစ္ဆတီတိ အတ္ထော.

ဒေသနာဝသာနေ ဗဟူ သောတာပတ္တိဖလာဒီနိ ပါပုဏိံသူတိ.

တိဿဒဟရဝတ္ထု အဋ္ဌမံ.