၂. ဥပနန္ဒသကျပုတ္တတ္ထေရဝတ္ထု

အတ္တာနမေဝ ပဌမန္တိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော ဥပနန္ဒံ သကျပုတ္တံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.

သော ကိရ ထေရော ဓမ္မကထံ ကထေတုံ ဆေကော. တဿ အပ္ပိစ္ဆတာဒိပဋိသံယုတ္တံ ဓမ္မကထံ သုတွာ ဗဟူ ဘိက္ခု တံ တိစီဝရေဟိ ပူဇေတွာ ဓုတင်္ဂါနိ သမာဒိယိံသု. တေဟိ ဝိဿဋ္ဌပရိက္ခာရေ သောယေဝ ဂဏှိ. သော ဧကသ္မိံ အန္တောဝဿေ ဥပကဋ္ဌေ ဇနပဒံ အဂမာသိ. အထ နံ ဧကသ္မိံ ဝိဟာရေ ဒဟရသာမဏေရာ ဓမ္မကထိကပေမေန၊ ‘‘ဘန္တေ၊ ဣဓ ဝဿံ ဥပေထာ’’တိ ဝဒိံသု. ‘‘ဣဓ ကိတ္တကံ ဝဿာဝါသိကံ လဗ္ဘတီ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ တေဟိ ‘‘ဧကေကော သာဋကော’’တိ ဝုတ္တေ တတ္ထ ဥပါဟနာ ဌပေတွာ အညံ ဝိဟာရံ အဂမာသိ. ဒုတိယံ ဝိဟာရံ ဂန္တွာ ‘‘ဣဓ ကိံ လဗ္ဘတီ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘ဒွေ သာဋကာ’’တိ ဝုတ္တေ ကတ္တရယဋ္ဌိံ ဌပေသိ. တတိယံ ဝိဟာရံ ဂန္တွာ ‘‘ဣဓ ကိံ လဗ္ဘတီ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘တယော သာဋကာ’’တိ ဝုတ္တေ တတ္ထ ဥဒကတုမ္ဗံ ဌပေသိ. စတုတ္ထံ ဝိဟာရံ ဂန္တွာ ‘‘ဣဓ ကိံ လဗ္ဘတီ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘စတ္တာရော သာဋကာ’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘သာဓု ဣဓ ဝသိဿာမီ’’တိ တတ္ထ ဝဿံ ဥပဂန္တွာ ဂဟဋ္ဌာနဉ္စေဝ ဘိက္ခူနဉ္စ ဓမ္မကထံ ကထေသိ. တေ နံ ဗဟူဟိ ဝတ္ထေဟိ စေဝ စီဝရေဟိ စ ပူဇေသုံ. သော ဝုဋ္ဌဝဿော ဣတရေသုပိ ဝိဟာရေသု သာသနံ ပေသေတွာ ‘‘မယာ ပရိက္ခာရဿ ဌပိတတ္တာ ဝဿာဝါသိကံ လဒ္ဓဗ္ဗံ၊ တံ မေ ပဟိဏန္တူ’’တိ သဗ္ဗံ အာဟရာပေတွာ ယာနကံ ပူရေတွာ ပါယာသိ.

အထေကသ္မိံ ဝိဟာရေ ဒွေ ဒဟရဘိက္ခူ ဒွေ သာဋကေ ဧကဉ္စ ကမ္ဗလံ လဘိတွာ ‘‘တုယှံ သာဋကာ ဟောန္တု၊ မယှံ ကမ္ဗလော’’တိ ဘာဇေတုံ အသက္ကောန္တာ မဂ္ဂသမီပေ နိသီဒိတွာ ဝိဝဒန္တိ. တေ တံ ထေရံ အာဂစ္ဆန္တံ ဒိသွာ၊ ‘‘ဘန္တေ၊ တုမှေ နော ဘာဇေတွာ ဒေထာ’’တိ ဝဒိံသု. တုမှေယေဝ ဘာဇေထာတိ. န သက္ကောမ၊ ဘန္တေ၊ တုမှေယေဝ နော ဘာဇေတွာ ဒေထာတိ. တေန ဟိ မမ ဝစနေ ဌဿထာတိ. အာမ၊ ဌဿာမာတိ. ‘‘တေန ဟိ သာဓူ’’တိ တေသံ ဒွေ သာဋကေ ဒတွာ ‘‘အယံ ဓမ္မကထံ ကထေန္တာနံ အမှာကံ ပါရုပနာရဟော’’တိ မဟဂ္ဃံ ကမ္ဗလံ အာဒါယ ပက္ကာမိ. ဒဟရဘိက္ခူ ဝိပ္ပဋိသာရိနော ဟုတွာ သတ္ထု သန္တိကံ ဂန္တွာ တမတ္ထံ အာရောစေသုံ. သတ္ထာ ‘‘န၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣဒါနေဝ တုမှာကံ သန္တကံ ဂဟေတွာ တုမှေ ဝိပ္ပဋိသာရိနော ကရောတိ၊ ပုဗ္ဗေပိ အကာသိယေဝါ’’တိ ဝတွာ အတီတံ အာဟရိ –

