၆. မလ္လိကာဒေဝီဝတ္ထု
ဇီရန္တိ ဝေတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော မလ္လိကံ ဒေဝိံ အာရဗ္ဘ ကထေသိ.
သာ ကိရ ဧကဒိဝသံ နှာနကောဋ္ဌကံ ပဝိဋ္ဌာ မုခံ ဓောဝိတွာ ဩနတသရီရာ ဇင်္ဃံ ဓောဝိတုံ အာရဘိ. တာယ စ သဒ္ဓိံယေဝ ပဝိဋ္ဌော ဧကော ဝလ္လဘသုနခေါ အတ္ထိ. သော တံ တထာ ဩနတံ ဒိသွာ အသဒ္ဓမ္မသန္ထဝံ ကာတုံ အာရဘိ. သာ ဖဿံ သာဒိယန္တီ အဋ္ဌာသိ. ရာဇာပိ ဥပရိပါသာဒေ ဝါတပါနေန ဩလောကေန္တော တံ ဒိသွာ တတော အာဂတကာလေ ‘‘နဿ၊ ဝသလိ၊ ကသ္မာ ဧဝရူပမကာသီ’’တိ အာဟ. ကိံ မယာ ကတံ၊ ဒေဝါတိ. သုနခေန သဒ္ဓိံ သန္ထဝေါတိ. နတ္ထေတံ၊ ဒေဝါတိ. မယာ သာမံ ဒိဋ္ဌံ၊ နာဟံ တဝ သဒ္ဒဟိဿာမိ၊ နဿ၊ ဝသလီတိ. ‘‘မဟာရာဇ၊ ယော ကောစိ ဣမံ ကောဋ္ဌကံ ပဝိဋ္ဌော ဣမိနာ ဝါတပါနေန ဩလောကေန္တဿ ဧကောဝ ဒွိဓာ ပညာယတီ’’တိ အဘူတံ ကထေသိ. ဒေဝ၊ သစေ မေ သဒ္ဒဟသိ၊ ဧတံ ကောဋ္ဌကံ ပဝိသ၊ အဟံ တံ ဣမိနာ ဝါတပါနေန ဩလောကေဿာမီတိ. ရာဇာ မူဠှဓာတုကော တဿာ ဝစနံ သဒ္ဒဟိတွာ ကောဋ္ဌကံ ပါဝိသိ. သာပိ ခေါ ဒေဝီ ဝါတပါနေ ဌတွာ ဩလောကေန္တီ ‘‘အန္ဓဗာလ၊ မဟာရာဇ၊ ကိံ နာမေတံ၊ အဇိကာယ သဒ္ဓိံ သန္ထဝံ ကရောသီ’’တိ အာဟ. ‘‘နာဟံ၊ ဘဒ္ဒေ၊ ဧဝရူပံ ကရောမီ’’တိ စ ဝုတ္တေပိ ‘‘မယာ သာမံ ဒိဋ္ဌံ၊ နာဟံ တဝ သဒ္ဒဟိဿာမီ’’တိ အာဟ.
