၅. အနဘိရတဘိက္ခုဝတ္ထု

န ကဟာပဏဝဿေနာတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော ဧကံ အနဘိရတဘိက္ခုံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

သော ကိရ သာသနေ ပဗ္ဗဇိတွာ လဒ္ဓူပသမ္ပဒေါ ‘‘အသုကဋ္ဌာနံ နာမ ဂန္တွာ ဥဒ္ဒေသံ ဥဂ္ဂဏှာဟီ’’တိ ဥပဇ္ဈာယေန ပေသိတော တတ္ထ အဂမာသိ. အထဿ ပိတုနော ရောဂေါ ဥပ္ပဇ္ဇိ. သော ပုတ္တံ ဒဋ္ဌုကာမော ဟုတွာ တံ ပက္ကောသိတုံ သမတ္ထံ ကဉ္စိ အလဘိတွာ ပုတ္တသောကေန ဝိပ္ပလပန္တောယေဝ အာသန္နမရဏော ဟုတွာ ‘‘ဣဒံ မေ ပုတ္တဿ ပတ္တစီဝရမူလံ ကရေယျာသီ’’တိ ကဟာပဏသတံ ကနိဋ္ဌဿ ဟတ္ထေ ဒတွာ ကာလမကာသိ. သော ဒဟရဿ အာဂတကာလေ ပါဒမူလေ နိပတိတွာ ပဝဋ္ဋေန္တော ရောဒိတွာ၊ ‘‘ဘန္တေ၊ ပိတာ တေ ဝိပ္ပလပန္တောဝ ကာလကတော၊ မယှံ ပန တေန ကဟာပဏသတံ ဟတ္ထေ ဌပိတံ၊ တေန ကိံ ကရောမီ’’တိ အာဟ. ဒဟရော ‘‘န မေ ကဟာပဏေဟိ အတ္ထော’’တိ ပဋိက္ခိပိတွာ အပရဘာဂေ စိန္တေသိ – ‘‘ကိံ မေ ပရကုလေသု ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ ဇီဝိတေန၊ သက္ကာ တံ ကဟာပဏသတံ နိဿာယ ဇီဝိတုံ၊ ဝိဗ္ဘမိဿာမီ’’တိ. သော အနဘိရတိယာ ပီဠိတော ဝိဿဋ္ဌသဇ္ဈာယနကမ္မဋ္ဌာနော ပဏ္ဍုရောဂီ ဝိယ အဟောသိ. အထ နံ ဒဟရသာမဏေရာ ‘‘ကိံ ဣဒ’’န္တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘ဥက္ကဏ္ဌိတောမှီ’’တိ ဝုတ္တေ အာစရိယုပဇ္ဈာယာနံ အာစိက္ခိံသု. အထ နံ တေ သတ္ထု သန္တိကံ နေတွာ သတ္ထု ဒဿေသုံ. သတ္ထာ ‘‘သစ္စံ ကိရ တွံ ဥက္ကဏ္ဌိတော’’တိ ပုစ္ဆိတွာ၊ ‘‘အာမ၊ ဘန္တေ’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘ကသ္မာ ဧဝမကာသိ၊ အတ္ထိ ပန တေ ကောစိ ဇီဝိတပစ္စယော’’တိ အာဟ. ‘‘အာမ၊ ဘန္တေ’’တိ. ‘‘ကိံ တေ အတ္ထီ’’တိ? ‘‘ကဟာပဏသတံ၊ ဘန္တေ’’တိ. တေန ဟိ ကတ္ထစိ တာဝ သက္ခရာ အာဟရ၊ ဂဏေတွာ ဇာနိဿာမ ‘‘သက္ကာ ဝါ တာဝတ္တကေန ဇီဝိတုံ၊ နော ဝါ’’တိ. သော သက္ခရာ အာဟရိ. အထ နံ သတ္ထာ အာဟ – ‘‘ပရိဘောဂတ္ထာယ တာဝ ပဏ္ဏာသံ ဌပေဟိ၊ ဒွိန္နံ ဂေါဏာနံ အတ္ထာယ စတုဝီသတိ၊ ဧတ္တကံ နာမ ဗီဇတ္ထာယ၊ ယုဂနင်္ဂလတ္ထာယ၊ ကုဒ္ဒါလဝါသိဖရသုအတ္ထာယာ’’တိ ဧဝံ ဂဏိယမာနေ တံ ကဟာပဏသတံ နပ္ပဟောတိ. အထ နံ သတ္ထာ ‘‘ဘိက္ခု တဝ ကဟာပဏာ အပ္ပကာ၊ ကထံ ဧတေ နိဿာယ တဏှံ ပူရေဿသိ၊ အတီတေ ကိရ စက္ကဝတ္တိရဇ္ဇံ ကာရေတွာ အပ္ဖေါဋိတမတ္တေန ဒွါဒသယောဇနဋ္ဌာနေ ကဋိပ္ပမာဏေန ရတနဝဿံ ဝဿာပေတုံ သမတ္ထော ယာဝ ဆတ္တိံသ သက္ကာ စဝန္တိ၊ ဧတ္တကံ ကာလံ ဒေဝရဇ္ဇံ ကာရေတွာပိ မရဏကာလေ တဏှံ အပူရေတွာဝ ကာလမကာသီ’’တိ ဝတွာ တေန ယာစိတော အတီတံ အာဟရိတွာ မန္ဓာတုဇာတကံ (ဇာ. ၁.၃.၂၂) ဝိတ္ထာရေတွာ –