အတီတသ္မိံ အနုတီရစာရီ စ ဂမ္ဘီရစာရီ စာတိ ဒွေ ဥဒ္ဒါ မဟန္တံ ရောဟိတမစ္ဆံ လဘိတွာ ‘‘မယှံ သီသံ ဟောတု၊ တဝ နင်္ဂုဋ္ဌ’’န္တိ ဝိဝါဒါပန္နာ ဘာဇေတုံ အသက္ကောန္တာ ဧကံ သိင်္ဂါလံ ဒိသွာ အာဟံသု – ‘‘မာတုလ၊ ဣမံ နော ဘာဇေတွာ ဒေဟီ’’တိ. အဟံ ရညာ ဝိနိစ္ဆယဋ္ဌာနေ ဌပိတော၊ တတ္ထ စိရံ နိသီဒိတွာ ဇင်္ဃဝိဟာရတ္ထာယ အာဂတောမှိ၊ ဣဒါနိ မေ ဩကာသော နတ္ထီတိ. မာတုလ၊ မာ ဧဝံ ကရောထ၊ ဘာဇေတွာ ဧဝ နော ဒေထာတိ. မမ ဝစနေ ဌဿထာတိ. ဌဿာမ၊ မာတုလာတိ. ‘‘တေန ဟိ သာဓူ’’တိ သော သီသံ ဆိန္ဒိတွာ ဧကမန္တေ အကာသိ၊ နင်္ဂုဋ္ဌံ ဧကမန္တေ. ကတွာ စ ပန၊ ‘‘တာတာ၊ ယေန ဝေါ အနုတီရေ စရိတံ၊ သော နင်္ဂုဋ္ဌံ ဂဏှာတု. ယေန ဂမ္ဘီရေ စရိတံ၊ တဿ သီသံ ဟောတု. အယံ ပန မဇ္ဈိမော ခဏ္ဍော မမ ဝိနိစ္ဆယဓမ္မေ ဌိတဿ ဘဝိဿတီ’’တိ တေ သညာပေန္တော –

‘‘အနုတီရစာရိ နင်္ဂုဋ္ဌံ၊ သီသံ ဂမ္ဘီရစာရိနော၊

အစ္စာယံ မဇ္ဈိမော ခဏ္ဍော၊ ဓမ္မဋ္ဌဿ ဘဝိဿတီ’’တိ. (ဇာ. ၁.၇.၃၃) –

ဣမံ ဂါထံ ဝတွာ မဇ္ဈိမခဏ္ဍံ အာဒါယ ပက္ကာမိ. တေပိ ဝိပ္ပဋိသာရိနော တံ ဩလောကေတွာ အဋ္ဌံသု.

သတ္ထာ ဣမံ အတီတံ ဒဿေတွာ ‘‘ဧဝမေသ အတီတေပိ တုမှေ ဝိပ္ပဋိသာရိနော အကာသိယေဝါ’’တိ တေ ဘိက္ခူ သညာပေတွာ ဥပနန္ဒံ ဂရဟန္တော၊ ‘‘ဘိက္ခဝေ၊ ပရံ ဩဝဒန္တေန နာမ ပဌမမေဝ အတ္တာ ပတိရူပေ ပတိဋ္ဌာပေတဗ္ဗော’’တိ ဝတွာ ဣမံ ဂါထမာဟ –

၁၅၈. ‘‘အတ္တာနမေဝ ပဌမံ၊ ပတိရူပေ နိဝေသယေ၊

အထညမနုသာသေယျ၊ န ကိလိဿေယျ ပဏ္ဍိတော’’တိ.

တတ္ထ ပတိရူပေ နိဝေသယေတိ အနုစ္ဆဝိကေ ဂုဏေ ပတိဋ္ဌာပေယျ. ဣဒံ ဝုတ္တံ ဟောတိ – ယော အပ္ပိစ္ဆတာဒိဂုဏေဟိ ဝါ အရိယဝံသပဋိပဒါဒီဟိ ဝါ ပရံ အနုသာသိတုကာမော၊ သော အတ္တာနမေဝ ပဌမံ တသ္မိံ ဂုဏေ ပတိဋ္ဌာပေယျ. ဧဝံ ပတိဋ္ဌာပေတွာ အထညံ တေဟိ ဂုဏေဟိ အနုသာသေယျ. အတ္တာနဉှိ တတ္ထ အနိဝေသေတွာ ကေဝလံ ပရမေဝ အနုသာသမာနော ပရတော နိန္ဒံ လဘိတွာ ကိလိဿတိ နာမ၊ တတ္ထ အတ္တာနံ နိဝေသေတွာ အနုသာသမာနော ပရတော ပသံသံ လဘတိ၊ တသ္မာ န ကိလိဿတိ နာမ. ဧဝံ ကရောန္တော ပဏ္ဍိတော န ကိလိဿေယျာတိ.

ဒေသနာဝသာနေ တေ ဘိက္ခူ သောတာပတ္တိဖလေ ပတိဋ္ဌဟိံသု၊ မဟာဇနဿာပိ သာတ္ထိကာ ဓမ္မဒေသနာ အဟောသီတိ.

ဥပနန္ဒသကျပုတ္တတ္ထေရဝတ္ထု ဒုတိယံ.