၅. အညတရကုလပုတ္တဝတ္ထု

မလိတ္ထိယာ ဒုစ္စရိတန္တိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဝေဠုဝနေ ဝိဟရန္တော အညတရံ ကုလပုတ္တံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

တဿ ကိရ သမာနဇာတိကံ ကုလကုမာရိကံ အာနေသုံ. သာ အာနီတဒိဝသတော ပဋ္ဌာယ အတိစာရိနီ အဟောသိ. သော ကုလပုတ္တော တဿာ အတိစာရေန လဇ္ဇိတော ကဿစိ သမ္မုခီဘာဝံ ဥပဂန္တုံ အသက္ကောန္တော ဗုဒ္ဓုပဋ္ဌာနာဒီနိ ပစ္ဆိန္ဒိတွာ ကတိပါဟစ္စယေန သတ္ထာရံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဝန္ဒိတွာ ဧကမန္တံ နိသိန္နော ‘‘ကိံ၊ ဥပါသက၊ န ဒိဿသီ’’တိ ဝုတ္တေ တမတ္ထံ အာရောစေသိ. အထ နံ သတ္ထာ၊ ‘‘ဥပါသက၊ ပုဗ္ဗေပိ မယာ ‘ဣတ္ထိယော နာမ နဒီအာဒိသဒိသာ၊ တာသု ပဏ္ဍိတေန ကောဓော န ကာတဗ္ဗော’တိ ဝုတ္တံ၊ တွံ ပန ဘဝပဋိစ္ဆန္နတ္တာ န သလ္လက္ခေသီ’’တိ ဝတွာ တေန ယာစိတော –

‘‘ယထာ နဒီ စ ပန္ထော စ၊ ပါနာဂါရံ သဘာ ပပါ၊

ဧဝံ လောကိတ္ထိယော နာမ၊ ဝေလာ တာသံ န ဝိဇ္ဇတီ’’တိ. (ဇာ. ၁.၁.၆၅၊ ၁.၁၂.၉) –

ဇာတကံ ဝိတ္ထာရေတွာ၊ ‘‘ဥပါသက၊ ဣတ္ထိယာ ဟိ အတိစာရိနိဘာဝေါ မလံ၊ ဒါနံ ဒေန္တဿ မစ္ဆေရံ မလံ၊ ဣဓလောကပရလောကေသု သတ္တာနံ အကုသလကမ္မံ ဝိနာသနတ္ထေန မလံ၊ အဝိဇ္ဇာ ပန သဗ္ဗမလာနံ ဥတ္တမမလ’’န္တိ ဝတွာ ဣမာ ဂါထာ အဘာသိ –

၂၄၂. ‘‘မလိတ္ထိယာ ဒုစ္စရိတံ၊ မစ္ဆေရံ ဒဒတော မလံ၊

မလာ ဝေ ပါပကာ ဓမ္မာ၊ အသ္မိံ လောကေ ပရမှိ စ.

၂၄၃. ‘‘တတော မလာ မလတရံ၊ အဝိဇ္ဇာ ပရမံ မလံ၊

ဧတံ မလံ ပဟန္တွာန၊ နိမ္မလာ ဟောထ ဘိက္ခဝေါ’’တိ.

တတ္ထ ဒုစ္စရိတန္တိ အတိစာရော. အတိစာရိနိဉှိ ဣတ္ထိံ သာမိကောပိ ဂေဟာ နီဟရတိ၊ မာတာပိတူနံ သန္တိကံ ဂတမ္ပိ ‘‘တွံ ကုလဿ အဂါရဝဘူတာ၊ အက္ခီဟိပိ န ဒဋ္ဌဗ္ဗာ’’တိ တံ နီဟရန္တိ. သာ အနာထာ ဝိစရန္တီ မဟာဒုက္ခံ ပါပုဏာတိ. တေနဿာ ဒုစ္စရိတံ ‘‘မလ’’န္တိ ဝုတ္တံ. ဒဒတောတိ ဒါယကဿ. ယဿ ဟိ ခေတ္တကသနကာလေ ‘‘ဣမသ္မိံ ခေတ္တေ သမ္ပန္နေ သလာကဘတ္တာဒီနိ ဒဿာမီ’’တိ စိန္တေတွာ နိပ္ဖန္နေ သဿေပိ မစ္ဆေရံ ဥပ္ပဇ္ဇိတွာ စာဂစိတ္တံ နိဝါရေတိ၊ သော မစ္ဆေရဝသေန စာဂစိတ္တေ အဝိရူဟန္တေ မနုဿသမ္ပတ္တိံ ဒိဗ္ဗသမ္ပတ္တိံ နိဗ္ဗာနသမ္ပတ္တိန္တိ တိဿော သမ္ပတ္တိယော န လဘတိ. တေန ဝုတ္တံ – ‘‘မစ္ဆေရံ ဒဒတော မလ’’န္တိ. သေသေသုပိ ဧသေဝ နယော. ပါပကာ ဓမ္မာတိ အကုသလဓမ္မာ ပန ဣဓလောကေ စ ပရလောကေ စ မလမေဝ.

တတောတိ ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တမလတော. မလတရန္တိ အတိရေကမလံ ဝေါ ကထေမီတိ အတ္ထော. အဝိဇ္ဇာတိ အဋ္ဌဝတ္ထုကံ အညာဏမေဝ ပရမံ မလံ. ပဟန္တွာနာတိ ဧတံ မလံ ဇဟိတွာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တုမှေ နိမ္မလာ ဟောထာတိ အတ္ထော.

ဒေသနာဝသာနေ ဗဟူ သောတာပတ္တိဖလာဒီနိ ပါပုဏိံသူတိ.

အညတရကုလပုတ္တဝတ္ထု ပဉ္စမံ.