‘‘ယာဝတာ စန္ဒိမသူရိယာ ပရိဟရန္တိ၊ ဒိသာ ဘန္တိ ဝိရောစနာ၊

သဗ္ဗေဝ ဒါသာ မန္ဓာတု၊ ယေ ပါဏာ ပထဝိဿိတာ’’တိ. –

ဣမိဿာ ဂါထာယ အနန္တရာ ဣမာ ဒွေ ဂါထာ အဘာသိ –

၁၈၆. ‘‘န ကဟာပဏဝဿေန၊ တိတ္တိ ကာမေသု ဝိဇ္ဇတိ၊

အပ္ပဿာဒါ ဒုခါ ကာမာ၊ ဣတိ ဝိညာယ ပဏ္ဍိတော.

၁၈၇. ‘‘အပိ ဒိဗ္ဗေသု ကာမေသု၊ ရတိံ သော နာဓိဂစ္ဆတိ၊

တဏှက္ခယရတော ဟောတိ၊ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓသာဝကော’’တိ.

တတ္ထ ကဟာပဏဝဿေနာတိ ယံ သော အပ္ဖေါဋေတွာ သတ္တရတနဝဿံ ဝဿာပေသိ၊ တံ ဣဓ ကဟာပဏဝဿန္တိ ဝုတ္တံ. တေနပိ ဟိ ဝတ္ထုကာမကိလေသကာမေသု တိတ္တိ နာမ နတ္ထိ. ဧဝံ ဒုပ္ပူရာ ဧသာ တဏှာ. အပ္ပဿာဒါတိ သုပိနသဒိသတာယ ပရိတ္တသုခါ. ဒုခါတိ ဒုက္ခက္ခန္ဓာဒီသု အာဂတဒုက္ခဝသေန ပန ဗဟုဒုက္ခာဝ. ဣတိ ဝိညာယာတိ ဧဝမေတေ ကာမေ ဇာနိတွာ. အပိ ဒိဗ္ဗေသူတိ သစေ ဟိ ဒေဝါနံ ဥပကပ္ပနကကာမေဟိ နိမန္တေယျာပိ အာယသ္မာ သမိဒ္ဓိ ဝိယ ဧဝမ္ပိ တေသု ကာမေသု ရတိံ န ဝိန္ဒတိယေဝ. တဏှက္ခယရတောတိ အရဟတ္တေ စေဝ နိဗ္ဗာနေ စ အဘိရတော ဟောတိ၊ တံ ပတ္ထယမာနော ဝိဟရတိ. သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓသာဝကောတိ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေန ဒေသိတဿ ဓမ္မဿ သဝနေန ဇာတော ယောဂါဝစရဘိက္ခူတိ.

ဒေသနာဝသာနေ သော ဘိက္ခု သောတာပတ္တိဖလေ ပတိဋ္ဌဟိ၊ သမ္ပတ္တပရိသာယပိ သာတ္ထိကာ ဓမ္မဒေသနာ အဟောသီတိ.

အနဘိရတဘိက္ခုဝတ္ထု ပဉ္စမံ.