တံ သုတွာ ရာဇာ ‘‘အဒ္ဓါ ဣမံ ကောဋ္ဌကံ ပဝိဋ္ဌော ဧကောဝ ဒွိဓာ ပညာယတီ’’တိ သဒ္ဒဟိ. မလ္လိကာ စိန္တေသိ – ‘‘အယံ ရာဇာ အန္ဓဗာလတာယ မယာ ဝဉ္စိတော၊ ပါပံ မေ ကတံ၊ အယဉ္စ မေ အဘူတေန အဗ္ဘာစိက္ခိတော၊ ဣဒံ မေ ကမ္မံ သတ္ထာပိ ဇာနိဿတိ၊ ဒွေ အဂ္ဂသာဝကာပိ အသီတိ မဟာသာဝကာပိ ဇာနိဿန္တိ၊ အဟော ဝတ မေ ဘာရိယံ ကမ္မံ ကတ’’န္တိ. အယံ ကိရ ရညော အသဒိသဒါနေ သဟာယိကာ အဟောသိ. တတ္ထ စ ဧကဒိဝသံ ကတပရိစ္စာဂေါ ဓနဿ စုဒ္ဒသကောဋိအဂ္ဃနကော အဟောသိ. တထာဂတဿ သေတစ္ဆတ္တံ နိသီဒနပလ္လင်္ကော အာဓာရကော ပါဒပီဌန္တိ ဣမာနိ ပန စတ္တာရိ အနဂ္ဃါနေဝ အဟေသုံ. သာ မရဏကာလေ ဧဝရူပံ မဟာပရိစ္စာဂံ နာနုဿရိတွာ တဒေဝ ပါပကမ္မံ အနုဿရန္တီ ကာလံ ကတွာ အဝီစိမှိ နိဗ္ဗတ္တိ. ရညော ပန သာ အတိဝိယ ပိယာ အဟောသိ. သော ဗလဝသောကာဘိဘူတော တဿာ သရီရကိစ္စံ ကာရေတွာ ‘‘နိဗ္ဗတ္တဋ္ဌာနမဿာ ပုစ္ဆိဿာမီ’’တိ သတ္ထု သန္တိကံ အဂမာသိ. သတ္ထာ ယထာ သော အာဂတကာရဏံ န သရတိ၊ တထာ အကာသိ. သော သတ္ထု သန္တိကေ သာရဏီယဓမ္မကထံ သုတွာ ဂေဟံ ပဝိဋ္ဌကာလေ သရိတွာ ‘‘အဟံ ဘဏေ မလ္လိကာယ နိဗ္ဗတ္တဋ္ဌာနံ ပုစ္ဆိဿာမီတိ သတ္ထု သန္တိကံ ဂန္တွာ ပမုဋ္ဌော၊ သွေ ပုန ပုစ္ဆိဿာမီ’’တိ ပုနဒိဝသေပိ အဂမာသိ. သတ္ထာပိ ပဋိပါဋိယာ သတ္တ ဒိဝသာနိ ယထာ သော န သရတိ၊ တထာ အကာသိ. သာပိ သတ္တာဟမေဝ နိရယေ ပစ္စိတွာ အဋ္ဌမေ ဒိဝသေ တတော စုတာ တုသိတဘဝနေ နိဗ္ဗတ္တိ. ကသ္မာ ပနဿ သတ္ထာ အသရဏဘာဝံ အကာသီတိ? သာ ကိရ တဿ အတိဝိယ ပိယာ အဟောသိ မနာပါ၊ တသ္မာ တဿာ နိရယေ နိဗ္ဗတ္တဘာဝံ သုတွာ ‘‘သစေ ဧဝရူပါ သဒ္ဓါသမ္ပန္နာ နိရယေ နိဗ္ဗတ္တာ၊ ဒါနံ ဒတွာ ကိံ ကရိဿာမီ’’တိ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိံ ဂဟေတွာ ပဉ္စန္နံ ဘိက္ခုသတာနံ ဂေဟေ ပဝတ္တံ နိစ္စဘတ္တံ ဟရာပေတွာ နိရယေ နိဗ္ဗတ္တေယျ၊ တေနဿ သတ္ထာ သတ္တာဟံ အသရဏဘာဝံ ကတွာ အဋ္ဌမေ ဒိဝသေ ပိဏ္ဍာယ စရန္တော သယမေဝ ရာဇကုလဒွါရံ အဂမာသိ.
ရာဇာ ‘‘သတ္ထာ အာဂတော’’တိ သုတွာ နိက္ခမိတွာ ပတ္တံ အာဒါယ ပါသာဒံ အဘိရုဟိတုံ အာရဘိ. သတ္ထာ ပန ရထသာလာယ နိသီဒိတုံ အာကာရံ ဒဿေသိ. ရာဇာ သတ္ထာရံ တတ္ထေဝ နိသီဒါပေတွာ ယာဂုခဇ္ဇကေန ပဋိမာနေတွာ ဝန္ဒိတွာ နိသိန္နောဝ အဟံ၊ ဘန္တေ၊ မလ္လိကာယ ဒေဝိယာ နိဗ္ဗတ္တဋ္ဌာနံ ပုစ္ဆိဿာမီတိ ဂန္တွာ ပမုဋ္ဌော၊ ကတ္ထ နု ခေါ သာ၊ ဘန္တေ၊ နိဗ္ဗတ္တာတိ. တုသိတဘဝနေ၊ မဟာရာဇာတိ၊ ဘန္တေ၊ တာယ တုသိတဘဝနေ အနိဗ္ဗတ္တန္တိယာ ကော အညော နိဗ္ဗတ္တိဿတိ၊ ဘန္တေ၊ နတ္ထိ တာယ သဒိသာ ဣတ္ထီ. တဿာ ဟိ နိသိန္နဋ္ဌာနာဒီသု ‘‘သွေ တထာဂတဿ ဣဒံ ဒဿာမိ၊ ဣဒံ ကရိဿာမီ’’တိ ဒါနသံဝိဓာနံ ဌပေတွာ အညံ ကိစ္စမေဝ နတ္ထိ၊ ဘန္တေ၊ တဿာ ပရလောကံ ဂတကာလတော ပဋ္ဌာယ သရီရံ မေ န ဝဟတီတိ. အထ နံ သတ္ထာ ‘‘မာ စိန္တယိ၊ မဟာရာဇ၊ သဗ္ဗေသံ ဓုဝဓမ္မော အယ’’န္တိ ဝတွာ ‘‘အယံ၊ မဟာရာဇ၊ ရထော ကဿာ’’တိ ပုစ္ဆိ. တံ သုတွာ ရာဇာ သိရသ္မိံ အဉ္ဇလိံ ပတိဋ္ဌာပေတွာ ‘‘ပိတာမဟဿ မေ၊ ဘန္တေ’’တိ အာဟ. ‘‘အယံ ကဿာ’’တိ? ‘‘ပိတု မေ၊ ဘန္တေ’’တိ. ‘‘အယံ ပန ရထော ကဿာ’’တိ? ‘‘မမ၊ ဘန္တေ’’တိ. ဧဝံ ဝုတ္တေ သတ္ထာ၊ ‘‘မဟာရာဇ၊ တဝ ပိတာမဟဿ ရထော တေနေဝါကာရေန တဝ ပိတု ရထံ န ပါပုဏိ၊ တဝ ပိတု ရထော တဝ ရထံ န ပါပုဏိ၊ ဧဝရူပဿ နာမ ကဋ္ဌကလိင်္ဂရဿာပိ ဇရာ အာဂစ္ဆတိ၊ ကိမင်္ဂံ ပန အတ္တဘာဝဿ. မဟာရာဇ၊ သပ္ပုရိသဓမ္မဿေဝ ဟိ ဇရာ နတ္ထိ၊ သတ္တာ ပန အဇီရကာ နာမ နတ္ထီ’’တိ ဝတွာ ဣမံ ဂါထမာဟ –
၁၅၁. ‘‘ဇီရန္တိ ဝေ ရာဇရထာ သုစိတ္တာ၊
အထော သရီရမ္ပိ ဇရံ ဥပေတိ၊
သတဉ္စ ဓမ္မော န ဇရံ ဥပေတိ၊
သန္တော ဟဝေ သဗ္ဘိ ပဝေဒယန္တီ’’တိ.
တတ္ထ ဝေတိ နိပါတော. သုစိတ္တာတိ သတ္တဟိ ရတနေဟိ အပရေဟိ စ ရထာလင်္ကာရေဟိ သုဋ္ဌု စိတ္တိတာ ရာဇူနံ ရထာပိ ဇီရန္တိ. သရီရမ္ပီတိ န ကေဝလံ ရထာ ဧဝ၊ ဣဒံ သုပ္ပဋိဇဂ္ဂိတံ သရီရမ္ပိ ခဏ္ဍိစ္စာဒီနိ ပါပုဏန္တံ ဇရံ ဥပေတိ. သတဉ္စာတိ ဗုဒ္ဓါဒီနံ ပန သန္တာနံ နဝဝိဓော လောကုတ္တရဓမ္မော စ ကိဉ္စိ ဥပဃာတံ န ဥပေတီတိ န ဇရံ ဥပေတိ နာမ. ပဝေဒယန္တီတိ ဧဝံ သန္တော ဗုဒ္ဓါဒယော သဗ္ဘိ ပဏ္ဍိတေဟိ သဒ္ဓိံ ကထေန္တီတိ အတ္ထော.
ဒေသနာဝသာနေ ဗဟူ သောတာပတ္တိဖလာဒီနိ ပါပုဏိံသူတိ.
မလ္လိကာဒေဝီဝတ္ထု ဆဋ္ဌံ.